Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 13 sentyabr

| ←→Sentyabr |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**13 sentyabr** — Qriqorian təqvimində ilin 256-cı günü. (uzun ildə 257-ci)
Bu tarixdə ilin sonuna 109 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 31 avqust tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1899 — Henri Bliss ABŞ-də avtomobil qəzasında ölən ilk insan olmuşdur.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1992 — Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti təsis edilib.
* 1993 — Azərbaycan və İordaniya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1475 — Çezare Borcia, İtaliya kardinalı

### 1601–1900

* 1876 — Şervud Anderson, ABŞ yazıçısı
* 1893 — Əli Zülalov, Azərbaycan opera müğənnisi

### 1901–cari

Fiona Eppl
* 1916 — Roald Dal, Böyük Britaniya yazıçısı
* 1924
	+ İsrail Tal, İsrail generalı
	+ Moris Jarr, Fransa bəstəkarı
* 1929 — Nikolay Qayaurov, Bolqarıstan opera müğənnisi
* 1933 — Arif Məlikov, Azərbaycan bəstəkarı
* 1939 — Riçard Kil, ABŞ aktyoru
* 1960 — Kevin Karter, CAR fotojurnalisti
* 1977 — Fiona Eppl, ABŞ müğənnisi
* 1985 — Elvin Kərimov, Azərbaycan kiçik çavuşu
* 1987 — Lyubov Sobol, Rusiya siyasətçisi
* 1993
	+ Natali Sokolevskaya, Belarus aktrisası
	+ Nayl Horan, İrlandiya müğənnisi, söz yazarı və One Direction qrupunun keçmiş üzvü
	+ Elis Merton, Almaniya əsilli ingilis müğənni
* 1995 — Coşqun Diniyev, Azərbaycan futbolçusu
* 1996 — Playboi Carti, ABŞ repçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 81 — Tit, Roma imperatoru
* 531 — I Qubad, Sasani hökmdarı
* 1506 — Andrea Mantenya, İtaliya boyakarı
* 1592 — Mişel de Monten, Fransa filosofu
* 1598 — II Filipp, İspaniya və Portuqaliya kralı

### 1601–1900

* 1877 — Aleksandri Herkulanu, Portuqaliya yazıçısı və tarixçisi

### 1901–cari

Nur İnayət Xan
* 1955 — Anna Dadli, ABŞ suffrageti
* 1912 — Maresuke Noqi, Yaponiya generalı
* 1928 — İtalo Svevo, İtaliya yazıçısı
* 1944 — Nur İnayət Xan, Böyük Britaniya müqavimət agenti
* 1991 — Metin Oktay, Türkiyə futbolçusu
* 1996 — Tupak Şakur, ABŞ repçisi
* 2012 — Dilhan Əryurt, Türkiyə astrofiziki

## Bayramlar və xüsusi günlər

* BMT — Beynəlxalq Proqramçılar Günü

## İstinadlar
# New Line Cinema

| New Line Cinema |
| --- |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Tipi | ictimai şirkət[…] |
| Sənaye | kino istehsalı |
| Məhsulu | Film |
| Təsis tarixi | 1967 |
| Baş qərargahın yeri |  ABŞ, Kaliforniya, Los-Anceles |
| Struktur |
| Ana şirkət | Turner Broadcasting System, Warner Bros. |
| Rəhbərlik |
| Təsisçi | Robert Şeye |
| New Line Cinema |

**New Line Cinema** - Robert Şeye tərəfindən 1967-ci ildə əsası qoyulan film istehsal edən şirkətdir. "New Line Cinema" kinokompaniyası Qarağac küçəsində qarabasma filmindən sonra böyük müvəffəqiyyət əldə etmişdir. 2008-ci ildə krizisə görə Warner Bros. kompaniyasına qatılmışdır.

## Seçilmiş filmlər

| İl | Film |
| --- | --- |
| 1981 | Qorxunc ölülər |
| 1984 | Qarağac küçəsində qarabasma |
| 1985 | Qarağac küçəsində qarabasma 2: Freddinin qisası |
| 1987 | Qarağac küçəsində qarabasma 3: Yuxu döyüşçüləri |
| 1988 | Qarağac küçəsində qarabasma 4: Yuxu hakimi |
| 1989 | Qarağac küçəsində qarabasma 5: Yuxu övladı |
| 1991 | Freddi ölüdür: Sonuncu qarabasma |
| 1994 | Ues Kreyvenin yeni qarabasması |
| 1995 | Ölümcül döyüş |
| 1997 | Ölümcül döyüş 2: Məhv etmək |
| 1997 | Bleyd |
| 2003 | Freddi Ceysona qarşı |
| 2010 | Qarağac küçəsində qarabasma |

## Xarici keçidlər

* www.newline.com New Line Cinema kompaniyasının rəsmi saytı
# 1873

| 1873 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1873 *MDCCCLXXIII* |
| Yuli təqvimi | 1873 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7381-7382 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2625-2626 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5633-5634
ה'תרל"ג
 - ה'תרל"ד |
| Hicri təqvim | 1290-1291 |
| Erməni təqvimi | 4365-4366 (11 avqust)
ՌՊՀԳ |
| Çin təqvimi | 4569-4570 壬申 - 癸酉 qara meymun
 - qara xoruz
 |
| Efiopiya təqvimi | 1865 - 1866 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 1929-1930 |
| - *Şaka sambat* | 1795—1796 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 4974-4975 |
| İran təqvimi | 1251-1252 |
| Buddist təqvimi | 2416 |
| Holosen təqvimi | 11873 |
| Yapon xronologiyası | 6 Meydey erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 81—82

  |

## Hadisələr

* İngilis fiziki Ceyms Naksvell tərəfindən elektromaqnit sahəsinin mövcud olması nəzəriyyəsinin irəli sürülməsi.
* 1 may - Vyanada Beynəlxalq Sənaye sərgisinin açılması.
* 5 may - Danimarka ilə İsveç arasında Skandinaviya valyuta ittifaqının yaradılması haqqında müqavilə imzalanması
* 4 iyun - liberal Xusto Rufino Barriosun Qvatemalanın prezidenti vəzifəsinə seçilməsi.
* 24 avqust - Rusiya ilə Xivə xanlığı arasında Gendemian sülhünün imzalanması.
* 8 oktyabr - ABŞ-də ilk qadın həbsxanası açılmışdır.
* 23 mart — Bakı realnı məktəbinin teatr həvəskarları truppası tərəfindən M.F.Axundovun "Sərgüzəşti-vəziri-xani-Lənkəran" əsərinin tamaşaya qoyulması ilə Azərbaycanda milli teatr sənətinin əsasının qoyulması.
* Balaxanıda ilk neft fontanının vurması: Qara şəhər zavodlar rayonunun meydana gəlməsi.

## Doğumlar

* Tullio Levi-Çvita
* 25 fevral – Enriko Karuzo
* 14 oktyabr – Rey Yuri
* Nurəddin İbrahim Konyar

## Ölümlər

* Seyid Əbülqasim Nəbati
* 22 may — Alesandro Manzoni
* 18 yanvar – Eduard Bulver-Litton
# Filipp Peten

| Filipp Peten |
| --- |
| fr. Henri Philippe Pétain fr. Philippe Pétain |
|  |
|  |
| Andorra Knyazlığının həmşahzadəsi |
| 11 iyul 1940 – 20 avqust 1944 |
| Fransanın müharibə naziri |
| 9 fevral 1934 – 8 noyabr 1934 |
| Şəxsi məlumatlar |
| Doğum adı | Henri Philippe Bénoni Omer Joseph Pétain |
| Doğum tarixi | 24 aprel 1856(1856-04-24)[…] |
| Doğum yeri | * Qoşi-a-la-Tur[d], İkinci Fransa İmperiyası
 |
| Vəfat tarixi | 23 iyul 1951(1951-07-23)[…] (95 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Port-Juanvil[d], L'İl-d'Ye[d]
 |
| Fəaliyyəti | siyasətçi, diplomat, zabit, hərbi qulluqçu, marşal |
| Dini | Roma-Katolik kilsəsi |
| Hərbi xidmət |
| Qoşun növü | Fransa Silahlı Qüvvələri |
| Döyüşlər | * Birinci Dünya müharibəsi,
* Verden döyüşü,
* İkinci Dünya müharibəsi
 |
| Elmi fəaliyyəti |
| Elm sahəsi | siyasətçi |
|

---

 |
| Təltifləri |                     |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Filipp Peten** (fr. Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain; 24 aprel 1856[…], Qoşi-a-la-Tur[d], İkinci Fransa İmperiyası – 23 iyul 1951[…], Port-Juanvil[d]) — Fransa hərb və dövlət xadimi, Fransa marşalı (21.11.1918), Birinci Dünya müharibəsi zamanı fransız ordusunun komandanı (15.05.1917-ci ildən).

1940–1944-cü illərdə Fransada Vişi rejimi adlanan kollaborsionist avtoritar hökumətin başçısı olmuşdur. Kollaborsionizm (fr. collaboration) anlayışı Petenə məxsusdur.

## İstinadlar
# Rita Heyvort

| Rita Heyvort |
| --- |
| ing. Rita Hayworth |
|  |
| Doğum adı | Margarita Carmen Cansino |
| Doğum tarixi | 17 oktyabr 1918 |
| Doğum yeri | Nyu-York, ABŞ |
| Vəfat tarixi | 14 may 1987  |
| Vəfat yeri | Nyu-York, ABŞ |
| Vəfat səbəbi | Altsheymer xəstəliyi |
| Dəfn yeri | * Müqəddəs Xaç qəbiristanlığı (Kalver-Siti)[d]
 |
| Həyat yoldaşı | * Orson Uells (1943–1947)
 |
| Fəaliyyəti | Aktrisa |
| Fəaliyyət illəri | 1934-1972 |
| Boyu | 168 sm |
| IMDb | ID0000028 |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Rita Heyvort** (ing. Rita Hayworth, 17 oktyabr 1918, Nyu-York, ABŞ — 14 may 1987, Nyu-York, ABŞ) — ABŞ aktrisası.

## Filmoqrafiya

* 1941: Zərifliklə sizin

## Xarici keçidlər

* Rita Heyvort — IMDb səhifəsi
# Ava Qardner

| Ava Qardner |
| --- |
| ing.  Ava Gardner |
|  Studiya fotosu, 194-ci illər |
| Doğum adı | Ava Laviniya Qardner |
| Doğum tarixi | 24 dekabr 1922 |
| Doğum yeri | Şimali Karolina, ABŞ |
| Vəfat tarixi | 25 yanvar 1990  |
| Vəfat yeri | London, Böyük Britaniya |
| Vəfat səbəbi | ağciyər iltihabı |
| Vətəndaşlığı |  ABŞ |
| Həyat yoldaşı | * Frenk Sinatra (1951–1957)
 |
| Fəaliyyəti | aktrisa |
| Fəaliyyət illəri | 1941—1986 |
| Təhsili | * Barton Kolleci[d]
 |
| IMDb | ID0001257 |
|  |
| avagardner.org |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Ava Qardner** (ing. **Ava Gardner;** 24 dekabr 1922 — 25 yanvar 1990) — amerikalı aktrisa.

## Həyatı

## İstinadlar
# Qubernator

**Qubernator** (lat. gubernator, q.yun. κυβερνήτης (kybernētēs) — «rəhbər»)  — inzibati-ərazi vahidinin, federal vahidin rəsmi başçısı.

Bəzi ölkələrdə (Böyük Britaniya, Rusiya, ABŞ və s.) qubernator ərazi-inzibati vahidinə seçki yolu ilə rəhbərlik edir və ali vəzifəli şəxs hesab edilir, bəzi ölkələrdə isə o dövlətin ali icra hakimiyyətinin fərmanı ilə təyin edilir.

## Həmçinin bax

* Quberniya (Rusiya)
* Vilayət
# Tom Berencer

| Tom Berencer |
| --- |
| ing. Tom Berenger |
|  |
| Doğum adı | Tomas Maykl Mur |
| Doğum tarixi | 31 may 1949  |
| Doğum yeri |  ABŞ |
| Vətəndaşlığı |  ABŞ |
| Fəaliyyəti | aktyor, kino aktyoru, televiziya aktyoru, təyyarə bələdçisi, ssenarist, film prodüseri |
| Fəaliyyət illəri | 1968-ci ildən |
| Təhsili | * Missuri Universiteti
 |
| IMDb | ID0000297 |
|  |
| tomberengeronline.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Tom Berencer** (ing. Tom Berenger) - ABŞ aktyoru. Qızıl Qlobus və Emmi mükafatına layiq görülmüşdür. Ona ilk populyarlıq gətirən rolu 1986-cı ildə çəkilən Əgər sabah açılsa filmindəki Ceff Stivens roludur.

## Seçilmiş filmoqrafiya

| İl | Film | Rol |
| --- | --- | --- |
| 1984 | Qorxu şəhəri | Mett Rossi |
| 1986 | Əgər sabah açılsa | Ceff Stivens |
| 1989 | Yüksək Liqa | Ceyks Teylor |
| 1990 | Qanun və qayda | Din Tayler |
| 1993 | Snayper | Tomas Bekket |
| 1995 | Qisas mələyi | Maylz Atley |
| 2002 | Snayper 2 | Tomas Bekket |
| 2004 | Snayper 3 | Tomas Bekket |
| 2012 | Hetfildlər və Makkoylar | Cim Vens |

## Xarici keçidlər

* Tom Berencer — IMDb səhifəsi