# 1920

| 1920 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1920 *MCMXX* |
| Yuli təqvimi | 1920 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7428-7429 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2672-2673 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5680-5681
ה'תר"ף
 - ה'תרפ"א |
| Hicri təqvim | 1338-1339 |
| Erməni təqvimi | 4412-4413 (11 avqust)
ՌՋԻ |
| Çin təqvimi | 4616-4617 己未 - 庚申 sarı qoyun
 - ağ meymun
 |
| Efiopiya təqvimi | 1912 - 1913 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 1976-1977 |
| - *Şaka sambat* | 1842—1843 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 5021-5022 |
| İran təqvimi | 1298-1299 |
| Buddist təqvimi | 2463 |
| Holosen təqvimi | 11920 |
| Yapon xronologiyası | 9 Taysyo erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 128—129 |
| Çuçxe təqvimi | 9-cu çuçxe ili |
| Minqo təqvimi | 9-cu Tayvan ili |

## Hadisələr

### Yanvar

* Osmanlı deputatlarının Məclisi tərəfindən "Milli And" adlı proqram sənədinin qəbul edilməsi.
* 2 yanvar - RSFSR Xarici İşlər Komissarı Çiçerinin Azərbaycan Xaici İşlər naziri F. Xoyskiyə birinci notası.
* 10 yanvar - Millətlər Cəmiyyətinin yaradılması.
* 11 yanvar - Versal sülh konfransında "Antanta" Ali Şurasının Kerzonun təklifi ilə Azərbaycanın müstəqilliyinin de-fakto tanıması.
* 23 yanvar - RSFSR Xarici İşlər Komissarı Çiçerinin Azərbaycan Xarici İşlər naziri F. Xoyskiyə ikinci notası.
* Maarif Nazirliyi nəzdində Arxeologiya şöbəsinin yaradılması.

### Fevral

* 9 fevral - Parisdə imzalanan müqavilə ilə Şpitsbergen adasının statusunun müəyyən edilməsi.
* 11-12 fevral - Bakıda fəhlə klubu binasında Azərbaycan kommunistlərinin I qurultayı, Azərbaycan K(b)P-nın yaradılması.

### Mart

* 1 mart - Azərbaycanın ilk dövlət informasiya qurumunun - Azərbaycan Dövlət Teleqraf Agentliyinin (AzərTAc) fəaliyyətə başlaması.
* 9 mart - Qazaxıstanda Alaş Orda dövlətinin süqutu.
* 21 mart - İranla Azərbaycan arasında dostluq haqqında müqavilə imzalanması.
* 17 mart - Bolşevik Rusiyasının rəhbəri Vladimir Lenin Rusiya Vətəndaş Müharibəsində çətin vəziyyətə düşdüyü üçün, Bakını fəth etmək barədə Qafqaz Cəbhəsi Hərbi İnqilab Şurasına teleqram göndərməsi.
* 20 mart - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə İran arasında «Sülh və dostluq haqqında» müqaviləsinin imzalanması.
* 21 mart - Qarabağda və Gəncəbasarda erməni silahlılarının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı qiyamının başlanması.
* 23 mart - Azərbaycan və Gürcüstan arasında ticarət müqaviləsinin imzalanması
* 30 mart - N. Yusifbəylinin beşinci hökumət kabinetinin istefa verməsi.

### Aprel

* 3 aprel - Əsgəran döyüşü
* 7 aprel - Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin başçılığı ilə Təbrizdə üsyan başlanması.
* 15 aprel - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici işlər naziri Fətəli xan Xoyski tərəfindən XI rus ordusunun Azərbaycan sərhədləri yaxınlığında (Dərbənd) toplanmasına aydınlıq gətirilməsi tələbi ilə Rusiya Xarici İşlər Naziri Çiçerinə nota göndərilməsi.
* 22 aprel - M. Hacınskinin yeni hökumət təşkil etməkdən imtina etməsi.
* 27-28 aprel - XI Qızıl Ordunun Bakını fəth etməsi və AXC-nin süqutu.
* 28 aprel - Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin iclasında Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin birinci heyətinin təşkil edilməsi.
* 30 aprel:
	+ Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin və Azərbaycan K(b)P MK-nın orqanı "Kommunist" qəzetinin ilk sayının çap edilməsi.
	+ XI Qızıl Ordu hissələrinin Şamaxı və Salyanı fəth etməsi.

### May

* 3-4 may - XI Qızıl Ordu hissələrinin Lənkəranı və Astaranı işğal etməsi.
* 5 may - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən xanların, bəylərin, mülkədarların, həmçinin monastırların, kilsələrin, məscidlərin bütün torpaqlarının, vəqf yerlərinin müsadirə edilib kəndlilərə paylanması haqqında dekret verilməsi.
* 7 may - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən Azərbaycan SSR-in Qızıl Ordu və Qızıl Donanmasının təşkili haqqında dekret verilməsi.
* 11 may - XI Qızıl Ordu hissələrinin Zaqatalaya soxulması.
* 12 may:
	+ Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən xalq məhkəmələrinin təşkili haqqında dekret verilməsi.
	+ Azərbaycan Daxili İşlər Komissarlığı tərəfindən Azərbaycanda hər cür silki, mülki və vətəndaş rütbələrinin, mənsəblərinin ləğvi haqqında dekret verilməsi.
	+ XI Qızıl Ordu hissələrinin Şuşanı işğal etməsi.
* 15 may - Meşələrin.suların ve yeraltı sərvətlərin milliləşdirilməsi
* 16 may - N. Nərimanovun Moskvadan Bakıya gəlməsi.
* 24 may - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən neft sənayesinin milliləşdirilməsi haqqında dekret verilməsi.
* 25 may - Gəncədə Azərbaycanın sovetləşməsinə etiraz əlaməti olaraq üsyanın başlanması.
* 25-31 may - Gəncədə sovet hakimiyyəti əleyhinə üsyan.
* 27 may - Azərbaycan Fəhlə-Kəndli Müdafiə Şurasının təşkili.
* 27 may - RSFSR-in tərkibində Tatarıstan MSSR-in yaradılması.
* 31 may - Sovet hakimiyyətinə qarşı general-mayor Cavad bəy Şıxlinskinin başçılıq etdiyi Gəncə üsyanının amansızcasına yatırılması.
* Azərbaycan Opera və Balet Teatrının yaradılması.

### İyun

* Antanta ölkələri ilə Macarıstan arasında Trianon]] sülh müqaviləsinin imzalanması
* 1 iyun - teatrların milliləşdirilməsi haqqında dekretin verilməsi. Azərbaycan Dövlət Teatrıının yaradılması
* 3 iyun - Zəngəzur və Qarabağda bolşevik işğalına müqavimət göstərən Nuru paşanın başçılıq etdiyi Xalq Cümhuriyyətinin ordu hissələri tərəfindən Şuşa şəhərinin ələ keçirilməsi.
* 5-15 iyun - Nuru paşa və polkovnik Zeynalovun başçılığı ilə Şuşada sovet hakimiyyəti əleyhinə üsyanin baş verməsi.
* 6 iyun - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən Xəzər ticarət donanmasının milliləşdirilməsi haqqında dekret verilməsi.
* 6-20 iyun - Zaqataladavə Qarabağda sovet hakimiyyəti əleyhinə üsyanın baş verməsi.
* 11 iyun - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən bankların milliləşdirilməsi haqqında dekret verilməsi.
* 19 iyun - Aərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından olan Fətəli xan Xoyskinin Tiflisdə erməni terrorçuları Aram Erkayan və Misak Qriqoryan tərəfindən qətlə yetirilməsi.
* 23 iyun - Təbrizdə Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin başçılığı ilə Azərbaycan Milli Hökumətinin yaradılması.

### İyul

* 16-19 iyul - Azərbaycan Kommunist Gənclər İttifaqının birinci qurultayının keçirilməsi.
* 28 iyul - XI Qızıl Ordunun birinci Qafqaz polkunun Naxçıvana daxil olması və Naxçıvanda sovet hakimiyyətinin elan edilməsi.

### Avqust

* Antanta ölkələri ilə Osmanlı imperiyası arasında Sevr müqaviləsinin imzalanması
* Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının ərazi təşkilatı regionda ilk dəfə olaraq Azərbaycanda yaradılmışdir.
* Belçikada təzminat məsələsinə dair konfransın keçirilməsi.

### Sentyabr

* 1-7 sentyabr - Bakıda Şərq xalqlarının birinci qurultayının keçirilməsi.
* 11 sentyabr - Milli hökumətin süqut etməsi
* 20 sentyabr - Sarıqamış döyüşü. Türk ordusunun Sarıqamışı azad etməsi
* 20 sentyabr - Təbrizdə ingilis imperalistləri və şah istibdadı əleyhinə 1920-ci il aprelin 7-də M. Xiyabaninin rəhbərliyi altında başlanmış üsyanın yatırılması, M. Xiyabaninin qətli.
* 23 sentyabr - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən kənd yoxsul komitələrinin təşkili haqqında dekret verilməsi.
* 30 sentyabr - Moskvada RSFSR ilə Azərbaycan SSR arasında hərbi iqtisadi ittifaq haqqında müqavilənin bağlanması.

### Oktyabr

* 30 oktyabr - Qars döyüşü. Türk ordusunun Qarsı azad etməsi

### Noyabr

* Krımın Sovet Rusiyası tərəfindən işğal edilməsi.
* 1-10 noyabr 1920-ci ilin yayında - XI Qızıl Ordunun xüsusi şöbəsi tərəfindən həbs edilmiş M.Ə. Rəsulzadənin İ.V. Stalinin göstərişi ilə həbsdən azad edilməsi və İ.V. Stalinlə bir qatarda Bakıdan Moskvaya aparılması.
* 4 noyabr Azərbaycanda qadın şöbələrinin yaradılmasına başlanmışdır.
* 7 noyabr - Gümrü döyüşü. Türk ordusunun Gümrünü azad etməsi

### Dekabr

* 2 dekabr - Gümrüdə Ermənistanla Türkiyə Böyük Millət Məclisi hökuməti arasında müqavilənin imzalanması.
* 15 dekabr - Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfindən "Vahid dövlət arxiv fondunun təşkili və Xalq Maarif Komissarlığı yanında Mərkəzi Dövlət Arxivinin yaradılması haqqında" dekret verilməsi.
* 17 dekabr - Albaniyanın Millətlər Cəmiyyətinə qəbul edilməsi.
* Türkiye və Ermənistan arasında Gümrü müqaviləsinin imzalanması

## Doğumlar

* 2 yanvar – İsaak Azimov – ABŞ yazıçısı.
* 7 fevral — An Vanq
* 1 aprel – Toşiro Mifune – Yaponiya aktyoru.
* 22 avqust – Rey Bredberi – ABŞ yazıçısı.
* 30 sentyabr – Lətif Səfərov – Azərbaycan kino rejissoru.
* 17 oktyabr – Montqomeri Klift – ABŞ aktyoru.
* 5 noyabr – Duqlas Nort
* 20 oktyabr – Canet Caqan – Qayana dövlət və siyasi xadimi
* 4 dekabr – Nadir Afonzo, portuqaliyalı bir geometrik abstraksiyonist rəssam.
* 11 mart — Nikolas Blumberqen, Amerika fiziki. Nobel mükafatı laureatı.

## Ölümlər

* 6 mart - Ömər Seyfəddin, Türkiyə yazıçısı.
* 19 iyun - Fətəli xan Xoyski, Azərbaycanlı siyasi xadim
* Firidun bəy Köçərli, maarifçisi, publisist.