# Piruw

República del Perú*
Piruwxa Ripuwlika**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wiphala | Wallqanqa |

 |
| Llaqta qayanqillqa: Firme y feliz por la unión |
| Llaqta taki: Himno Nacional del Perú Plantilla:Infobox ref |
|   |
| Situación de Piruw |
|   |
| **Nayriri marka**  • Jaqinaka  • Tinkurachina siwikuna | Lima 11 852 210 12°02′ S 77°01′ O |
| **Aswan hatun llaqta** | Lima |
| **Tukri simi** | Ispañäru (también son hablados Qhichwäru, Aymar aru a nivel co-oficial). |
| **Mallkuchawi** | República presidencialista |
| **Pulitika** |  |
| Prisidinti Viceprisidinti Uma kamayuq  | José María Balcázar Hernando de Soto |
| **Independensya**  • Declarada  • Consolidada | de Ispaña 28 uru Huillka kuti phaxsin 1821 9 uru Jallu qallta phaxsin 1824 |
| **Jach'a marka uraqi**  • Llapan hallka k'iti k'anchar  • % umanaka Qurpanaka Ch'allanaka | Ñiqi: 20º 1 285 215,6 km² 0,4 % 5 536 km 3 080 km |
| **Jaqinaka**  • Taqpacha  • T'iqisqa kay | Ñiqi: 41º 32 204 325 (2017) n/d |
| **PIB** - Llaqta ukhu hayt'u (PPA) **• Taqpacha (2007)  • PIB, llapan runap** | Ñiqi: 51º   US$ 207 985 US$ 7 410 (2007) |
| **HDI** -Runa kururay rikuchiq- (2006) | 0,773 (87º) – medio |
| **Kañina** | Sol (S/.) (`PEN`) |
| **Jaqi markan sutipa** | Piruwanu (ispañäru: peruano(a)) |
| **Pacha suyu**  • en verano | UTC-5 UTC-5 |
| **Internet chimpu** | `.pe` |
| **Tiliphunu chimpu** | `+51` |
| **Radyu chimpu** | ``OAA-OCZ` `4TA-4TZ`` |
| **ISO chimpu** | 604 PER PE |
| Miembro de: CSN, ONU, OEA, APEC, CAN, Mercosur Plantilla:Infobox ref, BID, FLAR, CAF |

**Piruw**xa (Ispañäruna :Perú) Amíricana mä jach'a markawa.

## Piruw jach'a suyunaka

Piruw jach'a suyunaka

## Nayra sarnaqäwi

Independensya Ispaña: 1821 mara 28 uru Huillka kuti phaxsin Jusiya San Martín.

## Uraqipa

### Jawiranaka

* Amaru
* Willkanuta
* Marañón
* Rimaq

### Qutanaka

* Titiqaqa (es:Titicaca)

## Pulitiku wakiyawi

### Jach'a suyunaka

Piruw jach'a suyunaka
* Amarujawira jach'a suyu
* Ankashu jach'a suyu
* Apurimaq jach'a suyu
* Ariqipa jach'a suyu
* Ayaquchu jach'a suyu
* Hunin jach'a suyu
* Ika jach'a suyu
* La Libertad jach'a suyu
* Lampalliqi jach'a suyu
* Lima jach'a suyu
* Luritu jach'a suyu
* Mayutata jach'a suyu
* Mukiwa jach'a suyu
* Pasqu jach'a suyu
* Piwra jach'a suyu
* Punu jach'a suyu
* Qajamarka jach'a suyu
* Qusqu jach'a suyu
* San Martín jach'a suyu
* Taqna jach'a suyu
* Tumpis jach'a suyu
* Ukayali jach'a suyu
* Wankawillka jach'a suyu
* Wanuku jach'a suyu
* Kallao jisk'a suyu (*Provincia Constitucional*)

### Markanaka

* Piruw nayriri marka: Lima.

* Lima
* Hullaqa
* Punu
* Qusqu
* Arequipa
* Trujillo
* Piwra
* Chiklayu
* Wankayu
* Qajamarka
* Chimputi
* Ika
* Iquitos

## Irpirinaka

Prisidinti: José María Balcázar.

## Yupaychäwi

* Tatitu Qullana Khuyapayiri
* Rosa de Lima
* Martin de Porras

## Wali uñt'at chiqanaka

* Machu Pijchu
* Señor de los Milagros
* Palacio de Gobierno
* Westin Hotel
* Piruw
* Piruw
* Punu, Piruw
* Urarina shaman

## Aruskipäwi

* Miguel Grau
* Francisco Bolognesi
* Rosa de Lima

## Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka

* Commons katt'ana uñnaqa **Piruw**.
* INDEPA, Piruwpa llaqta takin (qhichwa simipi widyum)
* INDEPA, Piruwpa llaqta takin (aymara simipi widyum)
* PETROPERU (qhichwa simipi)
* PETROPERU (aymara simipi)