# Dünyadakı çayların uzunluğa görə sıralaması

**Çayların dünyada uzunluğuna görə sıralaması**

## Uzunluğu 1000 km uzun olan çayların siyahısı

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|

| Rəngin anlamı |
| --- |
| Afrika | Asiya | Avstraliya və Okeaniya | Avropa | Şimali Amerika | Cənubi Amerika |

 |

|  |  | Çay |  | Uzunluğu (km) | Hövzəsinin sahəsi (km²) | Orta su sərfiyyatı (m³/s) | Aid olduğu hövzə | Ölkələr |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. |  | Amazon |  | 6852 | 6915000 | 219000 | Atlantik okean | Braziliya, Peru, Boliviya, Kolumbiya, Ekvador, Venesuela, Qayana. |
| 2. |  | Nil |  | 6992 | 3349000 | 5100 | Aralıq dənizi | Burundi, Misir, Keniya, Konqo, Ruanda, Sudan, Cənubi Sudan, Tanzaniya, Uqanda, Eritreya, Efiopiya |
| 3 |  | Missisipi çayı — Missuri — Cefferson çayı |  | 6275 (digər məlumata görə 6420) | 2980000 | 16200 | Meksika köfəzi | ABŞ (98,5 %), Kanada (1,5 %) |
| 4 |  | Yanszı |  | 5800 (digər məlumata görə 6300) | 1800000 | 31900 | Şərqi Çin dənizi | Çin |
| 5 |  | Xuanxe |  | 5464 | 745000 | 2110 | Bohai dənizi | Çin |
| 6 |  | Ob — İrtış |  | 5410 | 2990000 | 12800 | Ob estuarisi | Rusiya, Qazaxıstan, Çin |
| 7. |  | Yenisey — Anqara — Selenqa — İder |  | 5238 | 2580000 | 18600 | Kara dənizi | Rusiya, Monqolustan |
| 8. |  | Lena çayı — Vitim çayı |  | 5100 | 2490000 | 17100 | Laptevlər dənizi | Rusiya |
| 9. |  | Amur — Arqun — Mutnaya protoka — Kerulen |  | 5052 | 1855000 | 11400 | Yapon dənizi və ya Oxot dənizi | Rusiya, Çin, Monqolustan |
| 10. |  | Konqo (çay) — Lualaba — Luvua — Luapula — Çambeşi |  | 4700 | 3680000 | 41800 | Atlantik okean | Konqo, Çad, Anqola, Konqo Respublikası, Tanzaniya, Kamerun, Zambiya, Burundi, Ruanda |
| 11. |  | Mekonq |  | 4350 | 810000 | 16000 | Cənubi Çin dənizi | Vyetnam, Kamboca, Laos, Tayland, Myanma, Çin |
| 12. |  | Makkenzi —Kölə— Pis — Finley |  | 4241 | 1790000 | 10300 | Bofort dənizi | Kanada |
| 13. |  | Niger |  | 4200 | 2090000 | 9570 | Qvineya körfəzi | Nigeriya (26,6 %), Mali (25,6 %), Niger (23,6 %), Əlcəzair (7,6 %), Qvineya (4,5 %), Kamerun (4,2 %), Burkina-Faso (3,9 %), , Benin, Çad |
| 14. |  | La-Plata çayı — Parana — Riu-Qrandi (Parana) |  | 3998 | 3100000 | 25700 | Atlantik okean | Braziliya (46,7 %), Argentina (27,7 %), Paraqvay (13,5 %), Boliviya (8,3 %), Uruqvay (3,8 %) |
| 15. |  | Volqa— Kama |  | 3731 | 1380000 | 8080 | Xəzər dənizi | Rusiya (99,8 %), Qazaxıstan |
| 16. |  | Şəttül-Ərəb — Fərat çayı — Murat |  | 3596 | 884000 | 856 | Fars körfəzi | İraq (40,5 %), Türkiyə (24,8 %), İran (19,7 %), Suriya (14,7 %) |
| 17. |  | Purus çayı |  | 3379 | 63166 | 8400 | Amazon | Braziliya, Peru |
| 18. |  | Murrey çayı — Darlinq |  | 3370 | 1061000 | 767 | Cənub okeanı | Avstraliya |
| 19. |  | Madeyra çayı — Mamore çayı — Rio-Qrande — Rio-Keyn — Roça |  | 3239 | 850000 | 17000 | Amazon çayı | Braziliya, Boliviya, Peru |
| 20. |  | Yukon |  | 3184 | 850000 | 6210 | Berinq dənizi | ABŞ (59,8 %), Kanada (40,2 %) |
| 21. |  | Hind |  | 3180 | 960000 | 7160 | Ərəbistan dənizi | Pakistan (93 %), Hindistan, Çin, (Kəşmir), Əfqanıstan |
| 22. |  | San-Fransisku |  | 3180\* (2900) | 610000 | 3300 | Atlantik okean | Braziliya |
| 23. |  | Sırdərya — Narın çayı |  | 3078 | 219000 | 703 | Aral dənizi | Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Tacikistan |
| 24. |  | Sauulin (Nj-Szyan) |  | 3060 | 324000 | 3153 | Andaman dənizi | Çin (52,4 %), Myanma (43,9 %), Tayland (3,7 %) |
| 25. |  | Müqəddəs Lavrentiya çayı — Niaqara — Detroyt — Sent-Kler — Sent-Meris — Sent-Luis |  | 3058 | 1030000 | 10100 | Müqəddəs Lavrentiya körfəzi | Kanada (52,1 %), ABŞ (47,9 %) |
| 26. |  | Rio-Qrande çayı |  | 3057 (2896) | 570000 | 160 | Meksika körfəzi | ABŞ (52,1 %), Meksika (47,9 %) |
| 27. |  | Aşağı Tunqus |  | 2989 | 473000 | 3600 | Yenisey | Rusiya |
| 28. |  | Brahmaputra çayı |  | 2948 \* | 1730000 | 19200 | Benqal körfəzi | Hindistan (58,0 %), Çin (19,7 %), Nepal (9,0 %), Banqladeş (6,6 %), Çin/Hindistan mübahisəli ərazi (4,2 %), Butan (2,4 %) |
| 29. |  | Dunay — Breq |  | 2850 \* | 817000 | 7130 | Qara dəniz | Rumıniya (28,9 %), Macarıstan (11,7 %), Avstriya (10,3 %), Serbiya (10,3 %), Almaniya (7,5 %), Slovakiya (5,8 %), Bolqarıstan (5,2 %), Bosniya və Herseqovina (4,8 %), Xorvatiya (4,5 %), Ukrayna (3,8 %), Moldova (1,7 %). |
| 30. |  | Tokantins çayı |  | 2699 | 1400000 | 13598 | Atlantik okean, Amazon çayı | Braziliya |
| 31. |  | Zambezi çayı |  | 2693 \* | 1330000 | 4880 | Mozambik boğazı | Zambiya (41,6 %), Anqola (18,4 %), Zimbabve (15,6 %), Mozambik (11,8 %), Malavi (8,0 %), Tanzaniya (2,0 %), Namibiya, Botsvana |
| 32. |  | Vilyoy çayı |  | 2650 | 454000 | 1480 | Lena çayı | Rusiya |
| 33. |  | Araquaya çayı |  | 2627 | 358125 | 6172 | Tokantins çayı | Braziliya |
| 34. |  | Amudərya — Pyanc — Pamir |  | 2620 | 534739 | 1400 | Aral dənizi | Özbəkistan, Türkmənistan, Tacikistan, Əfqanıstan |
| 35. |  | Japura (Kaketa) |  | 2615 \* | 242259 | 6000 | Amazon çayı | Braziliya, Kolumbiya |
| 36. |  | Nelson — Saksaçevan |  | 2570 | 1093000 | 2575 | Hudzon körfəzi | Kanada, ABŞ |
| 37. |  | Paraqvay çayı |  | 2549 | 900000 | 4300 | Parana çayı | Braziliya, Paraqvay, Boliviya, Argentina |
| 38. |  | Kolıma çayı |  | 2513 | 644000 | 3800 | Şərqi Sibir dənizi | Rusiya |
| 39. |  | Qanq |  | 2510 | 907000 | 12037 | Brahmaputra Benqal körfəzi | Hindistan, Banqladeş, Nepal |
| 40. |  | Pilkomayo |  | 2500 | 270000 |  | Paraqvay çayı | Paraqvay, Argentina, Boliviya |
| 41. |  | İşim |  | 2450 | 177000 | 56 | İrtış | Qazaxıstan, Rusiya |
| 42. |  | Jurua |  | 2410 | 200000 | 6000 | Amazon çayı | Peru, Braziliya |
| 43. |  | Ural çayı |  | 2428 | 237000 | 475 | Xəzər dənizi | Rusiya, Qazaxıstan |
| 44. |  | Arkanzas |  | 2348 | 505000 (435 122) | 1066 | Missisipi çayı | ABŞ |
| 45. |  | Ubanqi — Uele |  | 2300 |  | 4003 | Konqo | Konqo |
| 46. |  | Olenok |  | 2292 | 219000 | 1210 | Laptevlər dənizi | Rusiya |
| 47. |  | Dnepr |  | 2287 | 516300 | 1670 | Qara dəniz | Rusiya, Belorus, Ukrayna |
| 48. |  | Aldan çayı |  | 2273 | 729000 | 5060 | Lena çayı | Rusiya |
| 49. |  | Riu-Neqru (Amazon) |  | 2250 | 720114 | 26700 | Amazon çayı | Braziliya, Venesuela, Kolumbiya |
| 50. |  | Kolumbiya |  | 2250 (1 953) | 415211 | 7500 | Sakit okean | ABŞ, Kanada |
| 51. |  | Kolorado |  | 2333 | 390000 | 1200 | Kaliforniya körfəzi | ABŞ, Meksika |
| 52. |  | Çjuszyan — Siszyan |  | 2200 | 437000 | 13600 | Cənubi Çin dənizi | Çin (98,5 %), Vyetnam (1,5 %) |
| 53. |  | Cənubi Red-River |  | 2188 | 78592 | 875 | Missisipi çayı | ABŞ |
| 54. |  | İravadi çayı |  | 2170 | 411000 | 13000 | Andaman dənizi | Myanma |
| 55. |  | Kassai |  | 2153 | 880200 | 10000 | Konqo | Anqola, Konqo |
| 56. |  | Ohayo — Alleqeni |  | 2102 | 490603 | 7957 | Missisipi çayı | ABŞ |
| 57. |  | Orinoko |  | 2101 | 880000 | 30000 | Atlantik okean | Venesuela, Kolumbiya, Qayana |
| 58. |  | Tarim çayı |  | 2100 | 557000 |  | Lob-Nur | Çin |
| 59. |  | Şinqu |  | 2100 |  |  | Amazon çayı | Braziliya |
| 60. |  | Narıncı |  | 2092 |  |  | Atlantik okean | CAR, Namibiya, Botsvana, Lesoto |
| 61. |  | Dalado) |  | 2010 |  |  | Parana çayı | Argentina |
| 62. |  | Vitim |  | 1978 |  |  | Lena çayı | Rusiya |
| 63. |  | Dəclə |  | 1950 |  |  | Şəttül-Ərəb | Türkiyə, İraq, Suriya, İran |
| 64. |  | Sunqari çayı |  | 1927 |  |  | Amur çayı | Çin |
| 65. |  | Tapajos |  | 1900 |  |  | Amazon çayı | Braziliya |
| 66. |  | Don |  | 1870 | 425600 | 935 | Azov dənizi | Rusiya |
| 67. |  | Podkamennaya Tunquska |  | 1865 | 240000 |  | Yenisey | Rusiya |
| 68. |  | Pecora |  | 1809 | 322000 | 4100 | Barens dənizi | Rusiya |
| 69. |  | Kama çayı |  | 2030 | 522000 | 4300 | Volqa | Rusiya |
| 70. |  | Limpopo çayı |  | 1800 | 413000 |  | Hind okeanı | Mozambik, Zimbabve, CAR, Botsvana |
| 71. |  | Çulım |  | 1799 |  |  | Ob | Rusiya |
| 71. |  | Quapore |  | 1749 |  |  | Mamore | Braziliya, Boliviya |
| 72. |  | İndiqirka |  | 1726 | 360400 | 1810 | Şərqi Sibir dənizi | Rusiya |
| 73. |  | Sneyk |  | 1670 | 279719 | 1611 | Kolumbiya çayı | ABŞ |
| 74. |  | Seneqal çayı |  | 1641 | 419659 |  | Atlantik okean | Seneqal, Mali, Mavritaniya |
| 75. |  | Uruqvay çayı |  | 1610 | 370000 |  | Atlantik okean | Uruqvay, Argentina, Braziliya |
| 76. |  | Mavi Nil |  | 1600 |  |  | Nil | Efiopiya, Sudan |
| 77. |  | Çerçill çayı |  | 1600 |  |  | Hudzon körfəzi | Kanada |
| 78. |  | Xatanqa çayı — Kotuy |  | 1600 |  |  | Laptevlər dənizi | Rusiya |
| 79. |  | Okavanqo |  | 1600 |  |  |  | Namibiya, Anqola, Botsvana |
| 80. |  | Volta |  | 1600 |  |  | Qvineya körfəzi | Qana, Burkina-Faso, Toqo, Kot-d'İvuar, Benin |
| 81. |  | Beni |  | 1599 |  |  | Mamore | Boliviya |
| 82. |  | Platt |  | 1594 |  |  | Missuri | ABŞ |
| 83. |  | Tobol |  | 1591 |  |  | İrtış | Qazaxıstan, Rusiya |
| 84. |  | Cubba — Vebi-Şebeli |  | 1580 \* |  |  | Hind okeanı | Efiopiya, Somali |
| 85. |  | Putumayo |  | 1575 |  |  | Amozon çayı | Braziliya, Peru, Kolumbiya, Ekvador |
| 86. |  | Maqdalena |  | 1550 |  |  | Karib dənizi | Kolumbiya |
| 87. |  | Xanşuy |  | 1532 |  |  | Yanszı | Çin |
| 88. |  | Lomami |  | 1500 |  |  | Konqo çayı | Konqo |
| 89. |  | Oka |  | 1500 |  |  | Volqa | Rusiya |
| 90. |  | Pekos |  | 1490 |  |  | Rio-Qrande | ABŞ |
| 91. |  | Yuxarı Yenisey |  | 1480 |  |  | Yenisey | Rusiya, Monqolustan |
| 92. |  | Qodavari |  | 1465 |  |  | Benqal körfəzi | Hindistan |
| 93. |  | Kolorado çayı (Texas) |  | 1438 |  |  | Meksika körfəzi | ABŞ |
| 94. |  | Rio-Qrande |  | 1438 |  |  | Mamore | Boliviya |
| 95. |  | Belaya |  | 1420 | 142000 | 950 | Kama çayı | Rusiya |
| 96. |  | Kupers-Krik — Barku çayı |  | 1420 |  |  | Eyr | Avstraliya |
| 97. |  | Maranon çayı |  | 1415 |  |  | Amazon çayı | Peru |
| 98. |  | Taz çayı |  | 1401 |  |  | Taz estuarisi | Rusiya |
| 100. |  | Benue çayı |  | 1400 |  |  | Niger | Kamerun, Nigeriya |
| 101. |  | İli çayı |  | 1400 |  |  | Balxaş | Çin, Qazaxıstan |
| 102. |  | Uorderton çayı — Corcina çayı |  | 1400 |  |  | Eyr | Avstraliya |
| 103. |  | Satlec |  | 1372 |  |  | Hind çayı | Çin, Hindistan, Pakistan |
| 104. |  | Yamuqa |  | 1370 |  |  | Qanq çayı | Hindistan |
| 105. |  | Vyatka çayı |  | 1370 |  |  | Kama | Rusiya |
| 106. |  | Freyzer |  | 1368 |  | 3475 | Sakit okean | Kanada |
| 107. |  | Kür | 180 km² | 1515 |  |  | Xəzər dənizi | Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan, Türkiyə, İran |
| 108. |  | Riu-Qrandi |  | 1360 |  |  | Parana | Braziliya |
| 109. |  | Dnestr |  | 1352 |  |  | Qara dəniz | Ukrayna, Moldova |
| 110. |  | Kauka |  | 1350 |  |  | Maqdalena çayı | Kolumbiya |
| 111. |  | Lyaoxe |  | 1345 |  |  | Bohai dənizi | Çin |
| 112. |  | Yalunszyan |  | 1323 |  |  | Yanszı | Çin |
| 113. |  | İquasu çayı |  | 1320 |  |  | Parana çayı | Braziliya, Argentina |
| 114. |  | Olyokma çayı |  | 1320 |  |  | Lena çayı | Rusiya |
| 115. |  | Reyn |  | 1233 | 198735 | 2330 | Şimal dənizi | Almaniya, Fransa, İsveçrə, Niderland, Avstriya, Lixtenşteyn |
| 116. |  | Şimali Dvina — Suxona |  | 1302 | 357052 | 3332 | Ağ dəniz | Rusiya |
| 117. |  | Krişna çayı |  | 1300 |  |  | Benqal körfəzi | Hindistan |
| 118. |  | İriri |  | 1300 |  |  | Şinqu çayı | Braziliya |
| 119. |  | Narmada çayı |  | 1289 |  |  | Ərəbistan dənizi | Hindistan |
| 120. |  | Ottava çayı |  | 1271 |  |  | Müqəddəs Lavrentiya çayı | Kanada |
| 121. |  | Zeya çayı |  | 1242 |  |  | Amur | Rusiya |
| 122. |  | Jurunea |  | 1240 |  |  | Tapajos çayı | Braziliya |
| 123. |  | Yuxarı Missisipi |  | 1236 |  |  | Missisipi | ABŞ |
| 124. |  | Atabaska çayı |  | 1231 |  |  | Makkenzi çayı | Kanada |
| 125. |  | Elba — Vltava |  | 1231 | 148268 | 711 | Şimal dənizi | Almaniya, Çexiya |
| 126. |  | Kanada çayı |  | 1223 |  |  | Arkanzas çayı | ABŞ |
| 127. |  | Şimali Saksaçevan |  | 1220 |  |  | Saksaçevan çayı | Kanada |
| 128. |  | Vaal çayı |  | 1210 |  |  | Narıncı çayı | CAR |
| 129. |  | Şire çayı |  | 1200 |  |  | Zambezi çayı | Mozambik, Malavi |
| 130. |  | Nenszyan |  | 1190 |  |  | Sunqari | Çin |
| 131. |  | Qrin-River |  | 1175 |  |  | Kolorado | ABŞ |
| 132. |  | Milk-River |  | 1173 |  |  | Missuri çayı | ABŞ, Kanada |
| 133. |  | Demyanka çayı |  | 1160 | 34 800 |  | İrtış | Rusiya |
| 134. |  | Çinduin |  | 1158 |  |  | İravadi | Myanma |
| 135. |  | Sankuru |  | 1150 |  |  | Kassai | Konqo Demokrtik Respublikası |
| 136. |  | Ceyms çayı |  | 1143 |  |  | Missuri | ABŞ |
| 137. |  | Kapuas çayı |  | 1143 |  |  | Cənubi Çin dənizi | İndoneziya |
| 138. |  | Desna çayı |  | 1130 | 88900 | 360 | Dnepr | Rusiya, Ukrayna |
| 139. |  | Qilmend çayı |  | 1130 |  |  | Xamun çayı | Əfqanıstan, İran |
| 140. |  | Madre de Dos (Amarumaya) |  | 1130 |  |  | Madeyra çayı | Peru, Boliviya |
| 141. |  | Tietе |  | 1130 |  |  | Parana çayı | Braziliya |
| 142. |  | Vıçeqda |  | 1130 |  |  | Dauqava | Rusiya |
| 143. |  | Sepik çayı |  | 1126 | 77700 |  | Sakit okean | Papua Yeni Qvineya, İndoneziya |
| 144. |  | Simarron çayı |  | 1123 |  |  | Arkanzas çayı | ABŞ |
| 145. |  | Anadır çayı |  | 1120 |  |  | Anadır körfəzi | Rusiya |
| 146. |  | Szyalinszyan |  | 1119 |  |  | Yanszı | Çin |
| 147. |  | Liard çayı |  | 1115 |  |  | Makkenzi çayı | Kanada |
| 148. |  | Vayt-River |  | 1102 |  |  | Missisipi çayı | ABŞ |
| 149. |  | Ualyaqa |  | 1100 |  |  | Maranon çayı | Peru |
| 150. |  | Kvanqo çayı |  | 1100 | 263500 | 2700 | Kassai çayı | Anqola, DKR |
| 151. |  | Qambiya çayı |  | 1094 |  |  | Atlantik okean | Qambiya Seneqal Qvineya |
| 152. |  | Om |  | 1091 | 52 600 | 64 | İrtış | Rusiya |
| 153. |  | Çinab |  | 1086 |  |  | Hind çayı | Hindistan, Pakistan |
| 154. |  | Yellouston çayı |  | 1080 |  |  | Missuri çayı | ABŞ |
| 155. |  | Araz |  | 1072 | 102 000 | 285 | Kür | Türkiyə, Azərbaycan, İran, Ermənistan |
| 156. |  | Çu çayı |  | 1067 | 62500 |  | yoxdur | Qırğızıstan, Qazaxıstan |
| 157. |  | Şimali Dones |  | 1053 |  |  | Don çayı | Ukrayna, Rusiya |
| 158. |  | Bermexo |  | 1050 |  |  | Paraqvay çayı | Argentina, Boliviya |
| 159. |  | Flay çayı |  | 1050 |  |  | Papua körfəzi | Papua Yeni Qvineya, İndoneziya |
| 160. |  | Quavyare |  | 1050 |  |  | Orinoko | Kolumbiya |
| 161. |  | Kuskokvin |  | 1050 |  |  | Berinq dənizi | ABŞ |
| 162. |  | Tennesi çayı |  | 1049 |  |  | Ohayo çayı | ABŞ |
| 163. |  | Tura çayı |  | 1030 |  |  | Tobol | Rusiya |
| 164. |  | Qərbi Dvina |  | 1020 | 87 900 | 678 | Riqa körfəzi | Latviya, Belarus, Rusiya |
| 165. |  | Xila |  | 1015 |  |  | Kolorado çayı | ABŞ |
| 166. |  | Visla |  | 1014 |  |  | Baltik dənizi | Polşa, Ukrayna, Belarus |
| 167. |  | Luara |  | 1012 |  |  | Atlantik okean | Fransa |
| 168. |  | Essekibo |  | 1010 |  |  | Atlantik okean | Qayana |
| 169. |  | Xoper |  | 1010 |  |  | Don | Rusiya |
| 170. |  | Taxo çayı (Teju) |  | 1006 |  |  | Atlantik okean | İspaniya, Portuqaliya |
| 171. |  | Rio-Kolorado (Argentina) |  | 1000 |  |  | Atlantik okean | Argentina |

## İstinadlar

## Xarici keçidlər