# 1979

**1979** (MCMLXXIX) foi un añu común entamáu en llunes del calendariu gregorianu.

| **Añu 1979**  |
| --- |
| **Años:** |
1976 1977 1978 - **1979**  - 1980 1981 1982 |
| **Décades:** |
Años 1940 Años 1950 Años 1960 - **Años 1970**  - Años 1980 Años 1990 Años 2000 |
| **sieglos:** |
sieglu XIX - **sieglu XX**  - sieglu XXI |

**1979 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 1979 *MCMLXXIX* |
| Ab urbe condita | 2732 |
| Calendariu armeniu | 1428 |
| Calendariu chinu | 4675 – 4676 |
| Calendariu hebréu | 5739 – 5740 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  2034 – 2035 1901 – 1902 |
| Calendariu persa | 1357 – 1358 |
| Calendariu islámicu | 1399 – 1400 |
| Calendariu rúnicu | 2229 |

## Fechos

### Xineru

* 1 de xineru
	+ El secretariu xeneral de les Naciones Xuníes Kurt Waldheim proclama l'aniciu del Añu Internacional de la Infancia. Munchos músicos collaboren nel conciertu *Music for UNICEF Concert*; ente más otros el grupu suecu ABBA, qu'escribió la canción *Chiquitita* pa conmemorar esi eventu.
	+ Los Estaos Xuníos y la República Popular China establecen rellaciones diplomátiques plenes.
	+ El fabricante d'automóviles francés Peugeot conviértese, tres del alcuedu robláu l'añu anterior, en dueñu de toles operaciones n'Europa del grupu automovilísticu d'Estaos Xuníos Chrysler, lo qu'inclúi les fábriques britániques que pertenecieran a Rootes Group y les fábriques franceses de Simca.
	+ El petroleru griegu *Andros Patria* naufraga cerca les islles Sisargas, frente a la costa de Galicia. Esto provoca una marea prieta qu'aportará a la costa gallega nos díes vinientes.
* 2 de xineru - La banda terrorista ETA ametralla en San Sebastián (España), al comandante d'infantería José María Hernández Herrera. En Pamplona muerre'l cabu artificieru del Cuerpu Nacional de Policía Francisco Berlanga al intentar desactivar un artefactu explosivu.
* 7 de xineru - Guerra Camboyano-Vietnamita: L'Exércitu Popular de Vietnam y los rebeldes camboyanos qu'ellos respalden anuncien la toma de la ciudá de Pnom Penh, en Camboya, y el final del réxime de Pol Pot. Elli, y los sos khemeres roxos, retírense hacia l'oeste del país, a una faza de terrenu na llende con Tailandia, lo que fina dafechu les grandes operaciones militares de la guerra.
* 8 de xineru - Desastre de la islla de Whiddy. El petroleru francés *Betelgeuse* esplota na terminal de la empresa Gulf Oil de Bantry (Irlanda): muerren 50 persones.
* 9 de xineru - Celébrase, na Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes, el conciertu *Music for UNICEF*, col envís de recaldar fondos pa esa institución y pa promocionar l'Añu de la Infancia. Al día siguiente retransmítese per televisión esti conciertu que, colos Bee Gees d'anfitriones, cuntó cola actuación, ente más otros, de Donna Summer, ABBA, Rod Stewart y Earth, Wind & Fire, y que foi recoyíu tamién posteriormente en discu.
* 16 de xineru - El xa d'Irán, Mohammad Reza Pahlavi, cola de Teḥrán cola so familia, tres d'un añu de revueltes populares, ya instálase n'Exiptu.
* 22 de xineru - Guerra Uganda-Tanzania: Batalla de Mutuluka, na que l'exércitu tanzanu captura, tres d'una corta batalla, la ciudá ugandesa fronteriza de Mutuluka.
* 25 de xineru - El papa Xuan Pablu II llega a Ciudá de Méxicu na so primer visita al país, que tenía l'oxetivu d'asistir a la reunión, en Puebla, de la Conferencia Episcopal Llatinoamericana.
* 29 de xineru - Matanza de la Cleveland Elementary School. Brenda Ann Spence abre fueu nesta escuela primaria de San Diego (California), matando a dos maestros y firiendo a ocho estudiantes y un policía. La so xustificación pa l'acción, "I don't like Mondays" (Nun me presten los llunes) inspiró la canción del mesmu nome del grupu The Boomtown Rats.

### Febreru

* 1 de febreru - L'ayatollah Ruhollah Khomeini vuelve a Teḥrán dempués de 15 años nel exiliu.
* 3 de febreru
	+ L'ayatollah Khomeini crea'l Conseyu de la Revolución Islámica.
	+ Olof Palme da una conferencia en Madrid dientro los actos de celebración del centenariu del PSOE.
* 6 de febreru
	+ Entama, en Palma de Mallorca, el segundu congresu de la UCD.
	+ L'antiguu primer ministru paquistanín Ali Bhutto ye condenáu a morrer aforcáu.
* 7 de febreru
	+ Revolución iranina: Los partidarios de Khomeini ocupen l'alministración, los xulgaos y los cuarteles de policía; celébrase la cabera sesión de l'Asamblea Nacional Consultiva Iranina.
	+ Plutón muévese dientro la órbita de Neptunu per primer vegada dende'l so descubrimientu.
	+ El criminal nazi Josef Mengele sufre un ictus y afuégase mientres que nalaba en Bertioga (Brasil). Los sos restos nun s'alcontraron hasta 1985.
* 10 de febreru - Una epidemia desconocida mata, na ciudá italiana de Nápoles, a 60 persones, munchos d'ellos ñácaros.
* 10-11 de febreru - Revolución iranina: L'exércitu iranín retírase, tres dellos díes de lluches na cai, a los sos cuarteles, y dexa'l poder en manes de Khomeini, lo que fina col réxime de la dinastía Pahlavi.
* 11 de febreru - Guerra Uganda-Tanzania. Batalla de Simba Hills: l'exércitu tanzanu entama la so ofensiva nes colines Simba, cerca la ciudá ugandesa de Kakuuto.
* 12 de febreru - El primer ministru del Chad, Hissène Habré, fai españar la batalla de Xamena col so intentu de deponer al presidente Félix Malloum.
* 14 de febreru - L'embaxador d'Estaos Xuníos n'Afganistán, Adolph Dubs, ye secuestráu en Kabul por estremistes islámicos, y muerre nel tirotéu ente los sos secuestradores y la policía.
* 15 de febreru - Una esplosión, créyese que provocada por gas, mata, nun bancu de Varsovia, a 49 persones.
* 17 de febreru - La República Popular China invade'l norte de Vietnam, lo que da entamu a la Guerra Chino-Vietnamita.
* 18 de febreru
	+ Nieva, per 30 minutos, nel desiertu d'El Sáḥara.
	+ El nuevu gobiernu iranín ruempe rellaciones diplomátiques con Israel.
	+ Inaugúrase, cola proyección de la película *El casoriu de María Braun*, de Rainer Werner Fassbinder, el Festival Internacional de Cine de Berlín.
* 22 de febreru - Santa Llucía declárase independiente del Reinu Xuníu.

### Marzu

* 1 de marzu
	+ Referéndum de devolución d'Escocia. Vótase, n'Escocia, pa decidir la formación d'un parllamentu escocés, que finalmente nun se crea por nun cumplise'l requisitu de qu'al menos el 40% del electoráu sofite la propuesta. Nun referéndum asemeyáu, celebráu en Gales, los votantes refuguen la devolución.
	+ Philips presenta, nuna rueda de prensa n'Eindhoven (Holanda), el so primer prototipu de discu d'audio dixital ópticu. El día 8 fadráse la primer demostración pública del compact disc.
	+ Adolfo Suárez (UCD) trunfa nes eleiciones xenerales españoles.
	+ La banda terrorista ETA llibera a Luis Abaitúa, director de la empresa Michelin, que tenía secuestráu.
* 2 de marzu - Guerra Uganda-Tanzania. Batalla de Tororo: Los rebeldes ugandeses ataquen y conquisten la ciudá de Tororo, qu'ha ser recuperada pol exércitu ugandés el día 4 de marzu.
* 4 de marzu
	+ La sonda espacial d'Estaos Xuníos Voyager 1 unvia fotos que permiten ver los aniellos de Xúpiter. Al día siguiente acercarase a una distancia de 277.000 km del planeta.
	+ Xuan Pablu II espubliza la so primer encíclica, *Redemptor Hominis*.
* 10 de marzu - Guerra Uganda-Tanzania. Batalla de Lukaya. L'exércitu d'Uganda, una fuerza espedicionaria libia y un continxente de militantes de la Organización pa la Lliberación de Palestina entamen una contraofensiva escontra l'exércitu tanzanu na zona centru-meridional d'Uganda. La coalición liderada por Uganda recupera la ciudá de Lukaya. Al día siguiente l'exércitu tanzanu contraataca, derrotando a la alianza liderada por Uganda y el so exércitu queda estrozáu.
* 12 de marzu - Luis Herrera Campíns toma posesión del so cargu como presidente de Venezuela.
* 13 de marzu - Granada: Maurice Bishop da un golpe d'estáu y conviértese en presidente del país. Sedralo hasta la intervención militar d'Estaos Xuníos de 1983.
* 15 de marzu - João Figueiredo toma posesión del so cargu como presidente del Brasil.
* 16 de marzu - Fina la Guerra Chino-Vietnamita.
* 18 de marzu - Esplosión de gas metanu na mina de Golborne Colliery, n'Inglaterra: muerren diez mineros.
* 22 de marzu - El rei Xuan Carlos I inaugura la sede de la Real Academia Gallega.
* 25 de marzu - El primer tresbordador espacial, el Columbia, ye treslladáu al Centru Espacial Kennedy pa preparalu pal so primer llanzamientu.
* 26 de marzu - El presidente exipciu Anwar el-Sadat y el primer ministru israelín Menachem Begin roblen, nuna ceremonia na Casa Blanca, el tratáu de paz ente dambos países.
* 28 de marzu - Accidente na central nuclear de Three Mile Island (Pennsylvania), el más grave na historia los Estaos Xuníos.
* 31 de marzu - Abandona l'archipiélagu de Malta, tres 179 años de presencia, l'últimu soldáu británicu. Malta declara esti día Día de la Llibertá (Jum il-Helsien).

### Abril

* 1 d'abril
	+ Irán conviértese, tres d'un referéndum col 99,31% de los votos a favor, nuna República Islámica.
	+ Fúndase, n'Estaos Xuníos, Nickelodeon, la primer canal infantil de televisión.
* 2 d'abril
	+ Fuga de carbunclu de Sverdlovsk: Una instalación d'investigación d'instrumentos pa la guerra biolóxico llibera accidentalmente al aire espores de carbunclu, matando a 66 persones y una cantidá indeterminada de ganáu.
	+ Estrénase, na canal xaponesa de televisión TV Asahi, el primer capítulu de la serie d'animación Doraemon.
* 4 d'abril - Executen, na forca, al primer ministru paquistanín Zulfiqar Ali Bhutto, condenáu por asesinar a un oponente políticu.
* 11 d'abril - Guerra Uganda-Tanzania. Cayida de Kampala: Los soldaos tanzanos ocupen la capital d'Uganda, Kampala, y el presidente Idi Amin fuxe.
* 13 d'abril - Erupción del volcán La Soufrière, en San Vicente y Les Granadines.
* 15 d'abril - Un terremotu de 6,9 graos na escala de magnitú de momentu sescude Montenegru (d'aquella parte de Yugoslavia) y parte d'Albania. Causó estrozos importantes nes fasteres costeres de los territorios afectaos, destruyó el cascu antiguu de Budva y mató a 136 persones.
* 29 d'abril - Jaime Roldós ye elixíu presidente d'Ecuador tres de la so victoria na segunda vuelta de les eleiciones presidenciales.

### Mayu

* 1 de mayu - Groenlandia algama l'autonomía dientru del reinu de Dinamarca; establezse un parllamentu propiu, con sede en Nuuk, y un gobiernu.
* 3 de mayu - Nes eleiciones parllamentaries xenerales del Reinu Xuníu, na que s'escoyíen los miembros de la Cámara de los Comunes, los conservadores consiguen la mayoría. De resultes, Margaret Thatcher conviértese na primer muyer en ser primer ministra del país, finando col gobiernu del llaborista James Callaghan.
* 4 de mayu - Constitúise n'España'l Senáu, la cámara alta del parllamentu.
* 8 de mayu - Quema nuna gran superficie de la cadena Woolworths en Manchester (Inglaterra), na que muerren 10 persones.
* 9 de mayu - Entama la guerra civil n'El Salvador.
* 10 de mayu
	+ Los Estaos Federaos de Micronesia, qu'agrupen a bona parte de los territorios insulares que formaran el Territoriu en Fideicomisu de les Islles del Pacíficu tres de la Segunda Guerra Mundial, conviértense nun estáu.
	+ Salvador Dalí ingresa na Academia de Belles Artes francesa como miembru asociáu.
* 19 de mayu - Llegalízase la francmasonería n'España.
* 23 de mayu - Grecia robla la so adhesión a la Comunidá Económica Europea.
* 25 de mayu
	+ Accidente aereu en Chicago. Un McDonnell Douglas DC-10 de la compañía American Airlines accidéntase demientres despegaba nel aeropuertu internacional O'Hare. Morrieron les 271 persones que viaxaben o trabayaben a bordu, y otres dos en tierra.
	+ El convictu John Spenkelink ye executáu en Florida; foi'l primer presu d'Estaos Xuníos axusticiáu na siella llétrica de magar la reintroducción de la pena de muerte nel país en 1976.
* 26 de mayu - España una bomba na cafetería California 47, en Madrid, matando a 9 persones y firiendo a otres 40.

### Xunu

* 1 de xunu - Faise cargu del gobiernu en Rhodesia un gobiernu dirixíu por xente de raza negra en 90 años.
* 2 de xunu
	+ El papa Xuan Pablu II llega al so país natal, Polonia, na so primer visita oficial de nueve díes; ye la primer visita d'un papa a un país comunista.
	+ El conceyu de Los Ángeles (Estaos Xuníos) aprueba una llei que reconoz los derechos de los homosexuales.
* 3 de xunu - Vertíu de petroleu d'Ixtoc: Un reventón nel pozu esploratoriu Ixtoc I, nel golfu de Méxicu, provoca un derrame de polo menos 6000.000 tonelaes de petroleu, el mayor de la historia hasta esi añu.
* 4 de xunu
	+ Joe Clark conviértese nel primer ministru más mozu de la historia de Canadá.
	+ El teniente d'aviación Jerry Rawlings encabeza un golpe d'estáu escontra'l xeneral Fred Akuffo y conviértese en presidente de Ghana.
	+ John Vorster dimite como Presidente del Estáu d'África del Sur de resultes del escándalu conocíu como "Muldergate".
* 7 de xunu - Entamen les primeres eleiciones al Parllamentu Européu. Nelles los miembros de los nueve países de la Comunidá Económica Europea elixen por sufraxu directu a los 410 parllamentarios no que ye la primer eleición internacional de la historia.
* 15 de xunu - La cadena de comida rápida McDonald's incorpora en tolos sos restaurantes d'Estaos Xuníos el menú infantil Happy Meal.
* 18 de xunu - Los presidentes d'Estaos Xuníos y soviéticu Jimmy Carter y Leonid Brézhnev roblen, en Viena, l'alcuerdu de reducción de sistemes de misiles antibalísticos SALT II.
* 19 de xunu - Marais Viljoen conviértese en presidente de Sudáfrica.
* 24 de xunu - Fúndase en Boloña (Italia), por iniciativa del senador d'esi país Lelio Basso, el Tribunal Permanente de los Pueblos, un tribunal internacional d'opinión de defensa de los derechos humanos ensin fuercia xurídica pa imponer les sos decisiones.
* 29 de xunu - El Comandante Supremu Aliáu de la OTAN, Alexander Haig, escapa a un intentu d'asesinatu de la organización terrorista Baader-Meinhof en Bélxica.

### Xunetu

* 1 de xunetu - Ponse a la venta en Xapón el Walkman de Sony.
* 5 de xunetu - La reina d'Inglaterra, Sabela II, asiste a la celebración del milenariu del parllamentu de la islla de Man, el Tynwald.
* 11 de xunetu - La primer estación orbital de la NASA, Skylab, entama la so cayida, prevista, a la Tierra, tres más de seis años nel espaciu.
* 12 de xunetu
	+ Les islles Gilbert algamen la independencia del Reinu Xuníu, convirtiéndose nel estáu de Kiribati.
	+ Incendiu nel hotel Corona de Aragón, en Zaragoza, el peor en décades del continente européu; nelli morrieron 72 persones.
* 16 de xunetu - El presidente iraquí Hasan al-Bakr dimite, y sustitúilu'l so vicepresidente Saddam al-Tikriti, más conocíu na prensa occidental como Saddam Husein.
* 17 de xunetu - El dictador nicaraguanu Anastasio Somoza Debayle dimite y cola pal exiliu en Miami.
* 19 de xunetu - Choquen, frente a les costes de Tobago, los superpetroleros de matrícula liberiana Atlantic Empress y Aegean Captain, vertiendo al mar Caribe 500.000 tonelaes de petroleu.
* 21 de xunetu
	+ El Frente Sandinista de Lliberación Nacional conclúi la so esitosa campaña revolucionaria escontra la dinastía Somoza y toma'l poder en Nicaragua.
	+ Maria de Lourdes Pintasilgo conviértese en primer ministra de Portugal.
* 28 de xunetu - Morarji Desai dimite como primer ministru de la India, y ye sustituyíu por Charan Singh.

### Agostu

* 3 d'agostu - El dictador Francisco Macías Nguema, de Guinea Ecuatorial, ye depuestu nun golpe d'estáu dirixíu por Teodoro Obiang Nguema Mbasogo.
* 5 d'agostu - El Frente Polisario robla un tratáu de paz con Mauritania. Esti país abandona'l territoriu d'El Sáḥara Occidental qu'ocupaba, y tresfiérelu a la República Árabe Saḥariana Democrática.
* 9 d'agostu - Ábrese en Brighton (Reinu Xuníu) la primer playa nudista.
* 10 d'agostu - Michael Jackson espubliza'l so primer discu como solista, *Off The Wall*, tres de separtase de los Jackson Five.
* 11 d'agostu
	+ Marruecos anexónase l'antigua provincia mauritana de Tiris al-Gharbiyya, n'El Sáḥara occidental.
	+ La presa Machchu-2, asitiada nel ríu homónimu, en Morbi (India), colapsa, causando un númberu de víctimes d'ente 1.800 y 25.000.
* 27 d'agostu - L'Exércitu Republicanu Irlandés mata a Lord Mountbatten (almirante, tíu del príncipe Philip) y a otres tres persones. Tamién realiza un bombardéu en Warrenpoint, nel que muerren 18 soldaos británicos.
* 29 d'agostu - Los ciudadanos somalinos aprueben, en referéndum, una nueva constitución lliberal cola que'l presidente Siad Barre intentaba contentar a Estaos Xuníos.

### Setiembre

* 1 de setiembre - La nave Pioneer 11, de la NASA, conviértese nel primer vehículu espacial en vistar Saturnu; pasa a una distancia de 21.000 km del planeta.
* 6 de setiembre - Llega a Buenos Aires la delegación de la Comisión Interamericana de Derechos Humanos encargada d'investigar más de 30.000 casos de desaparecíos demientres los tres años de gobiernu del presidente de la xunta militar Jorge Rafael Videla.
* 7 de setiembre – Entama les sos emisiones n'Estaos Xuníos la primer canal deportiva de televisión por cable, ESPN.
* 16 de setiembre - Dos families fuxen d'Alemaña del Este a Alemaña Occidental en globu.
* 20 de setiembre - Paracaidistes del exércitu francés ayuden a David Dacko a derrocar al emperador Bokassa, presidente de la República Centroafricana.
* 22 de setiembre - Incidente Vela: Obsérvase, cerca les islles del Príncipe Eduardo, nel océanu Índicu, el "resplandor del Atlánticu Sur", un doble españíu de lluz captáu por un satélite d'Estaos Xuníos Vela y que se cree que fora una prueba d'un arma nuclear llevada a cabo por Sudáfrica ya Israel.
* 29 de setiembre - El derrocáu dictador ecuatoguineanu Francisco Macías Nguema ye declaráu culpable de xenocidiu y fusiláu.
* 30 de setiembre - Entama a dar serviciu'l sistema de metro de Ḥong Kong.

### Ochobre

* 1 d'ochobre
	+ Fina'l gobiernu militar de Nixeria, y establezse la Segunda República Nixeriana.
	+ Entama, en Boston, la visita de Xuan Pablu II a Estaos Xuníos, qu'ha durar hasta'l día 7 d'ochobre.
* 2 d'ochobre - Xuan Pablu II llega a Nueva York, y fala ante l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes escontra toles formes de tortura y toa triba de campos de concentración.
* 12 d'ochobre - El tifón Tip alcanza, cerca de Guam, una intensidá récord de 870 milibares, la menor enxamás rexistrada al nivel del mar. Esto convierte a Tip nel ciclón tropical más poderosu del qu'hai rexistru.
* 15 d'ochobre
	+ El comité del Nobel concéde-y a la monxa católica albanesa Teresa de Calcuta'l Premiu Nobel de la Paz.
	+ El presidente d'El Salvador, Carlos Humberto Romero, ye derrocáu por un golpe d'estáu. Sustitúilu nel poder una Xunta Revolucionaria de Gobiernu.
* 16 d'ochobre - Un tsunami mata a 23 persones na ciudá francesa de Niza.
* 25 d'ochobre - Sométense a referéndum los estatutos d'autonomía del País Vascu y Cataluña.
* 26 d'ochobre - El presidente de Corea del Sur, Park Chung-Hee, ye asesináu pol director del Serviciu Nacional d'Intelixencia de Corea del Sur (KCIA), Kim Jae-gyu.
* 31 d'ochobre - Un McDonnell Douglas DC-10 de la compañía Western Airlines tien un accidente al aterrizar nel aeropuertu internacional de Ciudá de Méxicu. Muerren 72 de los ocupantes (sobrevivieron 16) y una persona en tierra.

Payares

* 1 de payares
	+ Golpe militar en Bolivia.
	+ Crisis de los rehenes n'Irán. L'ayatollah Khomeini anima a la so población a manifestase'l día 4, y a intensificar los ataques escontra intereses israelinos ya d'Estaos Xuníos.
* 4 de payares - Entama la crisis de los rehenes n'Irán. 500 iraninos radicales, la so mayoría estudiantes, ocupen la embaxada d'Estaos Xuníos en Teḥrán y tomen 90 rehenes. Piden pa lliberalos que los Estaos Xuníos unvien de vuelta al país al anterior xa pa ser xulgáu.
* 5 de payares - Masacre de Tolos Santos: La xunta militar de Bolivia entama a usar la violencia escontra los sos oponentes.
* 6 de payares - El Comité Olímpicu Internacional, aconceyáu en Montevidéu (Uruguái) adopta una resolución pola qu'acuerda que los equipos deportivos ya olímpicos de Taiwán participarán, en tolos campeonatos internacionales y nes Olimpiaes, col nome China Taipei.
* 10 de payares - Descarrilamientu de Mississauga: Un tren de carga de la compañía Canadian Pacific, con 106 vagones enllenos d'esplosivos y productos químicos tóxicos procedentes de Windsor (Ontario, Canadá) descarrila en Mississauga, xustooal oeste de Toronto, produciendo un gran españíu que provocó la mayor evacuación de población en tiempu de paz de la historia del Canadá.
* 12 de payares - Crisis de los rehenes n'Irán: El presidente d'Estaos Xuníos Jimmy Carter ordena detener la importación de petroleu dende Irán.
* 14 de payares - Crisis de los rehenes n'Irán: El presidente d'Estaos Xuníos Jimmy Carter firma la orde executiva 12170, que conxela tolos activos financieros iraninos n'Estaos Xuníos y nos sos bancos.
* 16 de payares - Abre al públicu la primer llinia del metro de Bucarest.
* 17 de payares - Crisis de los rehenes n'Irán: L'ayatollah Khomeini ordena lliberar a trece de los rehenes (muyeres y homes de raza negra) de la embaxada d'Estaos Xuníos.
* 20 de payares - Incidente de la Gran Mezquita: Un grupu de 200 guerrilleros dirixíos por Juhayman al-Otaybi ocupen la mezquita de Masjid al-Haram, en La Meca, el llugar más sagráu del islam. Sedrán espulsaos d'ella por fuercies especiales franceses, qu'entraron na ciudá con un permisu especial pola so condición de non musulmanes, tres de combates sangrientos nos que morrieron 250 persones y foron firíes otres 600.
* 21 de payares - La difusión radiofónica, promovida por Khomeini, de noticies qu'atribuyíen falsamente a Estaos Xuníos la ocupación de la Gran Mezquita de La Meca una montonera de persones ataca y priende fueu a la embaxada d'Estaos Xuníos d'Islamabad, en Paquistán, matando a cuatro persones.
* 23 de payares - L'activista del IRA provisional Thomas McMahon ye sentenciáu en Dublín a cadena perpetua pol asesinatu de Lord Mountbatten.
* 28 de payares - Un DC-10 de la compañía Air New Zealand que facía un vuelu turísticu en L'Antártida estréllase escontra'l monte Erebus; morrieron les 257 persones que diben nel avión.

### Avientu

* 2 d'avientu - Apruébase, en referéndum y col 99,5% de los votos a favor, el testu de la Constitución de la República Islámica d'Irán.
* 3 d'avientu - Ruhollah Khomeini conviértese nel primer Líder Supremu d'Irán.
* 5 d'avientu - Jack Lynch dimite como primer ministru d'Irlanda (Taoiseach); asocédelu nel cargu Charles Haughey.
* 9 d'avientu - Certifícase la erradicación mundial de la viruela, que ye la primer de les dos úniques enfermedaes qu'afecten a humanos que tán erradicaes dafechu; la otra ye la peste bovina, esaniciada en 2011.
* 12 d'avientu
	+ El terremotu de Tumaco, d'intensidá 8,1 na escala sismolóxica de Richter, sescude Colombia y Ecuador, matando a 300-600 persones y xenerando un gran tsunami.
	+ Golpe d'estáu del 12 d'avientu: El mayor xeneral surcoreanu Chun Doo-hwan ordena la detención del xefe de personal del exércitu, xeneral Jeong Seung-hwa, ensin l'autorización del presidente Choi Kyu-hah, alegando pa facelo que taba implicáu nel asesinatu del anterior presidente del país Park Chung-hee.
* 15 d'avientu - Estrénase en Xapón la primer película como director de Hayao Miyazaki, *El castiellu de Cagliostro*, basada na serie de manga *Lupin III*.
* 24 d'avientu
	+ La Xunión Soviética invade Afganistán y Babrak Karmal sustitúi al presidente Hafizullah Amin, que ye executáu.
	+ Primer lanzamientu esitosu d'un cohete européu: l'Ariane 1, de l'Axencia Espacial Europea.

## Nacencies

* 4 de xineru - Adrián Barbón, políticu asturianu.
* 18 de xineru - Roberta Metsola, política maltesa.
* 7 de febreru - Tawakkul Karman, xornalista yemenita, Premiu Nobel de la Paz.
* 22 de marzu - Aldo Duscher, futbolista arxentín.
* 24 de marzu - Tracy McGrady, xugador de baloncestu norteamericanu.
* 26 de marzu - Nacho Novo, futbolista español.
* 27 de marzu - Denis Golovanov, tenista rusu.
* 30 de marzu - Norah Jones, cantante norteamericana.
* 30 de marzu - Adriana Lastra, política asturiana.
* 10 d'abril - Sophie Ellis-Bextor, cantante británica.
* 18 d'abril - Anthony Davidson, pilotu inglés de Fórmula 1.
* 19 d'abril - Kate Hudson, actriz norteamericana.
* 12 de mayu - Aaron Yoo, actor d'Estaos Xuníos.
* 19 de mayu - Diego Forlán, futbolista uruguayu.
* 12 de xunu - Amandine Bourgeois, cantante occitana.
* 29 de xunu - Marleen Veldhuis, nadadora neerlandesa.
* 5 de xunetu - Amélie Mauresmo, tenista francesa.
* 25 de xunetu - Stefanie Hertel, cantante alemana.
* 1 d'agostu - Stéphane Wagner, xugador de baloncestu francés.
* 16 d'agostu - Samuel Baños, futbolista y entrenador asturianu.
* 17 d'ochobre - Kimi Räikkönen, pilotu finlandés de Fórmula 1.
* 29 d'ochobre - Nerea Garmendia, actriz y presentadora de televisión española.
* 30 d'ochobre - Xavier Espot Zamora, abogáu y políticu andorranu.
* 27 de payares - Hilary Hahn, violinista norteamericana.

## Muertes

* 5 de xineru - Charles Mingus, compositor y músicu de jazz norteamericanu (º 1922)
* 26 de xineru - Nelson Rockefeller, alcalde de Nueva York y vicepresidente de los Estaos Xuníos (º 1908)
* 2 de febreru - Sid Vicious, músicu británicu (Sex Pistols) (º 1957)
* 7 de febreru - Josef Mengele, médicu nacionalsocialista (º 1911)
* 9 de febreru - Dennis Gabor, físicu británico-húngaru, inventor del holograma, Premiu Nobel en 1971 (º 1900)
* 12 de febreru - Jean Renoir, direutor de cine francés (º 1894)
* 22 de marzu - Isidro Ayora, presidente del Ecuador (º 1879)
* 30 de marzu - José María Velasco Ibarra, presidente del Ecuador (º 1893)
* 4 d'abril - Zulfikar Ali Bhutto, primer ministru de Paquistán, executáu (º 1928)
* 10 d'abril - Nino Rota, compositor italianu (º 1911)
* 2 de mayu - Giulio Natta, químicu italianu, Premiu Nobel (º 1903)
* 9 de mayu - Gabriel Ramanantsoa, presidente de Madagascar (º 1906)
* 29 de mayu - Mary Pickford, actriz norteamericana (º 1892)
* 1 de xunu - Werner Forssmann, médicu alemán, Premiu Nobel de Fisioloxía o Medicina (º 1904)
* 11 de xunu - John Wayne (nacíu Marion Michal Morrison), actor norteamericanu (º 1907)
* 8 de xunetu - Sin-Itiro Tomonaga, físicu xaponés, Premiu Nobel (º 1906)
* 8 de xunetu - Robert Burns Woodward, químicu norteamericanu, Premiu Nobel (º 1917)
* 15 de xunetu - Gustavo Díaz Ordaz, presidente de Méxicu (º 1911)
* 23 de xunetu - Joseph Kessel, novelista francés d'orixe arxentín (º 1898)
* 29 de xunetu - Herbert Marcuse, filósofu y psicólogu alemán (º 1898)
* 3 d'agostu - Bertil Ohlin, economista suecu, Premiu Nobel (º 1899)
* 6 d'agostu - Feodor Felix Konrad Lynen, bioquímicu alemán, Premiu Nobel (º 1911)
* 10 d'agostu - José María Pinilla, presidente de Panamá (º 1919)
* 12 d'agostu - Ernst Boris Chain, científicu británicu, Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina en 1945 (º 1906)
* 16 d'agostu - John George Diefenbaker, primer ministru de Canadá (º 1895)
* 26 d'agostu - Mika Waltari, escritor finlandés (º 1908)
* 10 de setiembre - Agostinho Neto, presidente d'Angola (º 1922)
* 14 de setiembre - Nur Muhammad Taraki, presidente d'Afganistán (º 1917)
* 20 de setiembre - Ludvík Svoboda, presidente de Checoslovaquia (º 1895)
* 29 de setiembre - Francisco Macías Nguema, presidente de Guinea Ecuatorial (º 1924)
* 6 d'ochobre - Elizabeth Bishop, poeta norteamericana (º 1911)
* 16 d'ochobre - Johan Borgen, escritor noruegu (º 1902)
* 26 d'ochobre - Park Chung Hee, presidente de Corea del Sur (º 1917)
* 27 d'avientu - Hafizullah Amin, presidente d'Afganistán (º 1929)

## Referencies

## Enllaces esternos

*