Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Qondola

Venesiyanın Dukale sarayının görnüşü, Baş kanalda üzən qondolalar
Venesiya, Santa Mariya della Salute kilsəsinin görnüşü, sahilə yan alan qondola
Baş kanalda üzən qondola
**Qondola** (it. gondola) Venesiyada bir qayıq növü olub onu idarə edən şəxs isə qondolyer adlandırılır. İlk dəfə XI əsrdə istifadəsinə başlanılmışdır. Ensiz uzun qayıq olub, adətən uzunluğu 11 m, eni isə 1,5 m olur. 2-6 nəfərlik oturacaqlara malikdir. Zamanında Venesiyada bu qayıqlar həm sərnişin, həm də ticarət üçün malların daşınmalarında istifadə olunurdusa, müasir dövrdə həm ekzotik taksi, həm də turist gəzintiləri üçün istifadə olunur. Belə ki Venesiyaya səfər edən hər bir turist bu cür romantik ritual gəzintidən istifadə etməyə çalışır.

Qondola onun sarğı hissəsində ayaq üstə dayanmış qondolyer tərəfindən uzun avar ağacı vasitəsilə idarə edilir.
Qondolanın əsas gövdəsi və ona bitişik və yuxarı kandarları, qabırğaları palıd ağacından, göyərtəsi şam ağacından, kənarları və sarğı hissəsi Larixdən, yan və ön oturacaqlar qoz ağacından, sahilə açılan platforması isə gilas ağacından, qayıq ucluqları cökə və fıstıq ağacından, iç üzlük lövhələri qarağac və ağ şam ağacından hazırlanır.
Bir qondola 280 hissədən ibarətdir. Onun hazırlanmasına 500 saat sərf olunur. Bir qondola orta hesabla 25 000 avroya başa gəlir. 2008 ci il qiymətləri ilə 35 dəqiqəlik qondola gəzintisi 80 avro axşam 7:00-dan sonra isə 100 avrodur. Qayığın burun və sarğı ucluqlarına hər biri 22 kq olan buynuzu xatırladan metal zirehlər bərkidilmişdir.
Qondolanın immitativ mühərrikli formasına Bakının “Kiçik Venesiya” adlanan guşəsində rast gəlmək olar.

## İstinadlar
# Çin Milli Kosmik Agentliyi

| Çin Milli Kosmik Agentliyi |
| --- |
| * Çincə: 国家 航天 局; pinyin: [Guó Jiā Háng Tiān Jú]
 |
| (CNSA) |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölkə | * Çin
 |
| Yaradılma tarixi | 4 aprel 1993 |
| İllik büdcəsi | US$500 milyon (rəsmi); US$1.3 milyard (Euroconsult) |
| Baş qərargah | * Pekin
 |
| Rəsmi saytı | cnsa.gov.cn |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

Çin Milli Kosmik Agentliyi ing: China National Space Administration (CNSA), Çincə: 国家 航天 局; pinyin: [Guó Jiā Háng Tiān Jú] Çinin milli kosmik proqramından məsul olan kosmik agentlikdir. Kosmik fəaliyyətlərin planlaşdırılması və inkişafı üçün nəzərdə tutulmuşdur. CNSA və Çin Aerokosmik Korporasiyası (CASC), Çinin Aerokosmik Sənayesi Nazirliyi tərəfindən tənzimlənən kosmik tədqiqatın inkişaf layihələrinin həyata keçirilməsindən məsul orqanlar hesab olunurlar.

## Şöbələr

CNSA-nın nəzdində dörd bölmə mövcuddur, bunlar aşağıdakılardır:

* Ümumi Planlaşdırma Şöbəsi
* Sistem mühəndisliyi şöbəsi
* Elm, Texnologiya və Keyfiyyətə Nəzarət şöbəsi
* Xarici İşlər Departamenti

## İstinadlar
# Kristalloqrafiya

**Kristalloqrafiya**  — kristallar və kristallik maddə haqqında elm. Həndəsi, fiziki və kimyəvi kristalloqrafiyaya bölünür. Həndəsi kristalloqrafiya simmetriya və kristallik cisimlərin formaları, fəza qəfəsləri quruluşların həndəsi qanunları haqqında təlimləri birləşdirir. Fiziki kristalloqrafiya kristalların fiziki xassələrini tədqiq edir və kristalların rentgenometriyası və optikası kimi müstəqil sahələrə ayrılır. Kimyəvi kristalloqrafiya kristallik cismlərin kimyəvi quruluşunun kompleks məsələlərini tədqiq edir. Kristalların forma və həndəsi quruluşunun, onların fiziki xassələri və kimyəvi tərkibi ilə əlaqədar məsələlər kristalloqrafiya müstəqil sahəsi olan kristallokimyanın tədqiqat obyektidir.

Kristalloqrafiya mineralogiyanın bir qoludur, mineralların forma və daxili quruluşlarını araşdırır. X-şüaları ilə həyata keçirilən quruluş tədqiqatlarında, atom və ya molekulların üç ölçülü tənzimlənməsi araşdırılır. Mineral kristallarında fiziki-kimyəvi olaraq atom və molekulları müəyyən bir qaydada olurlar.

Amorf (formasız) kristallarda və ya minerallarda, atomlar və ya molekullar ixtiyari bir sıralanma nümayiş etdirirlər. Minerallar formalaşma zamanı möhkəmlənirlər, həmçinin uyğun şəraitdə nizamlı və hamar səthlərə malik həndəsi formalara malik olurlar.

"Kristal" termini ilə normal daxili quruluşa malik olan, hamar xarici səthlərə sahib olub-olmamasından asılı olmayaraq bütün bərk maddələr başa düşülür. Xarici səthlər dəyişsə belə, daxili quruluş və əsas xüsusiyyətləri dəyişmir və xüsusən fiziki xüsusiyyətləri daxili quruluşun bir funksiyası olaraq xaricdə əks olunur. Fizika, kimya, metallurgiya və keramika ilə əlaqəli bir çox problemin həllində kristalloqrafiya mühüm rol oynayır.

## Mənbə

* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
# Uilyam Vordsvort

| Uilyam Vordsvort |
| --- |
| ing. William Wordsworth |
|  |
| Doğum tarixi | 7 aprel 1770(1770-04-07)[…] |
| Vəfat tarixi | 23 aprel 1850(1850-04-23)[…] (80 yaşında) |
| Vəfat səbəbi | ağciyər iltihabı |
| Fəaliyyəti | şair, söz yazıçısı[d], yazıçı |
| Əsərlərinin dili | ingilis dili |
|  Uilyam Vordsvort Vikimənbədə |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Uilyam Vordsvort** (7 aprel 1770[…] – 23 aprel 1850[…]) — ingilis romantik şairi. Samuel Teylor Koldric ilə birlikdə "Lirik balladalar"ın (1798) birgə nəşri ilə ingilis ədəbiyyatında romantizm dövrünün başlamasında rol oynayan şəxs kimi qəbul edilir.

Vordsvortun maqnum əsəri, ümumiyyətlə, erkən illərinə aid yarı avtobioqrafik bir şeir olan və bir neçə dəfə yenidən işləyib genişləndirdiyi Prelüd olaraq qəbul olunur. Ümumilikdə "Koleric üçün şeir" kimi tanınan Prelüd, ölümündən sonra həyat yoldaşı tərəfindən adlandırılmışı və nəşr olunmuşdur.

Vordsvort ən çox təbiətin gözəlliyini və gücünü, insan təxəyyülünü tərənnüm edən poeziyası ilə tanınır. Ən məşhur əsərlərinə *"Tintern Abbey"*, *"The Prelude"* və *"Ode: Intimations of Immortality"* daxildir.

Poeziyasından əlavə, Vordsvort həm də tənqidçi, esseist və siyasi fəal idi. O, Samuel Taylor Koldricin yaxın dostu idi və məşhur "Lirik balladalar" şeirlər toplusunda əməkdaşlıq edirdi.

## İstinadlar
# Qalileo (kosmik gəmi)

| Qalileo |
| --- |
|  Qalileo kosmik gəmisi (avqust, 1989-cu il) |
| Ölkə | * ABŞ
 |
| Operator | * Reaktiv hərəkət laboratoriyası[d],
* Eyms Tədqiqat Mərkəzi
 |
| Nəyin peykidir |
Yupiter |
| Buraxılma yeri | Kanaveral burnu |
| Daşıyıcı raket | Atlantis |
| Buraxılma tarixi | 18 oktyabr 1989 |
| Sayt | nasa.gov/galileo/ |
| Emblem |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Qalileo** — Yupiter planetini və onun peyklərini tədqiq etmiş NASA pilotsuz kosmik aparatıdır. İntibah dövrü astronomu Qalileo Qalileyin adını daşıyan kosmik aparat 18 oktyabr 1989-cu ildə NASA-nın STS-34 missiyası çərçivəsində Atlantis kosmik məkiyi tərəfindən kosmosa buraxılmışdır. "Qalileo" Yupiterə 7 dekabr 1995-ci ildə çatmış və Yupiterin orbitində hərəkət edən ilk kosmik gəmi olmuşdur. Ötürücüsündə nasazlıq olmasına baxmayaraq, "Qalileo" 951 Gaspra-ya yaxın uçaraq birinci asteroidi müşayiət etmiş və ilk peyk-asteroid olan "Dactyl"i 243 İda asteroidi ətrafında aşkar etmişdir. O, bundan başqa, Yupiterin atmosferində tədqiqata başlayan ilk kosmik aparatdır. Missiya təxminən 1,4 milyard ABŞ dollarına başa gəlmişdir.

## İstinadlar
# İnfraqırmızı şüalanma

İki insanın orta infraqırmızı şüayla çəkilmiş fotosu

**İnfraqırmızı**((İQ) ~ en. infrared (IR) ~ ru. инфракрасный (ИК) ~ tr.kızıl ötesi) – elektromaqnit spektrinin görününən qırmızı işıqdan azacıq aşağı tezliklərdə elektromaqnit şüalanması. İnfraqırmızı diapazon ənənəvi olaraq dalğa uzunluqlarına görə dörd qismən ixtiyari kateqoriyaya bölünüb:

* Yaxın infraqırmızı 750 – 1500 nanometr (nm)
* Orta infraqırmızı 1500 – 6000 nm
* Uzaq infraqırmızı 6000 – 40000 nm
* Çox uzaq infraqırmızı 40000 nm – 1 mm

infraqırmızı-şüalanmaya bəzən yüksək temperatur şüalanması (radiasiyası) da deyirlər ki, bu da əslində tam doğru deyil. İQ-şüalanmanı yüksək temperaturun dəriyə təsiri ilə müqayisə etmək olar və buna görə də o, istilik kimi hiss edilir. Lakin bütün obyektlər İQ-diapazonda öz temperaturlarına mütənasib olaraq şüalanırlar.

## Ədəbiyyat

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı, 996 s.

## Xarici keçidlər

*  I
*  Infrared Data Association
*
*
*  Arxivləşdirilib 2006-01-14 at the Wayback Machine