Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Qaqauz dili

| Qaqauz dili |
| --- |
|  |
| Orijinal adı | Gagauz dili, Гагауз дили |
| Ölkələr | Moldova, Ukrayna |
| Rəsmi status |
Qaqauziya |
| Danışanların ümumi sayı | 489 min (balkan qaqauzları ilə birgə) |
| Təsnifatı |
| türk dilləri
ortaq türk dili
Oğuz dilləri
Qərbi Oğuz dilləri
Qaqauz dili |
| Yazı | latın əlifbası (qaqauz yazısı) |
| Dil kodları |
| QOST 7.75–97 | гаг 145 |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 |
— |
| ISO 639-3 | gag |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | gag |
| Atlas of the World’s Languages in Danger | 354, 389, 671, 673 |
| Ethnologue | gag |
| ELCat | 3406 |
| IETF | gag |
| Glottolog | gaga1249 |
|  Bu dildə olan Vikipediya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Qaqauz dili** — qaqauzların danışdığı dil. Oğuz dil qrupuna daxildir. Moldovada 140 000, Balkan yarımadasında 100 000, Ukraynada 32 000, Bolqarıstanda 10 000 nəfər bu dildə danışır.

Moldovanın Çadır-Lunq, Vulkaneşt, Komrat, Ukraynanın İzmail vilayətində və qismən Qazaxıstan və Özbəkistanda yayılmışdır. Moldova və Bessarabiya ərazisində əsasən iki dialekti vardır: çadırlunq-komrat (mərkəzi) və vulkaneşt (cənub). 1956-cı ildə kiril qrafikası əsasında əlifbası tərtib olunmuşdur.

## İstinadlar
# Həvari Foma

| Həvari Foma |
| --- |
|  |
| Doğum tarixi | I əsr |
| Doğum yeri | * Qalileya[…]
 |
| Vəfat tarixi | 3 iyul 72(0072-07-03) |
| Xatirə günü | 3 iyul, Roma-Katolik kilsəsi, 6 oktyabr, Şərqi pravoslav kilsəsi |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Həvari Foma** (yun. Θωμάς Thōmás) — xristianlıqda on iki həvaridən biri.

## İstinadlar
# Taksidermiya

Taksidermiya
Taksidermiya edilmiş fil.
**Taksidermiya** (*ing.* Taxidermy) — heyvan cəsədlərinin görünüşünü itirməməsi üçün həyata keçirilən proses. Taksidermiya vasitəsilə heyvanların daxili orqanları çıxarılır və heyvanın qarın hissəsinə müxtəlif dərmanlar vurulur. Bu üsul ilə heyvanların görünüşünü 5 il müddətinə saxlamaq mümkündür. Taksidermiya tam olaraq mumiyalama sənəti sayılmır.
# Rodovid

| Rodovid.org |
| --- |
|  |
| URL | rodovid.orgaz.rodovid.org |
| Kommersiya |
Xeyr |
| Tipi | Genealogiya |
| Dilləri | Çoxdilli |
| Proqramlaşdırma dili | PHP, MediaViki |
| Müəllif (lər) | Yaroslav Boyçuk |
| Açılma tarixi | 22 sentyabr 2005 |
| Alexa reytinqi | * 134.437 (2017, 2017)
 |

**Rodovid** — açıq maarifləndirici və tədqiqedici çoxdilli proyekt olub, dünyada müxtəlif tarixi zamanlarında yaşamış bəşəriyyət vətəndaşlarının nəsil ağacını öyrənmək, onlar haqqındakı bilgiləri əldə etmək, ümumiləşdirmək və öyrətmək məqsədi daşıyır. Buradakı məlumatlara hər kəs öz əlavələrin edə və onları redaktə edə bilər. Bu proyekt MediaWiki, Vikipediya və digər Vikimedia fondları tərəfindən sərbəst isifadə oluna bilinir.

## Xarici keçidlər

* Ümumi başlıq səhifəsi (ing.)

## İstinadlar
# Yunanıstan Milli Kitabxanası

| Yunanıstan Milli Kitabxanası |
| --- |
| Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος |
|  |
|  |
| Vikimedia | © OpenStreetMap |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölkə | * Yunanıstan
 |
| Yaradılıb | 1829 |
| Ünvan | Λεωφόρος Ανδρέα Συγγρού 364, Καλλιθέα 176 74, Ελλάδα |
| Telefon | +30 21 3099 9700 |
| Sayt | nlg.gr |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Yunanıstan Milli Kitabxanası** (Yunan: Εθνική Βιβλιοθήκη) — Afina şəhərinin mərkəzində olan kitabxanadır.

Qurucusu Yunanıstanın ilk dövlət başçısı Yannis Kapodistriasdır. Neoklasik kitabxana binası, Afina Akademiyasının və Afina Universiteti binalarının da memarı olan Danimarkalı Theophile Freiherr von Hansenin əsəridir.

1824-cü ildə ortaya çıxan bir milli kitabxana qurma fikri, 1829-cu ildə Yunanıstanın Osmanlı dövlətindən müstəqilliyini qazanmasından sonra reallaşdırıldı. Məktəb, muzey, mətbəə kimi başqa mədəni təşkilatlarla birlikdə kitabxana də hazırlandı. Hamısı Aegina adasında o zamana qədər yetimxana olaraq istifadə edilən bir binada xidmətə başladı. Kitabxana yeni paytaxt Afinaya 1834-ci ildə köçürülüb. Əvvəl köhnə bir hamamda, sonra da köhnə bir kilsədə yerləşirdi. Sürətlə genişlənən kolleksiyası 1842-ci ildə Afina Universiteti kitabxanası ilə birləşdirildi və yeni bir binaya küçürüldü. 1866-cı ildə Yunanıstan Milli Kitabxanası adını aldı. Yeni neo-klassik mərmər binanın təməli 1888-ci ildə atıldı; və 1903-də kitabxana bu binaya köçürüldü.

## İstinadlar

Rəsmi internet saytı
# Tunel effekti

Potensial maneəyə yönəlmiş elektron şüasının əks olunması və tunellənməsi. Baryerin sağındakı tutqun nöqtə maneədən keçən elektronları təmsil edir. Hadisə ilə əks olunan dalğalar arasındakı interferensiyaya diqqət yetirin.
**Tunelləmə effekti**, **tunelləmə** — mikrohissəciklərin tam enerjisi (tunelləmə zamanı dəyişməz qalan) maneənin hündürlüyündən az olduqda, potensial maneəni dəf etməkdir. Tunel effekti sırf kvant mənşəli, klassik mexanikada qeyri-mümkün və hətta ona tamamilə zidd olan bir hadisədir. Dalğa optikasında tunel effektinin analoqu, həndəsi optika nöqteyi-nəzərindən tam daxili əksin baş verdiyi şəraitdə işıq dalğasının əksetdirici mühitə (işığın dalğa uzunluğuna görə məsafələrə) nüfuz etməsidir. Tunelləmə hadisəsi atom və molekulyar fizikada, atom nüvəsi, bərk cisimlər və s. baş verir.
# Heliosentrik sistem

Dünyanın heliosentrik sistemi
**Heliosentrik sistem** — Yer və başqa planetlərin öz oxu ətrafında fırlanması və həmçinin Günəş ətrafında orbit üzrə hərəkət etməsi təlimidir. Təbiət elmlərinin inkişafında geniş rol oynamışdır. O dünyanın geosentrik sistemi təlimini ləğv etmişdir. Banisi polyak alimi Nikolay Kopernikdir. O, "Göy sferalarının fırlanması" (1543) əsərində Yerin hərəkətini riyazi əsaslandırmış, Yer və digər beş planetin (XVI əsrdə 6 planet məlum idi) Günəş ətrafında eyni zamanda dolandığını sübut etmişdir. Kopernik planetlərin yerləşmə ardıcıllığını təyin etmiş, Günəşdən nisbi məsafələri təxmini hesablamışdır. Təlimi Cordano Bruno və Qalileo Qaliley inkişaf etdirmişlər.

## Həmçinin bax

* Astronomiya
* Geosentrik sistem