Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 30 июн

|  |
| --- |
| ← **юн** → |
| Ит | Тл | Ар | Хм | Рз | Щт | Гь |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 с. |

**30-абилеб июн** — Грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 181-абилеб къо (високоснияб соналъ — 182-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 184 къо.

## Байрамал

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

## Ишараби

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# Кьудаб контент

Кьудаб маданияталъул асаралъул баян, логотип
**Кьудаб контент**, **кьудаб информация**, ва гьединго **кьудал материалал** — бокьараб функционалияб асар, махщалил асар яги цогидаб мащщалилаб материал ва гьелъул жаниблъи, жиндие хӀукъукъияб сверухълиялъ кьудго хьвадизе, гьеб басма гьабизе ва цебетӀезе изну кьолеб.

## Баян

Кьудаб маданияталъул асар — ккола жинда сверухъ яги жиндир хьвадиялъе кинабгӀаги къануналда рекъон квалквал гьечӀеб асар:

* гьеб материал хӀалтӀизабизе ва гьелдаса хайиир босизе,
* материал лъазабизе ва гьелдаса лъазабураб жо билъанхъизабизе,
* гьеб басмаялда беччезе ва гьелъун насх гьабун тӀибитӀизабизе,
* гьеб материал лъӀикӀлъизабизе ва гьелъул производныял тӀиритӀизаризе.

ГӀаммаб къагӀидаялдъ, эркенаб материал — буго текстал, суртал, музика ва цогидаб махщалил хӀалтӀул тайпа, жиндир лицензиялъ жиб коммерционияб куцалъ бокьухъе хӀалтӀизабизе ихтиярал кьолеб: насху гьабизе, хисизабизе ва хисизарурал версиял тӀоритӀизаризеги.

## Лицензиял

Кьудаб програмияб обеспечениязул лицензияби гӀадин кьудал материалазулги рукӀуна «копилефт» яги «копилефт гурел» лицензиял.

«Копилефт» лицензиябазул мисалал ккола *Design Science License* (DSL) ва *GNU Free Documentation License* (GFDL).

*FreeBSD Documentation License* — буго «копилефт гуреб» лицензиялъул мисал.

Кьудал материалаллъун гьединго рикӀкӀуна *Creative Commons* лицензиялъул цӀаралда гъоркь ругел материалал, жедер ихтиярал кинабгӀаги къагӀидаялъ гьукъун гьечӀел.

## Гь. балагье

* Эркенаб ва рагьараб програмазулаб обеспечение
* Эркенал компьютеразулал хӀаял
* Кьудаб музыка
* Информациялъул эркенлъи
* Open Content Alliance
* «Гутенберг» проект

## РегӀелал

* Определение свободных произведений культуры — определение «свободного контента» или «свободных произведений культуры» похожи на определение свободного программного обеспечения (гІурус)
* «Episodes of collective invention» (PDF) (Peter B. Meyer; August 4, 2003) — article on several U.S.-oriented historical examples of free content in technology  (инг.)
* Open Knowledge Definition — проект под эгидой Open Knowledge Foundation, которые предоставляет определение «открытого», подходящее для контента и данных
* Эркенаб контент щиб жо кколеб? WikiEducator проеталда
* ""Content"". *Words to Avoid (or Use with Care) Because They Are Loaded or Confusing* (мацӀ: английский). Фонд свободного программного обеспечения. Архивация оригинал, 2012-02-03. Щвей 2011-10-27. `{{cite web}}`: Unknown parameter `|deadlink=` ignored (`|url-status=` suggested) (help)

## МугъчӀваял
# 1988 сон

| Сонал
 |
| --- |
|  1980 • 1981 • 1982 • 1983 —  **1984**  — 1985 • 1986 • 1987 • 1988
 |
| АнцӀсонал
 |
| 1960-абилел • 1970-абилел — **1980-абилел** — 1990-абилел • 2000-абилел |
| ГӀасраби
 |
| XIX гӀасру — **XX гӀасру** — XXI гӀасру
 |

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб соназул хIакъалъулъ макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 23 Январ

|  |
| --- |
| ← **январ** → |
| Ит | Тл | Ар | Хм | Рз | Щт | Гь |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 с. |

**23-абилеб Январ** — григорианияб календаралда лъагIалил 23-абилеб къо. ЛъагIел сверизе хутIула 342 къо (високоснияб соналъ — 343 къо).

## Байрамал

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

## Ишараби

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 1960 сон

| Сонал
 |
| --- |
|  1952 • 1953 • 1954 • 1955 —  **1956**  — 1957 • 1958 • 1959 • 1960
 |
| АнцӀсонал
 |
| 1930-абилел • 1940-абилел — **1950-абилел** — 1960-абилел • 1970-абилел |
| ГӀасраби
 |
| XIX гӀасру — **XX гӀасру** — XXI гӀасру
 |

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб соназул хIакъалъулъ макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 23 июн

|  |
| --- |
| ← **юн** → |
| Ит | Тл | Ар | Хм | Рз | Щт | Гь |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 с. |

**23-абилеб июн** — Грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 174-абилеб къо (високоснияб соналъ — 175-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 191 къо.

## Байрамал

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

## Ишараби

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 20 июн

|  |
| --- |
| ← **юн** → |
| Ит | Тл | Ар | Хм | Рз | Щт | Гь |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 с. |

**20-абилеб июн** — Грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 171-абилеб къо (високоснияб соналъ — 172-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 194 къо.

## Байрамал

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

## Ишараби

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# Доналд Трамп

|  |
| --- |
| Доналд Трамп **Donald Trump** |
|  |
| Трампазул сурат, 2025 сон |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Байрахъ | 47-ев Америкаялъул президент | Байрахъ |

 |
|  20 январь 2025 сон – гьабсагӀат |
| Цеве вукІарав: | Джо Байден |
|   |
| Дин: | христианлъи |
| Гьави: | 14.06.1946 Нью-Йорк, АЦШ |
| Эмен: | Фред Трамп |
| Эбел: | Мэри Энн Маклауд |
| Лъади: | Ивана Трамп (1977—1922)
Марла Мейплз (1993—1999)
Мелания Трамп (2005 соналдаса) |
| Миллат: | Ингилисав |
|   |
| Сайт: | «ХъахІаб рукъалъул» расмияб сайт  |
|   |
| Гъулбас: |  |
|

**Доналд Трамп** (инг. **Donald Trump**) — гьанже вугев Америкалъул Цолъарал Штатазул 47-лев президент ва 45-лев ги вукӀана (2017—2021), ва миллиардер, ва бизнесмен.

## ХІужаби
# 1893

| Сонал
 |
| --- |
|  1892 • 1893 • 1894 • 1895 —  **1896**  — 1897 • 1898 • 1899 • 1900
 |
| АнцӀсонал
 |
| 1870-абилел • 1880-абилел — **1890-абилел** — 1900-абилел • 1910-абилел |
| ГӀасраби
 |
| XVIII гӀасру — **XIX гӀасру** — XX гӀасру
 |

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб соназул хIакъалъулъ макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 1905

| Сонал
 |
| --- |
|  1897 • 1898 • 1899 • 1900 —  **1901**  — 1902 • 1903 • 1904 • 1905
 |
| АнцӀсонал
 |
| 1880-абилел • 1890-абилел — **1900-абилел** — 1910-абилел • 1920-абилел |
| ГӀасраби
 |
| XIX гӀасру — **XX гӀасру** — XXI гӀасру
 |

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб соназул хIакъалъулъ макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 1908 сон

| Сонал
 |
| --- |
|  1904 • 1905 • 1906 • 1907 —  **1908**  — 1909 • 1910 • 1911 • 1912
 |
| АнцӀсонал
 |
| 1880-абилел • 1890-абилел — **1900-абилел** — 1910-абилел • 1920-абилел |
| ГӀасраби
 |
| XIX гӀасру — **XX гӀасру** — XXI гӀасру
 |

|  |
| --- |
| 2-абилеб азарсон |
| XVIII гӀасру — XIX гӀасру — **XX гӀасру** — XXI гӀасру — XXII гӀасру |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-абилел |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-абилел |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-абилел |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-абилел |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-абилел |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-абилел |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-абилел |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-абилел |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-абилел |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-абилел |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-абилел |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-абилел |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологияб таблица |

 **1908-абилеб (азаралда ичӀнусиялда микьабилеб) сон**
грегорианияб календаралда рекъон — халатаб сон, жиб арбагӀ къоялъ байбихьулеб. Гьеб буго 2-абилеб азарсоналъул XX гӀасруялъул 1-себ анцӀсоналъул 8-абилеб сон, нилӀер эраялъул 1908-абилеб сон, 1900-абилел соназул 9-абилеб сон. Гьеб лӀугӀаралдаса ана 118 сон.

Халип:Халатаб сон, арбагӀ къоялъ байбихьулеб

## Лъугьа-бахъинал

## Гьарурал

*Ралагье гьединго: Категория:1908 соналъ гьарурал*

* 22 январь — Лев Давидович Ландау, советияв физик, СССРалъул ГӀАялъул академик, физикаялъул Нобелил премиялъул лауреат (1962) (хв. 1968).
* 17 февраль — Эмилия Фрид, музыковед ва педагог (хв. 1984).

## Хварал

*Ралагье гьединго: Категория:1908 соналъ хварал*

* 22 январь — Жюль Луи Леваль, француз генерал, рагъул теоретик ва хъвадарухъан (гь. 1823).
* 1 февраль — Карлуш I, ахирисев Португалиялъул хан (гь. 1863).
* 10 февраль — Мустафа Камиль, Египеталъул сиясатчи, Ватан абураб партия гӀуцӀарав чи (гь.1874)

## Гь. балагье

Категория «*1908 сон*» не найдена.
## МугъчӀваял

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб соназул хIакъалъулъ макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |
# 1934

| Сонал
 |
| --- |
|  1926 • 1927 • 1928 • 1929 —  **1930**  — 1931 • 1932 • 1933 • 1934
 |
| АнцӀсонал
 |
| 1910-абилел • 1920-абилел — **1930-абилел** — 1940-абилел • 1950-абилел |
| ГӀасраби
 |
| XIX гӀасру — **XX гӀасру** — XXI гӀасру
 |

## Лъугьа-бахъинал

## Гьаруна

## Хвана

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Гьаб соназул хIакъалъулъ макъала буго тIинчI, ва гьaб жеги хIадур гьечIо. Гьабе кумек Википедиялъе, битIизабе ва гьалде тIаде жо жубай.* |