Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alman dili

| Alman dili |
| --- |
|  |
| Orijinal adı | Deutsch, deutsche Sprache |
| Ölkələr | * Almaniya Federativ Respublikası
* Avstriya
* Belçika
* Çexiya
* DK
* İtaliya
* Lixtenşteyn
* Lüksemburq
* Polşa
* İsveçrə
* Fransa
* Rusiya
 |
| Rəsmi status |  Almaniya  Avstriya  Lixtenşteyn  İsveçrə  Lüksemburq **Regional və lokal rəsmi dil:**  Belçika:
* Belçikanın alman ictimaiyyəti

 Vatikan:
* İsveçrə qvardiyası

 İtaliya:
* Cənubi Tirol

 Namibiya
 Polşa:
* Opol voyevodalığı
* 27 qmin

 Rusiya:
* Altay diyarı
	+ Alman milli rayonu
* Omsk vilayəti
	+ Azov alman milli rayonu

 Slovakiya:
* Banskobistr diyarı

**Təşkilat: Aİ
 |
| Danışanların ümumi sayı | Ana dili: 90 milyon İkinci dil: 16-20 milyon  |
| Təsnifatı |
| Kateqoriya |
Avrasiya dilləri |
| Avrasiya dilləri
Hind-Avropa dilləri
German dilləri
Qərbi german dilləri
South Germanic
alman dili |
| Yazı | latın (alman əlifbası) |
| Dil kodları |
| QOST 7.75–97 | нем 481 |
| ISO 639-1 | de |
| ISO 639-2 | ger (B); deu (T) |
| ISO 639-3 | deu |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | ger, gbl, gha, gma, gth, gti |
| Ethnologue | deu |
| ABS ASCL | 1301 |
| IETF | de |
| Glottolog | stan1295 |
|  Bu dildə olan Vikipediya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Alman dili** (alm. *Deutsch*, tələffüs olunur: [ˈdɔʏtʃ]; *deutsche Sprache*) — almanların, avstriyalıların, lixtenşteynlilərin, eləcə də isveçrəlilərin çoxunun dili, Almaniyanın, Avstriyanın, Lixtenşteynin rəsmi dili, İsveçrənin, Lüksemburqun və Belçikanın rəsmi dillərindən biri. Çin, ərəb, hindi, ingilis, ispan, benqal, portuqal, rus və yapon dillərindən sonra dünyada ən çox yayılmış dildir. Bu dil Avropa Birliyinin rəsmi və işçi dillərindən biridir.

Alman dili hind-avropa dilləri ailəsinin german dilləri qrupuna daxildir. Latın əlifbası əsasında yaranan yazısına umlautlu üç sait (*ä, ö, ü*) və esset (*ß*) liqaturası əlavə edilib.

| Hərf |  |  | Almanca deyilişi | Azərbaycanca deyilişi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Aa** | a/ɑ | a/â | ɑˑ | â |
| **Bb** | b | b | beˑ | beğ |
| **Cc** | ʦ | ts | ʦeˑ | tseğ |
| **Dd** | d | d | deˑ | değ |
| **Ee** | ɛ/e | e | eˑ | eğ |
| **Ff** | f | f | ɛf | ef |
| **Gg** | ɡ | g | ɡeˑ | geğ |
| **Hh** | h | h | hɑ | hâ |
| **Ii** | ɪ/i | i/î | iˑ | î |
| **Jj** | j | y | jɔt | yot |
| **Kk** | k | k | kɑˑ | kâ |
| **Ll** | l | l | ɛl | el |
| **Mm** | m | m | ɛm | em |
| **Nn** | n | n | ɛn | en |
| **Oo** | ɔ/o | o/ô | oˑ | ô |
| **Pp** | p | p | peˑ | peğ |
| **Qq** | k | k | kuˑ | kû |
| **Rr** | ʀ | ġ\* | ɛʀ̥ | er |
| **Ss** | s/z | s/z | ɛs | es |
| **Tt** | t | t | teˑ | teğ |
| **Uu** | ʊ/u | u/û | uˑ | û |
| **Vv** | f | f | faɔ̹ | fau |
| **Ww** | v | v | veˑ | veğ |
| **Xx** | ks | ks | ɪks | iks |
| **Yy** | y | ü | ˈyp.sɪ.ˌlɔn | üpsilon |
| **Zz** | ʦ | ts | ʦɛt | tset |
| **Ää** | ɛ | e | — | e |
| **Öö** | ø | ö | — | ö |
| **Üü** | y | ü | — | ü |
| **ß** | ss | ss | ɛs ʦɛt | es tset |

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
# Dan dili

| Dan dili |
| --- |
|  |
| Orijinal adı | dansk |
| Ölkələr | Danimarka, Qrenlandiya, Almaniya, Farer adaları |
| Rəsmi status |
Danimarka, Aİ |
| Tənzimləyən təşkilat | Danimarka dil komitəsi |
| Danışanların ümumi sayı | 5,7 milyon |
| Təsnifatı |
| Kateqoriya |
Avrasiya dilləri |
| Avrasiya dilləri
Hind-Avropa dilləri
German dilləri
Şimali Germanik
Skandinaviya dilləri
East Scandinavian
Dan dili |
| Yazı | latın əlifbası (Danimarka əlifbası |
| Dil kodları |
| QOST 7.75–97 | дат 178 |
| ISO 639-1 | da |
| ISO 639-2 | dan |
| ISO 639-3 | dan |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | dsh |
| Ethnologue | dan |
| Linguasphere | 52-AAA-cc |
| ABS ASCL | 1501 |
| IETF | da |
| Glottolog | dani1284, dani1285 |
|  Bu dildə olan Vikipediya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Dan dili** (dan. dansk) — Danimarkanın dövlət dili, skandinav dillərindən biri. Danimarkada və Almaniyanın şimalında istifadə olunur. Dilin daşıyıcılarının ümumi sayı 5,7 milyon nəfərdir. XV-XIX əsrlərdə Norveçin, XIX əsrin ortalarınadək Şlezviq-Qolşteynin rəsmi dili olmuşdur.

### Ərazi və say

Dan dili aşağıdakı ölkələrdə yayılmışdır;

* Danimarkada - Əhalinin sayı 5 425 420 nəfər, onlardan 461 614 nəfəri mühacirdir və bir hissəsi dan dilini bilmir (2005)
* Qrenlandiyada - adada yaşayan və etnik mənşəyi dan olan 6,8 min nəfər (2005) arasında yayılmışdır və bir çox qrenlandiyalılar üçün ikinci dildir.
* Farer adalarında - Rəsmi dairələrdə farer dili ilə yanaşı istifadə olunur (Farer adaları sakinlərinin, demək olar ki, hamısı dan dilini xarici dil kimi yaxşı mənimsəmişlər), lakin burada etnik mənşəyinə görə dan olanların sayı azdır.
* Almaniyada - Şlezviq-Qolşteyn torpaqlarında yaşayan 50 min nəfər danın ana dilidir, bundan əlavə, yaxın keçmişdə təxminən 50 min dan da Almaniyada məskunlaşmışdır.
# Niderland dili

| Niderland dili |
| --- |
|  |
| Orijinal adı | Nederlands |
| Ölkələr | Niderland, Belçika, Surinam, Niderland Antil adaları, Aruba |
| Rəsmi status | Aruba Belçika Kürasao Niderland Sint-Marten Surinam Benilüks Surinam Avropa İttifaqı |
| Tənzimləyən təşkilat | Niderland Dil Birliyi |
| Danışanların ümumi sayı | 22 milyon (2005) |
| Reytinq |
37-48 |
| Təsnifatı |
| Kateqoriya |
Avrasiya dilləri |
| Avrasiya dilləri
Hind-Avropa dilləri
German dilləri
Qərbi german dilləri
Weser-Rhine Germanic
Franconian
Low Franconian
Niderland dili |
| Yazı | latın əlifbası (niderland əlifbası) |
| Dil kodları |
| QOST 7.75–97 | нид 495 |
| ISO 639-1 | nl |
| ISO 639-2 | dut (B); nld (T) |
| ISO 639-3 | nld |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | dut, dbr, dli |
| Ethnologue | nld |
| Linguasphere | 52-ACB-a |
| LINGUIST List | nld |
| ABS ASCL | 1401 |
| IETF | nl |
| Glottolog | dutc1256 |
|  Bu dildə olan Vikipediya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

 Müasir dövrdə Niderland dilində danışılan ərazilər
 Əvvəllər Niderland dilində danışılan ərazilər
 Aşağı alman dialektlərində danışılan ərazilər
**Niderland dili** (nid. de Nederlandse taal, het Nederlands niderland tələffüzü) — Hind-Avropa dil ailəsinin Qərbi Germanik dil qrupuna aid dil. Təxminən 25 milyon insan tərəfindən ana dili olaraq, 5 milyon insan tərəfindən isə ikinci dil olaraq danışılır və bu onu ən çox danışılan üçüncü Germanik dil edir.

## Həmçinin bax

* Niderlandca Vikipediya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Proto-German dili

| Proto-German dili |
| --- |
|  |
| Danışanların ümumi sayı | nəfər. |
| Təsnifatı |
| Avrasiya dilləri
Hind-Avropa dilləri
German dilləri
Proto-German dili |
| Dil kodları |

Proto-German dili və ya proto-germanca Hind-Avropa dillərindən olan proto-dildir. ISO 639-2 kodudur. Alman dilləri bu əsas dildən inkişaf etmişdir. Protogerman dilini ana dili kimi danışan insanlara protogerman xalqı deyilir.
# Fokus (Həndəsə)

**"Fokus"** sözü latın dilində **"ocaq"**, **"od"** deməkdir. Bu termini elmə Kepler daxil etmişdir(1604). O bu sözü ərəblərdən tərcümə etmişdir. Ərəblər parabolanın foksuna **"alışma nöqtəsi"**, parabolanın özünə isə **"alışdırıcı güzgü"** deyirlər. Kepler bu termini ellipsin və hiperbolanın fokuslarına da aid etmişdir.

1. Ellipsin foksu - Ellips müstəvinin, verilmiş iki nöqtəsindən məsafələri cəmi sabit olan nöqtələr çoxluğudur. Həmin iki nöqtə ellipsin fokusları adlanır.

1. Parabolanın foksu - Parabola, müstəvinin verilmiş nöqtəsindən və verilmiş düz xəttindən eyni məsafədə olan nöqtələr çoxluğudur. Həmin nöqtə parabolanın foksu adlanır.
2. Hiperbolanın foksu - Hiperbola müstəvinin verilmiş iki nöqtəsindən məsafələri fərqinin modulu sabit olan nöqtələr çoxluğudur. Həmin iki nöqtəyə hiperbolanın fokusları deyilir.

**Ədəbiyyat**

1. M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, "Radius nəşriyyatı", 296 səh.
# Tropik il

**Tropik il** (Günəş ili) — fəsillərin dəyişməsinə əsaslanan il. 1 yanvar 2000-ci ildə tropik ilin uzunluğu: 365,2421897 gün, başqa sözlə 365 gün 5 saat 48 dəqiqə 45,19 saniyəyə olaraq hesablanışdır. Hal-hazırda dünyanın əksər ölkələrinin, o cümlədən Azərbaycanın rəsmi təqvimi olan Qriqori təqvimi tropik ilə əsaslanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Uzunluq dairəsi

Kürənin görünüşü
**Uzunluq dairəsi** — başlanğıc meridianının şərq və ya qərbindəki hər hansı bir nöqtənin açıldığı məsafəsidir. Uzunluq dairəsi bir vaxtlar dəniz naviqasiyası üçün böyük maneə törədirdi. XVIII əsrdə ingilis alimi Con Harrisonun yaratdığı saat ilə bu iş həll edilmişdi. XIX əsrdə radionun ixtirası ilə uzunluq dairəsi tarixində böyük dəyişikliyə səbəb oldu. Artıq uzunluq dairəsini bilməklə siqnalı istənilən nöqtəyə göndərmək olurdu. Sonralar radionaviqasiya ixtira olunmuşdur. Hal-hazırda naviqasiyada koordinatı tapmaq üçün Peyk naviqasiya sistemindən istifadə edilir.

## İstinadlar
# Meridian

Meridianlar sarı xətlərlə göstərilmişdir
**Meridian** (latınca: meridies - Günorta xətti) – Coğrafi qütübləri yer səthindən keçməklə birləşdirən qısa xətt meridian adlanır. Meridianlar yarım çevrədir. Bütün meridianlar 360 dərəcədə kəsişirlər. Bütün meridianların uzunluqları eynidir. Onların uzunluğu 20 003,93 km-dir. Beynəlxalq təcrübədə meridianların başlanğıcı Böyük Britaniyanın paytaxtı London şəhərindəki Qrinviç rəsədxanasından keçir. Başlanğıc meridianı, ya da sıfırıncı meridian da deyilir. Xəritədə digər meridianlardan daha qalın göstərilir. Qrinviç meridianı Yer kürəsini Şərq və Qərb yarımkürələrinə bölür.
# Günəş saatı

Taqanroqda günəş saatı
**Günəş saatı** — Günəşin səmadakı mövqeyinə görə qnomonun kölgəsinin uzunluğunun dəyişməsi və kölgənin siferblat üzərindəki hərəkətinə əsasən vaxtın təyin edilməsinə imkan verən qurğu.

Adi günəş saatı dizaynlarında, şaquli şəkildə yerləşdirilmiş çubuğun kölgəsi, üfüqi şəkildə yerləşdirilmiş səthdə günün saatlarını göstərən siferblatın üzərinə düşür. Günəş səmada hərəkət etdikcə saatın üzərindəki çubuğun kölgəsi müxtəlif saat xətləmələri ilə üst-üstə düşərək hərəkət edir. Bu qurğularda çubuq Yerin fırlanma oxuna uyğunlaşdırılmalıdır. Buna görə də bu növ günəş saatının düzgün vaxtı göstərməsi üçün çubuq maqnit şimalını deyil, coğrafi şimalı göstərməlidir. Bundan əlavə, çubuğun üzərində dayandığı üfüqi səthlə yaratdığı bucaq saatın yerləşdiyi coğrafi enliyə bərabər olmalıdır. Ancaq bu iki xüsusiyyətə uyğun olmayan, lakin fərqli prinsiplər çərçivəsində işləyən günəş saatları da qurula bilər. Bu saatları dairənin ortasına çubuq qoyaraq və kompasdan istifadə etməklə (o, şimalı göstərməlidir) kölgənin hər saatın tamamında düşdüyü yeri işarələməklə etmək olar. Amma buludlu günlər və gecə kimi amillər bu tip saatları yararsız hala salır.
# Göy ekvatoru

Göy ekvatoru ekliptik müstəviyə 23°26' meyillidir.
**Göy ekvatoru** — müstəvisi dünya oxuna perpendikulyar olan və yerin ekvatorunun müstəvisi ilə üst-üstə düşən göy sferasının böyük dairəsi. Göy ekvatoru göy sferasını iki yarımkürəyə ayırır: zirvəsi şimal qütbündə olan *şimal yarımkürəsi* *və* zirvəsi cənub qütbündə olan *cənub yarımkürəsi* .

Ekvator və ekliptika yaz və payız bərabərliyi nöqtələrində kəsişir, lakin yer oxunun presessiyasına görə ekvator müstəvisi öz mövqeyini dəyişir və bu nöqtələr 26000 illik dövrlə hərəkət edir. Ekvator və ekliptikanın müstəviləri arasındakı bucaq 23°26'-dir və son 5 milyon il ərzində presessiyaya görə bu bucaq 22,0° ilə 24,5° arasında dəyişmişdir.

2010-cu ilin Astronomik Almanaxınaa görə, ekvator və ekliptik arasındakı bucaq təxminən aşağıdakı düstur ilə təsvir edilmişdir:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

Burada *T* — J2000.0 dövründən keçən əsrlərin sayıdır. Bu düstur yalnız bir neçə əsrlik zaman diapazonu üçün kifayət qədər dəqiqdir .

Göy ekvatoru birinci və ikinci ekvator səma koordinat sistemlərinin əsasını təşkil edir: meyil ondan ölçülür (coğrafi enliyə analoq, yerin ekvatorundan ölçülür). Başqa bir koordinat — birinci ekvatorial koordinat sistemi üçün bu, səma ekvatoru ilə səma meridianının kəsişmə nöqtəsindən ölçülən saat bucağı və ya ikinci ekvatorial koordinat sistemi üçün sağa yüksəlişdir (coğrafi uzunluğa analoji) — yaz bərabərliyi nöqtəsindən ölçülür. İstənilən halda səma ekvatorunun bütün nöqtələrinin enişi sıfıra bərabərdir, bu o deməkdir ki, göy ekvatorunun istənilən nöqtəsini Yerin istənilən nöqtəsindən müşahidə etmək olar.

## İstinadlar
# Serera (cırtdan planet)

| Serera  |
| --- |
|  |
| Kəşfi |
| Kəşf tarixi | 1 yanvar 1801 |
| Təyinlər |
| Şərəfinə adlandırılıb | Serera |
| Orbital xarakteristikaları |
| Afelisi |
2,98 a.v. (446 milyon km) |
| Perihelisi |
2,55 a.v. (381 milyon km) |
| Böyük yarımoxu | 2,77 a.v. (414 milyon km) |
| Orbitinin ekssentrisiteti | 0,0785 |
| Siderik dolanma dövrü | 4,60 il (1680 gün) |
| Orbital sürəti | 17,9 km/san |
| Orta anomaliyası | 291,4° |
| Orbitin meyli |
10.6° |
| Qalxan düyünün uzunluğu |
80,3° |
| Perisentr arqumenti | 73,299754646165 ± 0 ° |
| Nəyin peykidir | Günəş |
| Kəşf edilmiş peykləri |
yoxdur |
| Fiziki xarakteristikaları |
| Həcmi | 434.000.000 km³ |
| Kütləsi | 939.300.000.000.000.000.000 kq |
| Orta sıxlığı | 2,162 q/sm³ |
| Siderik fırlanma dövrü | 9,07417 ± 0 saat |
| Albedo | 0,09 |
| Görünən ulduz ölçüsü | 6,79 |
| Mütləq ulduz ölçüsü | 3,34 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Serera** (simvolı: , ing. Ceres) — Günəş sisteminə daxil olan 5 cırtdan planetdən biri. Diametri təxminən 945 kilometrdir. 1801-ci ildə italiyalı astronom Cüzeppi Pyaççi tərəfindən kəşf olunmuşdur. 2006-ci ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı planet və cırtdan planet anlayışlarını dəqiqləşdirdikdən sonra Sereraya cırtdan planet statusu verilmişdir.

Serera Mars və Yupiter arasında asteroid qurşağının ortasına yaxın bir orbit izləyir, orbital dövrü (ili) 4,6 Yer ilinə bərabərdir.

## Həmçinin bax

* Cırtdan planetlər
* Pluton
* Haumea
* Makemake
* Erida

## İstinadlar
# Kelvin

| Kelvin |
| --- |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölçdüyü anlayış | Küri nöqtəsi |
| Simvolu | K |
| Adını daşıyır | Uilyam Kelvin |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

1848-ci ildə ingilis fiziki Vilyam Tomson (Lord Kelvin) temperaturun yeni şkalasını yaradır. Bu şkala *mütləq temperatur* və ya *Kelvin şkalası* adlanır. **Kelvin** — *K* hərfi ilə göstərilən və intervalı, sıfır nöqtəsi olaraq mütləq sıfıra (**–273.15 °C**) sahib temperatur ölçü vahidi. Mütləq sıfır temperatur adlanır*.* Kelvin şkalasında suyun qaynama temperaturu isə, 373 K-dir.

Lord Kelvinin şərəfinə adlandırılmışdır. Mütləq temperatur vahididir. Selsi dərəcəsi sıfır nöqtəsini suyun donma nöqtəsi olaraq aldığından, 0 °C 273,15 K'e bərabər olur. Bənzər şəkildə Selsi dərəcə olaraq ifadə edilən hər hansı bir istiliyi kelvinə çevirmək üçün üzərinə 273,15 əlavə olunur. Məsələn: 22 °C = 22 + 273,15 = 295,15 K.

BS-nin əsas vahidlərindən biridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Nyuton (ölçü vahidi)

| Nyuton |
| --- |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölçdüyü anlayış | qüvvə |
| Adını daşıyır | İsaak Nyuton |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Nyuton** — BS-də qüvvənin vahididir WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 kimi işarə olunur. Qüvvəni İsaak Nyuton kəşf etdiyinə görə, onun şərəfinə belə adlandırılmışdır.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
# Kəfgir

Cənub yarımkürəsindəyerləşən Fukonun kəfkir modeli, tarazlıq halından toxunuş vasitəsilə hərəkətə gətirilir.
Kəfkirin rəqsi, oxlarla göstərilən istiqamətlər **v** — sürət, **a** — təcil, **θ** — amplitud
**Kəfgir** — qravitasiya sahəsində asılmış və mexaniki rəqslər edən sistem.

## Tarix

İlk kəfkirlərdən biri I əsrdə düzəldilən sansiometr cihazıdır, Çinin Han sülaləsindən olan alim Çjan Xen.
# Qorxu filmi

**Qorxu filmləri** və ya **horror** – insanı vahiməyə gətirən bədii filmin janrıdır. Ən məşhur qorxulu filmləri çəkən ölkələr sırasına ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, Yaponiya və İtaliya kimi ölkələr daxildir.

## Tarixi

"Horror" terminini ilk dəfə fransızlar işlətmişlər. İlk qorxulu film fransız rejissoru Jorj Melyes tərəfindən 1896-cı ildə çəkilən İblisin qəsri filmidir. 1909-cu ildə çəkilən "Cingilti" filmi Rusiyanın ilk qorxulu filmidir. 1910–1940-cı illər arasında "Drakula" və "Frankenşteyn" haqqında ilk vahimə janrında filmlər çəkilir. 1949-cu ildə çəkilən "Yellənən" filmi Hindistanın ilk qorxulu filmidr 1950-1960-cı illər arasında çəkilmiş qorxulu filmlər əvvəlki çəkilən filmlərdən fərqlənir. Çünki bu filmlər psixoloji formada çəkilirdi. Xüsusilə, bu filmləri məşhur ingilis əsilli ABŞ rejissoru Alfred Hiçkok çəkirdi. İlk dəfə "Qorxu filmi" janrında yayımlanan serial ABŞ-də 1959-1964-cü il arası çəkilən "Alaqaranlıq zonası" serialı idi.

## Məşhur və seçilmiş qorxulu filmlər

| İl | Film | Ölkə |
| --- | --- | --- |
| 1896 | İblisin qəsri |  Fransa |
| 1910 | Frankenşteyn |  ABŞ |
| 1920 | Doktor Kaliqarinin kabineti |  Almaniya |
| 1922 | Nosferatu: Qorxunun simfoniyası |  Almaniya |
| 1925 | Opera kabusu |  ABŞ |
| 1931 | Drakula |  ABŞ |
| 1931 | Frankenşteyn |  Böyük Britaniya |
| 1932 | Mumiya |  ABŞ |
| 1933 | Gözəgörünməz adam |  Böyük Britaniya |
| 1959 | Mumiya |  Böyük Britaniya |
| 1960 | Psixo |  ABŞ |
| 1963 | Quşlar |  ABŞ |
| 1968 | Yaşayan ölülərin gecəsi |  ABŞ |
| 1976 | Omen |  ABŞ |
| 1978 | Hellovin |  ABŞ |
| 1979 | Nosferatu: Gecə kabusu |  Almaniya |
| 1979 | Fantazm |  ABŞ |
| 1980 | Parıltı |  Böyük Britaniya və  ABŞ |
| 1980 | Qorxunc ölülər |  ABŞ |
| 1983 | Yuxudan qaçma |  ABŞ |
| 1984 | Qarağac küçəsində qarabasma |  ABŞ |
| 1988 | Uşaq oyunu |  ABŞ |
| 1990 | O |  ABŞ |
| 1998 | Zəng |  ABŞ |
| 2001 | Cipers Kripers |  ABŞ |

## Qorxulu film personajları

| Personaj | Qeydlər |
| --- | --- |
| Frankenşteynin bədheybəti | Viktor Frankenşteyn tərəfindən yaradılan bədheybət |
| Qraf Drakula | Brem Stokerin "Drakula" romanındakı baş mənfi personaj |
| Qraf Orlok | "Nosferatu: Qorxunun simfoniyası" filmindəki transilvaniyadan olan vampir personajıdır |
| Freddi Krüger | "Qarağac küçəsində qarabasma" film seriyasındakı baş mənfi personaj |
| Cipers Kripers | "Cipers Kripers" film seriyasındakı baş mənfi personaj |
| Yırtıcı | "Yırtıcı" film seriyasındakı baş mənfi personaj |
| Ceyson Burhiz | "Cümə, ayın 13-ü" film seriyasındakı baş mənfi personaj |
| Həkim Hannibal Lekter | "Quzuların susması" film seriyasındakı baş mənfi personaj |
| Maykl Mayers | "Hellovin" film seriyasındakı baş mənfi personaj |
| Samara Morqan | digər adı: "Sadako Yamamura" |
| Pennivayz | "O" filmindəki baş mənfi personaj |
| "Çaki" oyuncağı | "Uşaq oyunu" film seriyasındakı baş mənfi personaj |

## İstinadlar
# Girls with guns

**Girls with guns** (hərfi mənada "silahlı qızlar") — xüsusilə Honq Konq döyüş və animasiya filmlərində istifadə olunan alt janr. Bu janrlarda olan filmlərdə həm baş qəhrəman, həm də köməkçi obraz qadınlardır.

Bu janrın qərb tamaşaçıları tərəfindən ən yaxşı tanınan aktyorlarına Ancela Mao Ying, Çenq Pey-pey, Mun Li, Mişel Yeo, Zanq Ziyi və Sintiya Rotrok daxildir.

Bu janrda çəkilmiş birinci film Çenq Pey-peynin baş rolda iştirak etdiyi 1966-cı ildə çəkilmiş "Mənimlə içki iç" filmi hesab olunur.

Həmçinin də animasiya sektorunda rejissor Koiçi Maşimo tərəfindən çəkilmiş trilogiya hesab olunan Noir, El Cazador de la Bruja və Madlax bu janra nümunə olaraq göstərilə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  Arxiv surəti 14 iyul 2009 tarixindən Wayback Machine saytında
*
*
* Girls, Guns And Grudges (ing.)
# İtalyan neorealizmi

**İtalyan neorealizmi** — İkinci dünya müharibəsindən sonra İtaliya kinematoqrafiyasında 1943-1954-cü illəri əhatə edən kinocərəyan.

İtalyan neorealizminin əsasını "Roma açıq şəhərdir" filmi ilə Roberto Rossellini qoymuşdur. Bu cərəyanın məşhur nümayəndələri arasında Mikelancelo Antonioni və Federiko Fellini də var.

Roberto Rosselininin "Roma açıq şəhərdir" filmindən kadr
## Filmlər

* Roma açıq şəhərdir
* Payza
* Almaniya - sıfır ili
* Stromboli
* Avropa 51
* Yol

## Cərəyanın nümayəndələri

* Roberto Rossellini
* Mikelancelo Antonioni
* Federiko Fellini
* Cüzeppe De Santis
* Vittorio De Sika
* Alberto Lattuada
* Kuni Viskonti
* Çezare Dzvattini
* Suzo Çekki d'Amiko
* Bruno Karuzo

## Xarici keçidlər

* Georgia Perimeter College web'de Italian Neorealism Arxivləşdirilib 2009-04-01 at the Wayback Machine
* greencine.com 'da Italian Neo-Realism Arxivləşdirilib 2007-08-10 at the Wayback Machine
* moviemail-online.co.uk'de A Beginner's Guide to Italian Neo-realism
* criterion.com'da Italian Neorealism Arxivləşdirilib 2008-07-17 at the Wayback Machine
# Seynen

Kanci ilə yazılmış "seynen-manqa" termini.
Seynen (青年) — 18 yaş və yuxarı kişi auditoriyası üçün nəzərdə tutulan anime və manqa növü. Bu tip manqalar xüsusi seynen jurnallarında dərc olunur.

## İstinadlar
# LG Electronics

| LG Electronics |
| --- |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Məhsulları | televiziya, smartfon, planşet, ağıllı saat, məişət texnikası, proqram təminatı, elektronika, soyuducu, Paltaryuyan maşın |
| Təsis tarixi | oktyabr 1958 |
| Baş qərargahın yeri | * Seul
 |
| İqtisadi göstəriciləri |
| Ümumi gəliri | * 48.200.000.000 $ (2010)
 |
| Struktur |
| İşçi sayı | * 90.578 nəf. (2011)
 |
| Ana şirkət | LG |
| lge.co.kr |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**LG Electronics Ins.** — Cənubi Koreyaya məxsus elektronika şirkəti. Dünyada 100-dən çox yerdə var olan, 82.000 işçisi olan şirkət, LG Qrupunun bir parçasıdır.

LG Electronics beş ayrı bölmədə elektronika istehsal edir: Mobil Əlaqə, Ev Əyləncə, Ev Alətləri, Kondisioner və Enerji Həllləri, Maşın Hissələri. 2013-cü ildə qlobal satışlarında şirkət 53.10 milyard ABŞ dolları gəlir əldə etmişdir.

## Həmçinin bax

* LG

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Rütubət

**Rütubət** — atmosfer havasında olan su buxarının miqdarı ilə əlaqədar fiziki anlayış. Havada su buxarının miqdarı çox olduqca onun rütubəti də artır. Rütubət anlayışı iki mənada istifadə olunur :

1. mütləq rütubət
2. nisbi rütubət

Mütləq rütubət verilmiş temperaturda havanın həcm vahidinə olan su buxarının kütləsi ilə təyin olunur. Mütləq rütubət RM ilə işarə olunur.
Düsturla mütləq rütubəti bu cür ifadə etmək olar:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

Düsturdan göründüyü kimi mütləq rütubətin riyazi ifadəsi sıxlığın riyazi ifadəsinə ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 ) çox oxşayır. Fərq yalnız vahidlərdədir : sıxlığın vahidi WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 -dirsə rütubətin vahidi WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 -dir.

Nisbi rütubət adi havada olan su buxarının kütləsinin həmin şəraitdə doyma halındakı su buxarının kütləsinə olan nisbətini göstərir. Nisbi rütubəti RN (Fİ) kimi işarə edirlər.
Nisbi rütubəti düsturla bu cür ifadə olunur:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8

Nisbi rütubət həmişə vahiddən kiçik olur. Buna görə də onu tez-tez faizlə ifadə edirlər. Vahidə bərabər olması buxarın suya çevrilməsindən xəbər verir.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10

## İstinadlar