Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Antologiya

**Antologiya** (yun άνθολογία, anthos — çiçək və lego — yığıram) — hər hansı bir xalqın ədəbiyyatını, həmçinin müəyyən dövrə, cərəyana, tematikaya, yaxud janra aid ədəbiyyatı təmsil edən müxtəlif müəlliflərin seçilmiş əsərlərindən ibarət şeir və ya nəsr məcmuəsi.

## Ümumi məlumat

Qədim zamanlarda antik ədəbiyyatın seçilmiş əsərlərindən, xüsusilə, epiqramlardan ibarət məcmuələr antologiya adlanırdı. Ədəbiyyat tarixində ilk antologiyanı qədim yunan şairi Meleaqr (e.ə.II əsrin sonları-I əsrin əvvəlləri) tərtib etmişdir. Onun "Çələng" adlı antologiyasına öz əsərlərindən əlavə, həmçinin qırx altı şairin şeiri daxil idi. Antologiya Şərqdə geniş yayılmışdır. Ərəb poeziyası antologiyaları orta əsrlərdə yaranmışdır (“Həmasə” və s.). Azərbaycanda ilk antologiyalar 19-cu əsrdə tərtib olunmuşdur ( Mirzə Yusif Qarabağinin tərtib etdiyi “Məcmueyi divani-Vaqif və digər müasirin”, Hüseyn Əfəndi Qayıbovun 4 cildlik “Azərbaycanda məşhur olan şüəranın əşarına məcmuə” və s.). 20-ci əsrdə və 21-ci əsrin əvvəllərində “Azərbaycan poeziyası antologiyası“ (M., 1939; c.1–3, M., 1960), Azərbaycan şeiri (ingiliscə) və nəsri (fransızca) antologiyaları (M., 1971), “Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası“ (4 cilddə; c.1–3, 1981– 88, c.4, 1994), “Kərkük folkloru antologiyası“ (1987), Azərbaycan folkloru antologiyası (14 cildi çap olunmuşdur; 1999–2006) və s. antologiyalar nəşr edilmişdir. Antologiyalar XVIII-XIX əsrlərdə Rusiya ədəbiyyatında da yayılmışdır. 1907-ci ildə P.F.Yakuboviç "Rus muzası" antologiyasını nəşr etdirmişdir. Azərbaycanda bir sıra xalqların ədəbiyyatı antologiyaları da buraxılmışdır. Özbək (1958) və Dağıstan (1959) ədəbiyyatı, çex poeziyası (1960), alman (1981) və fransız (2000) ədəbiyyatı antologiyaları və s. ,

## İstinadlar
# Monastır

Nilo-Stoloben səhrası
(1910-cu il)
**Monastır** (yun. μοναστήριον yun. μόνος sözündən – "tək, tənha") — vahid nizamnaməsi, habelə özünə məxsus ibadət, yaşayış, təsərrüfat binalarının vahid kompleksi olan rahiblərin və ya rahibələrin dini icması.

Monastırlar buddizmdə, xristianlıqda mövcuddur: Pravoslav və Katolik kilsələri, monofizit hərəkatları; Protestant xristianlıq monastizm institutların quruluşunu rədd edir və monastırları tanımır.

## Xristian monastırları

### Tarixi

Sinay monastırı — dünyanın ən qədim davamlı fəaliyyət göstərən xristian monastırlarından biridir
III əsrdən bəri, xristianlığın sürətlə yayılması səbəbindən xristianlar arasında həyatın şiddəti zəifləməyə başladı, asketçilər dağlardan, çöllərdən uzaq, dünyadan yaşamağa başladılar. Bu cür asketiklər hermit və səhraçılar adlanırdı və monastır həyatının əsas prinsiplərini qoydular. Monastizmin doğulduğu yer, IV–V əsrlər səhra ataları ləqəbi ilə tanınan Misirdir.

Onlardan biri, Böyük Paxomi, ilk birləşmiş monastır (kinoviya) qurmuşdur. Böyük Antoni (anaxoret monastizmin banisi) ardıcıllarının ayrı-ayrı evlərini bağladı, camaatı bir divar ilə hasarladı və rahiblər və günün rejimini vahid iş və dua növbəsinə əsaslanaraq nizam qaydaları hazırladı. Monastırı üçün Paxomi ilk monastır nizamnaməsini (318-ci il) yazdı. Böyük Paxomidən sonra Ermitaj yox olmağa başlayır və Misirdəki monastırlar Fələstindən (Müqəddəs Lavra) Konstantinopola yayılır.

### Növləri

* Abbatlıq — abbot (kişi) və ya abbess (qadın) tərəfindən idarə olunan, bir yepiskopa, bəzən birbaşa papaya hesabat verən bir Katolik monastırdır.
* Kinoviya — yataqxana nizamnaməsinin monastırı
* İdioritm — qeyri-insani bir monastır
* Lavra — ən böyük kişi pravoslav monastırlarının bəzilərinin adıdır.
* Malikanə — ölkə monastırının rahibləri şəhərində, bəzən onunla birlikdə kilsə olan yaşayış yeri.
* Səhra — ümumiyyətlə əsas monastırdan uzaq olan Rus Pravoslavlığının ənənəsindəki monastır yaşayış yeri.
* Skit — monmitdə yerləşən hermitin yaşayış yeridir, müstəqil və ya struktur olaraq təcrid olunmuş tək yaşayışdır.

Monastır binalarının yerləşmə növləri
 Lerin abbatlığı (V əsrin əvvəllərində Fransanın cənubundakı adaların birində Müqəddəs Honorat Arelat tərəfindən qurulmuşdur
## Həmçinin bax

* Adelfat

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* *Василенко Н. П., Ловягин А. М., Смирнов Ф. А.,.* Монашество  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.

## Ədəbiyyat

* *Прошин Г. Г.* Чёрное воинство. Русский православный монастырь. Легенда и быль (100 000 nüs.). М.: Политиздат. 1988. səh. 351. ISBN 5-250-00642-6.
* *Зырянов П. Н.*  Русские монастыри и монашество в ХІХ-XX веках. — М.: Вербум-М, 2002. — 319 səh.
# Ukiyo-e

Hara-jukudan Fuci dağının görünüşü. Hiroşigenin 1850-ci ildə nəşr olunan əsəri.
**Ukiyo-e** (浮世絵, azərb. dəyişən dünyanın şəkilləri‎) — Yaponiya taxta blok çapı və XVII–XX əsrlər arasında edilən, əyləncə mərkəzi, teatr, tarixi əfsanə və müxtəlif təbiət təsvirlərinin şəkilləri. Yaponiyada taxta blok çapının əsas bədii növüdür.

## Şəkillər

*
*
* Kanaqavada böyük dalğa
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Xarici keçidlər

* İnternet Ukiyo-e Saytları Üçün Bir Bələdçi
* Ukiyo-e "İncəsənət tarixi"ndə
* Ukiyoe tarixçəsi