Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Vilyam Morris

| Vilyam Morris |
| --- |
|  |
| Doğum tarixi | 24 mart 1834(1834-03-24)[…] |
| Vəfat tarixi | 3 oktyabr 1896(1896-10-03)[…] (62 yaşında) |
| Fəaliyyəti | memar, şair, dizayner, qrafik dizayner, rəssam, fantastika yazıçısı[d], siyasətçi, illüstrasiyaçı[d], nasir, incəsənət xadimi, sənətkar, xəttat, incəsənət nəzəriyyəçisi[d], yazıçı |
| Fəaliyyət illəri | 1869–1896 |
|  |
| williammorrissociety.org |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vilyam Morris** (ing. William Morris; 24 mart 1834[…] – 3 oktyabr 1896[…]) — prerafaelitlərlə yaxından əlaqəli olan ingilis rəssamı, şairi, yazıçısı, tərcüməçisi, naşiri, sosialist və sənətşünas idi. O, "İncəsənət və Sənətkarlıq" (ing. Arts and Crafts) hərəkatının banisi idi. .

O, fikirlərini bu sözlərlə formalaşdırmışdır: “Hər hansı bəzək özündən kənar bir şeyi xatırlatmadığı zaman əbəsdir”.

Vilyam Morrisin bədii yaradıcılığı həm incəsənətin, həm də sənətkarlığın və ənənəvi dekorativ sənətin, eləcə də Avropa dizaynının, xüsusən də Alman Bauhauzunun ideya və təcrübələrinin sonrakı inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.

## Naşirlik fəaliyyəti

1880-ci illərin sonlarında Morris "Kelmskott Press"i qurdu. Şirkətin məqsədi orta əsr çap ənənələrini canlandırmaq idi. Kitablar kiçik tirajlarla çap olunurdu və kağız istehsalından tutmuş mətbəəyə qədər bütün istehsal prosesi əl ilə həyata keçirilirdi. Bəzi kitablar perqament üzərində çap olunub. Morris bütün kitabların dizaynını özü edir, inisiallar və miniatürlər çəkir, yeni tipoqrafik şriftlər yaradır və çapçı kimi çalışırdı. "Mənim işimin mahiyyəti sadəcə çap məhsulları istehsal etmək deyil, gözəl kitablar hazırlamaqdır" deyə o, nəşriyyatın missiyasını belə müəyyənləşdirdi. E. Börn-Cons və Volter Kreyn "Kelmsc=kott Press" ilə əməkdaşlıq edirdilər.

Börn-Cons və Morrisin əməkdaşlığının diqqətəlayiq məqamlarından biri Cefri Coserin əsərləri toplusunun nəşri oldu (1896). Börn-Cons illüstrasiyaları yaratmış, Morris isə üç xüsusi şrift icad etmişdi: Golden, Troy и Chaucer, mətn orta əsr əlyazmalarını xatırladan mürəkkəb çiçək haşiyələri ilə çərçivəyə salınmışdı. Bu əsər sonrakı əsrdə bir çox kiçik özəl nəşriyyatları ilhamlandırdı.

## İstinadlar
# Pell-Mell

| Pell-Mell |
| --- |
| Pall Mall |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölkə | * Birləşmiş Krallıq
 |
| Şəhər | Vestminster borosu |
| Uzunluğu | 0,5 km |
| metro |
Çerinq Kross |
| Poçt indeksi | SW1 |

**Pell-Mell** (ing. Pall Mall) — inzibati dairə, Vestminster borosunda yerləşən, Sant-Ceyms məhəlləsinə aid Londonun mərkəzi küçələrindən biri.
# Internet Broadway Database

| Internet Broadway Database |
| --- |
| URL | ibdb.com |
| Tipi | Onlayn verilənlər bazası |
| Dilləri | ingilis dili |
| Açılma tarixi | noyabr 2000 |
| Alexa reytinqi | * 145.301 (2017, 2019, 2021)
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Internet Broadway Database** (azərb. İnternetdə Brodvey teatrlarının verilənlər bazası‎) — база данных о Brodvey teatr tamaşaları, eləcə də aktyor, rejissor və digər teatr xadimləri haqqında məlumatların toplandığı internet resursu.

IBDb — Brodvey teatrının rəsmi arxividir. Burada XVIII əsrdən bu yana bütün Brodvey teatr tamaşaları haqqında məlumatlar, eləcə də maraqlı faktlar və statistik göstəricilər toplanmışdır. Baza 2000-ci ildə Amerika teatrları və prodüserləri elmi-tədqiqat liqasının rəhbəri Karen Hauzer tərəfindən yaradılmışdır.

## Xarici keçidlər

* IBDb rəsmi saytı
* Amerika teatrları və prodüserləri liqası

## Həmçinin bax

* Internet Movie Database
* Lortel Archives
* Find a Grave
# Qeyri-bədii

**Qeyri-bədii** və ya **Uydurma olmayan** — faktlara, reallıqlara və sənədləşdirilmiş məlumatlara əsaslanan yazılı, vizual və ya eşitmə məhsulların ümumi adı. "Qeyri-bədii" anlayışı ən çox yazılı əsərlərə aid edilsə də, qeyri-bədii xarakter daşıyan vizual (sənədli filmlər, fotoşəkillər və s.) və eşitmə (məsələn, radio verilişləri, müsahibələr, sənədli audio yazılar) nümunələr də mövcuddur.

## Tarixi

İnsan tərəfindən yaradılan ən qədim qeyri-bədii nümunələrə mağara rəsmləri daxildir. Təxminən 32 min il əvvəl meydana gəlmiş bu rəsmlərdə ov səhnələri ya real hadisələrin qeydi kimi, ya da gələcək ümidlərin bədii təsviri kimi təqdim olunmuşdur.
Tarixi gedişatda qeyri-bədii məhsullar əsasən hüquqi sənədlərdə, yazılı qaydaların və qeydiyyatların aparılmasında istifadə olunmuşdur. Lakin geniş kütlələr üçün maraqlı hesab edilmədiyindən daha çox elitar dairələrdə əhəmiyyət kəsb etmişdir. Bunun əksinə olaraq, bədii əsərlər (hekayələr, teatr tamaşaları və s.) kütlələr tərəfindən daha çox sevilmiş və yayılmışdır.

## Növləri

Qeyri-bədii əsərlərin əsas növlərinə aşağıdakılar daxildir:

* Tarixi əsərlər – xronikalar, salnamələr, memuarlar
* Elmi əsərlər – tədqiqatlar, məqalələr, monoqrafiyalar
* Sənədli əsərlər – sənədli filmlər, sənədli foto və audio materiallar
* Hüquqi sənədlər – müqavilələr, qanun mətnləri, qərarnamələr
* Publisistika – reportaj, müsahibə, analitik yazılar

## Müasir dövrdə

Müasir dövrdə qeyri-bədii əsərlər geniş yayılmışdır. İnternet, televiziya və radio vasitəsilə yayımlanan sənədli filmlər, elmi-populyar məqalələr, ictimai-siyasi reportajlar geniş auditoriyanın marağına səbəb olur. Bu gün qeyri-bədii məhsullar həm təhsil, həm də kütləvi informasiya vasitələrinin mühüm hissəsini təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* What is Creative Nonfiction? Arxivləşdirilib 2012-10-19 at the Wayback Machine
* Nonfiction – overview at Britannica
# Britaniya Milli Kitabxanası

| Britaniya Milli Kitabxanası |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölkə | * Birləşmiş Krallıq
 |
| Yaradılıb | 1 iyul 1973 |
| Ünvan | 96 Euston Road |
| Telefon | +44-330-333-1144 |
| Digər məlumatlar |
| ISIL kodu | GB-Uk |
| Sayt | bl.uk |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Britaniya Milli Kitabxanası** — Böyük Britaniyada kitabxana. ABŞ Konqres Kitabxanasını da geridə qoyaraq 170 milyonu keçən vəsaitlə dünyanın ən böyük kitabxanası hesab olunur.

Britaniya Milli Kitabxanası 5 kitabxana sistemini birləşdirir. 1759-cu ildə yaranan Britaniya Milli Kitabxanasında əvvəl az sayda kitab olmuşdur. İxtisasca həkim və bioloq olan ser Hans Sloan özünün botanika, zoologiya və mineralogiyaya aid kitablarını kitabxanaya bağışladıqdan sonra burada kitab fondunun sayı 3500 nüsxəyə çatıb. Hans Sloan öz vəsiyyətnaməsində bildirir ki, dövlət bu kitabxananı qorumaq üçün tədbirlər görməlidir. İngiltərə parlamenti kitabxananın qorunması haqqında qanun qəbul edir.

Bu gün Britaniya Milli Kitabxanasında tibb elminə, Britaniya imperiyasının, ayrı-ayrı Avropa dövlətlərinin tarixinə aid qədim sənədlər və dünyanın demək olar ki, bütün dillərində çap olunmuş 150 milyona yaxın kitab saxlanılır. Bundan əlavə, İngiltərə və İrlandiyada çap olunan gündəlik qəzetlər buraya gətirilir. Fondlarında 310 000 əlyazması, 4 milyondan çox xəritə, 260 min musiqi valları və filateliya kolleksiyası saxlanılır. Filateliya kolleksiyasında 8 milyondan çox marka var. Musiqi fondunda 19 əsrə aid silindr formasında hazırlanmış səs yazıları, həmçinin müasir SD, DVD və mini-disklər mühafizə olunur.

## Mənbə

* Dünya kitabxanaları: Britaniya Milli Kitabxanası Arxivləşdirilib 2010-12-05 at the Wayback Machine
# Bowtie

| Bowtie |
| --- |
| Repozitoriya | github.com/BenLangmead/b… |
| Proqramlaşdırma dili | C++ |
| Əməliyyat sistemi | Linux, macOS |
| Sonuncu versiya | * 1.3.1
 |
| Sayt | bowtie-bio.sourceforge.net/… |

**Bowtie** — qısa DNT ardıcıllıqlarını böyük istinad genomlarına sürətli və yaddaş baxımından səmərəli şəkildə uyğunlaşdırmaq üçün istifadə olunan bioinformatika aləti.

O, xüsusilə Next-Generation Sequencing qısaca NGS texnologiyalarında genom tədqiqatları, transkriptomika və epigenetika sahələrində geniş tətbiq olunur. Bowtie yüksək sürəti və az yaddaş istifadəsi ilə seçilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Smitsonian Folklor Festivalı

Smitsonian Folklor Festvalında Azərbaycan yeməkləri pavilyonu, 2012-ci il
**Smitsonian Folklor Festivalı** (ing. Smithsonian Folklife Festival) — Smitsonian İnstitutu tərəfindən hər il yay ayları paytaxt Vaşinqtonda dünya ölkələrinin mədəni ənənələrinin tanıdılması məqsədilə keçirilən mədəni tədbir. Hər il festivalı təxminən bir milyon insan ziyarət edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* folklife.si.edu/center/festival.html — rəsmi saytı
# Avrasiya plitəsi

**Avrasiya plitəsi** — Avrasiya materikinin böyük hissəsini əhatə edən plitə. Bu baxımdan Hind yarımadası və Ərəb yarımadası istisnadır. Eləcə də Şərqi Sibirin Çerski hissəsi də plitəyə aid deyil. Avrasiya plitəsi həmçinin qərbdən Orta-Atlantik dağ silsiləsinə və şimaldan Qakkel dağlarına qədər genişlənir. Şərq tərəfdən şimala doğru Şimali Afrika plitəsi və cənuba doğru Filippin dənizi plitəsi ilə və ola bilsin ki, Oxlotsk və Amur plitələri ilə sərhədlənir. Cənub hissədə qərbə doğru Afrika plitəsi, mərkəzdə Ərəb plitəsi və şərqdə Hind-Avstraliya plitəsi ilə sərhədlərə sahibdir. Qərbdə Şimali Amerika plitəsi olan divergent sərhədlər Orta-Atlantik dağ silsiləsinin şimal hissəsini əmələ gətirir. 1973-cü ildə İslandiya adası Heimaeydəki Eldfell vulkanının püskürməsi məhz Şimali Amerika və Avrasiya plitələrinin divergent hərəkəti nəticəsində baş vermişdi. Mərkəzi Asiyanın geodinamikası Şimali Avrasiya və Hind plitələri arasındakı əlaqə ilə idarə edilir. Bu ərazidə bir çox plitə hissələri və qabıq blokları aşkar edilib. Bunlar Mərkəzi Asiya tranzit zonasına və Şərqi Asiya tranzit zonasına aiddir.

## Xarici keçidlər

* Khan Academy Explanation of evidence
* 750 million years of global tectonic activity. Movie.

## Həmçinin bax

* Plitələrin tektonikası
# Darwinia

| *Darwinia* |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:EvdikotlarKlad:Bazal evdikotlarKlad:SuperrozidlərKlad:RozidlərKlad:MalvidlərDəstə:MərsinçiçəklilərFəsilə:MərsinkimilərYarımfəsilə:MərsinkimilərTriba:ChamelaucieaeCins:**Darwinia** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Darwinia Rudge
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 1037753 |
| NCBI   | 178124 |
| EOL   | 4980754 |

 |

 |

**Darwinia** (lat. Darwinia) — bitkilər aləminin mərsinçiçəklilər dəstəsinin mərsinkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri

### Heterotipik sinonimləri

* *Cryptostemon* F.Muell. ex Miq.
* *Francisia* Endl.
* *Genetyllis* DC.
* *Hedaroma* Lindl.
* *Polyzone* Endl.

## Növləri

* *Darwinia acerosa* W.Fitzg.
* *Darwinia apiculata* N.G.Marchant
* *Darwinia biflora* (Cheel) B.G.Briggs
* *Darwinia briggsiae* Craven & S.R.Jones
* *Darwinia camptostylis* B.G.Briggs
* *Darwinia capitellata* Rye
* *Darwinia carnea* C.A.Gardner
* *Darwinia chantiae* K.R.Thiele & R.W.Davis
* *Darwinia chapmaniana* Keighery
* *Darwinia citriodora* (Endl.) Benth.
* *Darwinia collina* Gardner
* *Darwinia diminuta* B.G.Briggs
* *Darwinia diosmoides* (DC.) Benth.
* *Darwinia divisa* Keighery & N.G.Marchant
* *Darwinia fascicularis* Rudge
* *Darwinia ferricola* Keighery
* *Darwinia foetida* Keighery
* *Darwinia glaucophylla* B.G.Briggs
* *Darwinia grandiflora* (Benth.) R.T.Baker & H.G.Sm.
* *Darwinia helichrysoides* (Meisn.) Benth.
* *Darwinia hortiorum* K.R.Thiele
* *Darwinia hypericifolia* (Turcz.) Domin
* *Darwinia leiostyla* (Turcz.) Domin
* *Darwinia leptantha* B.G.Briggs
* *Darwinia luehmannii* F.Muell. & Tate
* *Darwinia macrostegia* (Turcz.) Benth.
* *Darwinia masonii* C.A.Gardner
* *Darwinia meeboldii* C.A.Gardner
* *Darwinia micropetala* (F.Muell.) Benth.
* *Darwinia neildiana* F.Muell.
* *Darwinia nubigena* Keighery
* *Darwinia oederoides* (Turcz.) Benth.
* *Darwinia oldfieldii* Benth.
* *Darwinia oxylepis* (Turcz.) N.G.Marchant & Keighery
* *Darwinia pauciflora* Benth.
* *Darwinia peduncularis* B.G.Briggs
* *Darwinia pimelioides* Cayzer & F.W.Wakef.
* *Darwinia pinifolia* (Lindl.) Benth.
* *Darwinia polycephala* Gardner
* *Darwinia polychroma* Keighery
* *Darwinia procera* B.G.Briggs
* *Darwinia purpurea* (Endl.) Benth.
* *Darwinia salina* Craven & S.R.Jones
* *Darwinia sanguinea* (Meisn.) Benth.
* *Darwinia speciosa* (Meisn.) Benth.
* *Darwinia sphaerica* R.W.Davis & Rye
* *Darwinia squarrosa* (Turcz.) Domin
* *Darwinia taxifolia* A.Cunn.
* *Darwinia terricola* Keighery
* *Darwinia thymoides* (Lindl.) Benth.
* *Darwinia vestita* (Endl.) Benth.
* *Darwinia virescens* (Meisn.) Benth.
* *Darwinia whicherensis* Keighery
* *Darwinia wittwerorum* N.G.Marchant & Keighery

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Qurucakimilər

| Qurucakimilər |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:EvdikotlarKlad:Bazal evdikotlarKlad:SuperasteridlərKlad:AsteridlərKlad:KampanulidlərDəstə:AstraçiçəklilərFəsilə:MürəkkəbçiçəklilərYarımfəsilə:AstrakimilərTriba:**Qurucakimilər** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Gnaphalieae Lecoq & Juill., 1831
 |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| NCBI   | 102808 |

 |

 |

**Qurucakimilər** (lat. Gnaphalieae) — bitkilər aləminin astraçiçəklilər dəstəsinin mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinin astrakimilər yarımfəsiləsinə aid bitki tribası.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Avstraliyanın quru ərazisinin öyrənilmə tarixi

Avstraliyanın 1830-cu ildə çəkilən xəritəsində "Böyük çay" və "Böyük dəniz" təsvir edilmişdir. Bunların hər ikisinin mövcud olmadığı sonradan təsdiqlənmişdir.
**Avstraliyanın quru ərazisinin öyrənilmə tarixi** — Avstraliyanın daxili hissəsinin avropalı müstəmləkəçilərə açılması. Bu, 1788–1900-cü illəri əhatə edən bir dövrdə baş vermişdir.

## Tarixi

1813–1817-ci illərdəki ekspedisiyalar nəticəsində Böyük Suayırıcı silsiləsinə keçilmiş, ondan qərbdəki düzənliklər kəşf olunmuşdur. İngilis səyyahları Çarlz Stört (1829–1830), Tomas Mitçell (1835–1836), Corc Qrey (1837–1839) Avstraliya çay sistemlərini və s. tədqiq etmişdir. 1840-cı ildə Polşa səyyahı Pol Edmund Stşeletski Avstraliya Alp dağlarını keçmiş və Avstraliyanın ən yüksək zirvəsi olan Kostyuşko dağını kəşf etmişdir. Avstraliyanın mərkəzi səhra rayonlarında Stört (1844–1846), Oqastes Qreqori (1855–1856 və 1858) və başqaları tədqiqat aparmışdır. 1860-cı ildə ingilis Robert Berk, ilk dəfə olaraq, Avstraliya materikini Adelaidadan Karpentariya körfəzinədək keçmişdir. 1862-ci ildə Con Stüart Mərkəzi Avstraliyada tədqiqat aparmışdır. Qərbi Avstraliyanın daxili səhra rayonlarını Con Forrest (1869, 1870, 1874), Ernest Cayls (1872–1873, 1875–1876), Piter Uorberton (1873), D. Lindsey (1801), L. Uels (1896), Devid Karnegi (1896) tədqiq etmişlər. Avstraliyanın daxili rayonlarındakı öyrənilməmiş yerlərdə sonralar S. Ueston (1908–1909), Donald Corc Makkey (1926–1937), Sesil Medigen (1937–1939) və başqaları tədqiqat aparmışlar.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Bennett, S. (1867). The history of Australian discovery and colonisation. Sydney: Hanson and Bennett.
* Ridpath, J. C. (1899). Ridpath's universal history; an account of the origin, primitive condition, and race development of the greater divisions of mankind, and also of the principal events in the evolution and progress of nations from the beginnings of the civilized life to the close of the nineteenth century. Cincinnati: Jones Brothers Pub.

## Xarici keçidlər

* Explorers page at Project Gutenburg Australia
* Australian Discovery page at Project Gutenburg Australia
# Avstraliya iqlimi

Köppen təsnifatına görə Avstraliyanın iqlim xəritəsi.
**Avstraliya iqlimi** — Avstraliyanın hüdudları daxilində mövcud olan iqlim komponentləri. Avstraliyanın bir çox hissəsi tropik, şimalında subekvatorial, cənubu subtropik iqlim qurşağındadır. Düzənliklərdə az hündürlüklü düzənliklərin olması bütün materikdə daim yüksək temperaturun yaranmasına səbəb olur. Tempraturun mövsümi tərəddüdü, əsasən, tropik və subtropik qurşaqların daxili rayonlarında müşahidə edilir. Mütləq maksimum temperatur (53,1 °C) Klonkarridə (Kvinslend) müşahidə olunur. Mütləq minimum temperatur Avstraliyanın daxili rayonlarında – 4 °C-dən 6 °C-yə çatır. Avstraliyanın çox hissəsinin tropik qurşağın kontinental hissəsində yerləşməsi, materikin qərbdən şərqə böyük məsafədə uzanmada, sahillərinin az parçalanması, Böyük Suayırıcı Silsilənin okeandan gələn rütubətli küləklərin qarşısını saxlaması iqlimin quraqlığına səbəb olur. Avstraliya Cənub yarımkürəsinin ən isti və quru sahəsidir. Avstraliya sahilinin 38%-nə ildə 250 mm-dən az yağıntı düşür. Yayda (dekabr–fevral) materik 30 °C və daha artıq (Böyük Qumlu səhra) qızır. Yağıntının miqdarı sahildən (1,500 mm) materikin içərilərinə doğru azalır (22° cənub enliyindən cənubda 300 mm-dək).

## İstinadlar
# Avstraliyalılar

Avstraliyalılar|  |
| Avstraliya bayrağı |
| Ümumi sayı |
| 25.000.000 |
| Yaşadığı ərazilər |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Avstraliya | 23.550.000 |  |
|  Birləşmiş Krallıq | 400.000 |  |
|  ABŞ | 200.000 |  |
|  Yunanıstan | 100.000 |  |
|  Honkonq | 80.000 |  |
|  Yeni Zelandiya | 70.000 |  |

 |
| Dini |
|
Xristian |
| Qohum xalqlar |
|
İngilislər |

**Avstraliyalılar** (ing. Australians) — Avstraliyada yaşayan və ya vətəndaşlığı ilə əlaqəli insanlara verilən ad. Bu əlaqə yaşayış, hüquqi, tarixi və ya etnomədəni formada ola bilər. Əksər avstraliyalılar üçün bu əlaqələrin bir neçəsi (yaxud hamısı) mövcuddur. Avstraliya qanunu vətəndaşlığın irqi və ya etnik komponentini təmin etmir, bunun əvəzinə hüquqi status kimi vətəndaşlığa əsaslanır. İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdən etibarən Avstraliya rəsmi multikulturalizm siyasəti yürüdür və 2019-cu ildə immiqrantlar əhalinin 30 faizini təşkil edirdi.

## İstinadlar
# Cənubi Karolina

| **Cənubi Karolina** ing. South Carolina |
| --- |
| Ştat |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bayraq | Gerb |

 |
| Təxəllüsü: Palma ştatı |
| Şüarı: Yaşadığım müddətdə ümid edəcəm |
| ABŞ xəritəsində Cənubi Karolina |
| Rəsmi dil | İngilis dili |
| Paytaxtı (və ən iri şəhəri) | Kolumbiya |
| Ən iri metropoliteni | Qrinvil Metropoliten Ərazisi |
| Ərazisi | 40-cı (ABŞ üzrə)  |
|  • Ümumi | 32,020 mil² (82,931 km2) |
|  • Eni | 200 mil (320 km) |
|  • Uzunluğu | 260 mil (420 km) |
|  • % su | 6.00 |
|  • En dairəsi | 32° 2′ Ş - 25° 13′ Ş |
|  • Uzunluq dairəsi | 78° 32′ Q - 83° 21′ Q |
|  |
| Əhalisi | 23-cü (ABŞ üzrə)  |
|  • Ümumi | 4,896,146 (2015) |
|  • Sıxlıq | 155.0/mil²  (60.0/km2) 19-cu (ABŞ üzrə) |
|  • Təsərrüfatın Orta Gəliri | 44,625 $ (38-ci) |
|  |
| Yüksəklik |  |
|  • Maksimal yüksəklik | Sasfras dağı 3,560 ft (1,085 m) |
|  • Orta yüksəklik | 350 ft  (110 m) |
|  • Minimal yüksəklik | Atlantik okean Dəniz səviyyəsi |
|  |
| Ştatlıqdan Əvvəl | Cənubi Karolina Əyaləti |
| İttifaqa qəbul | 23 may, 1788 (8-ci) |
| Qubernator | Henri MakMaster (R) |
| Leytenant-qubernator | Kevin Bryant (R) |
| Qanunverici hakimiyyət | Ümumi Assambleya  |
|  • Yuxarı Palata | Senat |
|  • Aşağı Palata | Nümayəndələr Palatası |
|  |
| ABŞ Senatorları | Lindsi Qrem (R) Tim Skott (R) |
| ABŞ Palata nümayəndələri | 6 Respublikaçı 1 Demokrat (siyahı) |
| Saat qurşağı | Şərq UTC -7/-6 |
| ISO 3166 | US-SC |
| Abbreviatura | SC |
| Rəsmi saytı | sc.gov |

**Cənubi Karolina** (ing. South Carolina) - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Kolumbiya şəhəridir.

## İstinadlar
# Orqan (biologiya)

İnsan orqanları Leonardo da Vinçinin rəsmində, 1507-ci il
**Orqan** (q.yun. ὄργανον — «alət») — oxşar funksiyaları olan toxuma qruplarıdır. Bitki və heyvan həyatı orqan sistemlərində mövcud olan bir çox orqandan asılıdır.

Bir orqan, müəyyən bir orqanizmin digər funksional vahidlərindən təcrid olunmuş bir orqanizm daxilindəki funksional vahiddir. Bir orqanizmin orqanları öz funksiyalarında bir-biri ilə bir-birinə bağlıdırlar ki, orqan tez-tez müxtəlif orqan sistemlərinə birləşən orqanlar toplusudur.

Bir orqan yalnız bədən daxilində sabit bir mövqe tutan və inkişafı ontogenez (orqanogenez) çərçivəsində izlənən toxuma və hüceyrələrin birləşməsinə deyilir. Hüceyrələrin və toxumaların orqan təşkili həm heyvanlar, həm də daha yüksək bitkilər üçün xarakterikdir. Yosunlar və digər çoxhüceyrəli və müstəmləkəçi protistlər, həmçinin göbələklər, bu terminin ciddi mənasında heç bir orqan yoxdur, çünki toxumaları yoxdur.
# Multitaskinq (insan)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bu məqalə **İnsan çoxtapşırıqlılığı (multitaskinqi)** haqqındadır. **Kompüter çoxtapşırıqlılığı (multitaskinqi)** üçün **Multitaskinq (informatika)** səhifəsinə baxın.* |

Eyni anda noutbuk və mobil telefondan istifadə edən şəxs
**Multitaskinq** və ya **çoxtapşırıqlılıq** — bir insanın diqqətini eyni anda birdən çox tapşırıq və ya fəaliyyət arasında bölə bilməsi anlayışı. Məsələn, avtomobil idarə edərkən telefonda danışmaq.

Multitaskinq insanın yeni bir tapşırığa keçərkən "kontekst dəyişməsi" səbəbindən vaxt itirməsinə gətirib çıxara bilər; məsələn, yenicə keçilən tapşırıqda növbəti addımın nə olduğunu müəyyən etmək lazım olur. Bu da diqqətin kifayət qədər bölünməməsi səbəbilə səhvlərə daha meyilli olmağa səbəb olur. Bəzi insanlar bu tapşırıqlarda yüksək bacarıqlı ola bilər, diqqətlərini tapşırıqlar arasında sürətlə dəyişdirə və nəticədə işləri yaxşı görə bilərlər. Lakin insanların multitaskinqdə nə qədər yaxşı olduqları və ya bu şəkildə daha çox iş gördüklərinə dair özünüqiymətləndirmələri çox vaxt düzgün olmur.

Multitaskinq hər kəs üçün zehni və fiziki baxımdan streslidir, hətta o dərəcədə ki, laboratoriya təcrübələrində stresli mühitləri araşdırmaq üçün multitaskinqdən istifadə olunur. Tədqiqatlar göstərir ki, öyrənmə mühitində multitaskinq edən insanlar, diqqətləri müxtəlif tapşırıqlar arasında bölünməyən insanlarla müqayisədə yeni məlumatları daha zəif öyrənirlər.

## Etimologiyası

"Multitask" sözünün ilk dəfə nəşr olunmuş istifadəsi 1965-ci ildə IBM System/360 sisteminin imkanlarını təsvir edən IBM məqaləsində ortaya çıxmışdır. Bu termin daha sonra insan fəaliyyətlərinə də tətbiq olunmağa başlanmışdır.

## İstinadlar
# Cinsi həvəs

**Cinsi həvəs** — cinsi obyektlərə və ya fəaliyyətlərə maraq, ya da cinsi obyektləri axtarmaq və ya cinsi fəaliyyətlə məşğul olmaq həvəsi ilə xarakterizə olunan emosiya və motivasiya vəziyyəti. Bu, növün çoxalmasına yönəlmiş bioloji instinktlər əsasında yaranan istək və onlarla bağlı duyğu və həyəcan kompleksidir. Buraya xromosomlann genetik dəsti, beyinin diensefalit şöbəsi, daxili sekresiya vəzilərinin inkişafı və fərdi psixo-sosial təcrübənin formalaşması ilə bağlı olan cinsi əlaqəyə meyil daxildir. Avstriya psixoloqu, psixiatrl və nevropatoloqu Ziqmund Freyd cinsi həvəs anlayışını ifadə edən "libido sexualis" terminini təklif etmişdir. Cinsi həvəs əsasən şərtsiz reflekslərlə tərənnüm olunan təbii instinktdir və nəslin davam etdirilməsinə yönəlmişdir. Cinsi əlaqə zamanı həzzalma bu instinktin güclənməsi üçün təbii xüsusiyyətdir. Bioloji cəhətdən cinsi həvəs-in gücü və davamlılığı androgen hormonların, xüsusən də kişi və qadında böyrəküstü vəzilərdən, kişidə toxumluqlardan, qadında yumurtalıqlardan qana ifraz edilən testesteronun miqdarından asılıdır. "cinsi həvəs" məfhumu heyvanlarda çoxalma və cütləşmə ilə bağlı bir sıra davranış komplekslərini özündə əks etdirir. Dişi heyvanın yumurtalığındakı yumurtalar yetişmiş, özləri isə mayalanmaya hazır olduqları zaman erkəklə yaxınlıq axtarırlar. Heyvanlarda cinsi həvəs və bunun nəticəsi olan cütləşmənin yeganə məqsədi yetişmiş yumurtaların mayalanmasıdır.

## İstinadlar
# İdraki psixologiya

**İdraki psixologiya** — düşünmə, emosiya, öyrənmə, xatırlama, qərar vermə, dil, problem həll etmə və mühakimə etmə kimi zehni müddətin ən geniş mənada araşdırılmasıdır. Yəni idraki psixoloqlar insanların məlumatı anlama, yadda saxlama və yada salmaları ilə maraqlanırlar. İdraki psixoloqlar zehni müddətlərin tədqiq edilə biləcəyinə və araşdırılması lazım olduqlarına inanırlar. Hər nə qədər idraki müddətlər birbaşa müşahidə edilməsələr də, davranışlar müşahidə oluna və bu davranışların altında yatan idraki müddətlər haqqında nəticələr çıxardıla bilər.

## Zehni müddətlər

İdraki psixoloqların əsl diqqət mərkəzi davranışlara təsir edən zehni müddətlərdir. Bu müddətlərdən bəziləri bunlardır: diqqət, yaddaş, qavrayış, metaboransiya.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər