# Nərgizgülü

| Nərgizgülü |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:BirləpəlilərDəstə:QulançarçiçəklilərFəsilə:AmarilliskimilərYarımfəsilə:AmarilliskimilərTriba:NərgizgülükimilərCins:**Nərgizgülü** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Narcissus L., 1753
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 500435 |
| NCBI   | 4697 |
| EOL   | 39853865 |

 |

 |

**Nərgizgülü** (lat. Narcissus) — bitkilər aləminin qulançarçiçəklilər dəstəsinin amarilliskimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Xoş ətirli, gözəl görunuşlü nərgizin Şimal ölkələrində öz — özünə yetişən 40 növü vardır.

Ana vətəni Avropa olan bu bitkiyə İspaniya və Portuqaliyada rast gəlinir. Arıların köməyilə tozlanır. Ancaq təbii olaraq bütün Ağ dəniz sahillərində də bitir. Avropa, Şimali Amerika və Şimali Afrika ölkələrində yetişdirilir.

Narcissus Poeticus növü Türkiyədə Egey bölgəsində yetişdirilir. Yarpaqları və çiçək sapları eyni olsa da, çiçəkləri bəyaz, sarı, narıncı, çəhrayı rəngdə olan növlərinə rast gəlmək olar.

## Əhəmiyyəti

Gözəlliyi və ətirli olması ilə çox sevilən bu çiçəklər həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir. Dərman məqsədilə onun soğanaqlarından istifadə olunur. Nərgizgülü soğanaqlqrından hazırlanan duru ekstrakt heyvanlar üzərində təcrübədən keçirilmiş və onun çovdar mahmızı preparatlarına oxşar qankəsici təsirə malik olduğu müəyyənləşdirilmişdir.Yalançı nərgizgülünün çiçəklərində likorin adlı zəhərli alkoloid, karotin,flavonoid təbiətli narsissin qlikozoidi müəyyən edilmlşdir.

Taset nərgizgülündə tasetin və supsenin alkoloidləri, sairi nərgizgülündə narsin-poetik alkoloidi müəyyən edilmişdir. Çiçəkləri isə xalq təbabətində işlədilir.

## Sinonimləri

### Heterotipik sinonimləri

* *Ajax* Salisb. ex Haw.
* *Argenope* Salisb.
* *Assaracus* Haw.
* *Aurelia (bitki)* J.Gay
* *Autogenes* Raf.
* *Braxireon* Raf.
* *Calathinus* Raf.
* *Carregnoa* Boiss.
* *Chione* Salisb.
* *Chloraster* Haw.
* *Codiaminum* Raf.
* *Corbularia* Salisb. ex Haw.
* *Cydenis* Salisb.
* *Diomedes* Haw.
* *Ganymedes* Salisb. ex Haw.
* *Gymnoterpe* Salisb.
* *Helena (bitki)* Haw.
* *Hermione* Salisb. ex Haw.
* *Illus* Haw.
* *Jonquilla* Haw.
* *Moskerion* Raf.
* *× Narcibularia* H.R.Wehrh.
* *Oileus* Haw.
* *Panza* Salisb.
* *Patrocles* Salisb.
* *Philogyne* Salisb.
* *Phylogyne* Salisb. ex Haw.
* *Plateana* Salisb.
* *Prasiteles* Salisb.
* *Queltia* Salisb. ex Haw.
* *Schisanthes* Haw.
* *Stephanophorum* Dulac
* *Tapeinaegle* Herb.
* *Tapeinanthus* Herb.
* *Tityrus* Salisb.
* *Tros* Haw.
* *Veniera* Salisb.

## Növləri

* *Narcissus × abilioi* Fern.Casas
* *Narcissus abscissus* (Haw.) Schult. & Schult.f.
* *Narcissus × aedoi* Fern.Casas
* *Narcissus × aguiarii* Fern.Casas
* *Narcissus albicans* (Haw.) Spreng.
* *Narcissus albimarginatus* D.Müll.-Doblies & U.Müll.-Doblies
* *Narcissus alcaracensis* S.Ríos, D.Rivera, Alcaraz & Obón
* *Narcissus alcobacensis* A.Fern. ex Fern.Casas
* *Narcissus × alejandrei* Fern.Casas
* *Narcissus × alentejanus* Fern.Casas
* *Narcissus × alleniae* Donn.-Morg.
* *Narcissus × aloysii-villarii* Fern.Casas
* *Narcissus × andorranus* Fern.Casas
* *Narcissus × andujarensis* Hervás, Patino, Solís & Urrutia
* *Narcissus × aranensis* Fern.Casas
* *Narcissus assoanus* Dufour ex Schult. & Schult.f.
* *Narcissus atlanticus* Stern
* *Narcissus × backhousei* Baker
* *Narcissus × bakeri* K.Richt.
* *Narcissus bellirius* Fridl.
* *Narcissus × bernardi* DC. ex Hénon
* *Narcissus bertolonii* Parl.
* *Narcissus bicolor* L.
* *Narcissus × boutignyanus* Philippe
* *Narcissus × brevitubulosus* A.Fern.
* *Narcissus broussonetii* Lag.
* *Narcissus bujei* (Fern.Casas) Fern.Casas
* *Narcissus bulbocodium* L.
* *Narcissus × buxtonii* K.Richt.
* *Narcissus calcicola* Mendonça
* *Narcissus cantabricus* DC.
* *Narcissus × caramulensis* P.Ribeiro, Paiva & H.Freitas
* *Narcissus × cardonae* Lloret & Fern.Casas
* *Narcissus × carringtonii* Rozeira
* *Narcissus cavanillesii* Barra & G.López
* *Narcissus × cazorlanus* Fern.Casas
* *Narcissus × chevassutii* Fern.Casas
* *Narcissus × cofinyalensis* Uribe-Ech. & Urrutia
* *Narcissus × compressus* Haw.
* *Narcissus confusus* Pugsley
* *Narcissus × consolationis* Fern.Casas
* *Narcissus × corcyrensis* (Herb.) Nyman
* *Narcissus cordubensis* Fern.Casas
* *Narcissus cuatrecasasii* Fern.Casas, M.Laínz & Ruíz Rejón
* *Narcissus cuneiflorus* (Salisb. ex Haw.) Link
* *Narcissus cyclamineus* DC.
* *Narcissus deficiens* Herb.
* *Narcissus × dezanus* García Mart. & Silva Pando
* *Narcissus dubius* Gouan
* *Narcissus × egabrensis* J.López-Tirado
* *Narcissus × esteban-infantesii* Díez Domínguez & Hervás
* *Narcissus fernandesii* Pedro
* *Narcissus × fosteri* Lynch
* *Narcissus gaditanus* Boiss. & Reut.
* *Narcissus × galaicus* González, Patino, Solís & Urrutia
* *Narcissus × galdoanus* Fern.Casas
* *Narcissus gallaecicus* Fern.Casas
* *Narcissus × gatensis* J.F.Álvarez, Castro Prig., P.Gómez-Murillo & Áng.Sánchez
* *Narcissus × georgemawii* Fern.Casas
* *Narcissus gigas* (Haw.) Steud.
* *Narcissus grandae* Áng.Sánchez, J.F.Álvarez, Castro Prig., Crystal, P.Gómez-Mur
* *Narcissus × gredensis* Fern.Casas
* *Narcissus × hannibalis* A.Fern.
* *Narcissus hedraeanthus* (Webb & Heldr.) Colmeiro
* *Narcissus × hervasii* Barra & Ureña
* *Narcissus hesperidis* Fern.Casas
* *Narcissus × hispalensis* J.López-Tirado
* *Narcissus hispanicus* Gouan
* *Narcissus × incomparabilis* Mill.
* *Narcissus jacetanus* Fern.Casas
* *Narcissus jacquemoudii* Fern.Casas
* *Narcissus jeanmonodii* Fern.Casas
* *Narcissus jonquilla* L.
* *Narcissus × juanae* Fern.Casas
* *Narcissus × kirchnerianus* P.Escobar
* *Narcissus × koshinomurae* Fern.Casas
* *Narcissus leonensis* Pugsley
* *Narcissus × libarensis* Sánchez García & Mart.Ort.
* *Narcissus × litigiosus* Amo
* *Narcissus macrolobus* (Jord.) Pugsley
* *Narcissus × maginae* Fern.Casas & Susanna
* *Narcissus × magnenii* Rouy
* *Narcissus magniobesus* Fern.Casas
* *Narcissus × mariae-angelorum* Fern.Casas
* *Narcissus × maroccanus* Fern.Casas
* *Narcissus × martinoae* Nava & Fern.Casado
* *Narcissus marvieri* Jahand. & Maire
* *Narcissus matiasii* Fern.Casas
* *Narcissus × medioluteus* Mill.
* *Narcissus × mikelii-lordae* Fern.Casas
* *Narcissus minor* L.
* *Narcissus moleroi* Fern.Casas
* *Narcissus × monochromus* P.D.Sell
* *Narcissus moschatus* L.
* *Narcissus × munozii-alvarezii* J.López-Tirado
* *Narcissus munozii-garmendiae* Fern.Casas
* *Narcissus × neocarpetanus* Rivas Ponce, C.Soriano & Fern.Casas
* *Narcissus nevadensis* Pugsley
* *Narcissus nobilis* (Haw.) Schult. & Schult.f.
* *Narcissus × nutans* Haw.
* *Narcissus obesus* Salisb.
* *Narcissus obsoletus* (Haw.) Spach
* *Narcissus × odorus* L.
* *Narcissus × oiarbidei* Fern.Casas & Uribe-Ech.
* *Narcissus × olivensis* Fern.Casas & Florencio
* *Narcissus pachybolbus* Durieu
* *Narcissus × palentinus* Fern.Casas
* *Narcissus pallidiflorus* Pugsley
* *Narcissus papyraceus* Ker Gawl.
* *Narcissus × parautensis* Fern.Casas & P.Gómez-Murillo
* *Narcissus × perangustus* Fern.Casas
* *Narcissus × perezlarae* Font Quer
* *Narcissus peroccidentalis* Fern.Casas
* *Narcissus × petri-mariae* Fern.Casas
* *Narcissus × poculiformis* Salisb.
* *Narcissus poeticus* L.
* *Narcissus × ponsii-sorollae* Fern.Casas
* *Narcissus portensis* Pugsley
* *Narcissus portomosensis* A.Fern. ex Fern.Casas
* Yalançı nərgizgülü (*Narcissus pseudonarcissus* L.)
* *Narcissus × pugsleyi* Fern.Casas
* *Narcissus × pujolii* Font Quer
* *Narcissus × pyrenaicus* Dorda, Rivas Ponce & Fern.Casas
* *Narcissus × rafaelii* Patino & Uribe-Ech.
* *Narcissus ramirezii* P.Gómez-Murillo, Arellano-Martín & Áng.Sánchez
* *Narcissus × repulloi* J.López-Tirado
* *Narcissus × richardianus* P.Escobar
* *Narcissus × rogendorfii* Batt. & Trab.
* *Narcissus romieuxii* Braun-Blanq. & Maire
* *Narcissus × romoi* Fern.Casas
* *Narcissus rupicola* Dufour
* *Narcissus × rupidulus* Fern.Casas & Susanna
* *Narcissus salmonii* Fern.Casas
* *Narcissus saltuum* Fern.Casas
* *Narcissus × sandersii* Díez Domínguez & Hervás
* *Narcissus scaberulus* Henriq.
* *Narcissus segoviensis* Fern.Casas
* *Narcissus segurensis* S.Ríos, D.Rivera, Alcaraz & Obón
* *Narcissus serotinus* L.
* *Narcissus × sexitanus* Fern.Casas
* *Narcissus × somedanus* Fern.Casado, Nava & Suárez Pérez
* *Narcissus × splendidus* P.Gómez-Murillo & Arellano-Martín
* *Narcissus × stenanthus* (Lange) Fern.Casas
* *Narcissus supramontanus* Arrigoni
* *Narcissus × taitii* Henriq.
* Tazet nərgizgülü (*Narcissus tazetta* L.)
* *Narcissus × tenuior* Curtis
* *Narcissus tortifolius* Fern.Casas
* *Narcissus × trevejensis* Patino, Urrutia & Valencia
* *Narcissus triandrus* L.
* *Narcissus × trianoi* J.López-Tirado
* *Narcissus × trilobus* L.
* *Narcissus × tuckeri* Barra & G.López
* *Narcissus × turrensis* Tucker ex De Bellard & Hervás
* *Narcissus × urrutiae* Fern.Casas & Uribe-Ech.
* *Narcissus vilchezii* P.Gómez-Murillo & Hervás
* *Narcissus × villanovensis* J.López-Tirado
* *Narcissus viridiflorus* Schousb.
* *Narcissus watieri* Maire
* *Narcissus × weickertii* Sánchez Gullón & Castro Prig.
* *Narcissus willkommii* (Samp.) A.Fern.
* *Narcissus × xanthochlorus* Fern.Casas
* *Narcissus × xaverii* Nava & Fern.Casado
* *Narcissus yepesii* S.Ríos, D.Rivera, Alcaraz & Obón
* *Narcissus × zorrakinii* Fern.Casas, Patino, J.Valencia & Uribe-Ech.

## İstinadlar

## Həmçinin bax