Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Capital (política)

| Capital |
| --- |
|
ciudá y centru alministrativu |
|  |
|  |

Lisboa la capital de Portugal
En política una **capital**, tamién llamada **ciudá capital** o **capital política**, ye una entidá de población (davezu cola categoría de ciudá) que ta acomuñada al gobiernu d'una rexón alministrativa específica (estáu, provincia, etc.) de la que ye la sede. La ciudá capital ye, na mayoría de los casos, la ciudá onde s'atopen físicamente les oficines gubernamentales y los edificios de xunta según establecen les lleis respectives de les rexones. Por estensión utilízase la palabra pa indicar una ciudá que nun ciertu ámbitu ye destacada (capital del vinu, capital gai, capital de la cultura ...) La palabra provién del llatín *caput* que significa «nenguna».

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 706

| **Añu 706**  |
| --- |
| **Años:** |
703 704 705 - **706**  - 707 708 709 |
| **Décades:** |
Años 670 Años 680 Años 690 - **Años 700**  - Años 710 Años 720 Años 730 |
| **sieglos:** |
sieglu VII - **sieglu VIII**  - sieglu IX |

**706 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 706 *DCCVI* |
| Ab urbe condita | 1459 |
| Calendariu armeniu | 155 |
| Calendariu chinu | 3402 – 3403 |
| Calendariu hebréu | 4466 – 4467 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  761 – 762 628 – 629 |
| Calendariu persa | 84 – 85 |
| Calendariu islámicu | 87 – 88 |
| Calendariu rúnicu | 956 |

## Fechos

## Nacencies

* Fujiwara no Nakamaro, poeta xaponés.

## Muertes

* Bonitu de Clermont, relixosu cristianu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 608

| **Añu 608**  |
| --- |
| **Años:** |
605 606 607 - **608**  - 609 610 611 |
| **Décades:** |
Años 570 Años 580 Años 590 - **Años 600**  - Años 610 Años 620 Años 630 |
| **sieglos:** |
sieglu VI - **sieglu VII**  - sieglu VIII |

**608 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 608 *DCVIII* |
| Ab urbe condita | 1361 |
| Calendariu armeniu | 57 |
| Calendariu chinu | 3304 – 3305 |
| Calendariu hebréu | 4368 – 4369 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  663 – 664 530 – 531 |
| Calendariu persa | 14 BP – 13 BP |
| Calendariu islámicu | 14 BH – 13 BH |
| Calendariu rúnicu | 858 |

## Fechos

* 15 de setiembre - Bonifaciu IV conviértese en Papa.
* Eochaid asocede a Aidan MacGabhráin como rei de Dalriada.
* Posible fecha d'escritura del poema épicu inglés Beowulf.

## Nacencies

## Muertes

* Aidan MacGabhráin - rei de Dalriada

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# SARS-CoV-2

| *SARS-CoV-2*  |
| --- |
|  |
|  |
| Clasificación de los virus |
| Dominiu: |
Acytota |
| Grupu: |
IV (Virus ARN monocatenariu positivu) |
| Reinu: | *Riboviria* |
| Orde: | *Nidovirales* |
| Suborde: | *Cornidovirineae* |
| Familia: | *Coronaviridae* |
| Xéneru: | *Betacoronavirus* |
| Especie: | *Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus* |
| Sinonimia |
|
2019-nCoV (2019 Novel Coronavirus) |
| Consultes |
| [editar datos en Wikidata] |

El **coronavirus-2 del síndrome respiratoriu agudu grave** (**SARS-CoV-2**) ye un coronavirus causante de la enfermedá por coronavirus (COVID-19). Primeramente, el virus foi llamáu **2019-nCoV** (del inglés *2019-novel coronavirus*). Foi descubiertu y aislláu per primer vegada en Wuhan, China, tres provocar la epidemia de COVID-19.

El xenoma del virus ta formáu por una sola cadena d'ARN, polo que se clasifica como ARN monocatenariu positivu. La so secuencia xenética aisllóse dende una muestra d'un paciente afectáu por neumonía na ciudá china de Wuhan. Foi detectáu per primer vegada n'avientu de 2019. Nun se conoz el mecanismu exautu de tresmisión, pero se cree que pue producise'l contaxu d'una persona a otra per aciu de les gotes de saliva espulsaes al traviés de la tos y l'estorníu. Pue provocar enfermedá respiratoria aguda y neumonía grave n'humanos.

Anguaño, nun hai nengún tratamientu específicu aprobáu oficialmente, pero pueden utilizase los antivirales esistentes. Como midíes preventives encamentóse llavase frecuentemente les manes y evitar el contactu cercanu con persones afectaes.

El 30 de xineru de 2020, el Comité d'Emerxencies del Reglamentu Sanitariu Internacional de la Organización Mundial de la Salú (OMS) declaró una emerxencia de salú internacional por SARS-CoV-2.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Wuhan Coronavirus (2019-nCoV) Global Cases (by Johns Hopkins CSSE) Siguimientu en tiempu real de la evolución del Coronavirus de Wuhan al traviés d'un mapa interactivu.
# Natalidá

| Natalidá |
| --- |
|
economic index (en)  y demographic indicator (en)  |
|
reciprocal duration (en)  |
|  |
|  |

La **natalidá** ye un términu que s'utiliza en Demografía pa designar el númberu proporcional de nacimientos nuna población y tiempu determinaos.

Normalmente considérase la **tasa neta de natalidá**, o símplemente **tasa de natalidá**, como'l númberu de nacimientos por cada 1.000 habitantes nun añu determináu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a **Natalidá**.
# Epigrafía

| Epigrafía |
| --- |
|
archaeological sub-discipline (en)  |
|
Disciplines auxiliares de la historia y filoloxía |
|  |
|  |

La **epigrafía** ye una ciencia histórica. El so oxetu d'estudiu son les inscripciones feches en materiales duros, y poro, duraderos nel tiempu, como la piedra, el güesu, el metal o la madera. Desendolca métodos pa interpretales y asina consiguir la so finalidá que ye'l descifráu ya interpretación d'estos escritos, col final de tener mayor información sobre la dómina o histórica de les mesmes.

Les inscripciones feches en monedes nun s'estudien pola epigrafía sinón pola numismática.

La cienca epigráfica sodivídese pol calter intrínsecu col que foi fecha la inscripción, **relixosa** o **profana** y **militar** o **civil**, y al empar na dómina y cultura na que se fizo. Asina habrá, por exemplu, Epigrafía Relixosa Ibérica o Epigrafía Militar Romana.

Los tipos d'inscripciones defínense col oxetu d'alcordanza col que se fixeron, asina hailes:

* Votives, a les divinidaes o los santos.
* Xurídiques, les que contienen órdenes o lleis.
* Públiques, les que tienen como sofitu un monumentu de calter públicu.
* Históriques, les conmemoratives d'un fechu o data.
* Honorífiques, honren la memoria d'una persona.
* Funeraries, refiérense a la muerte de dalguién.
* Mixtes o comunes, d'emplegu usual en esteles, potes, platos, etc.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Diariu del Pueblu

| Diariu del Pueblu |
| --- |
|
人民日报 |
|  |
|  Portada correspondiente al 1 d'ochobre de 1949, día de la proclamación de la República Popular China. |
| Datos |
| Tipu |
diariu |
| Fundación |
15 de xunu de 1948 |
| Idioma |
written vernacular Chinese (en)  y chinu |
| Estáu |  República Popular China |
| Sede |
Beixín |
| Editorial |
People's Daily Press (en)  |
| Formatu |
periódicu de gran formatu |
| Propietariu |
Comité Central del Partíu Comunista de China y Partíu Comunista de China |
| Páxina web |
en.people.cn, spanish.people.com.cn, people.com.cn, paper.people.com.cn, peoplesdaily.pdnews.cn y haiwainet.cn |
|  |

El Diariu del Pueblu (chinu: 人民日报, pinyin: *Rénmín Rìbào*) ye un periódicu en chinu simplificáu publicáu en tol mundu con una tirada de 3 a 4 millones d'exemplares. Ye'l periódicu oficial del Partíu Comunista de China.

## Historia

Foi publicáu per primer vegada'l 15 de xunu de 1948 en Pingshan, Hubei emitíu por una caña rexonal del Partíu Comunista. Les oficines treslladar a Beixín en marzu de 1949 y foi declaráu diariu oficial del Partíu n'agostu d'esi añu. Como órganu del Partíu Comunista, el periódicu apurre de cutiu información direuta sobre la política y el puntu de vista del Partíu.

Mientres la Revolución Cultural, el *Diariu del Pueblu* foi una de les poques fontes d'información por aciu les qu'estranxeros y chinos podíen conocer qué taba faciendo'l gobiernu. Mientres esti periodu, un editorial del *Diariu del Pueblu*, considerábase un comunicáu autorizáu de la política gubernamental.

Los artículos nel *Diariu del Pueblu* apurren más información amás del pixín conteníu. L'apaición de numberosos artículos sobre una figura o idea política suelse considerar una señal de que tal persona o idea tán cobrando importancia.

El *Diariu del Pueblu* ye'l periódicu oficial más importante del Partíu. Por eso, los editoriales del *Diariu del Pueblu* considérense comunicaos más o menos autoritarios de la la política gubernamental. Ye importante faer una distinción ente editoriales, comentarios y opiniones. Anque toos deben de ser aprobaos pol gobiernu, difieren nes autoridá que contienen. Por casu, anque un fragmentu d'opinión ye bien pocu probable que contenga opiniones contraries a les oficiales, pueden espresar un puntu de vista o contener un alderique que ta entá so considerancia y puede reflexar namái les opiniones del periodista. Pol contratio, un editorial oficial, que son bastante pocu frecuentes, significa que'l gobiernu algamó una decisión final sobre un asuntu.

Dende mediaos de la década de 1990, el *Diariu del Pueblu* enfrentóse a un decremento de los ingresos que-y destina'l gobiernu, amás de la competencia creciente per parte de les fontes internacionales de noticies y los tabloides chinos. Como parte de los sos esfuercios por modernizase, entamó una edición n'internet en 1997.

## Ver tamién

* Hongqi

## Referencies

## Enllaces esternos

*
* Páxina web del *Diariu del Pueblu*
* Edición n'español
# Yuan Shu

| Yuan Shu |
| --- |
|  |
|

|  Emperador de China  |
| --- |

 |
| Vida |
| Nacimientu |
Shangshui County (en) , 155 |
| Nacionalidá |
Dinastía Han Oriental |
| Muerte |
Anhui, xunetu de 199 (43/44 años) |
| Familia |
| Padre |
Yuan Feng |
| Casáu con |
Sun Fen |
| Fíos/es |
 Yuan Yao Yuan
 |
| Hermanos/es |
 Yuan Shao Yuan Ji
 |
| Familia |

ver
* Yuan Yin (primu hermanu)
 |
| Pueblu |
Runan Yuan clan (en)  |
| Oficiu |
| Oficiu |
políticu |
|  |

**Yuan Shu** (155, Shangshui County (en)  – xunetu de 199, Anhui) foi un caudiellu que sirvió mientres la Dinastía Han tardía y la dómina de los Tres Reinos de China.

## Familia

* Hermanu:
	+ Yuan Shao, mayor mediohermanu

* Primos:
	+ Yuan Yi, primu mayor
	+ Yuan Yin, primu más nuevu

* Esposa: Lady Feng (馮氏), fía de Feng Fang (馮方)

* Fíos:
	+ Yuan Yao, fíu
	+ Lady Yuan (袁夫人), fía, nome personal desconocíu, convirtióse en concubina de Sun Quan.

* Familiares:
	+ Yuan Wei (袁隗), tíu
	+ Yang Biao (楊彪), hermanu políticu
	+ He Kui (何夔), primu llonxanu

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 123 e.C.

| **Añu 123 e.C.** |
| --- |
| **Años:** |
126 e.C. 125 e.C. 124 e.C. - **123 e.C.** - 122 e.C. 121 e.C. 120 e.C. |
| **Décades:** |
Años 150 e.C. Años 140 e.C. Años 130 e.C. - **Años 120 e.C.** - Años 110 e.C. Años 100 e.C. Años 90 e.C. |
| **sieglos:** |
sieglu III e.C. - **sieglu II e.C.** - sieglu I e.C. |

**123 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 123 *CXXIII* |
| Ab urbe condita | 876 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 2819 – 2820 |
| Calendariu hebréu | 3883 – 3884 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  178 – 179 45 – 46 |
| Calendariu persa | 499 BP – 498 BP |
| Calendariu islámicu | 515 BH – 514 BH |
| Calendariu rúnicu | 373 |

## Fechos

* Conquista de les Islles Baleares polos romanos.
* Anexón del sur de la Galia por Roma, pa crear la provincia *Galia Narbonense*.

## Nacencies

* [[ ]] -

## Muertes

* [[ ]] -

## Referencies

## Enllaces esternos
# 113

| **Añu 113**  |
| --- |
| **Años:** |
110 111 112 - **113**  - 114 115 116 |
| **Décades:** |
Años 80 Años 90 Años 100 - **Años 110**  - Años 120 Años 130 Años 140 |
| **sieglos:** |
sieglu I - **sieglu II**  - sieglu III |

**113 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 113 *CXIII* |
| Ab urbe condita | 866 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 2809 – 2810 |
| Calendariu hebréu | 3873 – 3874 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  168 – 169 35 – 36 |
| Calendariu persa | 509 BP – 508 BP |
| Calendariu islámicu | 525 BH – 524 BH |
| Calendariu rúnicu | 363 |

## Fechos

* Traxanu entama la espedición escontra Partia y anexona Armenia al Imperiu Romanu.

## Nacencies

## Muertes

* Liu Sheng, un príncipe Chinu de la Dinastía Han.
* Pliniu'l Mozu

## Arte y lliteratura

* Columna traxana

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Madreña

Madreñes decoraes.
La **madreña**, **galocha** o **zuécalu** ye un tipu de calzáu de madera d'una sola pieza, que na suela tien un tacón y dos pieces delanteres pa caltener los pies fuera del fríu y la llentura.

Úsense nel norte de la península Ibérica, sobremanera n'Asturies y, con distintu nome, en Cantabria, Galicia, Llión y País Vascu. Anque tamién en zones de monte d'Aragón y Cataluña, como calzáu de trabayu nel campu, suelen calzase colos pies nunes zapatielles.

## Galería d'imáxenes

* Ferramientes pa facer madreñes.
* Procesu pa faer una madreña.
* Tornu pa suxetar madreñes nel Muséu Etnográficu de Grau.
* Madreñeru en Llanes.
* Madreñes en diferentes fases de fabricación nel Muséu Etnográficu del Oriente d'Asturies.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
* Estudiu y ferramientes necesaries pa la talla artesana de les Madreñes asturianes Archiváu 2021-02-24 en Wayback Machine
# 264

| **Añu 264**  |
| --- |
| **Años:** |
261 262 263 - **264**  - 265 266 267 |
| **Décades:** |
Años 230 Años 240 Años 250 - **Años 260**  - Años 270 Años 280 Años 290 |
| **sieglos:** |
sieglu II - **sieglu III**  - sieglu IV |

**264 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 264 *CCLXIV* |
| Ab urbe condita | 1017 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 2960 – 2961 |
| Calendariu hebréu | 4024 – 4025 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  319 – 320 186 – 187 |
| Calendariu persa | 358 BP – 357 BP |
| Calendariu islámicu | 369 BH – 368 BH |
| Calendariu rúnicu | 514 |

## Fechos

* Sun Hao asocede a Sun Xiu como gobernante del reinu chinu de Wu.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 316

| **Añu 316**  |
| --- |
| **Años:** |
313 314 315 - **316**  - 317 318 319 |
| **Décades:** |
Años 280 Años 290 Años 300 - **Años 310**  - Años 320 Años 330 Años 340 |
| **sieglos:** |
sieglu III - **sieglu IV**  - sieglu V |

**316 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 316 *CCCXVI* |
| Ab urbe condita | 1069 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 3012 – 3013 |
| Calendariu hebréu | 4076 – 4077 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  371 – 372 238 – 239 |
| Calendariu persa | 306 BP – 305 BP |
| Calendariu islámicu | 316 BH – 315 BH |
| Calendariu rúnicu | 566 |

## Fechos

* Edictu de Constantín a favor de los esclavos: prohibe los castigos de la crucifixón y el ferraderu de la cara.
* Los hunos saquien Chang'an, la capital de la dinastía Jin. L'emperador Jin Mindi ríndese.
* Constantín trata d'iguar la cisma ente la ilesia católica romana y la ilesia donatista.
* Avientu: Constantín gana a Liciniu na Batalla de Mardia, y gana parte del territoriu del so collaciu.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Covarones de Yungang

Covarones de Yungang| Patrimoniu de la Humanidá — UNESCO |
| --- |
| Vista de los covarones de Yungang. |
| Llugar |  China |
| Criterios | **Cultural**: i, ii, iii, iv |
| Referencia |
1039 |
| Inscripción |
2001 (XXV Sesión) |
| Área |
Asia y Oceanía |
|  |

Les **covarones de Yungang** son un conxuntu de 53 covarones y unes 1200 forniques budistes, con más de 51.000 estatues de piedra que se esparcen per un área d'un quilómetru cuadráu d'estensión. Asítiense pela rodiada (alredor de 20 km) de la ciudá de Datong, na provincia de Shanxi, nel norte de China, yera la capital de la dinastia Wei del norte.

La construcción de los covarones nos montes próximos a la capital empezó nel añu 460, cola propuestes del maestru monxu Tan Yao y l'autorización del emperador de la dinastía Wei del norte. Los trabayos terminaron nel añu 494, cuando la dinastía Wei del norte, decidió treslladar la capital a Luoyang.

Cada covarón tien una estatua principal de Buda. La mayor tien 16,8 metros d'altor y la menor tien 13,5 metros d'altor, representando respeutivamente a los 5 primeros emperadores de la dinastía Wei del norte.

Les **covarones de Yungang** constitúin el mayor grupu de covarones calteníu en China, siendo por esta razón famosu tantu en China como en tol mundu. Nel añu 2001, fueron declaraes como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco. Tomando un área protexida de 348,75 ha y un área de respetu de 846,809998 ha.

## Ver tamién

* Patrimoniu de la Humanidá en China

## Referencies

## Enllaces esternos

*
* El mundu en semeyes, los covarones de Yungang Archiváu 2016-03-03 en Wayback Machine (n'inglés).
# 422

| **Añu 422**  |
| --- |
| **Años:** |
419 420 421 - **422**  - 423 424 425 |
| **Décades:** |
Años 390 Años 400 Años 410 - **Años 420**  - Años 430 Años 440 Años 450 |
| **sieglos:** |
sieglu IV - **sieglu V**  - sieglu VI |

**422 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 422 *CDXXII* |
| Ab urbe condita | 1175 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 3118 – 3119 |
| Calendariu hebréu | 4182 – 4183 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  477 – 478 344 – 345 |
| Calendariu persa | 200 BP – 199 BP |
| Calendariu islámicu | 206 BH – 205 BH |
| Calendariu rúnicu | 672 |

## Fechos

* 10 de setiembre - Empieza'l pontificáu de Celestinu I, hasta 432; asocede a Bonifaciu I.
* El Taoísmu entámase como relixón en China.
* Los vándalos ganen a los exércitos romanos nel sur de la Península Ibérica.
* Los hunos ataquen la Dacia Ripuaria y la Mesia Segunda (actual rexón búlgara del baxu Danubiu). El rei Ruga, aprovechándose de l'ausencia del exércitu romanu, fai una incursión devastadora na Tracia.
* L'emperador romanu d'Oriente Teodosiu II aceuta pagar a los hunos un tributu pa caltener la paz.
* Teodosiu II y el rei persa Bahram V roblen un tratáu de paz de 100 años de duración, pol que se tolera la presencia de los cristianos en Persia y la de los zoroastristes nel Imperiu romanu d'Oriente.
* Baxa'l valor del oru na zona oriental del Imperiu romanu, pola bayura de talu metal.

## Nacencies

* Licinia Eudoxa, emperatriz romana.

## Muertes

* 4 de setiembre - Papa Bonifaciu I.
* Máximu, usurpador, executáu nel circu de Rávena.
* Fa-Xian, monxu budista chinu (data averada).
* Liu-Yu, emperador chinu de la dinastía Song.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 447

| **Añu 447**  |
| --- |
| **Años:** |
444 445 446 - **447**  - 448 449 450 |
| **Décades:** |
Años 410 Años 420 Años 430 - **Años 440**  - Años 450 Años 460 Años 470 |
| **sieglos:** |
sieglu IV - **sieglu V**  - sieglu VI |

**447 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 447 *CDXLVII* |
| Ab urbe condita | 1200 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 3143 – 3144 |
| Calendariu hebréu | 4207 – 4208 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  502 – 503 369 – 370 |
| Calendariu persa | 175 BP – 174 BP |
| Calendariu islámicu | 180 BH – 179 BH |
| Calendariu rúnicu | 697 |

## Fechos

* Sínodu de Toledo.
* Sofía, destruyida polos hunos.
* Primer reinu saxón n'Inglaterra.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 549

| **Añu 549**  |
| --- |
| **Años:** |
546 547 548 - **549**  - 550 551 552 |
| **Décades:** |
Años 510 Años 520 Años 530 - **Años 540**  - Años 550 Años 560 Años 570 |
| **sieglos:** |
sieglu V - **sieglu VI**  - sieglu VII |

**549 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 549 *DXLIX* |
| Ab urbe condita | 1302 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 3245 – 3246 |
| Calendariu hebréu | 4309 – 4310 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  604 – 605 471 – 472 |
| Calendariu persa | 73 BP – 72 BP |
| Calendariu islámicu | 75 BH – 74 BH |
| Calendariu rúnicu | 799 |

## Fechos

* Conceyu provincial de Valencia.
* Axila I ye escoyíu rei pola asamblea de los nobles visigodos (avientu).
* Conceyu d'Orleans (Francia)

## Nacencies

## Muertes

* Teudiselu, rei visigodu d'Hispania. Asesináu.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Feudu

| Feudu |
| --- |
|
sistema económicu y administrative type (en)  |
|
división alministrativa |
|  |
|  |

**Feudu** (posiblemente del llatín *feodum*, en llatín vulgar *feudum*), que n'Alemaña se-y denomaba *Lehen*, en Francia *Fief* y nos Países Baxos *Leen*, ye una propiedá de tierra o gran parte d'ella, que yera cultivada cimeramente polos vasallos y la mayor parte del productu que s'obtenía, debía ser entregáu al dueñu, cásique siempres un caballeru lleal al rei. Los feudos yeren distribuyíos ya entregaos pol rei a los sos nobles. Los vasallos por definición taben venceyaos a la tierra y yeren consideraos como parte de la propiedá feudal.

## Ver tamién

* Feudalismu
# 500

| **Añu 500**  |
| --- |
| **Años:** |
497 498 499 - **500**  - 501 502 503 |
| **Décades:** |
Años 470 Años 480 Años 490 - **Años 500**  - Años 510 Años 520 Años 530 |
| **sieglos:** |
sieglu IV - **sieglu V**  - sieglu VI |

**500 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 500 *D* |
| Ab urbe condita | 1253 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 3196 – 3197 |
| Calendariu hebréu | 4260 – 4261 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  555 – 556 422 – 423 |
| Calendariu persa | 122 BP – 121 BP |
| Calendariu islámicu | 126 BH – 125 BH |
| Calendariu rúnicu | 750 |

## Fechos

* Fúndase Uxmal, ciudá Maya
* Batalla de Monte Badon. (Batalla que dablemente orixinó la lleenda del Rey Arturu.
* Teodoricu'l Grande, rei de la Italia otrogoda.

## Nacencies

* [[ ]] -

## Muertes

* Zu Chongzhi, matemáticu y astrónomu chinu.

Mapa del mundu nel añu 500.
## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 542

| **Añu 542**  |
| --- |
| **Años:** |
539 540 541 - **542**  - 543 544 545 |
| **Décades:** |
Años 510 Años 520 Años 530 - **Años 540**  - Años 550 Años 560 Años 570 |
| **sieglos:** |
sieglu V - **sieglu VI**  - sieglu VII |

**542 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 542 *DXLII* |
| Ab urbe condita | 1295 |
| Calendariu armeniu | *N/A* |
| Calendariu chinu | 3238 – 3239 |
| Calendariu hebréu | 4302 – 4303 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  597 – 598 464 – 465 |
| Calendariu persa | 80 BP – 79 BP |
| Calendariu islámicu | 83 BH – 81 BH |
| Calendariu rúnicu | 792 |

## Fechos

* La peste apaecida l'añu anterior n'Exiptu, apuerta a Constantinopla onde causa una gran morrina.

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 565

| **Añu 565**  |
| --- |
| **Años:** |
562 563 564 - **565**  - 566 567 568 |
| **Décades:** |
Años 530 Años 540 Años 550 - **Años 560**  - Años 570 Años 580 Años 590 |
| **sieglos:** |
sieglu V - **sieglu VI**  - sieglu VII |

**565 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 565 *DLXV* |
| Ab urbe condita | 1318 |
| Calendariu armeniu | 14 |
| Calendariu chinu | 3261 – 3262 |
| Calendariu hebréu | 4325 – 4326 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  620 – 621 487 – 488 |
| Calendariu persa | 57 BP – 56 BP |
| Calendariu islámicu | 59 BH – 58 BH |
| Calendariu rúnicu | 815 |

## Fechos

* 11 de xineru - Sulevación contra l'emperador oriental Xustinianu I.
* Xuan II ye nomáu patriarca de Constantinopla.
* Xustinu II convertir n'emperador del Imperiu bizantín.
* Bayan xube al tronu de los Ávaros.

## Nacencies

## Muertes

* 13 de payares - Xustinianu I, emperador de Bizanciu.
* Belisariu, militar bizantín.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 15 de xunetu

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos

* [[ ]] -

## Nacencies

* 1926 - Castelar ( Buenos Aires ): Leopoldo Galtieri, militar y dictador arxentín, Presidente de la Nación ente'l 22 d'avientu de 1981 y el 18 de xunu de 1982 ( † 12 de xineru de 2003 ).
* 1930 - Jacques Derrida, filósofu francés.
* 1991 - Álex Menéndez, futbolista asturianu.

## Muertes

* 1883 - Madrid: Juan Álvarez Lorenzana, políticu asturianu (º el 25 d'agostu de 1818).

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |