# Vilyam Şokli

| Vilyam Şokli |
| --- |
| ing. William Bradford Shockley |
|  |
| Doğum tarixi | 13 fevral 1910(1910-02-13)[…] |
| Doğum yeri | * London, London qraflığı[d], İngiltərə, Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı
 |
| Vəfat tarixi | 12 avqust 1989(1989-08-12)[…] (79 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Stenford, Santa Klara qraflığı, Kaliforniya, ABŞ
 |
| Vəfat səbəbi | prostat xərçəngi |
| Dəfn yeri | * Alta Mesa Memorial Parkı[d]
 |
| Elm sahəsi | yarımkeçiricilər fizikası[d] |
| Elmi dərəcəsi | * fizika üzrə fəlsəfə doktoru[d]
 |
| İş yerləri | * Bell Labs,
* Stenford Universiteti
 |
| Təhsili | * Kaliforniya Texnologiya İnstitutu (1932-ci ilədək),
* Massaçusets Texnologiya İnstitutu (1936-cı ilədək)
 |
| Elmi rəhbəri | Con Klark Sleyter |
| Üzvlüyü | * Amerika Fizik Cəmiyyəti[d],
* Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası,
* ABŞ Milli Elmlər Akademiyası (1951-ci ildən)
 |
| Mükafatları | + |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vilyam Bredford Şokli** (ing. William Bradford Shockley; 13 fevral 1910[…], London – 12 avqust 1989[…], Stenford, Kaliforniya) — Amerikalı fizik, tranzistorun müəlliflərindən biri, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (1956).

## Həyatı

Vilyam Bredford Şokli 13 fevral 1910-cu ildə Londonda anadan olmuşdur.

## Fəaliyyəti

Tranzistorun müəlliflərindən biri, amerikalı fizik Vilyam Bredford Şokli 1956-cı ildə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. 1963–1975-ci illərdə Stenford Universitetində professor vəzifəsində çalışmışdır.

## Mükafatları

Con Bardin, Vilyam Bredford Şokli və Valter Brattain, 1948-ci ildə.
* 1946-cı ildə müharibə işləri üçün Meritin Milli Medalı.
* 1953-cü ildə Milli Elmlər Akademiyasının Fizika üzrə Comstock mükafatı.
* 1953-cü ildə Amerika Fiziki Cəmiyyətinin Oliver E. Buckley Solid State Physics Mükafatının ilk alıcısı.
* 1956-cı ildə fizika sahəsində Nobel mükafatı almış, John Bardeen və Walter Brattain ilə birlikdə. Nobel dərsində Brattain və Bardeenə nöqtə kontakt transistorunun ixtiraçıları olaraq tam kredit verdilər. Üçü, arvadları və qonaqları ilə birgə qeyd etmək üçün çox gecikməyən gecə şampan-yanacaqlı partiyaya sahib idi.
* 1963-cü ildə Amerika Mexanika Mühəndisləri Cəmiyyətinin Holley Medalı.
* 1963-cü ildə Wilhelm Exner Medalı.
* Pensilvaniya Universitetinin fəxri elmlər doktoru, New Jersey Rutgers Universiteti və Minnesota Gustavus Adolphus Kollecləri.
* 1980-ci ildə Elektrik və Elektronika Mühəndisləri İnstitutunun IEEE Şərəf Medalı (IEEE).
* 20-ci əsrin 100 ən nüfuzlu insanlarından biri olaraq Time Magazine tərəfindən adlandırılmışdır.
* MIT-in 150 illik tarixində ən yaxşı 150 yenilikçi və ideyanın Boston Globe-un 2011 MIT150 siyahısında # 3 siyahıda.

## Patentləri

Vilyam Bredford Şokli doxsan ABŞ patentinə layiq görülmüşdür. Bəzi olanlar bunlardır:

* US 2502488 Yarıiletkenli Amplifikatör. 4 aprel 1950; Tranzistorları əhatə edən ilk verilmiş patent.
* US 2569347 Yarımkeçirici materialdan istifadə olunan dövrə elementi. 25 sentyabr 1951; Ən qabaqcadan keçən (26 iyun, 1948) transistorlara aid patent.
* US 2655609 Bistable Devreler. 13 oktyabr 1953; Kompüterlərdə istifadə olunur.
* US 2787564 Ionik Bomba ilə Yarımkeçirici Cihazların Yaradılması. 2 aprel 1957; Çirkləri implantasiya üçün diffuziya prosesi.
* US 3031275 Tək kristalların yetişdirilməsi prosesi. 24 aprel 1962; Əsas materialların istehsalı prosesində təkmilləşmələr.
* US 3053635 Silikon Karbid Kristallarının Yetişdirilməsi Yöntemi. 11 sentyabr 1962; Digər yarımkeçiriciləri araşdırmaq.

## Kitabları

* Shockley, William – Electrons and holes in semiconductors, with applications to transistor electronics, Krieger (1956) ISBN 0-88275-382-7.
* Shockley, William and Gong, Walter A – Mechanics Charles E. Merrill, Inc. (1966).
* Shockley, William and Pearson, Roger – Shockley on Eugenics and Race: The Application of Science to the Solution of Human Problems Scott-Townsend (1992) ISBN 1-878465-03-1.

## Ədəbiyyat

* Əliquliyev R. M., Salmanova P. M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, 169 səh.

## İstinadlar