Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Həbəşistan böhranı

**Həbəşistan böhranı** — 23 noyabr və 5 dekabr 1934-cü il tarixlərində İtaliya krallığının Efiopiyaya, Ual-Ual vahasına hücumu və ekspansionist istəkləri nəticəsində yaranmış beynəlxalq böhran. Bu, 1933–1939-cu illərdə Britaniya imperiyası və Üçüncü Fransa Respublikası hökumətləri tərəfindən aparılan sakitləşdirmə siyasətinin mərhələsi idi.

Avropanın silahlanma yarışı kontekstində böhran Millətlər İttifaqının beynəlxalq münasibətlərin tənzimlənməsi aləti kimi uğursuzluğunu nümayiş etdirmişdi. Böhranın apogey nöqtəsi İkinci İtaliya–Efiopiya müharibəsinin başlanğıcı olmuşdur. Böhran Hitlerə vaxtından bir il əvvəl Reyn vilayətini remilitarizasiya etməyə imkan vermişdir. İtaliyanın izolyasiya olunması onun Almaniyaya yaxınlaşmağına təkan vermiş, bunun nəticəsində 1936-cı ilin oktyabrında Berlin-Roma oxu qurulmuşdur. Beləliklə, Benito Mussolini hökuməti bufer dövlət olan Avstriyanın müstəqilliyinə marağını tamamilə itirmiş və bu, 1938-ci ilin martında onun Anşlussuna səbəb olmuşdur.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* *Корунова Е. В.* Деятельность Швеции в Лиге Наций в 30-е годы // Вестник Московского университета. Серия 8. История (rus). № 3. Moskva. 2005. ISSN 0130-0083.
* *Adamthwaite A. P.* The Making of the Second World War. London: Routledge. 1992. ISBN 0-415-90716-0.

## Əlavə ədəbiyyat

* *Вобликов Д. Р.* Эфиопия в борьбе за сохранение независимости. 1860—1960. М.: Соцэкгиз. 1961.
* *Лисовский П., Иванов Л., Глушаков П., Лазарев Н.* Борьба за северо-восточную Африку: материалы и карты. М.: Соцэкгиз. 1936.
* *Штейн Б. Е.* Из истории деятельности Лиги Наций // Большевик (rus). № 2. М.: Правда.  — 1944. yanvar.
* *Fry G. K.* The Politics of Crisis: An Interpretation of British Politics, 1931–1945. London: Palgrave Macmillan. 2001. ISBN 978-1-349-40592-3.
# İqtisadi Tarix İcmalı (jurnal)

| *İqtisadi Tarix İcmalı* |
| --- |
| Təsis tarixi | 1926 |
| Ölkə | * İngiltərə
* Birləşmiş Krallıq
 |
| Dil | ingilis dili |
| ISSN | 0013-0117, 1468-0289 |
| OCLC nömrəsi | 47075644 |
| ehs.org.uk/journal/ onlinelibrary.wiley.com/… |

İqtisadi Tarix İcmalı — İqtisadi Tarix Cəmiyyəti adına "Wiley-Blackwell" nəşriyyatı tərəfindən Böyük Britaniyada dərc edilən elmi jurnal.

## İstinadlar
# Bloomsbury Publishing

| Bloomsbury Publishing plc |
| --- |
| Bloomsbury Publishing |
|  |
| Ölkə |  Böyük Britaniya |
| Yaranma tarixi | 1986 |
| Qərargah |
London |
| Əsas insanlar | Naycel Nyuton (icraçı rəhbər) |
| Nəşrlər |
kitablar, akademik jurnallar, rəqəmli kontent məhsulları |
| Gəlir |
£110 million |
| Sayt | bloomsbury.com |

**Bloomsbury Publishing plc** — bütün dünyaya yayılmış Britaniyalı müstəqil nəşriyyat evi. Bloomsbury-nin baş ofisi Londonun eyniadlı rayonda yerləşir. Şirkətin Nyu York və Yeni Dehli şəhərlərində nəşriyyat idarələri, Sidney şəhərində isə satış ofisi var.
# ANZYUS

| Anzyus |
| --- |
|  |
| İmzalanma tarixi | 1 sentyabr 1951 |
| İmzalanma yeri | San-Fransisko |
|  |
| Qüvvəyə minməsi |
Aprel 1952 |
| İmzalayanlar |  Avstraliya Astraliya İttifaqı,  Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya, ABŞ ABŞ |
| Tərəflər | Con Dalles |
| Dili | İngilis |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Anzyus** (Australia, New Zealand, United States – ANZUS) – Avstraliya İttifaqı, Yeni Zelandiya və ABŞ-nin daxil olduğu hərbi-siyasi blok. Adı üzv dövlətlərin adlarının ingiliscə yazılışının baş hərflərindən götürülmüşdür. Rəsmən «Təhlükəsizliyə dair Sakit okean paktı» adlanır. Pakt 1951-ci ilin sentyabrında San-Fransiskoda qeyri-məhdud müddətə imzalanmış və 1952-ci ilin aprelində qüvvəyə minmişdir. Anzyusun yaradılması Cənub-Şərqi Asiyada milli azadlıq mübarizəsinin genişlənməsinə, Çində inqilabın qələbəsinə (1949), Koreyada silahlı müdaxilənin iflasına bir növ cavab tədbiri idi. Anzyusun təşkili ABŞ-nin Cənub-Şərqi Asiyada və Sakit okean hövzəsində hərbi-siyasi və iqtisadi təsirini gücləndirdi, blokun yaradılmasında mühüm rolu olan B.Britaniyanın bu rayonda mövqeyini zəiflətdi. Anzyus rəsmən beynəlxalq münasibətlərdə zor işlətməyin əleyhinə olduğunu bildirsə də, əslində həmişə bunun əksinə hərəkət etmişdir. İttifaqın iştirakçısı olan dövlətlər eyni zamanda müxtəlif hərbi-siyasi blokların üzvüdür. 1971-ci ildən ABŞ-nin ÇXR-lə əlaqə yaratması Anzyusun üzvləri arasında ziddiyyətləri kəskinləşdirdi. İctimaiyyətin təzyiqi ilə Avstraliya və Yeni Zelandiya Hind-Çindən öz qoşunlarını və «məsləhətçilərini» geri çağırdı. 80-ci illərdən Yeni Zelandiya blokdan uzaqlaşdı. Rəsmi şəkildə fəaliyyətini dayandırmayan Anzyusun faktiki olaraq ABŞ və Avstraliya arasında ikitərəfli ittifaqa çevrilmişdir.

## Həmçinin bax

Kollektiv müdafiə

## İstinadlar
# Yeddi yunan müdriki

Nürnberq salnaməsində Yeddi Müdrik
**Yeddi yunan müdriki** (yun. Οἱ ἑπτὰ σοφοί) — miladdan öncə VII — VI əsrdə yaşamış və müdrikliyi ilə tanınmış Qədim Yunan qanunvericiləri, ictimai və dövlət xadimləri. Yunan fəlsəfəöncəsi dövrünün nümayəndələri idilər.

Yunan fəlsəfəsinin yaranmasında onların çox böyük rolu olmuşdur. Bu insanlar öz müdriklikləri ilə seçilmiş, yunan ictimai fikrində dərin iz qoya bilmişdirlər. Tarixçilər “Yeddi müdrik” kimi *Fales*, *Pittakus*, *Bias*, *Solonun* adını qeyd edirlər. Qalan üç nəfərin adları isə müxtəlif şəkildə verilir. Məsələn, Platona görə (“Protaqoras” dialoqu) onlar *Kleobulos*, *Mison*, *Xilon*’dur. Başqa müəlliflər Misonu deyil, *Perianderi* müdrik kimi göstərmişdirlər.

Diogenes Laertius isə bir çox müdrik insanların adlarını çəkmişdir ki, onların arasında həmin “Yeddi müdrik” sayılanlar da ola bilərdir. Onların hamısı m. ö. VII – VI yüzilliklərdə yaşamışdılar.

“Yeddi müdrik” hesab edilən insanlar həyatın təcrübəsindən bəhrələnərək hikmətli sözlər və kəlamlar demişdirlər. Bu da onların müdrikliklərindən irəli gəlirdi. Bu əxlaqi kəlamlar xalqın yaddaşında qalmış, nəsillərin tərbiyə edilməsində böyük rol oynamışdır. Onların fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, bu kəlamlarda dini və mifoloji məzmun olmamışdır. Bu da o zaman ənənəvi yunan dünyagörüşünün böhran keçirməsindən xəbər verir. Burada tanrılar və igidlər aləminə qarşı qnome’lər (yun. *γνώμη* – fikir) adlanan qısa aforizmlər şəklində verilmiş müdrik ifadələr yer almışdır. Bununla da əsatirlər və dini inanclardan asılı olmayan dünyagörüşünün əsasları qoyulurdu ki, bu da fəlsəfənin yaranması üçün çox vacib amil olmuşdur. “Yeddi müdrikin” qnomelərinin nümunələri bunlardır:

“Görkəminlə deyil, əməlinlə seçil” (*Miletli Fales*);

“Yeni dostları qazanmağa, köhnələri rədd etməyə tələsmə” (*Solon*);

“Sözü yalnız yeri gələndə de” (*Bias*);

“Hər şeyi qədəri ilə et, həddi aşma” (*Pittakus*);

“Verdiyin sözü pozma” (*Periander*);

“Bədən və ruhun sağlam olmalıdır” (*Kleobulos*);

“Dilin ağlının önünə keçməsin” (*Xilon*).

## Mənbə

* Aydın Əlizadə. Antik fəlsəfə tarixi. Bakı: 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC, 2016, c. 16-18.

## Ədəbiyyat

* Aydın Əlizadə. Antik fəlsəfə tarixi. Bakı: 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC, 2016, c. 16-18.
* Diogenes Laertius. Lives and Opinions of Eminent Philosophers / Translated by C. D. Yonge. London: Georg Bell & Sons, 1915.

## İstinadlar
# 11 (ədəd)

| 11 |
| --- |
| on bir |
| ← 9 · 10 · 11 · 12 · 13 → |
| Faktorizasiya |
11 (sadə) |
| Rum rəqəmi |
XI |
| İkili |
1011 |
| Səkkizlik |
13 |
| Onaltılıq |
B |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**On bir** — say sistemində ədədlərdən biri. Ondan sonra, on ikidən əvvəl gəlir.

## Riyaziyyatda

* **On bir ədədi** — sadə ədəd olmaqla yanaşı həm də tək ədəddir.

### Əsas hesablamalarda

### Say sistemində

## Elmdə

* Natriumun atom rəqəmi.

## Dində

## İnam və etiqadlarda

## Digər sahələrdə

* Komi Respublikasının kodu

## Mənbə

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
# OpenSolaris

| OpenSolaris |
| --- |
|  |
|  |
| İstehsalçı | Sun Microsystems |
| Yazılma dili | C |
| Bazası | Solaris |
| Son versiya | * 2008.05
* 2008.11
* 2009.06
* snv\_134
 |
| Veb-saytı | opensolaris.org |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**OpenSolaris** – Sun Microsystems şirkəti tərəfindən Solaris əməliyyat sisteminin bazasında yaradılmış və ilkin kodu açıq olan əməliyyat sistemdir. OpenSolaris sisteminin işlənib hazırlanması prosesi könüllülük və ödənişsiz əsasında aparılır, ancaq bütün işlər Sun Microsystems şirkətinin mütəxəssislərinin iştirakı ilə yönləndirilir və ya uzlaşdırılır. Bu məqsədlə gəlişdirmənin təşkili və dəqiq protokolu – OpenSolaris Community Process müəyyən olunub.

Gələcəkdə OpenSolaris sisteminin yeni versiyalarının işlənib hazırlanmasının başlıca olaraq OpenSolaris layihəsində entuziast gəlişdiricilər cəmiyyətinin gücü ilə aparılması planlaşdırılır. Könüllülərin işləyib hazırladıqları kod hissələri, yeni utilitlər və müxtəlif təkmilləşmələr sınaqdan keçirildikdən və Sun’nın standartlarına uyğunluq yoxlanıldıqdan sonra OpenSolaris sisteminin kommersiya versiyasına əlavə olunacaq. Bununla belə, Sun şirkəti OpenSolaris sisteminin Solaris’in kommersiya versiyasına tam uyğun olacağına söz vermir. Sun şirkəti Solaris’in kommersiya versiyasına OpenSolaris sistemində olan bəzi yeni imkanları, funksiyaları və utilitləri daxil etməmək hüququnu özündə saxlayır. Eləcə də, kommersiya versiyasına OpenSolaris’də olmayan proqramların daxil edilməsi və onların kodunun açılmaması planlaşdırılır.

## Ədəbiyyat

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

## Xarici keçidlər
# Tətbiqi proqram təminatı

LibreOffice Writer
**Tətbiqi proqram təminatı**, yaxud **tətbiqi proqramlar paketi** — istifadəçinin müəyyən sinif məsələlərini həll etmək üçün nəzərdə tutulmuş proqram təminatı.

## Tətbiqi proqramların funksiyaları

Tətbiqi proqramlar istifadəçinin aşağıda göstərilən işlərini yerinə yetirir:

* Mətnlərin emalı (Lexicon, ChiWriter, Microsoft Word, LibreOffice Writer və s.)
* Elektron cədvəllərin emalı (Microsoft Excel, LibreOffice Calc və s.)
* Verilənlər bazasının idarəsi (FoxPro, Paradox, Microsoft Access, LibreOffice Base və s.)
* Kommunikasiya (Internet Explorer, Netscape Communicator)
* İdarəetmənin avtomatlaşdırılması-Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri (Market Manager və b.)
* Multimedia (Windows Media Player və b.)
* Simulyasia (modelləşdrmə)
* Treyninq
* Texniki servis
* Tərcümə (Dilmanc)
* Diaqnostika

Qeyd olunan funksialar tətbiqi proqramların "bacardığı" işlərdən yalnız bir hissəsidir.

## Ədəbiyyat

1. Ə.M.Abbasov, M.A.Camalbəyov və b. "Market Manager" İdarəetmə sistemi. Elmi-metodik vəsait.- "İqtisad Universiteti" nəşriyyatı. Bakı, 2002, 156 s.
2. Hesablama maşınları və kompüterlər haqqında ümumi məlumat, R.Q. Ələkbərov, t.e.n., AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu.
3. Соломенчук В.Г. Аппаратные средства персональных компьютеров – СПБ.: БХВ –Петербург, 2003 – 512с.
4. Колесниченко О.В., Шишичин И.В. Аппаратные средства ПК – СПБ.: БХВ – Санкт-Петербург, 2000
5.

## Həmçinin bax

* kompüter
* Fayl
* kompüter proqramları

## Xarici keçidlər

* Market Manager Arxivləşdirilib 2011-06-09 at the Wayback Machine at Webopedia
* Definition of "Program" at Webopedia
* Definition of "Computer Program" at dictionary.com
# Serblər

Serblər| Ümumi sayı |
| --- |
| 13-14.000.000 |
| Yaşadığı ərazilər |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Serbiya | 5 988 150 | (2011) |
|  Şimali Makedoniya | 35 939 | (2002) |

 |

**Serblər** — Avropada xalq.

## İstinadlar
# Zənci

**Zənci** (isp. negro "qara (rəng)", — neqroid irqinə aid olan insanların ümumi adı. ədəbiyyatda bəzən kapoid irqinin nümayəndələri olan — buşmenlərvə qottentotları da aid edirlər. Bəzən mulatlar da zənci adlanır. Ancaq zənci və mulatların kompakt yaşadığı Latın Amerikası və Cənubi Afrika Respublikasında onlar bir-birindən ayrılırlar.

## Həmçinin bax

* Zəncilər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* *Анучин Д. Н..* Негры  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
* Негры "*Большая Cоветская Энциклопедия"*
# Sofiya Verqara

| Sofiya Verqara |
| --- |
| isp. Sofía Margarita Vergara Vergara |
|  |
| Doğum adı | Sofía Margarita Vergara Vergara |
| Doğum tarixi | 10 iyul 1972(1972-07-10)[…] (53 yaş) |
| Doğum yeri | * Barrankilya, Kolumbiya
 |
| Həyat yoldaşı | * Co Manqanyello (2015–2023)
 |
| Fəaliyyəti | model[d], kino aktrisası, televiziya aparıcısı, televiziya aktrisası, televiziya prodüseri[d], səsləndirmə aktrisası[d], aktrisa, film prodüseri |
| Fəaliyyət illəri | 1993-cü ildən |
| Təhsili | * Kolumbiya Milli Universiteti[d]
 |
| Boyu | 170 sm |
| IMDb | ID0005527 |
| sofiavergara.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Sofiya Marqarita Verqara** (isp. Sofía Margarita Vergara Vergara ; 10 iyul 1972[…], Barrankilya, Kolumbiya) — kolumbiyalı ABŞ aktrisası, televiziya prodüseri, komediyaçı, aparıcı və model. O, Komediya Serialında Aktyorlar Gildiyasının Mükəmməl Performansına görə dörd dəfə Ekran Aktyorları Gildiyası Mükafatının qalibi və Müasir ailə serialında roluna görə, müxtəlif nominasiyalarda dörd dəfə Qızıl Qlobus və Emmi Mükafatları laureatıdır.

Forbes jurnalına görə, Verqara 2018 və 2020-ci illərdə ən çox maaş alan televiziya aktrisası seçilib.

## İstinadlar
# Leet

**Leetspeak** — "*elit danışıq*". İngilis dilinin İnternetdə geniş yayılmış istifadə üslubu. Bu üslubda latın hərfləri bənzər rəqəmlər və simvollarla əvəzlənir, sürətli yazı zamanı xarakterik səhvlər, haker və geymerlərin jarqonu yamsılanır, sözlərə z0r şəkilçisi əlavə olunur. Əsasən yazılı şəkildə istifadə olunur, bəzi sözlərin (məsələn, pwn) müəyyən tələffüzü yoxdur.

## Nümunələr

* 31337 (ing. elite) — elit
* hax0r (ing. hacker) — haker
* yus (ing. you use same) — xüsusi texnologiyadan istifadə etməklə bir şəxslə razılaşma
* n00b (ing. newbie, noob) — təcrübəsiz istifadəçi
* l4m3r (ing. lamer) — lamer
* bl (ing. bad luck) — uğursuzluq
* gl (ing.  good luck) — uğurlar
* gg (ing. good game) — yaxşı oyun
* stfu (ing. shut the fuck up) — təhqir olaraq "səsini kəs"
* bb (ing. bye bye) — sağ ol
* wp (ing. well played) — yaxşı oynanılmış
* ty (ing. thank you) — təşəkkür
* tx (ing. thanx) — təşəkkür
* cu, cy (ing. see you) — görüşərik
* n1 (ing. nice one) — əla, gözəl iş
* idk (ing. i don't know) — bilmirəm
* idc (ing. i don't care) — Mənimçün fərqi yoxdur
* w8 (ing. wait) — gözləmə
* p1r8 (ing. pirate) — pirat
* 7R4C3 (ing. trace) — iz
* KKTHXBYE (ing. OK, thanks and good bye) — yaxşı, təşəkkür və hələlik
* bm (ing. bad manners) — pis davranışlar
* n/c (ing. no comments) — şərhsiz
* w/e (ing. whatever) — fərqi yoxdur
* ez (ing. easy) — asan
* m8 (ing. mate) — yoldaş

## Ədəbiyyat

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.
# Çoxmillətli dövlət

**Çoxmillətli dövlət** — ərazisində müxtəlif etnik qrupların yəni, millətlərin, xalqların, milli və etnoqrafik qrupların yaşadığı dövlət.

Tarixən çoxmillətli dövlətlər xalqların təşəkkülü başlamazdan və milli hərəkatların inkişafından əvvəl az və ya çox geniş ərazilərdə dövlət birləşmələrinin yarandığı yerlərdə formalaşıblar (Şərqi Avropanın bir sıra ölkələri, o cümlədən Rusiya və Asiya) eləcə də müstəmləkə genişlənməsi zamanı(bir çox etnik qrupların dövlətlər arasında sərhədlərlə ayrıldığı Afrika ölkələri) və intensiv miqrasiya nəticəsində (məsələn, ABŞ).

Çoxmillətli dövlət etnik cəhətdən eynicinsli cəmiyyətlərdən fərqli olaraq birdən çox etnik qrupdan ibarətdir. Faktiki olaraq, müasir milli icmaların demək olar ki, hamısı çoxmillətlidir. Devid Uilş (ing. David Welsh) "Daxili siyasət və etnik münaqişələr" (ing. Domestic politics and ethnic conflict) adlı məqaləsində 1993-cü ildə Princeton Universitetində "Etnik münaqişələr və beynəlxalq təhlükəsizlik" (ing. Ethnic Conflict and International Security) kitabında nəşr olunmuşdur ki, 180 müstəqil dövlətin 20-dən azında 200-dən az homejen adlandırıla biləcəyini iddia etdi, lakin onlar yalnız milli azlıqların ümumi əhalinin 5%-dən az olduğu təqdirdə adlandırıla bilər.

Rusiyada bir neçə etnik qrupun yaşadığı və ölkələrə bölündüyü dövlət hüdudlarında olan dövlətlərə deyilir:

* Daha çox və ya az əhəmiyyətli milli azlıqları olan bir millətin kəskin üstünlükləri ilə (Birləşmiş Krallıq, Fransa, İspaniya, Çin, Türkiyə, Əlcəzair, Mərakeş, ABŞ, Avstraliya, Qazaxıstan, Rusiya)
* ikimilli (Kanada, Belçika);
* mürəkkəb, lakin etnik cəhətdən birnövlü milli tərkiblə (, Əfqanıstan, Pakistan, Laos);
* Milli tərkibin etnik mənsubiyyətində mürəkkəb və müxtəlifliyi ilə (Hindistan, İsveçrə, İndoneziya).

## Həmçinin bax

* Multikulturalizm

## İstinadlar
# Qədim İrland dili

| Qədim İrland dili |
| --- |
| Danışanların ümumi sayı | nəfər. |
| Təsnifatı |
| Avrasiya dilləri
Hind-Avropa dilləri
Kelt dilləri
Insular Celtic
Goidelic
irland dili
Qədim İrland dili |
| Yazı | latın əlifbası |
| Dil kodları |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 | sga |
| ISO 639-3 | sga |
| Linguasphere | 50-AAA-ad |
| LINGUIST List | sga |
| IETF | sga |
| Glottolog | oldi1245 |

Qədim İrland dili (Goídelc) İrland dili və digər Qal dillərinin VI-X əsrlər arasındakı formasıdır. X əsrdə Orta İrland dilinə çevrilmişdir. Qədim İrland dili müasir İrland dili, Men dili və Şotland dilinin əcdadıdır.
# Kuraş

Sabantuyda Kuraş
**Kuraş** — Mərkəzi Asiyada icra edilən müxtəlif güləş növləri. 1998-ci ildə Beynəlxalq Kuraş Federasiyası yaradılmışdır.

## Həmçinin bax

* Güləş (Azərbaycan)

## İstinadlar
# Göy doqquzdon

| Göy doqquzdon |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:EvdikotlarKlad:Bazal evdikotlarKlad:SuperasteridlərKlad:AsteridlərKlad:KampanulidlərDəstə:FırçaotuçiçəklilərFəsilə:CaprifoliaceaeYarımfəsilə:CaprifolioideaeCins:DoqquzdonNöv:**Göy doqquzdon** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Lonicera caerulea L., 1753
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 503543 |
| NCBI   | 134520 |
| EOL   | 486991 |

 |

 |

**Göy doqquzdon** (lat. Lonicera caerulea) — bitkilər aləminin fırçaotuçiçəklilər dəstəsinin caprifoliaceae fəsiləsinin doqquzdon cinsinə aid bitki növü.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# 1952 Qış Olimpiya Oyunları

|  1952 Qış Olimpiya Oyunları |
| --- |
|  |
| İdmançıların sayı | 30, 694 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

## Olimpiadanın açılışı

## Ölkələrin göstərdiyi nəticələrı

|  |  |
| --- | --- |
| **Medalların ümumi sayı** |  |
| **№** | **Ölkə** |  **Qızıl** |  **Gümüş** |  **Bürünc** | **Ümumi** |
| 1 |  Norveç | 7 | 3 | 6 | 16 |
| 2 |  ABŞ | 4 | 6 | 1 | 11 |
| 3 |  Finlandiya | 3 | 4 | 2 | 9 |
| 4 |  Almaniya | 3 | 2 | 2 | 7 |
| 5 |  Avstriya | 2 | 4 | 2 | 8 |
| 6 |  Kanada | 1 | 0 | 1 | 2 |
|  İtaliya | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 8 |  Böyük Britaniya | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 9 |  Niderland | 0 | 3 | 0 | 3 |
| 10 |  İsveç | 0 | 0 | 4 | 4 |

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Dəniz Növlərinin Ümumdünya Reyestri

| Dəniz Növlərinin Ümumdünya Reyestri WoRMS |
| --- |
| World Register of Marine Species |
|  |
| Yaranma tarixi | 2008 |
| Baş ofisin yerləşməsi | Ostend, Belçika |
| marinespecies.org |

**Dəniz Növlərinin Ümumdünya Reyestri** (ing. World Register of Marine Species) – dəniz orqanizmlərinin adlarının səlahiyyətli və hərtərəfli siyahısını təmin etmək məqsədi daşıyan taksonomik verilənlər bazasıdır.

## Tarixi

DNÜR 2008-ci ildə təsis edilib və Leyden Milli Təbiət Tarixi Muzeyində Jacob van der Land (və bir neçə həmkarı) tərəfindən tərtib edilmiş Dəniz Növlərinin Avropa Reyestrindən və UNESCO-IOC-nin Dəniz Orqanizmlərinin Reyestrindən (URMO) yaranıb. .O, ilk növbədə Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilir və Belçikanın Ostend şəhərindəki Flanders Dəniz İnstitutu (FDİ) tərəfindən keçirilir. DNÜR bir sıra digər biomüxtəliflik layihələri, o cümlədən Qlobal Biomüxtəliflik İnformasiya Vasitəsi və Həyat Ensiklopediyası ilə rəsmi müqavilələr bağlayıb. 2008-ci ildə DNÜR dəniz həyatının siyahıyaalınmasının başa çatdığı 2010-cu ilə qədər bütün dəniz növlərinin müasir qeydinə sahib olacağına ümid etdiyini bildirdi.

2018-ci ilin fevral ayına olan məlumata görə, DNÜR-də 480,931 dəniz növünün adı (sinonimlər daxil olmaqla) siyahıları var, onlardan 240,633-ü etibarlı dəniz növləridir (95% yoxlanılıb). Onların məqsədi təxminən 240.000-dən çox dəniz növünün hər biri üçün siyahıya sahib olmaqdır.

VLIZ eyni zamanda ümumi infrastrukturdan istifadə edərək Dəniz və Dəniz Qeyri Nəsillərinin Müvəqqəti Reyestrinə (IRMNG) ev sahibliyi edir.

World Echinoidea Database 27 fevral 2015-ci ildə Qlobal Biomüxtəliflik İnformasiya Vasitəsinin siyahısına salındı, lakin sonradan rədd edildi.

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı
# Plazi

**Plazi** davamlı və açıq əlçatan rəqəmsal bio-taksonomik ədəbiyyatın inkişafını dəstəkləyən və təşviq edən İsveçrədə yerləşən beynəlxalq qeyri-kommersiya təşkilatıdır.

## İstinadlar
# Skripka

| Skripka |
| --- |
|  |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 321.322-71 |
| Əlaqəli alətlər | alt |
| Audio nümunəsi |
| Müddəti: 59 saniyə.0:59Fayl haqqında məlumat

 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Skripka** — simli musiqi aləti. Dolğun və axıcı səslənən alətdir. İnstrumental ansamblların və orkestrlərin əsas tərkib hissəsi və solo alət kimi yayılmışdır.

## Tarixçə

Skripka XVI əsrdə meydana gəlmiş, XVII əsrdə geniş yayılmışdır. Tarixin ən məşhur skripka ustası Antonio Stradivari olmuşdur. Onun skripkaları hələ də ən məşhur skripkalardır və onların qiyməti milyonlarla ölçülür. Skripkanı Azerbaycana ilk dəfə
Ceyhun Bədəlbəyli gətirmişdir.

## Quruluşu

Mükəmməl cilalanmış armuda oxşar qutu üzərində gərilmiş olan dörd teldən və əlavə saptan ibarətdir. Forması akustik hesablarla təyin olunmuşdur.

Gövdəsi xarakter oval formaya malikdir, uzunluğu çox zaman 38 sm olur, qrifi üzərinə dörd sim çəkilmişdir. 70 hissədən ibarətdir. Notları sol açarıyla yazılan skripkanın simləri sırasıyla SOL, RE, LYA, Mİ olaraq akkord edilir. Simlərin köklənməsi belədir: IV-g, III-d¹, II-a¹, I-e². Diapazon kiçik oktavanın sol sahəsindən dördüncü oktavanın lya səsinə kimidir.

Skripka kamanı simlər üzərində yuxarı–aşağı hərəkət etdirməklə çalınır. Skripkada çalğı texnikası rəngarəng ştrixlərlə zəngin (detaşe, leqato, stakkado, pissikato) və geniş imkanlara malikdir.

Partiturada Skripka partiyası zərb alətlərindən aşağıda yazılır.

## Skripkanın hissələri

* Skripkanın hissələri
* Skripkanın gövdəsi
* Skripka efi
* Skripka darağı
* Skripka düyməsi
* Sim dayaqları
* yandan görünən hissələri
* Skripkanın başı
* Simlərin köklənməsi G (sol), D (re), A (lya) и E (mi)
*
*

## Həmçinin bax

* Beş simli skripka

## İstinadlar
# Uzunluq

**Uzunluq** fizikada xətti uzanmanın və obyektlər arasındakı məsafənin ölçüsü üçün əsas parametr sayılır. O ölçü normativi ilə və uzunluq vahidləri ilə təyin olunur. Uzunluğun işarəsi *l*, vahidi Sİ vahidlər sistemində metr *m*-dir. Başqa ölçü vahidləri metrəyə əmsalların vurulması ilə alınır. Bu aşağıda verilmişdir:

Hesablanan vahidlər

* Kilometr: 1 km = 1000 m = 103 m
* Hektometr: 100 m = 102 m
* Dekametr: 10 m = 101 m
* Metr: 1 m = 1000 mm = 100 m
	+ - Desimetr: 1 dm = 100 mm = 10−1 m
		- Santimetr: 1 cm = 10 mm = 10−2 m
		- Millimetr: 1 mm = 1000 µm = 10−3 m
		- Mikrometr: 1 µm = 1000 nm = 10−6 m
		- Nanometr: 1 nm = 1000 pm = 10−9 m
		- Pikometr: 1 pm = 1000 fm = 10−12 m
		- Femtometr: 1 fm = 1000 am = 10−15 m
		- Attometr: 1 am = ... = 10−18 m
		- Çeptometr: 1 zm = ... = 10−21 m

Yol və əyri uzunluğu üçün *s* işarəsindən istifadə edilir.

Uzunluğun ölçülməsi müxtəlif ölçmə cihazlarının köməyi ilə aparılır. Klassik fizikada iki tərpənməz nöqtə arasındakı məsafənin uzunluğu dəyişməz hesab olunur. Nisbilik nəzəriyyəsində isə uzunluq müşahidəçinin nisbi hərkətindən asılıdır.

Üfüqi istiqamətdə uzunluğa en də deyilir.

## Həmçinin bax

Uzunluq (Riyaziyyat)

Uzunluq (Cəbr)