Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Toyama prefekturası

| Toyama |
| --- |
| 富山県 |
|  Toyama prefekturası Yaponiya xəritəsində
 Toyama prefekturasının adası  |
| Yerləşməsi |
| Ölkə |
Yaponiya |
| Region |
Çubu regionu |
| Ada |
Honşu |
| Məlumat |
| İnzibati mərkəz |
Toyama |
| Statistika |
| Sahə |
4247,61 km² (33-cü) |
| Su  %-i |
0,1 % |
| Əhali | (01/09/2012) |
|    Ümumi |
1 083 288 человек adam (38-ci) |
|    Əhali sıxlığı |
255,03 nəfər/km² |
| Qəzalar |
2 |
| Bələdiyyələr |
15 |
| Rəmzlər |
|  Prefektura bayrağı |
| Ağac |
Cryptoméria japónica |
| Gül |
Dağlaləsi |
| Quş | *Lagopus muta* |
| Balıq | *Seriola quinqueradiata* *Pasiphaea japonica* *Watasenia scintillans* |
| İdarəçilik |
| Qubernator |
Takakazu İşii |
| Rəsmi sayt (yap.) |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Toyama prefekturası** — Yaponiyanın Çubu regionunda prefektura. Ərazisi 4 247 kvadrat-kilometr, əhalisi 1 091 000 nəfərdir. Mərkəzi Toyama şəhəridir.

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı

## Həmçinin bax
# Adi monax suitisi

| Adi monax suitisi |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:*Amorphea*Klad:*Obazoa*Klad:*Opisthokonta*Klad:*Holozoa*Klad:FilozoaKlad:ChoanozoaAləm:HeyvanlarYarımaləm:EumetazoylarKlad:*ParaHoxozoa*Klad:İkitərəflisimmetriyalılarKlad:*Nephrozoa*Tipüstü:SonağızlılarTip:XordalılarKlad:*Olfactores*Yarımtip:Onurğalılarİnfratip:AğızçənəlilərKlad:*Eugnathostomata*Klad:*Teleostomi*Klad:Sümüklü balıqlarKlad:XoanlarKlad:*Rhipidistia*Klad:*Tetrapodomorpha*Klad:*Eotetrapodiformes*Klad:*Elpistostegalia*Klad:*Stegocephalia*Klad:DördayaqlılarKlad:*Reptiliomorpha*Klad:*Amniota*Sinif:MəməlilərKlad:*Theriimorpha*Klad:*Theriiformes*Klad:*Trechnotheria*Klad:*Cladotheria*Klad:*Prototribosphenida*Klad:*Zatheria*Klad:*Tribosphenida*Yarımsinif:Vəhşi heyvanlarKlad:Euteriyalarİnfrasinif:PlasentalılarMaqndəstə:*Boreoeutheria*Dəstəüstü:LavrazioterilərKlad:*Scrotifera*Qranddəstə:*Ferungulata*Mirdəstə:*Ferae*Klad:*Pan-Carnivora*Klad:*Carnivoramorpha*Klad:YırtıcıkimilərDəstə:YırtıcılarYarımdəstə:İtkimilərİnfradəstə:*Arctoidea*Klad:*Pan-Pinnipedia*Klad:*Pinnipedimorpha*Klad:*Pinnipediformes*Klad:*Pinnipedia*Fəsiləüstü:*Phocoidea*Fəsilə:Əsl suitilərYarımfəsilə:Monax suitilərTriba:*Monachini*Cins:Monax suitiNöv:**Adi monax suitisi** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Monachus monachus Herrm., 1779
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 180659 |
| NCBI   | 248254 |
| FW   | 80789 |

 |

 |

**Adi monax suitisi** (lat. Monachus monachus) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin məməlilər sinfinin yırtıcılar dəstəsinin əsl suitilər fəsiləsinin monax suiti cinsinə aid heyvan növü.

Türkiyədə (Foça), Yunanıstanda, Tunisdə, Mərakeşdə və İspaniyada yayılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Nuri Şahin

| Nuri Şahin |
| --- |
| türk. Nuri Şahin |
|  Şahin 2021-cı ildə Antalyaspor] ilə |
| Ümumi məlumatlar |
| Tam adı |
Nuri Şahin |
| Doğum tarixi | 5 sentyabr 1988(1988-09-05) (37 yaş) |
| Vətəndaşlığı |  Türkiyə |
| Təhsili | * Harvard Universiteti
 |
| Boyu | 179 sm |
| Çəkisi | 74 kq |
| Mövqeyi | yarımmüdafiəçi |
| Əsas ayağı | Sol |
| Klub haqqında məlumat |
| Klub |  Antalyaspor |
| Nömrəsi |
18 |
| Karyerası |
|

| Gənclik karyerası
  |
| --- |
| 1984—1991 |  Maynershagen |
| 1991—1995 |  Borussiya Dortmund
 |
| Klub karyerası
 |
| 1995—2011 |  Borussiya Dortmund | 135 (13) |
| 2007—2008 | →  Feyenoord | 19 (4) |
| 2011 |  Real Madrid | 4 (1) |
| 2011—2013 | →  Liverpul | 44 (5) |
| 2013—h.h. |  Borussiya Dortmund | 43 (6)
  |
| Milli yığma
 |
| 2015—h.h. |  Türkiyə | 51 (2)
  |
| Məşqçi karyerası
  |
| 2021–2023 | Antalyaspor |
| 2024–2025 | Borussiya Dortmund |
| 2025–h.h. | İstanbul Başakşehir
 |
|  |  |  |

 |
|

---

 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Nuri Şahin** (5 sentyabr 1988) — karyerasını "Borussiya Dortmund"da davam etdirən Almaniyada doğulan türk əsilli futbolçu. Qismən də olsa Almaniya vətəndaşlığına sahibdir.

## Bioqrafiya

Kırşəhərli işçi bir ailənin 2 övladınnan biridir. Ufuk adında qardaşı var.

### Milli komanda karyerası

Nuri Şahin 2016-cı ildə Türkiyə millisinin heyətində Avstriyaya qarşı yoldaşlıq görüşündə
Mənbə:

Milli komandada illər üzrə oyun və qolların sayı| Milli komanda | İl | Oyun | Qol |
| --- | --- | --- | --- |
| Türkiyə | 2005 | 1 | 1 |
| 2006 | 9 | 0 |
| 2007 | 1 | 0 |
| 2008 | 4 | 0 |
| 2009 | 5 | 0 |
| 2010 | 5 | 0 |
| 2011 | 1 | 0 |
| 2012 | 11 | 1 |
| 2013 | 6 | 0 |
| 2014 | 3 | 0 |
| 2015 | 0 | 0 |
| 2016 | 4 | 0 |
| 2017 | 2 | 0 |
| Cəmi | 52 | 2 |

## İstinadlar
# Ağ Orda

| Ağ Orda |
| --- |
|  |
| Tarixi və coğrafiyası |
| Yaradılıb | 1227 |
| Ləğv edilib |
15. əsr |

**Ağ Orda** (Qazax türkcәsindә: *Aq Orda*), Çingiz xanın 1227-ci ildə ölümündən sonra Böyük Monqol imperiyası sərhədləri daxilində, müasir Qazaxıstan, Qırğızıstan, Şimali Özbәkistan vә Şimali Türkmәnistan ərazisində qurulan xanlıq. Qızıl Ordanın şərqdəki torpaqlarında qurulmuşdu. Әn mәşhur xanları — vaxtı ilә Ulu Ulus xaqanları olmuş Uruz xan vә Baraq xandır. Dövlәtin başında Çingizlilәr sülalәsinin Cuçioğulları xanәdanının Toğayteymurlular qolunun Törә sülalәsi dururdu. 1428-ci ildә Özbәk xanlığı olaraq bildiyimiz Göy Orda hökmdarı Әbülxeyir xan Şeybani tәrәfindәn әlә keçirilmişdir. 1465-ci ildә Uruz xanın nәticәlәri Kerey vә Janibek Ağ Ordanı *Qazax xanlığı* adı ilә yenidәn qurmuşlar.

## Tarixi

Cuçi xan tərəfindən nəzarət edilən torpaqların şərq hissəsində Orta Asiyadan Sibirə qədər olan bölgədə hakim oldular. Onun tərkibinə Aral gölündən şimal-şərqə Sırdərya çayının hövzələri, İşim və Sarı Su çaylarına qədər olan ərazilər daxil idi. Bu ərazidə monqol işğallarından əvvəl Sabran ( və ya Şabran), Sığnaq, Yengikənd və başqa şəhərlər yerləşirdi. Monqol işğalları nəyicəsində bu şəhərlər suqut etmiş, sonra tədricən dirçəlməyə başlamışdır. Dəşti-Qıpçağın bütün şərq hissəsi Ağ Ordanın tərkibinə daxil olmuşdur. Məhz Qızıl Orda vaxtında bu dövlətin tərkibindəki tayfa birləşmələri "qazax" və "özbək" adlarını almışdır.

Ağ Orda dövlətinin ilk hökmdarı Cucinin oğlu Orda xandır. Balxaş gölü sahillərindəki paytaxtları sonradan Seyhun çayı sahilindəki Sıgnaq şəhərinə daşınır. XIV əsrin II yarısınadək müstəqil qala bilmiş olan xanlıq, 1378-ci ildə Ağ Orda hökmdarı Toxtamış tərəfindən Qızıl Orda dövlətinə yenidən qatılmışdır.

## Marko Polo Ağ Orda haqqında

Köchü xanın dövründə Ağ Orda dövləti ərazisinə səyahət edən Venesiyalı səyyah Marko Polo gördüklərini belə təsvir edirdi.:

>  Bu kral (Köchü) kimsəyə boyun əyməz, Çingiz xanın imperatorluq soyundandır. Bu kralın nə bir qalası, nə də bir şəhəri vardır. O və xalqı geniş ovalarda və ya keçilməz dağlarda, yaylalarda yaşar. İribuynuzlu heyvanların ətləri və südləri ilə bəslənirlər. Külli miqdarda inək, dəvə, at, öküz, qoyun kimi iri və xırdabuynuzlu heyvana sahibdirlər.| Marko Polo}}
>
>

## Ağ Orda xanları

* Orda xan (1226–1280)
* Köchü (1280–1302)
* Buyan (1302–1309)
* Sasibuqa (1309–1315)
* Ilbasan (c.1315–1320)
* Mubarak Khwaja (1320–1344)
* Chimtay (1344–1374)
* Urus (1374–1376)
* Toqtaqiya (1376–1377)
* Temur Malik (1377)
* Toxtamış (1377–1378)

## Qeydlər

## Mənbə

* Большая советская энциклопедия. Т. 3. — М.: Изд-во "Совет. энц.", 1970.
* Татарская энциклопедия. Т. 1. — Казань: Ин-т тат. энц., 2002.
* Кузембайулы А., Адиль Е. История Республики Казахстан, — Астана, 2002 г.
* Ə. Muxtarova. Türk xalqlarının tarixi. Bakı,1999

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər