Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Avstraliya Bitki Adları İndeksi

| Avstraliya Bitki Adları İndeksi |
| --- |
| URL | cpbr.gov.au/apni/ |
| Kommersiya |
Нет |
| Tipi | Məlumatlar bazası |
| Qeydiyyat |
Нет |
| Dilləri | ingilis dili |

**Avstraliya Bitki Adları İndeksi** (ing. Australian Plant Name Index) — Avstraliyada bitən bitki adlarının indeksi.

## Xarici keçidlər

* Australian Plant Name Index (APNI) (full detail search)
* What's Its Name (WIN) (full detail search)
# Triba (biologiya)

**Triba** — fəsilə və cins arasında yerləşən taksonomik qrupdur. Aralarında böyük taksonomik fərqlər olduqda və ya bir çox növün bir-birindən aydın şəkildə ayrılmadığı hallarda təsnifatı asanlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Bəzən yetərli olmadıqda yarımtriba termini istifadə olunur. Digər taksonomik qruplar kimi, böyük hərflərlə başlayır və tək bir sözdən ibarətdir, lakin italiklə yazılmır. Triba çox böyükdürsə, yarımtribalara bölünə bilər. Tribanın elmi adının sonu belə müəyyən edilir:

* Botanikada – eae
* Zoologiyada – ini

Məsələn, İtlər fəsiləsi (Canidae) Canini və Vulpini olan iki tribaya ayrılır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* *Джеффри, Чарлз*. Биологическая номенклатура: Пер. с англ. — М.: Мир, 1980. — С. 17, 24.

## Xarici keçidlər

* International codes of Botanical Nomenclature: Saint-Louis Code, 2000, Vienna Code, 2006 (ing.) (Yoxlanılıb 18 avqust 2008)
* International Code of the Zoological Nomenclature (4-е издание, 2000) (ing.) (Yoxlanılıb 18 avqust 2008)
* International Code of Nomenclature of Bacteria (1990) (ing.) (Yoxlanılıb 18 avqust 2008)
* The International Code of Virus Classification and Nomenclature (2002) (ing.) (Yoxlanılıb 18 avqust 2008)

|  |
| --- |
| **Taksomaniya ranqları** |
|
Aləmüstü (domen) —
**Aləm** —
Yarımaləm —
Tipüstü/Şöbəüstü —
Tip/**Şöbə** —
Yarımtip/Yarımşöbə —
Sinifüstü —
**Sinif** —
Yarımsinif —
İnfrasinif —
Dəstəüstü/Sıraüstü —
**Dəstə**/**Sıra** —
Yarımdəstə/Yarımsıra —
İnfradəstə —
Fəsiləüstü —
**Fəsilə** —
Yarımfəsilə —
**Tribaüstü** —
**Triba** —
**yarımtriba** —
**Cins** —
Yarımcins —
Seksiyaüstü —
Seksiya —
Yarımseksiya —
Cərgə —
Yarımcərgə —
**Növ** —
Yarımnöv —
Varitet/Müxtəliflik —
Yarım müxtəliflik —
Forma —
Yarımforma |
| Taksonomiya — Binominal nomenklatura |
# Xuan Fernandez adaları

Robinzon Kruzo adasının inzibati mərkəzi San Xuan Bautista şəhərinin sahildən olan görünüşü.
**Xuan Fernandez adaları** (isp. Archipiélago Juan Fernández) — Sakit okeanın cənubunda yerləşən Çili dövlətinə məxsus adalar qrupu. Adalar Çili sahillərindən 670 km qərbdə yerləşir. Adalar Çilinin Valparaiso şəhərinin en dairəsi boyunca yerləşir və aşağıdakı üç adadan ibarətdir.

* Robinzon Kruzo adası - Adalar qrupuna daxil olan və əhali yaşayan yeganə adadır. Adanın inzibati mərkəzi San Xuan Bautista şəhəridir. Şəhərdə 600 nəfərə yaxın əhali yaşayır.
* Aleksandr Selkirk adası - Ada, Aleksandr Selkirkin şərəfinə adlandırılmışdır. Aleksandr Selkirk adasında insan yaşamır və Robinzon Kruzo adasının 160 kilometr qərbində yerləşir.
* Santa Klara adası - Ada, Robinzon Kruzo adasının bir neçə kilometr cənub qərində yerləşir.
# Yüksəliş adası

**Yüksəliş adası** (ing. Ascension Island) — Atlantik okeanın mərkəzi hissəsində (7º57' c.e. 14º22' q.u.) ada. 1501-ci ildə portuqaliyalılar tərəfindən kəşf edilmişdir. Sahəsi 88 km2. Səthi sönmüş vulkanların (təqr. 35) kraterləri ilə örtülü platodur. Hünd. 875 m-ə çatır. Tropik meşələr və çoxlu dəniz quşları var. İnzibati cəhətdən Askenson adası Müqəddəs Yelena adasının tərkibində daxildir. Müqəddəs Yelena, Yüksəliş və Tristan-da-Kunya adaları ilə Böyük Britaniyanın dəniz əraziləri'nin bir hissəsi kimi idarə olunur. İnzibati mərkəzi və portu Corctaun şəhəridir.
# Sphingidae

| *Sphingidae* |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:*Amorphea*Klad:*Obazoa*Klad:*Opisthokonta*Klad:*Holozoa*Klad:FilozoaKlad:ChoanozoaAləm:HeyvanlarYarımaləm:EumetazoylarKlad:*ParaHoxozoa*Klad:İkitərəflisimmetriyalılarKlad:*Nephrozoa*Ranqsız:İlkağızlılarTipüstü:TüləyənlərRanqsız:PanarthropodaRanqsız:*Tactopoda*Tip:BuğumayaqlılarKlad:*Pancrustacea*Yarımtip:AltıayaqlılarSinif:HəşəratlarRanqsız:*Dicondylia*Yarımsinif:QanadlılarBudaq:*Metapterygota*İnfrasinif:YeniqanadlılarRanqsız:*Eumetabola*Ranqsız:Tam çevrilmə ilə inkişaf edən həşəratlarDəstəüstü:*Panorpida*Ranqsız:*Amphiesmenoptera*Dəstə:PulcuqluqanadlılarYarımdəstə:XortumcuqlularKlad:*Coelolepida*Klad:*Myoglossata*Klad:*Neolepidoptera*İnfradəstə:*Heteroneura*Klad:*Eulepidoptera*Klad:*Ditrysia*Klad:*Apoditrysia*Klad:*Obtectomera*Klad:*Macroheterocera*Fəsiləüstü:*Bombycoidea*Fəsilə:**Sphingidae** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Sphingidae Pierre André Latreille, 1802
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 117293 |
| NCBI   | 7128 |
| EOL   | 905 |
| FW   | 71815 |

 |

 |

**Sphingidae** (lat. Sphingidae) — heyvanlar aləminin buğumayaqlılar tipinin həşəratlar sinfinin pulcuqluqanadlılar dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Agrius convolvuli
# Nektar

**Nektar** – bitki nektarlığından ifraz edilən şəkərli şirə. Nektar şəkərli (saxaroza, qlükoza, fruktoza) sulu məhlulu olub, tərkibində az miqdarda spirtlər, azotlu və aromatik maddələr, mineral duzlar, turşular, fermentlər var. Bir çox bitkilər (canavargiləsi, gəvən, rododendron, qaraçöhrə və s.) zəhərli Nektar ifraz edir. Nektar arıların və b. həşəratların qidasına daxildir. Nektar bal arılarının bal yığımının əsas hissəsini təşkil edir.

## Nektarinidlər, nektarofaqlar

Çiçəklərin nektarı ilə qidalanan quşlar. Bitkinin tozlanmasında böyük rol oynayır.

## Müxtəliflik (Fərqlilik)

Nektarın tərkibi bitkidən bitkiyə fərqlənir.

·        alma            — 46—53 %

·        gilas           — 46—49 %

·        moruq           — 35—64 %

·        motmotu         — 35—42 %

·        qırmızı qarağat — 32—40 %

·        qarağat         — 22—37 %

Məsələn, at şabalıdının nektarı yalnız saxarozadan, rapsın nektarı isə yalnız qlükoza və fruktozadan ibarətdir. Ortalama olaraq, nektarda üstünlük təşkil edən şəkərlər saxaroza və fruktozadır. Müxtəlif bitkilərin çiçəkləri fərqli miqdarda nektar oluşdurur. Məsələn, moruğun çiçəyi iki dəfə çox nektar ifraz edir, lakin müəyyən ərazidə bitkilərin oluşdurduğu nektarın miqdarının hesablanmasına gəldikdə, çiçəklərin miqdarı da mühüm rol oynayır. Bəzi bitkilərin nektarında toksik maddələr olur və onlar zəhərlidirlər (məs., canavargiləsi, rododendron, bozalaq, azaliya, asırqal), bəzi zəhərli bitkilərin isə nektarı nisbi olaraq təhlükəsizdir (bəngotu, ayıbaldırğanı, oleandr, üskükotu və s.).

Sibir knyajiki bitkisinin bir çiçəyində 90 mq nektar toplandığı halda, parlaq qərənfildə bu göstərici 44 mq-a bərabərdir.

## Nektar bitkilərin və canlıların koevolyusiyasında (birgə təkamül) bağ qismində

Nektar bir çox həşəratın qida mənbəyidir (əsasən də arıların, it arılarının, eşşək arılarının, kəpənəklərin).

Bal arıları nektarı pətəklərin şanlarına apararaq ondan bal istehsal edirlər.

Çiçəklər nektar oluşdururaq müxtəlif canlıları onları tozlandırmağa təşviq edirlər – həşəratlardan başqa bunu hətta quşlar (kolibri) və yarasaların bəzi növləri edir.

Bəzi akasiyalar qarışqalara sığınacaq verməklə birgə onları nektarla təmin edirlər, çünki sonuncular bitkiləri otyeyənlərdən qoruyur.

## Xarici keçid

## Həmçinin bax

* Bal

## Ədəbiyyat

* · *Глухов M.M.* Медоносные растения, Москва, 1955

## İstinad
# Con Everett Mille

| Con Everett Mille |
| --- |
| ing. John Everett Millais |
|  |
| Doğum tarixi | 8 iyun 1829(1829-06-08)[…] |
| Doğum yeri | * Sauthempton, Hempşir qraflığı, Birləşmiş Krallıq
 |
| Vəfat tarixi | 13 avqust 1896(1896-08-13)[…] (67 yaşında) |
| Vəfat yeri | * London, London qraflığı[d], İngiltərə, Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı
 |
| Vəfat səbəbi | qırtlaq xərçəngi[d] |
| Dəfn yeri | * Müqəddəs Pavel kafedralı
 |
| Fəaliyyəti | rəssam, illüstrasiyaçı[d], fotoqraf, incəsənət xadimi, boyakar[d] |
| Janrlar | tarix rəssamlığı, portret rəssamlığı[d], portret, Animalistika, məişət janrı, peyzaj, mifologiya rəssamlığı, avtoportret, dini incəsənət[d] |
| Stillər | simvolizm |
| Üzvlüyü | * Təsviri Sənət Akademiyası,
* Berlin İncəsənət Akademiyası[d]
 |
| Mükafatları |    |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Con Everett Mille** (8 iyun 1829[…], Sauthempton, Hempşir qraflığı – 13 avqust 1896[…], London) — Prerafaelit Qardaşlığının yaradıcılarından biri olan ingilis rəssamı və illustratoru.

## Həyatı

### Erkən həyatı

Mille 1829-cu ildə İngiltərənin Sauthempton şəhərində Cersidə yaşayan məşhur bir ailədə anadan olub. Valideynləri Con Vilyam Mille və Emili Meri Mille idi. Erkən uşaqlığının çox hissəsi Cersidə keçirmişdir və həyatı boyu buraya bağlılığını qoruyub saxlamışdır.
Anasının "avtoritar şəxsiyyəti" onun erkən həyatına çox güclü təsir etmişdir. O, incəsənətə və musiqiyə böyük maraq göstərirdi və oğlunun bədii yaradıcılığını həvəsləndirdi, Kral İncəsənət Akademiyasında əlaqələrin inkişafına kömək etmək üçün ailənin Londona köçürülməsini təşviq etdi. Daha sonra “Mən hər şeyi anama borcluyam” dedi.

Onun bədii istedadı ona hələ görünməmiş on bir yaşında Royal Academy Schools-da bir yer qazandı. Orada olarkən o, 1847-ci ilin sentyabrında Bedford Meydanı yaxınlığındakı Gower küçəsindəki ailə evində Pre-Rafaelit Qardaşlığını ("PRB" kimi tanınır) qurduğu William Holman Hunt və Dante Gabriel Rossetti ilə tanış oldu.

 Millais, c. 1854
### Ailəsi

## Pre-Raphaelit işləri

 *Mariana*, 1851
* *Reliz ordeni* (1852-53) Tate İngiltərə, London
* *Ophelia* (1851-52) Tate Britain, London
* *Dovanı gəmiyə qaytarması* (1851) Ashmolean Muzeyi, Oxford

## İstinadlar
# World Checklist of Selected Plant Families

**World Checklist of Selected Plant Families** (adətən qısaldılır: WCSP) — "Seçilmiş bitki ailələrinin qəbul edilmiş elmi adları və sinonimləri haqqında ən son nəzərdən keçirilmiş və dərc edilmiş rəyləri təqdim edən beynəlxalq əməkdaşlıq proqramı.

Kyu kral botanika bağları tərəfindən qorunur, ailələrin, cinslərin və növlərin adlarını axtarmağa, habelə yoxlama siyahıları yaratmağa imkan verən onlayn mövcuddur.

## İstinadlar
# Kyu kral botanika bağları

| UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyekti |
| --- |
| Royal Botanic Gardens, Kew |
| Kyu Kral Botanika Bağı  |
|  |
| Ölkə |  Azərbaycan |
| Tip |
Mədəni |
| **Kriteriya** | ii, iii, iv |
| Keçid | 1084 |
| Region |
Avropa  |
| Daxil edilməsi |
2003  (27 sessiya) |
| Royal Botanic Gardens, Kew |
|  |

**Kyu Kral Botanika Bağı** (ing. Royal Botanic Gardens, Kew) və ya **Kyu Bağı** (ing. Kew Gardens) — Londonun cənub-qərb hissəsində Riçmond və Kyu arasında yerləşən sahəsi 121 ha olan botanika bağlar kompleksi, XVIII—XX əsrlərə aid tarixi park landşaftı.

Onun canlı kolleksiyasına Kiu Botanika Bağları tərəfindən kurasiya edilən 27 000 takson daxildir. Herbarisi dünyanın ən böyük herbarilərindən biridir və 8,5 milyonadək bitki və göbələk nümunəsini saxlayır. Kitabxanasında 750 000-dən çox cild mövcuddur, illüstrasiyalar toplusunda isə 175 000-dən artıq bitki təsviri və rəsm yer alır. Bu kompleks Londonun əsas turizm məkanlarından biridir və UNESCO Dünya İrsi siyahısına daxil edilib.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Barcode of Life Data System

|  |
| --- |
| Barcode of Life Data System |
| Adın və ya əsərin dili | ingilis dili |
| Proqramlaşdırma dili | Java, C++, PHP |
| Depends on software | PostgreSQL |
| Rəsmi sayt | boldsystems.org barcodinglife.org |

**Barcode of Life Data System** — xüsusi olaraq DNT ştrix kodlamasına həsr olunmuş veb platformadır. Bu, Kanadadakı Biomüxtəlifliyin Genomikası Mərkəzində hazırlanmış bulud əsaslı məlumatların saxlanması və təhlili platformasıdır. O, dörd əsas moduldan, məlumat portalından, təhsil portalından, BIN-lərin reyestrindən (ehtimal olunan növlər) və DNT ardıcıllığını təhlil etmək üçün onlayn platforma təmin edən məlumatların toplanması və təhlili iş masasından ibarətdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# State Herbarium of South Australia

| State Herbarium of South Australia |
| --- |
|  |
| Baş ofisin yerləşməsi | * Adelaida
 |

**State Herbarium of South Australia** — Cənubi Avstraliya Dövlət Herbariumu, bəzən Cənubi Avstraliya Herbari də adlandırılır və herbarium kodu olan AD, Cənubi Avstraliyanın Adelaida şəhərində yerləşir.

## İstinadlar
# Həyat Ensiklopediyası

| Həyat Ensiklopediyası |
| --- |
|  |
|  |
| URL | eol.org |
| Kommersiya |
Yox |
| Tipi | Bilik |
| Qeydiyyat |
26 fevral 2008 |
| Dilləri | 19 dil |
| Açılma tarixi | 2008 |
| Alexa reytinqi | * 45.210 (2017)
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Həyat Ensiklopediyası, (HE)** (ing. The Encyclopedia of Life (EOL)) – müxtəlif mütəxəssislər tərəfindən birgə yaradılan, dünyada yaşayan və elmə məlum olan bütün 1,9 milyon bioloji növ haqqında məlumatlar toplamağı qarşısına məqsəd qoymuş internet ensiklopediyası.

## Ümumi məlumat

Ensiklopediyada hər bir məlum növ haqqında ayrıca məqalələr olacaqdır. Buraya video, audio materiallar, şəkil və mətnlər daxil ediləcəkdir. Hesablamalara görə gələcəkdə, EOL ensiklopediyasında məqalələrin sayı təqribən 1,8 mln. ədəd olacaqdır.

Layihənin verilənlər bazasına əvvəlcə heyvanlar və bitkilər haqqında məlumatlar daxil ediləcək, daha sonra mikroorqanizmlər, qazıntı halında tapılan bioloji növlər haqqında məqalələrin daxil edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Ensiklopediyanın saytına daxil olmuş hər bir internet istifadəçisi mətn, foto, xəritə, audio və video yazı şəklində müxtəlif informasiyalar əldə etmək imkanı qazanacaqdır.

EOL ensiklopediyası wiki-texnologiya əsasında işləyəcək ki, bu da istənilən İnternet istifadəçisinin istənilən məqalədə dəyişiklik və əlavələr etmə imkanına malik olması deməkdir.

Layihənin on il müddətində tam hazır olması nəzərdə tutulur və təqribən $110,5 milyona başa gələcəyi bildirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Həyat ensiklopediyasının rəsmi saytı

## Həmçinin bax
# EPPO Code

Əvvəllər **Bayer** kodu olaraq bilinən bir **EPPO** kodu, orqanizmləri - bitkiləri, zərərvericiləri və patogenləri - bənzərsiz şəkildə müəyyənləşdirmək üçün hazırlanmış bir sistemdə Avropa və Aralıq dənizi Bitki Qoruma Təşkilatı (EPPO) tərəfindən istifadə olunan kodlanmış bir identifikatordur. kənd təsərrüfatı və məhsulların qorunması. EPPO kodları həm elmi, həm də yerli adlar bazasının əsas hissəsidir. Əvvəlcə Bayer Korporasiyası tərəfindən başlatılsa da, rəsmi kodlar siyahısı hazırda EPPO tərəfindən qorunur.

## EPPO code məlumat bazası

Bütün kodlar və bunlarla əlaqəli adlar verilənlər bazasına daxil edilir (EPPO Global Database). Ümumilikdə, EPPO verilənlər bazasında 68.500-dən çox növ qeydə alınmışdır, bunlar:

* 36.000 bitki növü (məsələn, becərilən, yabanı bitki və alaq otları)
* 24.000 heyvan növü (məsələn, böcəklər, gənələr, nematodlar, gəmiricilər), biokontrol agentləri
* 8500 mikroorqanizm növü (məsələn, bakteriya, göbələk, virus, viroid və virusa bənzər)

Bitkilər beş hərfli bir kodla, digər orqanizmlər altı hərfli bir kodla müəyyən edilir. Bir çox hallarda kodlar, cinsin ilk üç və ya dörd hərfindən və növün ilk iki hərfindən yaranan orqanizmin elmi adının mnemonik qısaltmalarıdır. Məsələn, qarğıdalı və ya qarğıdalıya (Zea mays) "ZEAMA" kodu verildi; kartofun gec yanığı (Phytophthora infestans) kodu "PHYTIN" dir. Hər orqanizm üçün bənzərsiz və daimi kod növlərin qeydinin stenoqrafiya metodunu təmin edir. EPPO kodu, elmi adlarda və taksonomiyada düzəlişlərin yaratdığı problemlərin əksəriyyətinin eyni növlər üçün fərqli sinonimlərin istifadəsinə səbəb olan bir çox problemin qarşısını alır. Taksonomi dəyişdikdə, EPPO kodu dəyişməz qalır.EPPO sistemi dövlət təşkilatları, qoruma agentlikləri və tədqiqatçılar tərəfindən istifadə olunur.

### Nümunə

| Taksonomik dərəcə | Nümunə takson | EPPO kodu |
| --- | --- | --- |
| Krallıq | Animalia | **1**ANIM**K** |
| Filum | Arthropoda | **1**ARTH**P** |
| Subfilum | Hexapoda | **1**HEXA**Q** |
| Sinif | Insecta | **1**INSE**C** |
| Sifariş | Hemiptera | **1**HEMI**O** |
| Alt sifariş | Sternorrhyncha | **1**STER**R** |
| Ailə | Aleyrodidae | **1**ALEY**F** |
| Cins | *Bemisia* | **1**BEMI**G** |
| Növlər | *Bemisia tabaci* | BEMITA |

## Xarici istinadlar

EPPO Qlobal bazası

EPPO Data servisi
# Avstraliya florası

Tasmaniya cəngəlliyinin Qondvana dövründən qaldığı ehtimal olunur.
**Avstraliya florası** — Avstraliyanın hüdudları daxilində mövcud olan bitki örtüyü. Avstraliyanın üzvi aləmi uzun müddət başqa materiklərdən təcrid olunaraq inkişaf etmişdir. Odur ki, materikin florası yüksək dərəcədə endemikdir (75%-i) və ayrıca Avstraliya biocoğrafi sahəsinə ayrılmışdır.

## Həmçinin bax

* Avstraliya florası (seriya)

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Thiele, K. R. and Adams, A. G. eds. 2002. Families of flowering plants of Australia Arxivləşdirilib 2016-09-05 at the Wayback Machine. ABRS/CSIRO Publishing ISBN 0-643-06721-3
* Smith, J. M. B. ed 1982. *A history of Australasian vegetation*. McGraw Hill ISBN 0-07-072953-0
* Orchard, A. E. ed. 1999. *Flora of Australia - Volume 1*, 2nd edition. ABRS/CSIRO ISBN 0-643-05965-2

## Xarici keçidlər

* Australia's Virtual Herbarium
* What's its name? A database for the Australian Plant Name Index
* Census of Freshwater Algae in Australia
* Australian Marine Algal Name Index
* Australian National Botanic Gardens Fungi Web Site
* Prehistoric Life - Plant Fossils of Australia Arxivləşdirilib 2009-05-19 at the Wayback Machine Museum Victoria
* ASGAP - Association of Societies for Growing Australian Plants
# Qlobal Biomüxtəliflik Məlumat Mexanizmi

| Qlobal Biomüxtəliflik Məlumat Mexanizmi |
| --- |
|  |
|  |
| URL | gbif.org |
| Tipi | beynəlxalq təşkilat, qeyri-kommersiya təşkilatı, verilənlər kitabxanası[d], Onlayn verilənlər bazası |
| Dilləri | çoxdilli[d] |
| Açılma tarixi | 2001 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Qlobal Biyo Müxtəliflik Məlumat Mexanizmi** (GBIF) — biomüxtəliflik haqqında elmi məlumatların veb xidmətlərindən istifadə edərək İnternet vasitəsilə İnternetə çıxarılmasına yönəlmiş beynəlxalq bir təşkilatdır. Məlumatlar dünyanın bir çox qurumu tərəfindən verilir; GBIF-in informasiya arxitekturası bu məlumatları tək bir portal vasitəsilə əlçatan və axtarışa imkan yaradır. GBIF portalı vasitəsilə əldə edilən məlumatlar, ilk növbədə dünya üçün bitki, heyvan, göbələk və mikroblara dair yayım məlumatları və elmi adlardır.

GBIF-in vəzifəsi davamlı inkişafa dəstək olmaq üçün dünya miqyasında bioloji müxtəliflik məlumatlarına pulsuz və açıq girişi təmin etməkdir. İştirakçılığın təşviqi və tərəfdaşlar arasında işləməyə vurğu edilən prioritetlər arasında biomüxtəliflik məlumatlarının səfərbər edilməsi, elmi bütövlüyü və qarşılıqlı fəaliyyətin təmin edilməsi üçün protokol və standartların hazırlanması, müxtəlif məlumatlar növlərinin ayrı mənbələrdən bir-birinə bağlanmasına imkan yaratmaq üçün bir informatika arxitekturasının qurulması, potensialın artırılması və katalizləşdirilməsidir. təkmilləşdirilmiş qərar qəbuletmə üçün analitik vasitələrin inkişafı.

GBIF, genlərdən ekosistemlərə qədər bioloji təşkilatın spektrindən rəqəmsal məlumat mənbələri arasında məlumat əlaqələri yaratmağa və georeferans və CİS vasitələrindən istifadə edərək bunları elm, cəmiyyət və davamlılıq üçün vacib olan məsələlərlə əlaqələndirməyə çalışır. Həyat Kataloqu, Biomüxtəliflik Məlumat Standartları, Həyat Barkodu Konsorsiumu (CBOL), Həyat Ensiklopediyası (EOL) və GEOSS kimi digər beynəlxalq təşkilatlarla ortaq şəkildə işləyir.

2002-2014-cü illərdə GBIF, biomüxtəliflik informatikası sahəsində illik 30.000 Avro dəyərində olan Ebbe Nielsen Mükafatına layiq görülən qlobal bir mükafat verdi. 2018-ci ildən etibarən GBIF Katibliyi iki illik mükafat təqdim edir: GBIF Ebbe Nielsen Challenge və Gənc Tədqiqatçılar Mükafatı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* GBİF rəsmi vebsayt
* CBD vebsayt
# INaturalist

| INaturalist |
| --- |
|  |
|  |
| URL | inaturalist.org |
| Tipi | Onlayn verilənlər bazası, Sosial şəbəkə, mobil tətbiq |
| Dilləri | çoxdilli[d] |
| Açılma tarixi | 2008 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**iNaturalist** — vətəndaş elmi (tam, yaxud qismən həvəskar alimlər (qeyri-peşəkar) tərəfindən aparılan elmi araşdırmalar) layihəsi və Yer kürəsində biomüxtəlifliyin müşahidəsi üzrə mübadilə konsepsiyası əsasında qurulmuş təbiətşünasların, həvəskar alimlərin, bioloqların onlayn sosial şəbəkəsindən ibarətdir. iNaturalist-ə onun veb-saytından və mobil əlavəsindən daxil olmaq olar.
iNaturalist-in köməyilə yazılmış müşahidələr elmi-tədqiqat layihələri, təbiəti mühafizə agentlikləri, digər təşkilatlar və ictimaiyyət üçün qiymətli məlumatlardır. Bu layihə "təbiətşünaslıq üzrə mobil tətbiqlərin bayraqdarı" adlandırılmışdır.

## İstinadlar
# Bitkilərin Elmi Adının Beynəlxalq Siyahısı

| Bitkilərin Elmi Adının Beynəlxalq Siyahısı |
| --- |
| International Plant Names Index |
|  |
| URL | ipni.org/index.html |
| Kommersiya |
Yoxdur |
| Tipi | Verilənlər bazası |
| Qeydiyyat |
Yoxdur |
| Dilləri | ingilis dili |
| Müəllif (lər) | Kyu Kral Botanik Bağı (*Index Kewensis*) Harvard Universitetinin Herbarisi Avstraliya Milli Herbarisi (*APNI*) |
| Açılma tarixi | 1999 |
| Alexa reytinqi | * 542.480 (2019)
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Bitkilərin Elmi Adının Beynəlxalq Siyahısı** (ing. **IPNI** — ing. International Plant Names Index) — İnternet şəbəkəsində bitkilərin latın dilində adları olan verilənlər bazasına keçidi təmin edən sayt. Vəsait botaniki nomenklatura haqqında informasiyaların standartlaşdırılması məqsədilə yaradılıb.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Botanik-sistematiklərin siyahısı

## Xarici keçidlər

* Towards a working list of all known plant species
# Interim Register of Marine and Nonmarine Genera

| Interim Register of Marine and Nonmarine Genera |
| --- |
| Yaranma tarixi | 2006 |
| Baş ofisin yerləşməsi | * Ostende[d]
 |
| irmng.org |

**Interim Register of Marine and Nonmarine Genera** (azərb. Dəniz və Qeyri Dəniz Nəsillərinin Müvəqqəti Reyestri‎; **IRMNG**) — məlumatlar bazası. Zoologiyada 1758-ci ildən (bitkilər, çiçəklər və ağaclarda 1753) indiyə qədər nəşr olunmuş elmi adlardan ibarətdir. Məlumatlar bazasında 1,7 milyondan çox növ adı var.

## Haqqında

Baza 2006-cı ildə Avstraliya bioloqu Toni Ris tərəfindən qurulmuşdur. O, bu və digər nailiyyətlətinə görə Ebbe Nilsen mükafatı almışdır.

## İstinadlar

## Ətraflı oxu

* *Rees, Tony.* "18.8. IRMNG—the Interim Register of Marine and Nonmarine Genera" (PDF). The Proceedings of TDWG. 2008. 2008: 72–73.
* *Rees, Tony; Vandepitte, Leen; Decock, Wim; Vanhoorne, Bart.* "IRMNG 2006–2016: 10 years of a global Taxonomic Database". Biodiversity Informatics. 12. 2017: 1–44. doi:10.17161/bi.v12i0.6522.
* *Rees, Tony; Vandepitte, Leen; Vanhoorne, Bart; Decock, Wim.* "All genera of the world: an overview and estimates based on the March 2020 release of the Interim Register of Marine and Nonmarine Genera (IRMNG)". Megataxa. 1 (2). 2020: 123–140. doi:10.11646/megataxa.1.2.3.

## Xarici keçidlər

* irmng.org — rəsmi saytı
# Invasive Species Compendium

**İnvaziv Növlər Kompendiumu** (ing. ISC) — beynəlxalq konsorsiumla birlikdə CAB International tərəfindən istehsal olunan invaziv bitki və heyvanların tanınması, biologiyası, yayılması, təsiri və idarə edilməsini əhatə edən onlayn, açıq girişli istinad işidir.

## İstinadlar