# Sofiko Çiaureli

| Sofiko Çiaureli |
| --- |
| gürc. სოფიკო ჭიაურელი |
|  |
| Doğum adı | Sofiko Mixaylovna Çiaureli |
| Digər adı |
Sofiya Çiaureli |
| Doğum tarixi | 21 may 1937 |
| Doğum yeri | Tbilisi, Gürcüstan SSR, SSRİ |
| Vəfat tarixi | 2 mart 2008  |
| Vəfat yeri | Tbilisi, Gürcüstan |
| Vəfat səbəbi | xərçəng xəstəliyi |
| Dəfn yeri | * Didube panteonu
 |
| Vətəndaşlığı |  SSRİ →  Gürcüstan |
| Həyat yoldaşı | Georgi Şengelaya Kote Maxaradze |
| Uşaqları | Nikolay (Niko) Aleksandr |
| Atası | Mixail Çiaureli |
| Anası | Veriko Ancaparidze |
| Fəaliyyəti | aktrisa |
| Fəaliyyət illəri | 1956-2008 |
| Təhsili | * Ümum-Rusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutu
 |
| İstiqamət | teatr kino |
| Mükafatları |  |
| IMDb | ID0157105 |

**Sofiko Mixaylovna Çiaureli** (gürc. სოფიკო ჭიაურელი; 21 may 1937, Tbilisi - 2 mart 2008, Tbilisi) — Sovet və Gürcüstan aktrisası, Gürcüstan SSR-in xalq artisti (1976), Ermənistan SSR-in xalq artisti (1979). 100-dən artıq filmdə çəkilmişdir. Sovet aktrisaları arasında yeganə şəxsdir ki, yeddi dəfə "Ən yaxşı qadın roluna görə" beynəlxalq müsabiqələrdə mükafata layiq görülüb.

## Həyatı

Sofiko Çiaureli Tbilisidə aktrisa Veriko Ancaparidze və kinorejissor Mixail Çiaurelinin ailəsində anadan olmuşdur.

1960-cı ildə Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunda Boris Bibikovun emalatxanasını əla qiymətlərlə bitirmiş və vətənə geri dönmüşdür. 1960-1964-cü illərdə və 1968-ci ildən başlayaraq Marcanişvili adına Tbilisi Akademik Teatrının aktrisası olmuşdur. 1964-1968-ci illərdə isə Şota Rustaveli adına Gürcü Dövlət Akademik Teatrında çalışmışdır.

9-cu çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.

Sofiko Çiaureli 2 mart 2008-ci ildə, 71 yaşında uzun sürən xəstəlikdən vəfat etmişdir. Tbilisidə yerləşən Didube panteonunda həyat yoldaşı Kote Maxaradzenin yanında dəfn olunmuşdur.

5 mart 2008-ci ildə Tbilisi küçələrindən birinin aktrisanın adını daşıması barədə qərar qəbul edilmişdir. 2009-cu ildə Tbilisinin Sioni Skver adlı ərazisində Çiaurelinin büstü qoyulmuşdur. Büstün müəllifi heykəltaraş Levan Vardosanidzedir.

### Ailəsi

* Həyat yoldaşları — Georgi Şengelaya və Kote Maxaradze.
* Qardaşları — Otar Çiaureli (1915—1964) və Ramaz Çiaureli.
* Xalası oğlu — Georgi Daneliya, kinorejissor.
* Uşaqları — Nikolay (Niko) və Aleksandr Şengelaya.
* Nəvələri — Nataliya və Georgi.

## Mükafatlar

* 1966 — Gürcüstan SSR Lenin komsomolu Mükafatı *("Əllərinin istisi" filminə görə)*
* 1966 — "Aktyor mükafatları" nominasiyasında Ümumittifaq kinofestivalının laureatı
* 1972 — "Aktyor işinə görə mükafatlar" nominasiyasında Ümumittifaq kinofestivalının laureatı
* 1974 — "Aktyor işinə görə ilk mükafatlar" nominasiyasında Ümumittifaq kinofestivalının laureatı
* 1974 — Bakıda keçirilən Ümumittifaq kinofestivalında *"Vera məhəlləsinin melodiyaları" filminin* Ən yaxşı qadın rolunun ifasına görə Birinci mükafat
* 1975 — XXVI Çexoslovakiya Beynəlxalq Kinofestivalında *"Vera məhəlləsinin melodiyaları" filminin* Ən yaxşı qadın roluna görə mükafat
* 1976 — Gürcüstan SSR-in xalq artisti
* 1979 — Ermənistan SSR-in xalq artisti
* 1980 — SSRİ Dövlət Mükafatı *("Şəxsi suallar əsasında müsahibə" filminə görə)*

## Filmoqrafiya

| İl | Azərbaycanca adı | Orijinal adı | Rol |
| --- | --- | --- | --- |
| **1956** | Bizim həyət | gürc. ჩვენი ეზო | *Sisino* |
| **1958** | Akvarel | gürc. აკვარელი | *arvad* |
| **1960** | Bir qız haqqında povest | gürc. ამბავი ერთი ქალიშვილისა | *Lali Nikoladze* |
| **1961** | İnquri sahillərində | gürc. ენგურის ნაპირებზე | *Tamara* |
| **1963** | General və qızçiçəyi | gürc. გენერალი და ზიზილები | *Zosya* |
| **1965** | İndi başqa zəmanədir | gürc. რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ | *Tasiya* |
| **1966** | Xevsur balladası | gürc. ხევსურული ბალადა | *Mzekala* |
| **1968** | Təbəssümün qayıdışı | gürc. ღიმილის დაბრუნება | *Yelena* |
| **1968** | Narın rəngi | erm. Նռան գույնը | *gənc şairə* *şairin sevgisi* *şairin ilham pərisi* *mim* *mələk* *dəli rahibə* |
| **1969** | Qəm yemə! | gürc. არ იდარდო! rus. Не горюй! | *Sofiko* |
| **1970** | Hüdudlar | rus. Рубежи | *Sofiko* |
| **1970** | Çermen | gürc. ჩერმენი | *Çermenin gənc anası* |
| **1971** | Əllərinin istisi | gürc. წუთისოფელი | *Sidoniya* |
| **1973** | Haray | gürc. ძახილი | *musiqi müəllimi* |
| **1973** | Vera məhəlləsinin melodiyaları | gürc. ვერის უბნის მელოდიები | *Vardo* |
| **1974** | Sireneva küçəsinin uşaqları | gürc. ბიჭები იასამნის ქუჩიდან | *Zaurun qonşusu* |
| **1975** | Çaxnaşma | gürc. აურზაური სალხინეთში | *Tamro* |
| **1976** | Arzu ağacı | gürc. ნატვრის ხე | *Fufala* |
| **1977** | Üzüm vadisinə gəl | gürc. ქვიშანი დარჩებიან | *Eka* |
| **1977** | Sahillər | gürc. დათა თუთაშხია | *Nano Tavkelişvili* |
| **1978** | Səhvlər komediyası | rus. Комедия ошибок | *Liz* |
| **1978** | Şəxsi suallar əsasında müsahibə | gürc. რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე | *Sofiko* |
| **1978** | Arevik | erm. Արևիկ | *Arevik* |
| **1979** | Əlibaba və qırx quldur | hind. अलीबाबा और चलीस चोर rus. Приключения Али-Бабы и сорока разбойников | *Zamirə* |
| **1980** | Qarışqa və birələrin yeni macərası | gürc. რწყილი და ჭიანჭველა | *cəngavər* |
| **1980** | Şillə | erm. Կտոր մը երկինք | *Turvanta* |
| **1982** | Qadını axtarın | rus. Ищите женщину | *Alisa Postik* |
| **1984** | Çoxbilmiş pilotun hekayəsi | gürc. ქართველები ცაში | *sərnişin* |
| **1984** | Suram qalası haqqında əfsanə | gürc. ამბავი სურამის ციხისა | *Qulisvardi (Vardo)* |
| **1984** | Petrov və Vaseçkinin adi və ağlasığmaz tətilləri | ukr. Канікули Петрова і Васечкіна. Звичайні й неймовірні | *Manananın nənəsi* |
| **1985** | Kəbin səbətində milyon | ukr. Мільйон у шлюбному кошику | *Valeriya* |
| **1987** | Qovulma | rus. Загон | *prezidentin xanımı* |
| **1988** | Aşıq Qərib | gürc. აშიკ-ქერიბი | *ana* |
| **1991** | Sərgərdan ulduzlar | ukr. Блукаючі зірки | *Sora-Broxa* |
| **1992** | Ada | qaz. Арал tac. ҷазира | *nənə* |
| **1992** | Gedəcəyimə söz vermişəm | rus. Я обещала, я уйду | *Tamazın anası* |
| **1992** | Gecə kəpənəyinin uçuşu | rus. Полёт ночной бабочки |  |
| **1997** | Kamerqerskdə ulduzlu gecə | rus. Звёздная ночь в Камергерском | *kələmliyin işçisi* |
| **2000** | Xilas | gürc. ნუცას სკოლა | *müəllim* |
| **2001** | Yalnız bir dəfə | rus. Только раз | *Vera Mixaylovna* |
| **2005** | Aylı vadinin serenadası | rus. Серенада лунной долины |  |
| **2005** | Bağ evi satılır | rus. Продаётся дача | *Surenin nənəsi* |
| **2006** | Mayak | rus. Маяк | *qonşu* |

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* The Times: Sofiko Chiaureli, Georgian actress who was the daughter of a Stalin toady and muse to a film director much distrusted by the Soviet Union
* Народная артистка Грузии, народная артистка Армении Софико Чиаурели, интервью на Радио Свобода, Виктор Шендерович, 5 ноября 2006 г.