Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Qadınların hüquqlarının qorunması

| *Qadınların hüquqlarının qorunması* |
| --- |
| ing. A Vindication of the Rights of Woman |
|  |
| Müəllif | Meri Uolstonkraft |
| Janr | esse |
| Orijinalın dili | ingilis dili |
| Ölkə | * Birləşmiş Krallıq
 |
| Orijinalın nəşr ili | 1792 |

**Qadınların hüquqlarının qorunması** (ing. A Vindication of the Rights of Woman: with Strictures on Political and Moral Subjects 1792) — feminist fəlsəfənin ilk əsərlərindən biri olan XVIII əsrin İngilis feministi Meri Uolstonkraftın ən məşhur kitabı. Bu kitabda Uolstonkraft, qadınların təhsil almamalı olduğuna inanan on səkkizinci əsr təhsil və siyasi nəzəriyyəçiləri ilə polemikaya girir. O, qadınların cəmiyyətdəki mövqelərinə uyğun bir təhsil almalı olduqlarını, uşaqları böyüdükləri üçün millət üçün vacib olduqlarını və bu səbəbdən ərləri üçün “yoldaş” ola bildiklərini, yalnız arvadların deyil ”deyə mübahisələndirdi. Uolstonkraft, qadınları cəmiyyətin bəzəyi və ya evlilikdə alınıb-satıla bilən mülk olaraq görməkdənsə, kişilərlə eyni təməl haqlara layiq insan olduqlarını iddia edir.

Uolstonkraft, Şarl Moris de Taleyran-Periqorun Fransa Milli Məclisinə qadınların yalnız evdə təhsil almaları lazım olduğunu söyləyən 1791-ci il tarixli hesabatını oxuduqdan sonra “Qadınların Hüquqlarını Müdafiəsi” yazmağa qərar verdi. bu hadisə ilə bağlı şərhlərini cinslərdəki ikili standartların geniş tənqidinə başlamaq və kişilərin qadınların həddindən artıq emosional olduğu görüşünü təbliğ etməkdə günahlandırmaq üçün istifadə etdi. Uolstonkraft baş verən hadisələrə birbaşa reaksiya göstərmək üçün əsərlərini tələsik yazdı; daha düşünülmüş ikinci cild yazmaq niyyətində idi, lakin tamamlanmadan vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* Sapiro, Virginia. *A Vindication of Political Virtue: The Political Theory of Mary Wollstonecraft*. Chicago: University of Chicago Press, 1992. ISBN 0-226-73491-9.
* Sunstein, Emily W. *A Different Face: The Life of Mary Wollstonecraft*. New York: Harper and Row, 1975. ISBN 0-06-014201-4.
* Taylor, Barbara. *Mary Wollstonecraft and the Feminist Imagination*. Cambridge: Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-66144-7.
* Todd, Janet. *Sensibility: An introduction*. London: Methuen, 1986. ISBN 0-416-37720-3.
* Wardle, Ralph M. *Mary Wollstonecraft: A Critical Biography*. Lincoln: University of Nebraska Press, 1951.
# İrq

**İrq** – müəyyən coğrafi regionda formalaşmış irsi bioloji əlamətlər və xarici oxşarlıqlarla birləşən insan qrupları sistemi. Müxtəlif irqlərin xarakterik cizgiləri insanın müəyyən mühitə adapsasiyası nəticəsində yaranır.

## Məzmun

Tarixən konkret bir ərazidə qərarlaşan, nəsildən-nəslə keçən fiziki əlamətlər kompleksinə görə bir-birindən fərqlənən böyük insan qruplarına irq deyilir. İrqlər ümumi, oxşar xarici fiziki əlamətlərinə görə bir-birindən seçilirlər. Canlı orqanizmin ətraf fiziki-coğrafi mühitə uyğunlaşmasının irqlərin formalaşması prosesində böyük rolu olmuşdur. İrqlərin formalaşması üst paleolit dövründə (40-16 min il) əsasən başa çatmışdır.

İrqləşmə, yəni insan qruplarının irsən keçən fiziki əlamətlərinin dəyişməsi müasir dövrdə də davam edir. Lakin burada adaptasiya, yəni uyğunlaşma deyil, ictimai-iqtisadi proseslər həlledici rol oynayır. Etnoqrafiya irqləri deyil, elə insan qruplarını öyrənir ki, onların fiziki xüsusiyyətləri irqlərin tarixi əlaqələri nəticəsində dəyişikliyə məruz qalmış və yeniləşmişdir. Antropoloji ədəbiyyatda bu cür insan qruplarını antropoloji tip adlandırırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Исследования с выкладками генетических сравнений Arxivləşdirilib 2011-01-21 at the Wayback Machine
* Race: Reality and Denial by Richard McCulloch
* Ганс Гюнтер «Краткая расология Европы», 1925
* Боринская С. А. О митохондриальной Еве и генетическом разнообразии современного человечества на сайте Antropogenez.ru

## Həmçinin bax

* Neandertal
* Rasizm
* Rasogenez
# Vudi Herman

| Vudi Herman |
| --- |
| ing. Woody Herman |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Doğum tarixi | 16 may 1913(1913-05-16)[…] |
| Doğum yeri | * Miluoki, Viskonsin, ABŞ
 |
| Vəfat tarixi | 29 oktyabr 1987(1987-10-29)[…] (74 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Los-Anceles, Los-Anceles dairəsi, Kaliforniya, ABŞ
 |
| Vəfat səbəbi | emfizem |
| Dəfn yeri | * Hollivud-Farever qəbiristanlığı[d]
 |
| Musiqiçi məlumatları |
| Fəaliyyəti | dirijor, qrup rəhbəri[d], klarnet ifaçısı[d], saksofonçu[d], bəstəkar, cazmen, müğənni, səsyazma sənətçisi[d], musiqiçi |
| Janr | caz |
| Musiqi alətləri | saksofon, klarnet |
| Albom şirkətləri | Capitol Records[d], Decca Records[d] |
| Mükafatları |  |
| woodyherman.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vudi Herman** (ing. Woodrow Charles Thomas Herman, «Woody» Herman; 16 may 1913[…], Miluoki, Viskonsin – 29 oktyabr 1987[…], Los-Anceles, Kaliforniya) — Amerika cazmeni.

## Həyatı

V.Herman 1913-cü il mayın 16-da Viskonsin ştatının Miluoki şəhərində dünyaya gəlib. 6 yaşı olanda kiçik məclislərdə çıxış etməyə başlayıb. Artıq 9 yaşında Vudi saksofonda ifa etməyi bacarırdı. 11 yaşında isə əlinə klarnet götürdü.

Dörd ildən sonra Vudi yaxşı musiqiçilərdən sayılırdı. Lakin Vudi bununla kifayətlənmək istəmirdi və 1933-cü ildə öz şəxsi orkestrini yaratmağa cəhd etdi. Ancaq onun bu cəhdi uğursuz alındı. 20 yaşlı gənc musiqiçiləri ilə bacara bilmədi.

1934-cü ildə tanınmış musiqiçi İşem Consun orkestrinə dəvət etdilər. 1936-cı ildə o yenidən cəhd etdi və ən yaxşı musiqiçiləri ətrafına yığaraq öz orkestrini yaratdı. Az müddətdə orkestr böyük populyarlıq qazandı və hətta “Decca” studiyası ilə müqavilə də bağladı. Məhz orada orkestrin birinci böyük hiti yazılır.

Qısa müddət ərzində orkestr ABŞ-də ən yaxşı orkestr sayılmağa başlanır. Lakin 1946-cı ildə Herman orkestri buraxmalı olur. Cəmi bir il sonra isə yeni orkestr yaradır. Lakin maliyyə problemləri üzündən 1949-cu ildə Herman bu orkestri də buraxmalı olur. Lakin sonrakı illərdə də Herman bir neçə dəfə orkestr qurur və müvəffəqiyyətlə ona rəhbərlik edir.

Həyat yoldaşının ölümü Hermana pis təsir etdi və 1987-ci il oktyabrın 29-da Herman Los Ancelesdə dünyasını dəyişdi. Hazırda məşhur musiqiçinin adını daşıyan Vudi Herman Orkestri musiqisevərləri ovsunlamaqda davam edir.

## Ədəbiyyat

* George Simon *The Big Bands*, Schirmer Books 1981 (с интервью В.Германа)
* Gene Lees *Leader of the Band- life of Woody Herman*, Oxford 1997

## Həmçinin bax

* Caz

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Vikianbarda Vudi Herman ilə əlaqəli mediafayllar var.
# Vilyam Holden

| Vilyam Holden |
| --- |
| ing. William Holden |
|  Studiya fotosu, 1954 |
| Doğum adı | William Franklin Beedle |
| Doğum tarixi | 17 aprel 1918 |
| Doğum yeri | O'Fallon, İllinoys, ABŞ |
| Vəfat tarixi | 12 noyabr 1981  |
| Vəfat yeri | Santa Monika, ABŞ |
| Vəfat səbəbi | qanitirmə[d] |
| Vətəndaşlığı |  ABŞ |
| Uşağı | 3 |
| Fəaliyyəti | aktyor |
| Fəaliyyət illəri | 1939—1981 |
| Boyu | 179 sm |
| Mükafatları |  |
| IMDb | ID0000034 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vilyam Holden** (ing. William Holden; 17 aprel 1918 — 12 noyabr 1981) — Amerika aktyoru. "Oskar" qalibi (1953).

## Həyatı

## Filmoqrafiya

1. Sabrina (film, 1954) / Sabrina

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Qrim

Kabuki qrimində artist
**Qrim** — rəssamlıqla bağlı bir sənət növüdür. Bu sənət aktyorun xarici görkəmini dəyişir. Onu ifa etdiyi obraza uyğunlaşdırır. Bu gün qrim sənəti inkişaf edərək özü də bir neçə növə, sahəyə ayrılıb. Qrim işinin spesifik tərəfləri müxtəlif faktorlara əsaslanır. Buraya tamaşanın janrı, rejissorun baxışları, aktyorun fiziki göstəriciləri, obrazın konsepsiyası və s. daxildir.

Teatrda qrimin xarakteri pyesin bədii xüsusiyyətlərindən asılı olur. Özündə qrim-rəssamlıq və tikiş metodunu birləşdirən bu sənət dərinin rənginin, üz cizgilərinin dəyişdirilməsindən tutmuş saç-saqqal, parik, bakenbardları da özündə tamamlayır. Teatrlarda bu günə kimi ənənəvi qrim materiallarından istifadə olunur.

## Postijor

Qrimdə istifadə olunan bığlar
Saç və hörüklərin düzəldilməsi ilə məşğul olan qrim ustaları postijor adlanır. Bu iş çoxlu səbir və səliqəlilik tələb edir. Onlar kiçik ilmələr vasitəsilə tüldən hazırlanmış xüsusi maketlər üzərində lazım olan ölçülərdə hörüklər, saqqal və s. hazırlayır. İlk olaraq tamaşada aktyorun obrazının eskizi hazırlanır. Bu eskiz əsasında qrimlər hazırlanır.

## İstinadlar
# Populyar mədəniyyət

**Populyar mədəniyyət** ( *pop mədəniyyəti də adlandırılır* ) Ümumiyyətlə cəmiyyətin üzvləri tərəfindən müəyyən bir nöqtədə cəmiyyətdə dominant və ya hər yerdə yerləşmiş fikirlər, inanclar və obyektlərin cəmi kimi tanınır. Populyar mədəniyyət də bu dominant obyektlərlə qarşılıqlı təsir nəticəsində meydana çıxan fəaliyyət və duyğuları əhatə edir. Kütləvi informasiya vasitələri tərəfindən müasir dövrdə böyük təsir göstərən bu fikirlər toplusu müəyyən bir cəmiyyətdə insanların gündəlik həyatlarında yaşayır. Buna görə populyar mədəniyyət, fərdlərin müəyyən mövzulara münasibətlərinə təsir etmə üsuluna sahibdir . Ancaq pop mədəniyyətini müəyyən etmək üçün müxtəlif yollar var . Bu səbəbdən məşhur mədəniyyət müxtəlif kontekstlərdə müxtəlif insanlar tərəfindən müxtəlif yollarla müəyyənləşdirilə bilən bir şeydir . Ümumiyyətlə, xalq mədəniyyəti, işçi sinif mədəniyyəti və ya yüksək mədəniyyət kimi mədəniyyətin digər formalarından fərqli olaraq, psixoanalizmə, strukturizm, postmodernizm və daha çox müxtəlif nəzəri perspektivlər ilə nəzərdən keçirilir. Ən populyar pop mədəniyyəti kateqoriyaları: əyləncələr ( kino, musiqi ,televiziya və video oyunlar ) idman, xəbərlər, siyasət, moda / paltar, texnologiya və slenq .

## İstinadlar
# Paj

**Paj** (fr. page) — orta əsrlərdə Qərbi Avropada qrafın şəxsi qulluğunda olan zadəgan əsilli gənc oğlan. O dövrdə bu cür qulluq ya xidmət adətən cəngavər rütbəsinə aparan ilk xidmət pilləsi sayılırdı.
Hər bir əsilzadə 7–10 yaşlı oğlan uşağı ənənəyə görə hər hansı bir qrafın, ya adlı-sanlı cəngavərin yanında qulluğa götürülərək tərbiyə alırdı. Burada o, odlu silahdan istifadə etməyi, at sürməyi, qadınlarla davranmağı, onlara diqqət yetirməyi, bir sözlə, cəngavər ədəb-ərkanını öyrənməklə yanaşı, ağasının qulluğunda dururdu. Ağasını müşayiət etmək onun ümdə vəzifələrindən biri sayılırdı. 14 yaşına çatan gənc paj rütbəsindən silahgəzdirən rütbəsinə qaldırılırdı.

## İstinadlar
# Dragon Ball

|  |
| --- |
|
Dragon Ball |
|  |
| Janr |
vuruşma, macəra filmi, komediya, fentezi |
| Manqa |
| *Dragon Ball* |
| Manqaka | Akira Toriyama |
| Jurnal | Weekly Shōnen Jump |
| Demoqrafiya | şonen |
| Nəşr tarixi | 20 noyabr 1984 - 23 may 1995 |
| Cildlər | 42 |
| Fəsil sayı | 519 |
| Anime |
| *Dragon Ball* |
| Rejissor | Minoru Okazaki Daisuke Nishio |
| Studiya | Toei Animation |
| Kanal | TV Tokyo |
| Buraxılış tarixi | 26 fevral 1986 - 12 aprel 1989 |
| Seriyalar | 153 |

**Dragon Ball** (ドラゴンボール, *Doragon Bōru*) Akira Toriyama tərəfindən yaradılmış Yapon media franşizasıdır. İlk olaraq 1984-cü ildə Weekly Shonen Jump jurnalında nəşr olunan eyniadlı manqa seriyası ilə başlamış, daha sonra anime serialları, filmlər, video oyunlar və digər məhsullarla genişlənmişdir.

## Manqa

*Dragon Ball* manqası 1984-cü ildən 1995-ci ilə qədər Weekly Shonen Jump jurnalında nəşr olunmuşdur. Manqa, Son Qoku adlı bir döyüş sənəti ustası olan gənc oğlanın macəralarını izləyir. Qoku, dünyanı gəzərək yeddi sehrli Dragon Ball-u toplayır və istəklərini yerinə yetirmək üçün əjdaha Şenronu çağırır. Manqa, döyüş sənəti, macəra və komediya elementlərini özündə birləşdirir.

## Anime serialları

*Dragon Ball* franşizası bir neçə anime serialından ibarətdir:

* *Dragon Ball* (1986–1989): Son Qokunun uşaqlıq və yeniyetməlik illərini izləyir.
* *Dragon Ball Z* (1989–1996): Son Qokunun yetkinlik dövrünü və daha güclü düşmənlərlə döyüşlərini izləyir.
* *Dragon Ball GT* (1996–1997): Toriyama tərəfindən yaradılmamış, lakin Toei Animation tərəfindən istehsal edilmiş alternativ bir davam seriyasıdır.
* *Dragon Ball Z Kai* (2009–2015): *Dragon Ball Z*-nin yenidən işlənmiş və qısaldılmış versiyasıdır.
* *Dragon Ball Super* (2015–2018): *Dragon Ball Z* hadisələrindən sonra baş verən rəsmi davam seriyasıdır.
* *Super Dragon Ball Heroes* (2018-indiyədək): Arcade oyununa əsaslanan və orijinal hekayələr təqdim edən anime seriyasıdır.
* *Dragon Ball: The Breakers* (2022): Asimmetrik multiplayer oyununa əsaslanan anime seriyasıdır.

## Filmlər

*Dragon Ball* franşizası, həmçinin bir çox anime filmindən ibarətdir. Bu filmlər, əsasən anime seriallarında olmayan orijinal hekayələr təqdim edir.

## Video oyunlar

*Dragon Ball* franşizası, müxtəlif platformalar üçün çoxsaylı video oyununa ilham vermişdir. Bu oyunlar, döyüş, macəra və rol oyunları janrlarını əhatə edir.

## Populyarlıq və təsir

*Dragon Ball*, dünyanın ən populyar və tanınmış media franşizalarından biridir. Manqa və anime serialları dünya miqyasında böyük uğur qazanmış və bir çox digər manqa və anime seriallarına ilham mənbəyi olmuşdur. *Dragon Ball*, həmçinin video oyunları, filmləri, oyuncaqları və digər məhsulları ilə də populyardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* *Dragon Ball* — IMDb səhifəsi
# The Japan Times

| *The Japan Times* |
| --- |
|  |
|  |
| Növ |
Gündəlik ictimai-siyasi qəzet |
| Format | Kompakt |
| Təsisçi | Toşiaki Oqasavara |
| Yaranma tarixi | 1897 |
| Dil | İngilis dili |
| Ölkə | * Yaponiya
 |
| ISSN | 0447-5763 |
| japantimes.co.jp |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**The Japan Times** (azərb. Yaponiya Zamanı‎) — 1897-ci ildə qurulmuş Yaponiya qəzetidir. Qəzet Yaponiyanın iqtisadi-siyasi, sosial və mədəni həyatı barədə oxucuları ingilis dilində məlumatlandırır.

## Tarixi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* The Japan Times
# Kovenant (hüquqşünaslıq)

**Kovenant** (ing. covenant) ingilis qanunvericiliyində — borclu olan şəxs üçün qanuni məcburi olan hər hansı bir hərəkəti həyata keçirmək və ya hər hansı bir hərəkəti etməkdən çəkinmək öhdəliyi. Müqavilələr müxtəlif sahələrdə istifadə olunur: satış qiyməti təyin edilərkən, bir müqaviləni bağlamaq üçün bir şərt olaraq və s.

Müqavilələr maliyyələşdirmə əməliyyatlarının məcburi bir hissəsidir; olmadıqda, bir bankdan və ya bir institusional investordan borc almaq çox vaxt mümkün deyildir. Müqavilələr və veto səlahiyyətləri tez-tez müştərək müəssisələrdə, İngilis qanun səhmdar müqavilələrində və birləşmələrdə istifadə olunur.

## Kovenant növləri

* Maliyyə müqavilələri öhdəlik götürən tərəfin iqtisadi göstəricilərinin müəyyən bir səviyyədə saxlanılmasını nəzərdə tutur. Məsələn, öz vəsaiti kapitalı, kapitalın adekvatlıq əmsalı, üçüncü şəxslərin girov qoyduğu əmlak payı, alacaq məbləği və s. Üçün minimum və ya maksimum dəyərlər təyin olunur.
* Maliyyə olmayan kovenantlar
* Pozitiv kovenantlar (ing. positive covenant) — bir hərəkət etmək öhdəlikləridir. Məsələn, lazımi maliyyə məlumatlarını verin və ya dəyişiklik, pozuntular barədə məlumat verin.
* Neqativ kovenantlar (ing. negative covenant) — heç bir tədbir görməmək borclarıdır. Məsələn, varlıqları atmayın və s.
* Veto hüququ (ing. veto right) — tərəflərdən birinin qəbulu üçün razılığının tələb olunduğu bir planı və ya qərarı dəstəkləməkdən imtina etmək hüququdur.
* Məhdudlaşdırıcı kovenantlar (ing. restrictive covenants) — mənfi olanlara yaxındır, bir qayda olaraq, birləşmə və satınalma, müştərək müəssisələr, özəl kapital əməliyyatları və şirkətlərin satışında istifadə olunur. Məsələn: qeyri-maddi aktivlərin qorunması, əsas işçilərin, tədarükçülərin, müştərilərin və digər öhdəliklərin qanunsuz ovlanmasına qadağa. İngilis qanunlarına görə, bu əhdlərin müddəti və əhatə dairəsi və xarakteri məhdud olmalıdır.

## İstinadlar
# Stefflon Don

| Stefflon Don |
| --- |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Doğum adı | Stephanie Victoria Allen |
| Ləqəbi | Stefflon Don |
| Doğum tarixi | 14 dekabr 1991(1991-12-14) (34 yaş) |
| Doğum yeri | * Birminhem, Uest-Midlends[d], İngiltərə, Birləşmiş Krallıq
 |
| Musiqiçi məlumatları |
| Fəaliyyəti | repçi, müğənni, mahnı yazarı[d] |
| Fəaliyyət illəri | 2015-ci ildən |
| Janrlar | hip-hop[d], densholl[d], müasir R&B[d] |
| Albom şirkətləri | * Quality Control Music
* Polydor
* Motown
* 54 London
 |
| stefflondonofficial.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Stefani Viktoriya Allen** (ing. Stephanie Victoria Allen; 14 dekabr 1991, Birminhem) və ya təxəllüsü ilə **Stefflon Don** (ing. Stefflon Don) — Böyük Britaniya repperi və müğənnisi. O, 2017-ci ildə buraxılan, "French Montana" ilə birlikdə ifa etdiyi "*Hurtin' Me*" mahnısından sonra populyarlaşmışdır. Mahnı "UK Singles Chart" musiqi çartında yeddinci yeri tutmuşdur. Don 2016-cı ildə debüt miksteypi olan "*Real Ting*"i, daha sonra 2018-ci ildə isə "*Secure*" miksteypini buraxmışdır.

## Həyatı

Stefani Viktoriya Allen 14 dekabr 1991-ci ildə Böyük Britaniyanın Vest-Midlends qraflığında yerləşən Birminhem şəhərində anadan olmuşdur. O, Yamayka əsillidir. Onun altı qardaş-bacısı var. Allen beş yaşında olarkən ailəsi ilə birlikdə Niderlandın Rotterdam şəhərinə köçür. Allen buna görə də Niderland dilində səlis danışa bilir. O, 14 yaşında Böyük Britaniyaya qayıdır və London şəhərindəki bir məktəbdə təhsilini davam etdirir. Allen 9 yaşında olarkən "Unique" adlı bir repper üçün "*Hard Knock Life*" hukunu bəstələmiş və oxumuşdur. Mahnı heç vaxt buraxılmamışdır.

Allen musiqi karyerasından əvvəl tort bəzəyən və qadın dəlləyi kimi çalışmışdır.

## Şəxsi həyatı

Don 2018-ci ilin aprel ayında "*Evening Standard*" qəzetinə verdiyi müsahibədə bildirmişdir ki, onun bir oğlu var.

Don 2019-cu ilin fevral ayında Nigeriya afrobits musiqiçi "Burna Boy" ilə sevgili olduğunu təsdiqləmişdir.

## Mükafatlar

| İl | Təşkilat | Kateqoriya | İş | Nəticə |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017 | MOBO Awards | Ən yaxşı qadın | Özü | Qazandı |
| The Line of Best Fit | 2017-ci ilin ən yaxşı əlli mahnısı | "Hurtin' Me" | #10 |
| 2018 | NME Awards | Ən yaxşı yeni sənətkar | Özü | Qazandı |
| BET Awards | Ən yaxşı beynəlxalq akt | Namizəd |

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Qarışıq milliyətlilik

**Qarışıq milliyətlilik**, **fərqli milliyətlilik** və ya **qarışıq irqlilik** (ing. Multiracial, half cast, mixed-race) — fərqli millətlərə və ya irqlər malik insanlar üçün istifadə olunan termindir. Bu termin ilə insanlar valideynlərinin mənsub olduğu ölkələrə, millətlərə, dinə və irqə görə ayrılır. Lakin bundan başqa bəzi təhqir xarakterli terminlərdə mövcuddur.

## İstinadlar
# Pol Anka

| Pol Anka |
| --- |
| ing. Paul Albert Anka |
|  |
| Doğum adı | Paul Albert Anka |
| Doğum tarixi | 30 iyul 1941(1941-07-30)[…] (84 yaş) |
| Doğum yeri | * Ottava, Ontario, Kanada
 |
| Uşaqları | 6 (Amanda Anka, Anthea Anka daxil olmaqla) |
| Fəaliyyəti | aktyor, kino aktyoru, müğənni-bəstəkar, müğənni, bəstəkar, musiqiçi, mahnı yazarı[d] |
| Fəaliyyət illəri | 1955-ci ildən |
| Təhsili | * Fişer-Park Ali Məktəbi[d]
 |
| Mükafatları |   |
| IMDb | ID0001912 |
| paulanka.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Pol Anka** (ing. Paul Albert Anka, d. 30 iyul 1941, Ottava, Kanada) — Livan əsilli Kanada-ABŞ müəllif-ifaçısı və aktyoru, rok-n-roll estrada ulduzu, 1950-ci illər gəncliyinin kumiri, "Diana", "Lonely Boy" və "You Are My Destiny" hitlərilə məşhurlaşmışdır. 1950-ci illərin sonundan ABŞ-də yaşayan Anka, 1990-cı ildə bu ölkənin vətəndaşlığını alıb.

## Həyatı

Pol Anka 30 iyun 1941-ci ildə Kanadanın Ottava şəhərində anadan olub. Suriya əsillidir. Soyadı Ənqa quşunu əks etdirir.

## Filmoqrafiya

1. Ən uzun gün (film, 1962)

## İstinadlar
# Çatışmazlıq

**Çatışmazlıq** (lat. dēficit «yeterli deyil») — pulun olmasına baxmayaraq alıcıların ala bilmədikləri müəyyən mal və xidmətlərin çatışmazlığı.

Çatışmazlıq tələb və təklif arasındakı uyğunsuzluğu və qarşılıqlı qiymətin olmadığını göstərir.

## Çatışmazlıq yaranma səbəbləri

Bir məhsulun çatışmazlığı bu məhsula olan tələbin təklifdən artıq olmasının əlamətidir. Həm planlı həm də bazar iqtisadiyyatlarında əmtəə çatışmazlığı epizodları mümkündür. Bununla birlikdə, üzən qiymətlərlə bazar iqtisadiyyatı şəraitində ticarət kəsiri qeyri-tarazlıq vəziyyəti olaraq qəbul edilir və bu, bazar tərəfindən qiymətlərin artması, istehsalın artması və məhsula olan tələbin azalması ilə tez bir zamanda düzəldilir. Digər tərəfdən, planlaşdırılmış iqtisadiyyat qiymətlərin dövlət tənzimlənməsi ilə birlikdə bu təbii bazar düzəldici mexanizmdən məhrumdur və bu səbəbdən belə bir iqtisadiyyatda uzunmüddətli (və hətta qalıcı) əmtəə kəsiri halları mümkündür.

Planlı iqtisadiyyatda ticarət kəsirinin arxa tərəfi tənzimləyicinin şişirdilmiş qiymətləri və ya şişirdilmiş istehsal kvotalarını təyin etdiyi malların meydana çıxmasıdır. Bu cür mallar anbarlarda və ya mağaza rəflərində toplanmağa meyllidir - çox ehtiyat. SSRİ-də kəsir və likvid olmayan malların bir yerdə yaşaması, az malların yalnız likvid olmayan mallarla bir dəstdə alınmasına icazə verildiyi zaman "yük" fenomeninin ortaya çıxmasına səbəb oldu.

### İqtisadçıların rəyləri

Mərkəzləşdirilmiş planlaşdırmanın, xüsusən də planlaşdırılması planlaşdırılan çox sayda maddə olduğu üçün prinsipcə qeyri-mümkün olduğu fikri mövcuddur. İtalyan riyaziyyatçısı V. Paretonun XX əsrin əvvəllərində qeyd etdiyi kimi.

>
> [planlaşdırmada] riyaziyyat iqtisadiyyata deyil, iqtisadiyyat riyaziyyata kömək edəcəkdir. Bütün bu tənlikləri həqiqətən bilsəydiniz, onda onları həll etməyin yeganə yolu bazarın verdiyi praktik həll yolunu müşahidə etməkdir.
>
>
>

Avstriya İqtisadiyyat Məktəbinin yaradıcılarından biri olan L. fon Mises ilk dəfə sosializm dövründə iqtisadi hesablama problemlərinə diqqət çəkdi. 1920-ci ildə nəşr olunan əsərində qeyd etdi

>
> Bazar iqtisadiyyatında rasional hesablama imkanı, pul hesabında qiymətlərin məlum olmasına və belə bir hesablamanın aparılmasına imkan verməsinə əsaslanır.
>
>
>

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Дефицит товарный  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
* *Владимир Гендлин.* "Дефицит приходит во время еды". Журнал «Коммерсантъ Деньги» № 33, стр. 35. 24 avqust 2015. 24 avqust 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2015.
* Статистика на 1950-е годы
* Отоваренная мечта: советские фотографии о жизни в условиях дефицита
# NASA

| NASA |
| --- |
| National Aeronautics and Space Administration |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölkə | * ABŞ
 |
| Yaradılma tarixi | 29 iyul 1958 |
| Tabelik | Amerika Birləşmiş Ştatları federal hökuməti |
| Ştat sayı | * 18.000 nəf. (2021)
 |
| İllik büdcəsi | 18.724.000.000 $, 23.200.000.000 $, 25.400.000.000 $ |
| Baş qərargah | * Vaşinqton
 |
| Rəsmi saytı | nasa.gov |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**NASA** (ing. National Aeronautics and Space Administration; "*Milli Aeronavtika və Kosmos İdarəsi*") — ABŞ-nin mülki kosmik proqramlarını həyata keçirmək üçün yaradılmış icraedici dövlət agentliyi.

NASA 1958-ci ilin fevralında yaradılmış Aeronavtika üzrə Milli Məşvərət Komitəsinin (NACA) xələfidir. NASA-nın 2006-cı ilin fevral ayında qəbul edilmiş missiyası "Kosmik tədqiqadlarda və elmi kəşflərdə aparıcı rol oynamaq"dır. NASA-nın həyata keçirdiyi elmi tədqiqatlar əsasən Yer Müşahidə Sistemi vasitəsilə Yer planetini daha yaxşı tədqiq etmək, heliofizika və astrofizika elmlərini daha dərindən öyrənmək və avtomatlaşdırılmış sistemlər vasitəsilə Günəş sisteminə daxil olan fəza cisimlərini kəşf etmək işlərini əhatə edir.

NASA-nın 18 min nəfər əməkdaşı vardır və agentlik əldə etdiyi məlumatları tez-tez başqa ölkədaxili və beynəlxalq təşkilatlarla paylaşır.

## Tarixi

NASA-nın bayrağı
1957-ci oktyabrın 4-də SSRİ-nin dünyada ilk süni peyki kosmosa buraxması ABŞ-ni özünün yenicə başlanmış kosmik proqramını sürətlədirməyə vadar etdi. ABŞ Konqresi SSRİ-nin bu addımını ölkənin milli təhlükəsizliyinə doğru yönəlmiş təhdid kimi dəyərləndirdi və təcili fəaliyyətə keçmək üçün xəbərdarlıq etdi. 7 ay davam edən müzakirələr nəticəsində yeni kosmik agentliyin yaradılması haqda razılığa gəlindi. Bu agentliyin yaradılması üçün xüsusi komissiya NASA yaradıldı. NASA bir çox elm adamları ilə, həmçinin almaniyalı elmi mütəxəssis Verner fon Braun ilə müzakirələr apardı. Bu komissiyanın məsləhəti ilə 1958-ci ilin iyulun 29-da yeni kosmik agentlik NASA-nın əsası qoyuldu.

## Şəkillər

*
*
*
*
*
*
*
*

## Həmçinin bax

* Süni peyk
* Speys Şattl
* Apollon Proqramı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* nasa.gov — rəsmi saytı
* Azərbaycanlı gənc NASA-da təcrübə keçəcək