# Tükcüklü yağıotu

| Tükcüklü yağıotu |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:EvdikotlarKlad:Bazal evdikotlarKlad:SuperrozidlərKlad:RozidlərKlad:MalvidlərDəstə:MərsinçiçəklilərFəsilə:OnaqrakimilərYarımfəsilə:*Onagroideae*Triba:*Epilobieae*Cins:YağıotuNöv:**Tükcüklü yağıotu** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Epilobium hirsutum L., 1753
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 27305 |
| NCBI   | 210355 |
| EOL   | 582985 |

 |

 |

**Tükcüklü yağıotu** (lat. Epilobium hirsutum) — bitkilər aləminin mərsinçiçəklilər dəstəsinin onaqrakimilər fəsiləsinin yağıotu cinsinə aid bitki növü.

## Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 50-150 sm, gövdəsi düz, çox budaqlanmış, aşağı hissədə az tilli, yuxarı hissədə dəyirmidir, uzun bizvari tüklərlə örtülü olan çoxillik ot bitkisidir. Payızda uzun, qalın, pulcuğabənzər yarpaqları olan lətli budaqlar əmələ gətirən qalın kökümsovu vardır. Yarpaqları (təpə yarpaqlarından başqa) qarşı-qarşıya düzülmüşdür, oturaqdır, uzunsov və ya uzunsov neştərvaridir, gövdənin həcmini artırandır, sivri dişlidir, dişcikləri qabağa əyilmişdir, hər iki tərəfdən uzun nazik tüklərlə örtülmüş və uzunluğu 3-12 sm, eni isə 1-3 smdir. Çiçəkləri təkdir, yuxarı yarpaqların qoltuğunda yerləşmişdir. Tac enli qıfşəkillidir, alqırmızı rəngdədir, iridir; ləçəkləri dəyirmi əksinə yumurtaşəkilli olub, iki bölümlüdür, uzunluğu 10-18 mm-dir, eni də eyni ölçüdədir. Qutucuq qismən tüklüdür, uzunluğu 4-8 (10) sm, eni 2 mm-ə qədərdir. Toxumları qonur rəngli olub, üzərində sıx məməciklər yerləşmiş, təpə hissədə dəyirmi, aşağıya doğru isə daralmış formadadır, uzunluğu 2,5 mm, eni 0,5 mm-dir. İyun-sentyabr aylarında çiçəkləyir, iyul-oktyabr aylarında meyvə verir.

## Azərbaycanda yayılması

Azərbaycanın bütün rayonlarında. Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər.

## Yaşayış mühiti

Bataqlıqlarda, çayların, arxların sahilində rast gəlinir.

## Təsərrüfat əhəmiyyəti

Balverən bitkidir.

## Sinonimləri

### Homotipik sinonimləri

* *Chamaenerion hirsutum* (L.) Scop.
* *Epilobium hirsutum subsp. grandiflorum* Ehrh.

### Heterotipik sinonimləri

* *Chamaenerion grandiflorum* (Weber) Moench
* *Epilobium amplexicaule* Lam.
* *Epilobium aquaticum* Thuill.
* *Epilobium dubium* Borbás
* *Epilobium foliosum* Hochst.
* *Epilobium grandiflorum* Weber
* *Epilobium grandiflorum* All.
* *Epilobium himalense* Royle
* *Epilobium hirsutum var. africanum* H.Lév.
* *Epilobium hirsutum f. alboroseum* D.C.McClint.
* *Epilobium hirsutum var. foliis-variegatis* André
* *Epilobium hirsutum subsp. foliosum* Merino
* *Epilobium hirsutum var. glabriusculum* Mert. & W.D.J.Koch
* *Epilobium hirsutum var. laetum* Wall. ex C.B.Clarke
* *Epilobium hirsutum f. minor* Gančev
* *Epilobium hirsutum var. minus* Merino
* *Epilobium hirsutum f. minus* Gančev
* *Epilobium hirsutum subsp. parviflorum* Ehrh.
* *Epilobium hirsutum var. sericeum* Benth. ex C.B.Clarke
* *Epilobium hirsutum var. subglabrum* W.D.J.Koch
* *Epilobium hirsutum var. tomentosum* (Vent.) Boiss.
* *Epilobium hirsutum f. valdepilosum* Saut.
* *Epilobium hirsutum var. villosissimum* Mert. & W.D.J.Koch
* *Epilobium hirsutum var. villosissimum* W.D.J.Koch
* *Epilobium hirsutum var. villosum* H.Hara
* *Epilobium hirsutum var. villosum* Hausskn.
* *Epilobium incanum* Pers.
* *Epilobium mirei* Quézel
* *Epilobium nassirelinulci* Stapf
* *Epilobium ramosum* Huds.
* *Epilobium serratum* Jacquem. ex C.B.Clarke
* *Epilobium tomentosum* Vent.
* *Epilobium velutinum* Nevski
* *Epilobium villosum* Thunb.

## İstinadlar

## Həmçinin bax