Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Norman Foster Ramzey

| Norman Foster Ramzey |
| --- |
| ing. Norman Foster Ramsey, Jr. |
|  |
| Doğum tarixi | 27 avqust 1915(1915-08-27)[…] |
| Doğum yeri | * Vaşinqton, ABŞ[…]
 |
| Vəfat tarixi | 4 noyabr 2011(2011-11-04)[…] (96 yaşında) |
| Elm sahəsi | nüvə fizikası |
| Elmi dərəcələri | * bakalavr (1935, 1937)
 |
| İş yerləri | * Urbana-Şampeyn İllinoys Universiteti (1940-cı ilədək),
* Miçiqan Universiteti,
* Kolumbiya Universiteti,
* Harvard Universiteti (1947–1986)
 |
| Təhsili | * Kolumbiya Universiteti (1931–1940),
* Kembric Universiteti (1935–1937)
 |
| Elmi rəhbəri | İsidor Ayzek Rabi |
| Üzvlüyü | * ABŞ Milli Elmlər Akademiyası,
* Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası,
* Amerika Fizik Cəmiyyəti[d],
* Amerika Fəlsəfə Cəmiyyəti[d] (1958-ci ildən),
* Fransa Elmlər Akademiyası (1989-cu ildən)
 |
| Mükafatları |        |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Norman Foster Ramzey Cunior** (ing. Norman Foster Ramsey Jr.; 27 avqust 1915[…], Vaşinqton[…] – 4 noyabr 2011[…]) — atom saatlarının qurulmasında mühüm tətbiqləri olan "ayrılmış rəqs sahələri metodu"nun (bax: Ramsi interferometriyası) ixtirasına görə 1989-cu ildə Fizika üzrə "Nobel" mükafatına layiq görülmüş amerikalı fizikdir. Karyerasının böyük hissəsini Harvard Universitetində fizika professoru kimi keçirən Ramsi, eyni zamanda NATO və ABŞ Atom Enerjisi Komissiyası kimi hökumət və beynəlxalq agentliklərdə müxtəlif vəzifələr tutmuşdur. Onun digər nailiyyətləri sırasında ABŞ Energetika Nazirliyinin Brukhaven Milli Laboratoriyasının və Fermilabın təsis edilməsindəki rolu xüsusi qeyd olunmalıdır.

## Erkən həyatı

Norman Foster Ramzey Cunior 27 avqust 1915-ci ildə Vaşinqtonda, Minna Bauer Ramzey və Norman Foster Ramzeyin ailəsində anadan olmuşdur. Onun anası alman mühacirlərinin qızı idi və Kanzas Universitetində müəllim kimi çalışırdı. Şotland mənşəli atası isə 1905-ci ildə Vest-Pointdəki ABŞ Hərbi Akademiyasının məzunu olmuş, İkinci Dünya müharibəsi illərində briqada generalı rütbəsinə qədər yüksələrək Artilleriya-Texniki Xidmət Departamentinin zabiti kimi Rok-Aylend Arsenalına komandanlıq etmişdir.

Atasının hərbi xidməti ilə əlaqədar olaraq uşaqlığı müxtəlif hərbi bazalarda keçən Ramzey, bir müddət atasının Artilleriya İdarəsində rabitə zabiti və hərbi attaşe köməkçisi vəzifəsində çalışdığı Fransada yaşamışdır. Bu səfərlər ona təhsil illərində bir neçə sinfi atlamağa imkan vermiş və nəticədə o, 15 yaşında Kanzas ştatının Livenvort şəhərindəki Livenvort orta məktəbindən məzun olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Group photograph taken at *Lasers* '93 including (right to left) Norman F. Ramsey, Marlan Scully, and F. J. Duarte.
* Norman Ramsey, an oral history conducted in 1995 by Andrew Goldstein, IEEE History Center, New Brunswick, NJ, USA.
* Papers relating to the Manhattan Project, 1945–1946, collected by Norman Ramsey. Dibner Library of the History of Science and Technology, Smithsonian Libraries, from SIRIS
# Şərqi Asiya

Yarımkürələr xəritəsində Asiya
**Şərqi Asiya** (çin. 东亚, kor. 동아시아, yap. 東アジア) — Asiyanın şərq hissəsi.

Sakit okeana yumşaq, subtropik və tropik zolaqlara yaxımdır. Relyefi mürəkkəb dağ və düzənlikdir. Seysmik aktiv zonadır. Düzənliklər şumlanır və yaşıllıqlarla zəngindir.

İqlimi musson, sezona görə rütubətli, tayfunlu və daşqınlıdır.

Şərqi Asiyaya Çin, Tayvan, Yaponiya, Koreya Xalq Demokratik Respublikası, Koreya Respublikası, Monqolustan aid edilir.

## Mədəni Çin mərkəzçiliyi

Koreyada, Çində habelə Vietnamda Mədəni Çin mərkəzçiliyinin ənənəvi Çin dili və yazısı; ictimai və ailəvi Konfutsiçi qaydaların ideoloji çərçivələri; qanuni və icraedici sistemlər; Buddizm və tarixşünaslıq sənəti geniş yayılmışdı.

## İstinadlar
# L

| **Latın hərfi L, l** |
| --- |
|  |
| **Latın əlifbası** |
| A | B | C | D | E | F | G |
| H | I | J | K | L | M | N |
| O | P | Q | R | S | T | U |
| V | W | X | Y | Z |
| Əlavə və digər variant işarələri |
| À | Á | Â | Ã | Ä | Å | Æ |
| Ā | Ă | Ȃ | Ą | Ȧ | Ả | Ɐ |
| Ɑ | Ɓ | Ƀ | Ç | Ć | Ĉ | Ċ |
| Č | Ȼ | Ƈ | Ð,ð | Ď,ď | Đ,đ | Ɗ |
| ᶑ | È | É | Ê | Ë | Ē | Ė |
| Ę | Ě | Ɇ | Ə | Ƒ | Ĝ | Ğ |
| Ġ | Ģ | Ǧ | Ǥ | Ɠ | Ƣ | Ĥ |
| Ħ | Ì | Í | Î | Ï | Ī | Į |
| İ | I | Ĳ | Ĵ | Ɉ | Ķ | Ḱ |
| Ǩ | Ƙ | Ⱪ | Ĺ | Ļ | Ľ | Ŀ |
| Ł | Ɱ | Ñ | Ń | Ņ | Ň | N̈ |
| Ɲ | Ƞ | Ŋ | Ò | Ó | Ô | Õ |
| Ö | Ø | Ő | Œ | Ơ | Ᵽ | Ƥ |
| P̃ | Ɋ | ʠ | Ŕ | Ř | Ɍ | Ɽ |
| ß | ſ | Ś | Ŝ | Ş | Š | Þ |
| Ţ | Ť | Ŧ | Ⱦ | Ƭ | Ʈ | ẗ |
| Ù | Ú | Û | Ü | Ū | Ŭ | Ů |
| Ű | Ų | Ư | Ʉ | Ʋ | Ŵ | Ⱳ |
| Ẋ | Ý | Ŷ | Ÿ | Ɏ | Ƴ | Ź |
| Ẑ | Ẕ | Ż | Ž | Ƶ | Ȥ | Ⱬ |

Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 18-ci hərf, 23 samitdən biri. Cingiltili samitdir, kar qarşılığı yoxdur.

| Egyptian hieroglyph *`wt* | Proto-Semitic L | Phoenician L | Etruscan L | Greek Lambda |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |  |  |  |  |
# Quqol

**Quqol** (ing. googol) — onluq say sistemində vahid və 100 sıfır ilə təsvir edilən ədəd:

10100= 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.
## Terminin tarixi

1938-ci ildə məşhur amerika riyaziyyatçısı olan Edvard Kazner öz qardaş uşaqları ildə parkda gəzirdi və onlarla böyük ədədlər haqqında müzakirə edirdi. Danışığın gedişatında yüz sıfırlı ədəd haqqında söhbət açıldı və ədəd hələ adlandırılmamışdı. Uşaqlardan biri, doqquzyaşlı Milton Sirotta bu ədədi, "quqol" (googol) adlandırmağı təklif etdi. 1940-cı ildə Edvard Kazner Ceyms Nyuman ilə birlikdə "Riyaziyyat və təxəyyül" ("New Names in Mathematics") adlı elmi-kütləvi kitabında bu ədəd qeyd olundu.

## Quqol ədəd kimi

Bütün onluq dərəcələr kimi, quqol ədədinin də yalnız iki sadə böləni (2 və 5) var. Quqol ədədinin tam bölənlərinin ümumi sayı 10 mindən çoxdur

Quqol ədədi ikilik say sistemində 333 simvoldan ibarətdir. Son 100 rəqəm sıfırdır:

0001 0010 0100 1001 1010 1101 0010 0101 1001 0100 1100 0011 0111 1100 1110 1011 0000 1011 0010 0111 1000 0100 1100 0100 1100 1110 0000 1011 1111 0011 1000 1010 1100 1110 0100 0000 1000 1110 0010 0001 0001 1010 0111 1100 1010 1010 1011 0010 0100 0011 0000 1000 1010 1000 0010 1110 1000 1111 0001 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 00002
Onaltılıq say sistemində quqol ədədi 84 simvoldan ibarətdir. Son 25 rəqəm sıfırdır:

1249 AD25 94C3 7CEB 0B27 84C4 CE0B F38A CE40 8E21 1A7C AAB2 4308 A82E 8F10 0000 0000 0000 0000 0000 000016
Quqol ədədi təxminən 70 ədədinin faktorialı kimi göstərmək olar. 70! quqol ədədindən təxmindən 20 % çoxdur:

70! 11 978 571 669 969 891 796 072 783 721 689 098 736 458 938 142 546 425 857 555 362 864 628 009 582 789 845 319 680 000 000 000 000 = 000 ≈ 1,197857 × 10100
## İstinadlar
# 99942 Apofis

99942 Apofis
**99942 Apofis** — Misir mifologiyasında pisliyin simvolu, qaranlıqlar və xaos tanrısı Apofisin adı verilən, *"Qitə qatili"* ləqəbli meteorit

Çəkisi 20 milyon ton, diametri 300 metrdir.

99942 Apofisin 2036-cı ildə çırpıla riski olan bölgələer.
99942 Apofis, Dünyaya yaxın bir orbiti olan meteordur.NASA tərəfindən edilən dəqiq hesablamalarda,2029 və 2036-cı illərdə Dünyamızın çox yaxınından keçəcəyi təsbit edilmişdir.Saatda 37 min km sürətlə hərəkət edən və 2029-cu ildə Yerin 32 min kilometrliyindən keçəcək göy cismi 7 ildən sonra,2036-cı ildə isə 30-40 min kilometr yaxından keçəcək.7 Oktyabr 2009 tarixində edilən hesablamalara görə 13 aprel 2036-cu ildə Dünya ilə toqquşma ehtimalı 250.000 'də 1-dir.Bir başqa mümkün toqquşma tarixi isə 2037-dir.Bu tarixdə toqquşma ehtimalı 12,3 milyonda 1 olaraq təyin olunmuşdur.Şəkildə toqquşma riski olan bölgələr göstərilmişdir.

## Xarici keçidlər

* NƏHƏNG METEORİT YERƏ ÇIRPILA BİLƏR Arxivləşdirilib 2011-11-01 at the Wayback Machine  (az.)
* Elm qurdu
# Xoreoqrafiya

**Xoreoqrafiya** (q.yun. χορεία - *dairəvi rəqs* + γράφω - *yazmaq, yazıram*) — rəqsə quruluş vermək və səhnələşdirmək sənəti, orijinal mənada xoreoqraf tərəfindən rəqsi yazmaq sənətidir.
# 1892

| 1892 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1892 *MDCCCXCII* |
| Yuli təqvimi | 1892 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7400-7401 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2644-2645 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5652-5653
ה'תרנ"ב
 - ה'תרנ"ג |
| Hicri təqvim | 1309-1310 |
| Erməni təqvimi | 4384-4385 (11 avqust)
ՌՊՂԲ |
| Çin təqvimi | 4588-4589 辛卯 - 壬辰 ağ dovşan
 - qara əjdaha
 |
| Efiopiya təqvimi | 1884 - 1885 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 1948-1949 |
| - *Şaka sambat* | 1814—1815 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 4993-4994 |
| İran təqvimi | 1270-1271 |
| Buddist təqvimi | 2435 |
| Holosen təqvimi | 11892 |
| Yapon xronologiyası | 25 Meydey erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 100—101

  |

## Hadisələr

* Çikaqo və Nyu-York arasında ilk uzunməsafəli telefon xətti quruldu.
* Şəhər islahatının Gəncəyə şamil edilməsi.
* Azərbaycan alimi Əbdülxaliq Axundov Azərbaycanda tibb tarixinin araşdırılmasının təməlini qoydu. O, Əbu Mənsur Hərəvinin XI əsrə aid məşhur əczaçılıq ensiklopediyasını fars dilindən alman dilinə tərcümə etdi.

## Doğumlar

* 5 may — Əhməd Cavad — Azərbaycan şairi.
* 18 oktyabr — Artur Cefri
* 15 aprel — Əli Qasımov — Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının məzunu, pedaqoq, yazıçı, jurnalist, tərcüməçi.
* 14 aprel — Qordon Vir Çayld — ingilis arxeoloqu.

## Ölümlər
# Aleksandr Despla

| Aleksandr Despla |
| --- |
| fr. Alexandre Desplat |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Doğum adı | Alexandre Michel Gérard Desplat |
| Doğum tarixi | 23 avqust 1961(1961-08-23) (64 yaş) |
| Doğum yeri | * Parisin 20-ci dairəsi[d], Paris
 |
| Musiqiçi məlumatları |
| Fəaliyyəti | bəstəkar, musiqi pedaqoqu, film bəstəkarı, səsyazma sənətçisi[d], librettoçu, aktyor, musiqiçi, qrup rəhbəri[d] |
| Fəaliyyət illəri | 1985-ci ildən |
| Musiqi alətləri | piano, fleyta |
| Mükafatları |           |
| alexandredesplat.net |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Aleksandr Mişel Jerar Despla** (fr. Alexandre Michel Gérard Desplat ; 23 avqust 1961, Parisin 20-ci dairəsi[d]) — fransız bəstəkar. Qrand Budapest” oteli və “Suyun forması” filmlərinə görə iki dəfə Oskar qalibi, habelə bu mükafata yeddi dəfə namizəd olub (Kraliça, Benjamin Buttonun qəribə hadisəsi, Fantastik cənab Foks, Kralın nitqi, Arqo, Filomena filmləri). "The Painted Peçe " filmindəki ifasına görə Qızıl Qlobus mükafatı, "Kralın nitqi" filmindəki ifasına görə Qremmi Mükafatı və BAFTA Mükafatı qalibidir. ". O , Beynəlxalq Soundtrack Akademiyası tərəfindən üç dəfə "İlin Bəstəkarı" seçilib .

Despla daha çox Harri Potter və Ölüm Yadigarları filmlərindəki saundtrekləri ilə tanınır. 1-ci hissə "," Harri Potter və Ölüm Yadigarları. 2-ci hissə "," Mirvari sırğalı qız ", " Kraliça ", " Boyalı örtük ", " Qızıl kompas ", " Larqo Vinç ", " Benjamin Battonun maraqlı işi ", " Fantastik cənab Tülkü ", " Alatoran . Dastan. Yeni Ay, Kralın Nitqi! "," Mənim yolum " filmlərinin soundtrekləri ilə tanınır.

## İstinadlar