# Данте Алигйери[хисизабизе | код хисизабизе]

| Данте Алигйери |
| --- |
|  Хун хадусеб портрел темпераялда Сандро Боттичеллил хІалтІи, 1495 |
| Миллат |
Италияв |
| Эмен |
Алигйеро ди Беллинчоне |
| Эбел |
Белла |
| Лъади |
Джемма Донати |
| Лъимал | *васал:* Пьетро ва Якопо *яс:* Антония |
| Адабияб гьунар |
| Пишаялъул тайпа | * + ШагІир
	+ прозачи
	+ мацІалъул теоретик
	+ сиясаталъул теоретик
	+ пачалихъияв хъулухъчи
 |
| Гьунаралъул санал |
1292–1321 |
| Адабияб мазгьаб | *Dolce Stil Novo* |
| Машгьурал асарал |
Илагьияб комедия |
|  **Асарал** Викитекаялда |
|  Медиафайлал Викигъамасалда |
|  Цитатаби Викицитатаялда |

**Данте Алигйери** ( итал. Dante Alighieri, ХФА: ˈdante aliˈɡjɛːri), батизе бегьула, хъанч балелъул **Дуранте ди Алигйеро делйи Алигйери** итал. Durante di Alighiero degli Alighieri ва гІемериселъ цо **Данте** абун рехсолев; гІ. 1265 – 1321, Равенна, Папал пачалихъ) вукӀана итал поэт, хъвадарухъан, философиячи, эргъохъан, литературияб итал мацІалъе кьучІ лъуразул цояв. Гьесул *Илагьияб комедия*, оригиналалда жибго Коммедия (*Comedìa*, гьанжесеб итал: *Commedia*) ва хадуб илагьияб абун Джованни Боккаччоца эпитет кьураб, рикІкІуна Гьоркьохъел гІасрабазул бищун кІвар бугел поэмабазул цояблъун ва итал мацІалда бугеб бищун кІудияб литературияб хӀалтӀилъун.

Данте машгьур вуго гІемерисел шигІраби латин мацІалда хъван, гьел цохІо лъай бугел гІадамазе гурони цІализе щолареб заманалда жинца адабияталда гІадатаб халкъияб мацІ хІалтІизабизе байбихьиялъ. Гьесул *De vulgari eloquentia* (*Халкъияб мацІалъулъ пасихІлъиялъул хІакъалъулӀ*) букІана тІоцебесеб гІелмияб хІалтІи, халкъияб мацІ цІуну хъвараб. Эс жиндирго *La Vita Nuova* (ЦІияб гІумру, 1295) ва *Илагьияб комедия* гІадал асаразулӀ тоскан диалект хІалтІизабиялъ квекана жакъасеб къоялде стандартаб итал мацІ гІуцІизе. Эсул хІалтІуца гьабуна прецедент, жинда хадур Петрарка ва Боккаччо гІадал цӀар рагӀарал итал хъвадарухъаби рилІунел рукІараб.

Дантеца цІакъ кІудияб рол хІана итал литература цебетІеялъе. Эс жужахІалъул, пургаториялъул ва алжаналъул гьабураб сипат лӀугьана инспирациялъул иццлъун БакътІерхьул махщалил ва литературалъул дагьабги гІатІидаб горсверуе.. Гьеб гуребги, Данте рикӀкӀуна тІоцевесев чилъун, жинца хурхараб лъамухъил рифмияб (*terza rima*) схема хІалтІизабурав. Эсда абула итал мацІалъул "эмен"–илан, ва Италиялда гьесде гІемериселъ абула **il Sommo Poeta** ("тІадегІанав шагІир") абунги. Данте, Петрарка ва Боккаччо итал литературалъул *tre corone* ("лъабго таж") абун кІодо гьарула.

## Цебесеб гІумру

## Лъайщвей ва поэзия

## Флоренция ва сиясат

## Флоренциялдаса къватІиве витІи

## Хвел ва вукъи

## Ирс

## Гьунар

### "ЦІияб гІумру"

### "Илагьияб комедия"

#### Анализ

#### Маданияталде асар

## Библиография

### ХІалтІабазул сияхІ

Дантел бищун кІвар бугел хІалтІаби руго хадусел

* *Il Fiore* ва *Detto d'Amore* (1283–7)
* *La Vita Nuova* ("ЦІияб гІумру", 1294)
* *De vulgari eloquentia* ("Халкъияб мацІалъулъ пасихІлъиялъул хІакъалъулъ", 1302–5; латин мацІалда эссе)
* *Convivio* ("Банкет", 1307)
* *De Monarchia* (1313; Дунялияб ва динияб хІакимлъиялъул хІакъалъулъ трактат, латиналда)
* *Divine Comedy* (1320)
* *Эклогал* (1320)
* *Quaestio de aqua et terra* ("Лъел ва ракьалъулъ хІакъалъулъ суал", 1320; гьоркьохъел гІасрабазулаб космологиялда проблемабазул бахІс, латиналда)
* *Le Rime* (гьанжесел критиказ бакІарараб)

* *Илагьияб комедиялъул* пургаториялъул иллюстрация, Густав Дорел хІалтІи
* *Илагьияб комедиялъул* алжаналъул иллюстрация, Густав Дорел хІалтІи
* *Илагьияб комедиялъул* алжаналъул иллюстрация, Густав Дорел хІалтІи

## Гьунарлъиялда

## Ралагье гьединго

## Баянал

## Цитатаби

## Референсал

* Allitt, John Stewart (2011). *Dante, il Pellegrino* (мацӀ: итальянский) (Edizioni Villadiseriane ред.). Villa di Serio (BG).
* Teodolinda Barolini (ed.). *Dante's Lyric Poetry: Poems of Youth and of the 'Vita Nuova'*. University of Toronto Press, 2014.
* Gardner, Edmund Garratt (1921). *Dante*. London: Oxford University Press. OCLC 690699123. Щвей 7 March 2016. `{{cite book}}`: Check date values in: `|access-date=` (help)
* Hede, Jesper (2007). *Reading Dante: The Pursuit of Meaning*. Lanham: Lexington Books. ISBN 978-0-7391-2196-2.
* Miles, Thomas (2008). "Dante: Tours of Hell: Mapping the Landscape of Sin and Despair". Ин Stewart, Jon (ред.). *Kierkegaard and the Patristic and Medieval Traditions*. Ashgate. гьгь. 223–236. ISBN 978-0-7546-6391-1.
* Raffa, Guy P. (2009). *The Complete Danteworlds: A Reader's Guide to the Divine Comedy*. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-70270-4.
* Raffa, Guy P. (2020). *Dante's Bones: How a Poet Invented Italy*. Cambridge, Massachusetts: Belknap Press. ISBN 978-0-674-98083-9.
* Scartazzini, Giovanni Andrea (1874–1890). *La Divina Commedia riveduta e commentata (4 volumes)*. OCLC 558999245.
* Scartazzini, Giovanni Andrea (1896–1898). *Enciclopedia dantesca: dizionario critico e ragionato di quanto concerne la vita e le opere di Dante Alighieri (2 volumes)*. OCLC 12202483.
* Scott, John A. (1996). *Dante's Political Purgatory*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-585-12724-8.
* Seung, T.K. (1962). *The Fragile Leaves of the Sibyl: Dante's Master Plan*. Westminster, MD: Newman Press. OCLC 1426455.
* Toynbee, Paget (1898). *A Dictionary of the Proper Names and Notable Matters in the Works of Dante*. London: The Clarendon Press. OCLC 343895. Щвей 7 март 2016.
* Whiting, Mary Bradford (1922). *Dante the Man and the Poet*. Cambridge: W. Heffer & Sons. OCLC 224789.
* Guénon, René (1925). *The Esoterism of Dante*, trans. by C.B. Berhill, in the *Perennial Wisdom Series*. Ghent, NY: Sophia Perennis et Universalis, 1996. viii, 72 p. *N.B*.: Originally published in French, entitled L'Esoterisme de Danté, in 1925. ISBN 0-900588-02-0

## КъватІисел регІелал

Халип:Sister project links

* Данте Алигйери: хӀалтӀаби eBook формаялда — Standard Ebooks
* Асаразул автор: Данте Алигйери Project Gutenberg-алда
* ХӀалтӀаби: Данте Алигйери Интернет Архивалда
* Халип:Librivox author
* Данте Алигйери at Curlie
* Works by Dante Alighieri (хвараб регӀел) at One More Library Архивация 2020-08-17 Wayback Machine (Works in English, Italian, Latin, Arabic, German, French and Spanish)
* Халип:Cite SEP
* The Dante Museum in Florence: his life, his books and a history & literature blog about Dante
* The World of Dante multimedia, texts, maps, gallery, searchable database, music, teacher resources, timeline
* The Princeton Dante Project Архивация 2009-06-03 Wayback Machine texts and multimedia
* The Dartmouth Dante Project searchable database of commentary
* Dante Online manuscripts of works, images and text transcripts by Società Dantesca Italiana
* Digital Dante Архивация 2004-03-26 Wayback Machine – *Divine Comedy* with commentary, other works, scholars on Dante
* Open Yale Course on Dante by Yale University
* DanteSources project about Dante's primary sources developed by ISTI-CNR and the University of Pisa
* Works Italian and Latin texts, concordances and frequency lists by IntraText
* Dante Today Архивация 2018-01-11 Wayback Machine citings and sightings of Dante in contemporary culture
* Bibliotheca Dantesca journal dedicated to all tendencies in Dante studies
* Edmund Garratt Gardner (1908). "Dante Alighieri". In *Catholic Encyclopedia*. **4**. New York: Robert Appleton Company.
* Arthur John Butler (1911). "Dante". In Chisholm, Hugh (ed.). *Encyclopædia Britannica*. **7.** (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 810–817.

Халип:Данте
Халип:Divine Comedy navbox
Халип:Social and political philosophy
Халип:History of Catholic theology
Халип:Seven Deadly Sins