Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yaxın Şərq

Yaxın Şərq regionu
**Yaxın Şərq** — Cənub-qərbi Asiya və Misirin daxil olduğu tarixi-geosiyasi region. Əsas əhali: azərbaycanlılar, ərəblər, ermənilər, assuriyalılar, gürcülər, yunanlar, farslar, yəhudilər, misirlilər, kürdlər və türklər. Yaxın Şərqdə 350–360 milyon müsəlman (türklər, farslar, ərəblər, kürdlər və s.), 20 milyon xristian (ermənilər, yunanalar, gürcülər, aysorlar, qibtilər, marunilər və s.), 7 milyon yəhudi, 1 milyon dürzi, 1 milyon yezidi və s.

İqlim əsasən quru, sulama üçün istifadə olunan bir neçə böyük çay var.

Yaxın Şərq planetin əhəmiyyətli bir neft istehsal edən bölgəsidir.

## Yaxın Şərq dövlətləri

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Suriya
* Türkiyə
* Yəmən
* İraq
* İran
* İsrail
* Kipr
 | * Misir
* Oman
* Səudiyyə Ərəbistanı
* Azərbaycan
* BƏƏ
* Fələstin
* İordaniya
 | * Küveyt
* Qətər
* Livan
* Bəhreyn
 |

## Xarici keçidlər

* DMOZ-da Ближний Восток
* Густерин П. В. Арабский язык в современном мире / О значении арабского языка
* Густерин П. В. Турецкий гамбит
* Санкт-Петербургский центр изучения современного Ближнего Востока
* Ближний Восток— Глазами Израильских Журналистов
* История и рассуждения о "Ближнем Востоке"
* Ближний Восток— информационный центр Arxivləşdirilib 2022-02-07 at the Wayback Machine
* А. Мухиэддин, Расширенный Ближний Восток
# Anna Pavlova (balerina)

| Anna Pavlova |
| --- |
| rus. Анна Павловна (Матвеевна) Павлова |
|  |
| Doğum tarixi | 12 fevral 1882(1882-02-12)[…] və ya 31 yanvar 1881(1881-01-31) |
| Doğum yeri | * Sankt-Peterburq, Rusiya imperiyası
 |
| Vəfat tarixi | 23 yanvar 1931(1931-01-23)[…] (48–49 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Haaqa, Cənubi Hollandiya, Niderland
 |
| Vəfat səbəbi | ağciyər iltihabı |
| Dəfn yeri | * Qolders-Qrin krematoriyası[d]
 |
| Fəaliyyəti | balerina, xoreoqraf, redaktor, səssiz film aktrisası, rəqqasə |
| Fəaliyyət illəri | 1899-cu ildən |
| Mükafatları |    |
| IMDb | ID0667816 |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Anna Pavlova** (12 fevral 1882[…] və ya 31 yanvar 1881, Sankt-Peterburq – 23 yanvar 1931[…], Haaqa) — 19-cu əsrin sonları 20-ci əsrin əvvəllərində məşhurlaşmış rus balerina. Pavlova klassik balet tarixindəki ən yaxşı balerinalardan biridir. Pavlova ən çox "Ölmüş qu quşu" baletindəki rolu ilə tanınır.

## Ölümü

Laheyə gedərkən Pavlova sətəlcəmi olduğunu və buna görə də,əməliyyat olmaq məcburiyyətində olduğunu, amma əməliyyat olarsa heç vaxt rəqs edə bilməyəcəyini söyləmişdir. Bu hadisələrə açıqlama olaraq o demişdir: "Bir də rəqs etməməkdənsə,ölməyə üstünlük verərəm". Əməliyyat olmağı rədd etmiş və 50-ci ad günündən üç həftə öncə vəfat etmişdir. Öldükdən sonra yandırılmışdır və külləri Londonda mühafizə olunur.

## Qalereya

*
*
*
*

## İstinadlar
# Malkolm İks (film, 1992)

| *Malkolm İks* |
| --- |
| ing. Malcolm X |
|  |
| Janr | bioqrafik film, dram filmi |
| Rejissor | Spayk Li |
| Prodüserlər | Spayk Li Marvin Uort |
| Ssenari müəllifləri | Spayk Li Arnold Perl Aleks Heyli Malkolm X (avtobioqrafiya) |
| Baş rollarda | * Denzel Vaşinqton[…]
* Ancela Bassett[d][…]
* Spayk Li[…]
* Cankarlo Espozito[d]
* Kristofer Plammer[d]
* Nelson Mandela[…]
* Maykl Cordan
* Canet Cekson
* Bill Kosbi[d]
* Eliz Nil
* Riçard Şiff[d]
 |
| Distribütor | Warner Bros., Netflix |
| İlk baxış tarixi | 1992, 4 mart 1993 |
| Müddət | 201 dəq |
| Ölkə | * ABŞ
 |
| Dil | ingilis dili |
| Rəng | rəngli[d], ağ-qara[d] |
| Çəkiliş yeri | Konnektikut, Lonq-Aylend, Nyu-Cersi, Misir, Məkkə |
| IMDb | ID0104797 |

**"Malkolm İks"** (ing. Malcolm X) — 1992-ci ildə yayımlanan rejissor Spayk Li tərəfindən çəkilən bioqrafık film. O, zənci əhalinin hüquqları uğrunda mübarizə aparan Malkolm X-dan bəhs edir. 2010-cu ildə film Milli Film Reyestrinə daxil edildi.

## Süjet

Film, ABŞ-də qaradərililərin hüquqları uğrunda mübarizə aparan məşhur Malkolm İksın (Denzel Vaşinqton) həyatından və faciəvi taleyindən bəhs edir, onun qara irqçilikdən fərqli irqlər və dinlərin nümayəndələrinin bir arada yaşaya biləcəyi cəmiyyət qurmağın zəruriliyini başa düşməsinə qədər olan mənəvi təkamülünü göstərir.

## Mükafatları

* 1992 — ABŞ Milli Film Tənqidçilər Şurasına görə ilin ən yaxşı on filmi siyahısında yer aldı.
* 1992 — Nyu-York Film Tənqidçiləri Cəmiyyətinin Ən Yaxşı Aktyor Mükafatı (Denzel Vaşinqton).
* 1993 — Berlin Film Festivalında ən yaxşı aktyor mükafatına görə Gümüş Ayı Mükafatı (Denzel Vaşinqton).
* 1993 — Ən yaxşı aktyor (Denzel Vaşinqton) və ən yaxşı geyimlər (Rut Karter) nominasiyalarında iki Oskar mükafatı.
* 1993 — Dram Filmində Ən Yaxşı Aktyor nominasiyasında "Qızıl Kürə" nominasiyası (Denzel Vaşinqton).
* 1993 — Ən yaxşı aktyor (Denzel Vaşinqton) və ən yaxşı film nominasiyalarında MTV Film Mükafatları.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* *Malkolm İks* — IMDb səhifəsi
* *«Малкольм Икс»* AllMovie saytında
* "Malkolm İks" Box Office Mojo saytında
# Robert Oltmen

| Robert Oltmen |
| --- |
| ing. Robert Altman |
|  |
| Doğum tarixi | 20 fevral 1925(1925-02-20)[…] |
| Doğum yeri | * Kanzas Siti
 |
| Vəfat tarixi | 20 noyabr 2006(2006-11-20)[…] (81 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Los-Anceles, Los-Anceles dairəsi, Kaliforniya, ABŞ
 |
| Vəfat səbəbi | leykoz |
| Uşağı | 6 (Robert Reed Altman daxil olmaqla) |
| Fəaliyyəti | kinorejissor, ssenarist, film prodüseri, montajçı[d], yazıçı, librettoçu, teatr rejissoru, kino aktyoru, rejissor, film ssenaristi[d], aktyor |
| Fəaliyyət illəri |
1947-ci ildən |
| Üzvlüyü | * Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası
 |
| robertaltman.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Robert Oltmen** (20 fevral 1925[…], Kanzas Siti – 20 noyabr 2006[…], Los-Anceles, Kaliforniya) — üç vacib festivalın mükafatını - "Qızıl Palma budağı", "Qızıl şir", "Qızıl ayı" mükafatlarını alan yeganə ABŞ rejissoru.

## Təhsili

Anadan olduğu Kanzas Sitidə yezuit məktəbində təhsil almışdır.

Missuri Universitetində mühəndis ixtisasına yiyələnmişdir.

## Karyerası

Hələ gənc yaşlarında ikən boş vaxtlarında ssenari yazır. 1948-ci ildə nuar üslubunda yazdığı "Cangüdən" ssenarisini rejissor Riçard Fleyşer ekranlaşdırır. Bu uğurundan sonra Nyu-Yorka gedir və bursda yazıçılıqla pul qazanmağa başlayır.

1950-ci illərdə Kanzas Sitiyə qayıdaraq, "Kalvin" korporasiyasının sifarişi ilə 65 sənədli film lentə alır.

"Qanunu pozanlar" adlı ilk bədii filmini 1955-ci ildə çəkir. Lakin bu filmi uğur qazanmır. Bundan sonra Oltmen televiziyada fəaliyyətə başlayır; telefilmlər üzərində çalışır.

## Böyük kinoda

Robert Oltmen böyük kinoya gec – 45 yaşında gəlmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Gündönümü

## Yay gündönümü

Günəşin ekliptikada 22 iyundakı vəziyyətidir. Bu zaman Günəş ekvatordan şimala doğru ən çox meyil edir (Günəşin meyli 23,5°-yə bərabər olur). Şimal yarımkürəsində ən uzun gündüz və ən qısa gecə olur. Yay gündönümdən sonra Günəş illik hərəkətində göy qübbəsi üzrə yenə ekvatora yaxınlaşır, payız gecə-gündüz bərabərliyində isə ona çatır.

## Qış gündönümü

Günəşin ekliptikada 22 dekabr vəziyyətidir. Bu zaman Günəş ekvatordan cənuba doğru ən çox meyil edir (Günəşin meyli 23,5°-yə bərabər olur). Cənub yarımkürəsində ən uzun gündüz və ən qısa gecə olur. Qış gündönümdən sonra Günəş illik hərəkətində göy qübbəsi üzrə yenə ekvatora yaxınlaşır, yaz gecə-gündüz bərabərliyində isə ona çatır.

## Həmçinin bax

* Qış fəsili

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Yerin Günəş sistemində mövqeyi
* Yerin Günəş ətrafında hərəkəti