Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Məhdud dövlət

**Məhdud dövlət** və ya **məhdud hökumət** — siyasi fəlsəfədə heç bir qüvvəyə malik olmayan dövlətin və ya hökumətin onun konstitusiyasında təsbit edilmiş qanunlarla gücləndirilməsi və ya məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan fikir. Bu, liberalizm tarixindəki açar anlayışlardandır.

ABŞ Konstitusiyası ABŞ federal hökumətinin konstitusiyada qeyd edilmiş qüvvədən əlavə hər hansı bir qüvvəyə malik olmadığını qeyd edir. Konstitusiyanın onuncu düzəlişində açıq şəkildə bildirilir ki, spesifik olaraq federal hökumətə verilməmiş qüvvə xalq və ştatlar üçün saxlanılır.

ABŞ bu hökumət formasından istifadə edən ən tanınmış nümunələrdəndir. ABŞ-nin məhdud dövləti yoxlama və balans sisteminə bölünür ki, dövlət daxilindəki qollar bölüşdürülmüş məsuliyyətləri olsun və digərindən üstün bir şöbə mövcud olmasın.

"*Magna Carta*" və ABŞ Konstitusiyası dövlət gücünü məhdudlaşdırılmaşında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Məhdud dövlət termininin ən erkən istifadəsi XVI əsrin axırlarına, kral I Ceymsin hakimiyyət dövrünə təsadüf edir. Məhdud dövlətin tətbiqi fərdi azadlığın dövlət müdaxiləsindən qorunmasını əhatə edir.

## Həmçinin bax

* İctimai müqavilə

## İstinadlar
# Corc Klinton

| Corc Klinton |
| --- |
| ing. George Clinton |
|  |
|  |
| ABŞ vitse-prezidenti |
| 4 mart 1805 – 20 aprel 1812 |
| Əvvəlki | Aaron Burr |
| Sonrakı | Daniel Tompkins |
| Nyu-York qubernatoru |
| 1 iyul 1801 – 30 iyun 1804 |
| Əvvəlki | Con Cey |
| 30 iyul 1777 – 30 iyun 1795 |
| Sonrakı | Con Cey |
| Şəxsi məlumatlar |
| Doğum tarixi | 26 iyul 1739(1739-07-26) |
| Vəfat tarixi | 20 aprel 1812(1812-04-20) (72 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Vaşinqton, ABŞ
 |
| Vəfat səbəbi | ürək tutması |
| Partiya | * Demokratik-Respublikaçı Partiya[d]
 |
| Fəaliyyəti | zabit, siyasətçi, qubernator, vitse-prezident |
| Uşaqları | 6 (Elizabeth Clinton Tallmadge, Cornelia Clinton Genêt, Catherine Clinton daxil olmaqla) |
| Dini | Presviterianlıq |
| Hərbi xidmət |
| Qoşun növü | Kontinental Ordu, Britaniya Ordusu |
| Döyüşlər | * ABŞ İstiqlal müharibəsi,
* Fransa–hindi müharibəsi
 |
|

---

 |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Corc Klinton** — (ing. George Clinton; 26 iyul 1739-cu il — 20 aprel 1812-ci il) — ABŞ dövlət və siyasi xadimi. O Nyu-Yorkun birinci seçilmiş qubernatoru və Tomas Cefferson və Ceyms Medisonun vitse-prezidenti olub.

## İstinadlar
# Con Kerri

| Con Kerri |
| --- |
| ing. John Kerry |
|  |
|  |
| ABŞ-nin 68-ci dövlət katibi |
| 1 fevral 2013 – 20 yanvar 2017 |
| Prezident | Barak Obama |
| Əvvəlki | Hillari Klinton |
| Sonrakı | Reks Tillerson |
| Massaçusets ştatının senatoru |
| 2 yanvar 1985 – 1 fevral 2013 |
| Əvvəlki | Paul Tsonqas |
| Sonrakı | Uilyam Kouen |
| Massaçusets ştatının 66-cı vitse-qubernatoru |
| 6 yanvar 1983 – 2 yanvar 1985 |
| Əvvəlki | Maykl Dukakis |
| Sonrakı | Tomas P. O'Nil |
| Şəxsi məlumatlar |
| Doğum adı | John Forbes Kerry |
| Doğum tarixi | 11 dekabr 1943(1943-12-11)[…] (82 yaş) |
| Doğum yeri | * Aurora, Kolorado
 |
| Partiya | * ABŞ Demokratlar Partiyası
 |
| Təhsili | * Yel Kolleci,
* Yel Universiteti (1966-cı ilədək)
 |
| Fəaliyyəti | siyasətçi, donanma zabiti[d], vəkil, diplomat, pilot, sülh aktivisti, ətraf mühit fəalı[d], xarici işlər naziri[d] |
| Dini | katolisizm |
| Hərbi xidmət |
| Qoşun növü | ABŞ hərbi donanması |
| Döyüşlər | * Vyetnam müharibəsi
 |
| Rütbəsi | * Leytenant
 |
|

---

 |
| Təltifləri |       |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Con Forbes Kerri** (11 dekabr 1943[…], Aurora, Kolorado) — ABŞ-nin Massaçusetsdən seçilmiş senatoru, Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədridir. Con Kerrini Azərbaycan dövləti və xalqıyla bağlayan məsələ isə onun və erməni lobbisinin dəstəyi ilə 907-ci düzəliş irəli sürülməsidir. Bu düzəliş 1992-ci ildə ABŞ Konqresi tərəfindən "Azadlığa Dəstək" Aktına əlavə edilən və Azərbaycana Amerikanın birbaşa dövlət yardımını yasaqlayan düzəlişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* 907-ci düzəliş

## Xarici keçidlər
# İlin adamı (Time)

**"İlin adamı"** — "Time" jurnalının mükafatı; ənənəvi olaraq özünün hər il sonuncu dekabr nömrəsində "İlin adamı"nı elan edir. **"İlin adamı"** nominasiyası 1927-ci ildən verilir. İlk dəfə bu ada Atlantik okeanını keçmiş təyyarəçi Çarlz Lindberq layiq görülmüşdür.

İlin adamını jurnalın icraçı direktoru özü müəyyənləşdirir. Müxtəlif illərdə ilin adamı Mahatma Qandi, Vinston Çörçil, Albert Eynşteyn, internet istifadəçisi elan edilib.

## *Time* jurnalının versiyasına görə "İlin adamı" laureatlarının siyahısı

| İl | Şəkil | Laureat | Həyatı | Qeyd |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1927 |  |  Çarlz Lindberq | 1902–1974 | İlk və ən gənc laureat, tarixdə ilk dəfə tək Atlantik okeannı keşmiş təyyarəçi. |
| 1928 |  |  Volter Kraysler | 1875–1940 |  |
| 1930 |  | Mahatma Qandi |  |  |
| 2011 |  | Etirazçı | Abstrakt anlayış, 2011-ci ildə bütün dünya üzrə gedən etiraz aksiyasının anonim iştirakçısı |  |

## Mənbə

* Jurnal saytında siyahı
* *TIME'*s Person of the Year: All 84! Arxivləşdirilib 2010-12-19 at the Wayback Machine — slideshow by *Life magazine*
* "*Time'*s Person of the Year 1927–2010". Time. 2011. 26 avqust 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.

## İstinadlar
# Lex Valensa

| Lex Valensa |
| --- |
| pol. Lech Wałęsa |
|  |
|  |
| Polşa Respublikasının Prezidenti |
| 22 dekabr 1990 – 22 dekabr 1995 |
| Əvvəlki | Voyçex Yaruzelski |
| Sonrakı | Aleksander Kvasnevski |
| Şəxsi məlumatlar |
| Doğum tarixi | 29 sentyabr 1943(1943-09-29)[…] (82 yaş) |
| Doğum yeri | * Popovo[d], Tluxovo[d], Polşa
 |
| Fəaliyyəti | siyasətçi, sindikatçı[d], dissident, siyasi fəal[d], aktivist |
| Dini | Roma-Katolik kilsəsi |
|

---

 |
| Təltifləri |                               |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Lex Valensa** (pol. Lech Wałęsa; 29 sentyabr 1943[…], Popovo[d]) — Polşa siyasət adamı, insan hüquqlarının fəal müdafiəçisi, Müstəqil həmkarlar təşkilatı olan "Solidarnost"un (Həmrəylik) keçmiş rəhbəri. İxtisasca elektrikdir (Qdansk).

1983-cü ildə Nobel Sülh mükafatına layiq görülüb. 1990–1995-ci illərdə Polşa prezidenti olub.

Avropaya inteqrasiyaya verilən töhfəyə və Avropa dəyərlərinin təşviqinə görə **Avropa Xidmət Ordeni** ilə mükafatlandırılıb.

## İstinadlar
# Avrora (mifologiya)

**Avrora** (lat. Aurora) — Roma mifologiyasına görə dan şəfəqi ilahəsi. Yunan mifologiyasında Avrora Eos adlanır.

Qütb parıltıları öz elmi adını məhz ilahə Avroranın adından götürmüşdür.
# eBay

| EBay |
| --- |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Tipi | Korporasiya |
| Sənaye | elektron ticarət, pərakəndə |
| Təsis tarixi | 3 sentyabr 1995, 1995 |
| Baş qərargahın yeri | * San-Xose
 |
| İqtisadi göstəriciləri |
| Ümumi aktivlər | * 23.847.000.000 $ (2012, 2013, 2014, 2015, 2016)
 |
| Ümumi gəliri | * 11.100.000.000 $ (2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025)
 |
| Xalis mənfəəti | * 2.031.000.000 $ (2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025)
 |
| Əməliyyat mənfəəti | * 2.277.000.000 $ (2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025)
 |
| Struktur |
| İşçi sayı | * 12.600 nəf. (2015, 2016)
 |
| Tərəfdaşlar | StumbleUpon, PayPal, Skype Technologies |
| Rəhbərlik |
| Təsisçi | * Pyer Omidyar
 |
| ebay.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**eBay** — internet üzərindəki ən böyük hərrac üsulu alver saytıdır. 1995-ci ildə İran əsilli Pyer Omidyar tərəfindən qurulmuşdur.

Şirkət mərkəzi Amerika Birləşmiş Ştatları ilə yanaşı Argentina, Avstraliya, Avstriya, Belçika, Braziliya, Kanada, Çin, Fransa, Almaniya, Honq Konq, Hindistan, İran, İrlandiya, İtaliya, Koreya, Malayziya, Meksika, Niderland, Yeni Zelandiya, Filippin, Sinqapur, İspaniya, İsveç, İsveçrə, Tayvan, İngiltərə və Türkiyədə də fəaliyyət göstərməkdədir.

Satıcı və alıcı arasında, məhsulu saytında nəşr edərək, vasitəçilik etməkdədir. Satılacaq məhsul üçün əvvəl siyahılama pulu və əgər məhsul satılsa bir də satış qiyməti üzərindən kəsilmə olmaq üzrə satıcını qiymətləndirər. Alıcı bağlanış qiyməti və ifadə edilən məktub ödənişi xaricində bir ödəniş ödəməz. Beynəlxalq pul göndərmək üçün ödəmə şəklinə və tərzinə görə vasitəçi təşkilata pul ödəmək lazım gəlmir.

Ən məşhur ödəmə şəkli PayPal olmaqla birlikdə Western Union, kredit kartları, həmçinin banklar arası pul transferi də bəzi satıcılar tərəfindən qəbul edilməkdədir.

eBayda hər məhsulun satıcısı fərqli olduğundan hər təqdim edilən məhsulun tərifi və ödəmə şəkli müxtəlifdir. Ən çox problem bu sahədə olmaqla birlikdə, məktubda itmə və zərər görməyə qarşı sığorta, əgər təqdim edilmişsə, əlavə olunması tövsiyə edilər.

Hər alver sonrası, satıcı və alıcının qarşılıqlı bir-birlərinə bal vermələri (müsbət, neytral, mənfi) və qeyd yazmaları ilə əməliyyat edən kəslər üçün ümumi bir qənaət meydana gəlməkdədir. Bal vermə sistemi alverin riskini azaltmağı məqsəd qoymaqdadır. Zəruri deyil ancaq buraxılması tövsiyə edilər. Ümumiyyətlə, satıcı və alıcı məhsul çatdırılmasından sonra bir-birlərinə bal verərlər.

Alıcı bu xəbərdarlıq sonrası da ödəmə etməzsə satıcıya satış qiyməti üzərindən kəsilən ödəniş geri ödənər. Alıcı 3 ayrı xəbərdarlıq ilə sistemdən çıxardılar. Bu mənfi baldan ayrıdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı.

## Xarici keçidlər

* ebay.com — rəsmi saytı
# Remeyk

Remeyk (ing. remake) — əvvəllər nümayiş etdirilmiş bir filmin və ya televiziya serialının üzərində yenidən işlənilməsi və əsasən eyni mövzunun təkrar çəkilməsidir.

Kinoda istifadə edilən remeyk termini əvvəlki filmdəki mənbə materialını (mövzusunu) istinad kimi yenidən istifadə edən filmlərə aiddir. Bu termin bəzən *reimagining* (yenidən yaratmaq, yenidən hazırlamaq) adı altında istifadə olunur. Ən məşhur remeyk nümunələrindən biri 2001-ci ildə çəkilmiş "Ouşenin 11 dostu" filminin 1960-cı ildə çəkilmiş olan "Quldurlar" filminin remeyki olmasıdır.

Televiziya seriallarında da filmlərdəki qədər olmasa belə, remeyk anlayışından istifadə olunur. Məsələn, Çarlinin mələkləri adlı serial 1976 və 2011-ci ildə iki dəfə çəkilmişdir. Həmçinin, bəzi məşhur filmlər sonradan serial kimi yenidən çəkilmişdir. Buna ən yaxşı nümunə kimi *Vampir qatili Baffi* və *Terminator: Sara Konnor Salnamələri* adlı serialları göstərmək mümkündür.

## İstinadlar
# Vestern

|  |
| --- |
| Vestern |
|  |
| Əsas mövzu | Vəhşi Qərb |
| Mənşə ölkə | * ABŞ
 |
| Müddəti: 16 dəqiqə və 2 saniyə.16:02 |
| Set in period | XIX əsr |
| Sosial media izləyicisi | 18.408 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vestern** (ing. western, hərfi mənada: "qərbi") — ABŞ üçün xarakterik olan incəsənət istiqaməti. Vesterndə hadisələr ümumiyyətlə XIX əsrin ikinci yarısında Vəhşi Qərbdə - ABŞ-nin gələcək qərb ştatlarında, eləcə də Qərbi Kanada və Şimali Meksikada baş verir. Vesternə komediya, döyüş, detektiv, triller və hətta elmi fantastika kimi müxtəlif janrların bədii xüsusiyyətləri daxil ola bilər. İlk dəfə bədii ədəbiyyatda və rəssamlıqda XIX əsrdə ortaya çıxmışdır. XXci əsrin əvvəllərində kino, sonra televiziya və digər sənət növləri üçün uyğunlaşdırıldı. Kinematik bir janr olaraq, o, ABŞ-dən digər ölkələrə yayıldı və onlar tədricən Qərbə əsaslanan janrın öz versiyalarını yaratdılar.

Qərbin çiçəklənmə dövrü XX əsrin ortaları idi. XX əsrin ikinci yarısında bu janra maraq nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldı, lakin digər ölkələrdə amerikan vestern və onların analoqlarının istehsalı davam edir.