# Qərənfil

| Qərənfil |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:EvdikotlarKlad:Bazal evdikotlarKlad:SuperasteridlərDəstə:QərənfilçiçəklilərFəsilə:QərənfilkimilərCins:**Qərənfil** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Dianthus L., 1753
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 20275 |
| NCBI   | 3569 |
| EOL   | 61658 |

 |

 |

**Qərənfil** (lat. Dianthus) — bitkilər aləminin qərənfilçiçəklilər dəstəsinin qərənfilkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Arealı

Avropa, Asiya, Afrikada təxminən 300 növü var. Dünyada ən böyük qərənfil əkən firma Hollandiyadadır.

## Botaniki xarakteristikası

Ot və nadir hallarda yarımkollardır. Lansetşəkilli və ya bizvari yarpağı qarşı qarşıya düzülür. Ətirli çiçəkləri tək-tək və ya çiçək qrupunda yerləşir. Rəngarəngliyi ilə seçilir — sarı, qırmızı, ağ, çəhrayı, çəhrayı kantlı və s. olur.

## Azərbaycanda yayılması

Azərbaycanda 26 növü mövcuddur. 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələrindən sonra Azərbaycanda matəm gülünə çevrilmişdir (xüsusilə, qırmızı qərənfil). Bakının Binə qəsəbəsində böyük qərənfil sahələri var.

## Sinonimləri

### Homotipik sinonimləri

* *Tunica* Ludw.

### Heterotipik sinonimləri

* *Caryophyllus* Tourn. ex Moench
* *Cylichnanthus* Dulac
* *Diosanthos* St.-Lag.
* *Plumaria* Opiz
* *Velezia* L.

## Növləri

* *Dianthus acantholimonoides* Schischk.
* *Dianthus acicularis* Fisch. ex Ledeb.
* *Dianthus acrochlorus* Stapf
* *Dianthus aculeatus* Hamzaoğlu
* *Dianthus afghanicus* Rech.f.
* *Dianthus agrostolepis* Rech.f.
* *Dianthus akdaghensis* Gemici & Leblebici
* *Dianthus albens* Aiton
* *Dianthus algetanus* Graells ex F.N.Williams
* *Dianthus alpinus* L.
* *Dianthus altaicus* L.X.Dong & Chang Y.Yang
* *Dianthus anatolicus* Boiss.
* *Dianthus ancyrensis* Hausskn. & Bornm.
* *Dianthus andronakii* Woronow ex Schischk.
* *Dianthus androsaceus* (Boiss. & Heldr.) Hayek
* *Dianthus angolensis* Hiern ex F.N.Williams
* *Dianthus angrenicus* Vved.
* *Dianthus angulatus* Royle
* *Dianthus angustifolia* Charit.
* *Dianthus antalyensis* Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus anticarius* Boiss. & Reut.
* *Dianthus arenarius* L.
* *Dianthus argentii* (Meikle) ined.
* Əzələ qərənfil (*Dianthus armeria* L.)
* *Dianthus arpadianus* Ade & Bornm.
* *Dianthus arrostoi* C.Presl
* *Dianthus × artignanii* Sennen
* *Dianthus aticii* Hamzaoğlu
* *Dianthus atlanticus* Pomel
* *Dianthus atschurensis* Sosn.
* *Dianthus austroiranicus* Lemperg
* *Dianthus awaricus* Kharadze
* *Dianthus aydogdui* Menemen & Hamzaoğlu
* *Dianthus aytachii* C.Vural
* *Dianthus balansae* Boiss.
* *Dianthus balbisii* Ser.
* *Dianthus barbatus* L.
* *Dianthus basianicus* Boiss. & Hausskn.
* *Dianthus basuticus* Burtt Davy
* *Dianthus × belkinii* S.V.Smirn. & Shmakov
* *Dianthus benearnensis* Loret
* *Dianthus berkayorum* Kandemir, Aytaç & T.Ertuğrul
* *Dianthus bessarabicus* (Kleopow) Klokov
* *Dianthus bicolor* Adams
* *Dianthus biflorus* Sm.
* *Dianthus bolusii* Burtt Davy
* *Dianthus borbasii* Vandas
* *Dianthus borbonicus* Brullo, C.Brullo, Colombo, Giusso, Ilardi & R.Perrone
* *Dianthus brachycalyx* A.Huet & É.Huet ex Bacch., Brullo, Casti & Giusso
* *Dianthus brevicaulis* Fenzl
* *Dianthus brevipetalus* Vved.
* *Dianthus broteri* Boiss. & Reut.
* *Dianthus brutius* Brullo, Scelsi & Spamp.
* *Dianthus burchellii* Ser.
* *Dianthus burdurensis* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus busambrae* Soldano & F.Conti
* *Dianthus cachemiricus* Edgew. & Hook.f.
* *Dianthus caespitosus* Thunb.
* *Dianthus callizonus* Schott & Kotschy
* *Dianthus campestris* M.Bieb.
* *Dianthus candicus* (P.W.Ball & Heywood) Madhani & Heubl
* *Dianthus canescens* K.Koch
* *Dianthus capitatus* J.St.-Hil.
* *Dianthus carbonatus* Klokov
* *Dianthus carmelitarum* Reut. ex Boiss.
* *Dianthus carthusianorum* L.
* Bağ qərənfili (*Dianthus caryophyllus* L.)
* *Dianthus caucaseus* Sims
* *Dianthus charidemi* Pau
* *Dianthus chimanimaniensis* S.S.Hooper
* Çin qərənfili (*Dianthus chinensis* L.)
* *Dianthus chouardii* Dobignard
* *Dianthus cibrarius* Clementi
* *Dianthus ciliatus* Guss.
* *Dianthus × cincinnatus* Lem.
* *Dianthus cinnamomeus* Sm.
* *Dianthus cintranus* Boiss. & Reut.
* *Dianthus collinus* Waldst. & Kit.
* *Dianthus corymbosus* Sm.
* *Dianthus costae* Willk.
* *Dianthus × courtoisii* Rchb.
* *Dianthus crenatus* Thunb.
* *Dianthus cretaceus* Adams
* *Dianthus crinitus* Sm.
* *Dianthus crossopetalus* (Fenzl ex Boiss.) Grossh.
* *Dianthus cruentus* Griseb.
* *Dianthus cyathophorus* Moris
* *Dianthus cyprius* A.K.Jacks. & Turrill
* *Dianthus cyri* Fisch. & C.A.Mey.
* *Dianthus daghestanicus* Kharadze
* *Dianthus darvazicus* Lincz.
* *Dianthus deltoides* L.
* *Dianthus denaicus* Assadi
* *Dianthus deserti* Kotschy
* *Dianthus desideratus* Strid
* *Dianthus diffusus* Sm.
* *Dianthus × digeneus* Borbás
* *Dianthus dilepis* Rech.f.
* *Dianthus diversifolius* Assadi
* *Dianthus dobrogensis* Prodan
* *Dianthus × dufftii* Hausskn. ex Asch.
* *Dianthus dumanii* Hamzaoğlu
* *Dianthus edetanus* (M.B.Crespo & Mateo) M.B.Crespo & Mateo
* *Dianthus elatus* Bunge
* *Dianthus elbrusensis* Kharadze
* *Dianthus elegans* d'Urv.
* *Dianthus elymaiticus* Hausskn. & Bornm.
* *Dianthus engleri* Hausskn. & Bornm.
* *Dianthus eretmopetalus* Stapf
* *Dianthus ernesti-mayeri* Micevski & Matevski
* *Dianthus erythrocoleus* Boiss.
* *Dianthus eugeniae* Kleopow
* *Dianthus excelsus* S.S.Hooper
* *Dianthus falconeri* Edgew. & Hook.f.
* *Dianthus × fallens* Timb.-Lagr.
* *Dianthus fasciculatus* (Boiss.) Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus ferrugineus* Mill.
* *Dianthus floribundus* Boiss.
* *Dianthus formanekii* Borbás ex Formánek
* İyli qərənfil (*Dianthus fragrans* Steven ex Adams)
* *Dianthus freynii* Vandas
* *Dianthus fruticosus* L.
* *Dianthus furcatus* Balb.
* *Dianthus gabrielianae* Nersesian
* *Dianthus galicicae* Micevski
* *Dianthus gasparrinii* Guss.
* *Dianthus genargenteus* Bacch., Brullo, Casti & Giusso
* *Dianthus giganteiformis* (Borbás) Heinr.Braun
* *Dianthus giganteus* d'Urv.
* *Dianthus glacialis* Haenke
* *Dianthus glutinosus* Boiss. & Heldr.
* *Dianthus goekayi* Kaynak, Yılmaz & Daşkın
* *Dianthus goerkii* Hartvig & Å.Strid
* *Dianthus gracilis* Sm.
* *Dianthus graminifolius* C.Presl
* *Dianthus graniticus* Jord.
* *Dianthus gratianopolitanus* Vill.
* *Dianthus grossheimii* Schischk.
* *Dianthus guessfeldtianus* Muschl.
* *Dianthus guliae* Janka
* *Dianthus guttatus* M.Bieb.
* *Dianthus gyspergerae* Rouy
* *Dianthus haematocalyx* Boiss. & Heldr.
* *Dianthus hafezii* Assadi
* *Dianthus halisdemirii* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus hamzaoglui* Koç
* *Dianthus harrissii* Rech.f.
* *Dianthus helenae* Vved.
* *Dianthus × hellwigii* Borbás ex Čelak.
* *Dianthus × helveticorum* M.Laínz
* *Dianthus henteri* Heuff. ex Griseb. & Schenk
* *Dianthus hispidus* (Boiss. & Balansa) Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus holopetalus* Turcz.
* *Dianthus humilis* Willd. ex Ledeb.
* *Dianthus hymenolepis* Boiss.
* *Dianthus hypanicus* Andrz.
* *Dianthus hyrcanicus* Rech.f.
* *Dianthus hyssopifolius* L.
* *Dianthus ichnusae* Bacch., Brullo, Casti & Giusso
* *Dianthus illyricus* (Ard.) Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus imereticus* (Rupr.) Schischk.
* *Dianthus inamoenus* Schischk.
* *Dianthus ingoldbyi* Turrill
* *Dianthus inodorus* (L.) Gaertn.
* *Dianthus inoxianus* Gallego
* *Dianthus insularis* Bacch., Brullo, Casti & Giusso
* *Dianthus integer* Vis.
* *Dianthus integerrimus* Bunge
* *Dianthus jacobsii* Rech.f.
* *Dianthus jacquemontii* Edgew. & Hook.f.
* *Dianthus × jaczonis* Asch.
* *Dianthus japigicus* Bianco & S.Brullo
* *Dianthus japonicus* Thunb.
* *Dianthus jaroslavii* Galushko
* *Dianthus × javorkae* Kárpáti
* *Dianthus juniperinus* Sm.
* *Dianthus juzeptchukii* M.L.Kuzmina
* *Dianthus kapinaensis* Markgr. & Lindtner
* *Dianthus karami* (Boiss.) Mouterde
* *Dianthus karataviensis* Pavlov
* *Dianthus kastembeluensis* Freyn & Sint.
* *Dianthus khamiesbergensis* Sond.
* *Dianthus kirghizicus* Schischk.
* *Dianthus kiusianus* Makino
* *Dianthus klokovii* Knjasev
* *Dianthus knappii* Asch. & Kanitz
* *Dianthus koreanus* D.C.Son & K.H.Lee
* *Dianthus kremeri* Boiss. & Reut.
* *Dianthus kubanensis* Schischk.
* *Dianthus kuschakewiczii* Regel & Schmalh.
* *Dianthus kusnezowii* Marcow.
* *Dianthus lactiflorus* Fenzl
* *Dianthus laingsburgensis* S.S.Hooper
* *Dianthus lakusicii* (Wraber) Niketić
* *Dianthus lanceolatus* Steven ex Rchb.
* *Dianthus langeanus* Willk.
* *Dianthus laricifolius* Boiss. & Reut.
* *Dianthus legionensis* (Willk.) F.N.Williams
* *Dianthus leptoloma* Steud. ex A.Rich.
* *Dianthus leptopetalus* Willd.
* *Dianthus leucophaeus* Sm.
* *Dianthus leucophoeniceus* Dörfl. & Hayek
* *Dianthus libanotis* Labill.
* *Dianthus lindbergii* Riedl
* *Dianthus longicalyx* Miq.
* *Dianthus longiglumis* Delile
* *Dianthus longivaginatus* Rech.f.
* *Dianthus × lorberi* Kubát & Abtová
* *Dianthus × lucae* Asch.
* *Dianthus lusitanus* Brot.
* *Dianthus lydus* Boiss.
* *Dianthus macranthoides* Hausskn. ex Bornm.
* *Dianthus macranthus* Boiss.
* *Dianthus macroflorus* Hamzaoğlu
* *Dianthus magnipetala* Charit.
* *Dianthus mainensis* Shaulo & Erst
* *Dianthus malyeri* Daşkın & Bağçivan
* *Dianthus × mansanetianus* Mateo
* *Dianthus marschallii* Schischk.
* *Dianthus martuniensis* M.L.Kuzmina
* *Dianthus masmenaeus* Boiss.
* *Dianthus mazanderanicus* Rech.f.
* *Dianthus × melandrioides* Pau
* *Dianthus membranaceus* Borbás
* *Dianthus mercurii* Heldr.
* *Dianthus micranthus* Boiss. & Heldr.
* *Dianthus microlepis* Boiss.
* *Dianthus micropetalus* Ser.
* *Dianthus moesiacus* Vis. & Pančić
* *Dianthus monadelphus* Vent.
* *Dianthus monspessulanus* L.
* *Dianthus mooiensis* F.N.Williams
* *Dianthus morisianus* Vals.
* *Dianthus mossanus* Bacch. & Brullo
* *Dianthus muglensis* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus multiceps* Costa ex Willk.
* *Dianthus multiflorus* Deniz & Aykurt
* *Dianthus multisquamatus* F.N.Williams
* *Dianthus multisquameus* Bondarenko & R.M.Vinogr.
* *Dianthus muschianus* Kotschy ex Boiss.
* *Dianthus myrtinervius* Griseb.
* *Dianthus namaensis* Schinz
* *Dianthus nangarharicus* Rech.f.
* *Dianthus nanshanicus* Chang Y.Yang & L.X.Dong
* *Dianthus nardiformis* Janka
* *Dianthus nezahatiae* Hamzaoğlu
* *Dianthus nihatii* Güner
* *Dianthus nitidus* Waldst. & Kit.
* *Dianthus nodosus* Tausch
* *Dianthus nudiflorus* Griff.
* *Dianthus oliastrae* Bacch., Brullo, Casti & Giusso
* Şərq qərənfili (*Dianthus orientalis* Adams)
* *Dianthus oschtenicus* Galushko
* *Dianthus × ossetianus* P.P.Ferrer & E.Laguna
* *Dianthus pachygonus* (Fisch. & C.A.Mey.) Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus paghmanicus* Rech.f.
* *Dianthus palinensis* S.S.Ying
* *Dianthus pallens* M.Bieb.
* *Dianthus pamiralaicus* Lincz.
* *Dianthus pancicii* Velen.
* *Dianthus patentisquameus* Bondarenko & R.M.Vinogr.
* *Dianthus pavlovii* Lazkov
* *Dianthus pavonius* Tausch
* *Dianthus pelviformis* Heuff.
* *Dianthus pendulus* Boiss. & C.I.Blanche
* *Dianthus persicus* Hausskn.
* *Dianthus petraeus* Waldst. & Kit.
* *Dianthus pinifolius* Sm.
* *Dianthus plumarius* L.
* *Dianthus plumbeus* Schischk.
* *Dianthus polycladus* Boiss.
* *Dianthus polylepis* Bien. ex Boiss.
* *Dianthus polymorphus* M.Bieb.
* *Dianthus praecox* Willd. ex Spreng.
* *Dianthus pratensis* M.Bieb.
* *Dianthus pseudarmeria* M.Bieb.
* *Dianthus pseudocrinitus* Behrooz. & Joharchi
* *Dianthus pseudorigidus* (Hub.-Mor.) Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus pungens* L.
* *Dianthus purpureimaculatus* Podlech
* *Dianthus pygmaeus* Hayata
* *Dianthus pyrenaicus* Pourr.
* *Dianthus quadridentatus* (Sm.) Fassou, N.Korotkova, Dimop. & Borsch
* *Dianthus raddeanus* Vierh.
* *Dianthus ramosissimus* Pall. ex Poir.
* *Dianthus raridentata* Charit.
* *Dianthus recta* Charit.
* *Dianthus recticaulis* Ledeb.
* *Dianthus repens* Willd.
* *Dianthus rigidus* M.Bieb.
* *Dianthus robustus* Boiss. & Kotschy
* *Dianthus roseoluteus* Velen.
* *Dianthus rudbaricus* Assadi
* *Dianthus rupicola* Biv.
* *Dianthus ruprechtii* Schischk. ex Grossh.
* *Dianthus sachalinensis* Barkalov & Prob.
* *Dianthus saetabensis* Rouy
* *Dianthus sahandicus* Assadi
* *Dianthus sancarii* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus sardous* Bacch., Brullo, Casti & Giusso
* *Dianthus × saxatilis* F.W.Schmidt
* *Dianthus scaber* Chaix
* *Dianthus scardicus* Wettst.
* *Dianthus schemachensis* Schischk.
* *Dianthus seguieri* Vill.
* *Dianthus seidlitzii* Boiss.
* *Dianthus seisuimontanus* Masam.
* *Dianthus semenovii* (Regel & Herder) Vierh.
* *Dianthus seravschanicus* Schischk.
* *Dianthus serotinus* Waldst. & Kit.
* *Dianthus serpentinus* Hamzaoğlu
* *Dianthus serratifolius* Sm.
* *Dianthus serrulatus* Desf.
* *Dianthus sessiliflorus* Boiss.
* *Dianthus setisquameus* Hausskn. & Bornm.
* *Dianthus shinanensis* (Yatabe) Makino
* *Dianthus siculus* C.Presl
* *Dianthus simulans* Stoj. & Stef. ex Stef. & Jordanov
* *Dianthus sinaicus* Boiss.
* *Dianthus siphonocalyx* Blakelock
* *Dianthus somanus* Oskay
* *Dianthus songmaoensis* S.S.Ying
* *Dianthus sphacioticus* Boiss. & Heldr.
* *Dianthus spiculifolius* Schur
* *Dianthus squarrosus* M.Bieb.
* *Dianthus stamatiadae* Rech.f.
* *Dianthus stapfii* Lemperg
* *Dianthus stellaris* Camarda
* *Dianthus stenocephalus* Boiss.
* *Dianthus stenopetalus* Griseb.
* *Dianthus stepanovae* Barkalov & Prob.
* *Dianthus sternbergii* Sieber ex Capelli
* *Dianthus stramineus* Boiss. & Heldr.
* *Dianthus stribrnyi* Velen.
* *Dianthus strictus* Banks & Sol.
* *Dianthus strymonis* Rech.f.
* *Dianthus subacaulis* Vill.
* *Dianthus subaphyllus* (Lemperg) Rech.f.
* *Dianthus × subfissus* Rouy & Foucaud
* *Dianthus subscabridus* Lincz.
* Qıyığvari qərənfil (*Dianthus subulosus* Conrath & Freyn)
* Parlaq qərənfil (*Dianthus superbus* L.)
* *Dianthus sylvestris* Wulfen
* *Dianthus szowitsianus* Boiss.
* *Dianthus takhtajanii* Nersesian
* *Dianthus talyschensis* Boiss. & Buhse
* *Dianthus taoshanensis* S.S.Ying
* *Dianthus tarentinus* Lacaita
* *Dianthus tenuiflorus* Griseb.
* *Dianthus thunbergii* S.S.Hooper
* *Dianthus tlaratensis* Husseinov
* *Dianthus toletanus* Boiss. & Reut.
* *Dianthus transcaucasicus* Schischk.
* *Dianthus transvaalensis* Burtt Davy
* *Dianthus trifasciculatus* Kit. ex Schult.
* *Dianthus tripunctatus* Sm.
* *Dianthus tymphresteus* (Boiss. & Spruner) Heldr. & Sartori ex Boiss.
* *Dianthus ucarii* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus ugamicus* Vved.
* *Dianthus uniflorus* Forssk.
* *Dianthus uralensis* Korsh.
* *Dianthus urumoffii* Stoj. & Acht.
* *Dianthus uzbekistanicus* Lincz.
* *Dianthus vanensis* Behçet & İlçim
* *Dianthus varankii* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus vigoi* M.Laínz
* *Dianthus virgatus* Pasq.
* *Dianthus virgineus* L.
* *Dianthus viridescens* Clementi
* *Dianthus viscidus* Bory & Chaub.
* *Dianthus vladimirii* Galushko
* *Dianthus volgicus* Juz.
* *Dianthus vulturius* Guss. & Ten.
* *Dianthus × warionii* Bucq. & Timb.-Lagr.
* *Dianthus webbianus* Parl. ex Vis.
* *Dianthus woroschilovii* Barkalov & Prob.
* *Dianthus xylorrhizus* Boiss. & Heldr.
* *Dianthus yilmazii* Hamzaoğlu & Koç
* *Dianthus zangezuricus* Nersesian
* *Dianthus zederbaueri* Vierh.
* *Dianthus zeyheri* Sond.
* *Dianthus zonatus* Fenzl

## İstinadlar

## Həmçinin bax