# Next-generation network

Yaponiyada Milli İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları İnstitutunun tədqiqatçısı tərəfindən "Fusion Technology Center"da NGN haqqında seminar.
**Next-generation network** (**NGN**; azərb. Yeni nəsil şəbəkə‎) — telekommunikasiya nüvəsi və giriş şəbəkələrində əsas memarlıq dəyişikliklərinin məcmusu. NGN-nin arxasında duran ümumi ideya ondan ibarətdir ki, bir şəbəkə bütün məlumat və xidmətləri (səs, məlumat və video kimi bütün növ media) onları internetdə istifadə olunanlara bənzər IP paketlərinə daxil etməklə nəql edir. NGN-lər adətən internet protokolu ətrafında qurulur və buna görə də bütün IP termini bəzən əvvəllər telefon mərkəzli şəbəkələrin NGN-ə çevrilməsini təsvir etmək üçün də istifadə olunur.

## Tərifi

BTİ Telekommunikasiya Standartlaşdırma Sektoruna görə NGN-nin tərifi belədir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Yeni nəsil şəbəkə (NGN) Telekommunikasiya Xidmətləri də daxil olmaqla xidmətlər təqdim edə bilən və çoxsaylı genişzolaqlı, keyfiyyətli xidmət təmin edən nəqliyyat texnologiyalarından istifadə edə bilən və xidmətlə əlaqəli funksiyalar əsas nəqliyyatla əlaqəli texnologiyalardan müstəqil olan paket əsaslı şəbəkədir. Bu, istifadəçilərə müxtəlif xidmət təminatçılarına məhdudiyyətsiz giriş təklif edir. Bu, istifadəçilərə ardıcıl və hər yerdə xidmətlərin göstərilməsinə imkan verəcək ümumiləşdirilmiş mobilliyi dəstəkləyir. |  |

## Tətbiqi

Birləşmiş Krallıqda BT (British Telecom) tərəfindən başqa bir məşhur abreviatura olan 21CN kimi təqdim edilmişdir. Bu, NGN üçün başqa bir termindir, 2006–2008-ci illərdə BT-nin NGN açarlarını və şəbəkələrini yerləşdirmək və idarə etmək təşəbbüsünü ifadə edir. Burada məqsəd 2008-ci ilə qədər BT-də öz şəbəkələrində yalnız tam IP açarlarının olması idi. Bununla belə, bu konsepsiya mövcud nəsil avadanlıqların saxlanması lehinə tərk edilmişdir.

Niderlandda KPN "all-IP" adlı şəbəkə transformasiya proqramında NGN inkişaf etdirir. "Next Generation Networks" həmçinin, mesajlaşma domenini əhatə edir və İrlandiyada "Openmind Networks" bütün IP şəbəkələrinin tələb və tələblərini idarə etmək üçün "Traffic Control"u layihələndirmiş, inşa etmiş və yerləşdirmişdir.

2014-cü ilin fevralında "Deutsche Telekom" özünün törəmə şirkəti olan "Makedonski Telekom"un PSTN infrastrukturunu bütün IP şəbəkəsinə çevirmiş, bunu edən ilk Avropa şirkəti olduğunu açıqlamışdır. 290,000 sabit xəttin hamısının yeni platformaya köçürülməsi üçün cəmi iki ildən çox vaxt lazım olmuşdu. 14 milyon avro dəyərində kapital qoyuluşu Makedoniyanı Cənub-Şərqi Avropada şəbəkəsi tamamilə internet protokoluna əsaslanan ilk ölkəyə çevirmişdi.

Kanadada "Globalive"a məxsus "Wind Mobile" startapı mobil telefon xidməti üçün tam IP simsiz magistral istifadə edir.

## Həmçinin bax

* Kompüter şəbəkəsi
* IP Multimedia Subsystem
* FMCA
* Flat IP
* Mobile VoIP
* Nanonetwork
* Şəbəkə konvergensi
* Növbəti nəsil şəbəkə xidmətləri
* Telekommunikasiya avadanlıqları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* ETSI TISPAN website
* ECMA TR/91 "Enterprise Communication in Next Generation Corporate Networks (NGCN) involving Public Next Generation Networks (NGN) (Ecma-International, December 2005)" (also ISO/IEC DTR 26905 and ETSI TR 102 478)
* ITU-T Focus Group on Next Generation Networks (FGNGN)
* ITU-T NGN Management Focus Group
* NGN enabled label
* NGN Forum