Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# J-pop

| J-pop |
| --- |
|
xéneru musical |
|
A-pop (en)  |
|  |
|  |

**J-Pop** ye l'abreviatura de **Japanese pop** y refierse a la música popular xaponesa. La pallabra *J-pop* foi alcuñada por una estación de radio, J-Wave ya indica que ye música estremada a la música tradicional. Cantantes ya intérpretes J-Pop inclúin músicos populares, idols y seiyuu (actores de doblaxe).

**J-pop** ye un términu que na práutica agrupa (a vegaes erróneamente) munchos xéneros musicales diferentes de Xapón, incluyendo música pop, rock, dance y soul. En Xapón, el términu ye usáu pa estremar los estilos musicales modernos de la música clásica o tradicional Enka.

Nel área de Nagoya, el términu **Z-pop** ye usáu pa les canciones populares d'esa zona. Dellos cancios Enka, como los interpretaos por Miyuki Nakajima y Anzen Chitai cayen en dambos tipos, n'Enka y J-pop, y puen o non ser incluyíos en dambos. Ye típicu ver tiendes de música en Xapón que clasifican la música nes categoríes J-pop, Enka, clásica ya Inglés/internacional.

## Ver tamién

* K-pop

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Compositor

| Compositor |
| --- |
|
musical profession (en)  y ocupación |
|
músicu y autor |
|  |
|  |

Un **compositor** ye aquella persona cola capacidá de faer composiciones musicales.

Ye'l que sabe escribir composiciones musicales según les regles del arte, onde básicamente entama una serie de soníos solos o arrexuntaos en forma d'acordes teniendo como base los parámetros de la teoría. El compositor dramáticu ye aquel que compón óperes. El compositor sinfónicu ye aquel que compón música sinfónica.

El compositor ye aquel qu'inventa música trabayando los soníos de forma imaxinativa col envís de poder crear la so propia música, ye'l que tien la capacidá de falar al traviés de los soníos. El falar podría dicise que ye l'equivalente a improvisar en música y escribir sería l'equivalente a componer. El compositor ye'l que constrúi la música. Ellabora un productu musical que depués puede interpretase en distintes ocasiones tamién por otres persones y dexa que pueda afitase nun soporte, por exemplu, grabáu.

Esto débese a que la música ye una forma artística efímera que precisa d'afitase de dalguna manera.

Ye por eso que'l compositor, anque dacuando utiliza la improvisación, la mayoría de les vegaes dexa un rexistru escritu de les sos composiciones.

## Historia

Sabemos bien pocu de los compositores de les primeres dómines. Ente los pocos de los que tenemos noticia alcuéntrase Mesomedes de Creta, un compositor griegu d'empiezos del sieglu II. Los primeros intentos d'afitar l'altor de los soníos tuvieron llugar nel sieglu IX. Primitivamente la música calteníase por tradición oral y nun s'escribía. Del sieglu IX quédennos referencies de la fama de Ziryab, que les sos innovaciones musicales tuvieron tamién una fuerte influencia n'Hispania.

A pesar de que siempres esistieron compositores de música, nun tenemos rexistru de los sos nomes hasta la dómina medieval, cuando nel sieglu XI apaecieron los trovadores, que yeren músicos y poetes, esto ye, escribíen la lletra y componíen la música. Llamábense *ministriles* a los encargaos d'acompañar a los trovadores per aciu de preseos musicales.

Ún de los primeros trovadores de los que tenemos referencia n'Europa ye Guillermo de Poitiers, duque d'Aquitania, que vivió ente 1089 y 1127. Los trovadores del norte de Francia llamábense troveros y los alemanes *Minnesänger*, que significa cantores d'amor. N'AlemañaAlemaña esistíen los maestros cantores. Ente los más conocíos figuren Hans Sachs y Enrique von Meissen.

## Ver tamién

* Composición musical
* por sieglu
* Trovadores d'Alemaña
* Compositores de la Edá Media d'Alemaña
* Compositores de la Edá Media d'Italia

## Referencies

## Enllaces esternos
# Lletrista

Un **lletrista** ye un escritor que compón les lletres (les pallabres cantaes), en contraposición a un compositor, que crea la música de los cantares, lo que puede incluyir pero nun se llinda a la melodía, l'armonía, l'arreglu y l'acompañamientu. Los cantantes que componen la lletra de los sos propies cantares son denominaos cantautores.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 15 de xunu

El **15 de xunu** ye'l 166ᵘ (centenu sesentenosestu) día del añu nel calendariu gregorianu, y el 167ᵘ nos años bisiestos. Queden 199 díes p'acabar l'añu.

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos

* 1300 - Fundación de Bilbao
* 1608 - Demientres un viaxe pol océanu Glacial Árticu, l'esplorador Henry Hudson y la tripulación del barcu *Hopewell* avisten daqué qu'aseguren que ye una serena, nalando n'agües cercanes a Noruega
* 1752 - Prueba Benjamin Franklin que'l rayu ye lletricidá
* 1836 - Admiten al estáu d'Arkansas nos Estaos Xuníos
* 1954 - Fúndase la UEFA en Basilea, Suiza

## Nacencies

* 1953 – Xi Jinping, secretariu xeneral del Comité Central del Partíu Comunista de China y Presidente de la República Popular China
* 1954 – Jim Belushi, actor y cómicu d'Estaos Xuníos
* 1970 – Leah Remini, actriz italo-americana
* 1992 – Dafne Schippers, atleta neerlandesa especialista en pruebes de velocidá

## Muertes

* 1899 - Bucarest : Mihail Eminovici, conocíu como Mihai Eminescu, poeta rumanu (° 15 de xineru de 1850).
* 1938 - Ernst Ludwig Kirchner (° 6 de mayu de 1880).
* 2023 - Glenda Jackson, actriz y política británica.

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |
# 10 de xunu

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos

## Nacencies

* 1963 - Jeanne Tripplehorn, actriz d'Estaos Xuníos.
* 1965 - Elizabeth Hurley, actriz británica.
* 1992 - Kate Upton, modelu y actriz d'Estaos Xuníos.

## Muertes

* 1717 - Jacinta Vigil de la Rúa, noble asturiana, II marquesa de Santa Cruz de Marcenao.
* 1923 - Hendaia (Aquitania): Louis Marie Julien Viaud, conocíu como Pierre Loti, escritor francés (°14 de xineru de 1860).
* 1926 - Antoni Gaudí, arquiteutu español.
* 2023 - Theodore Kaczynski, terrorista, matemáticu y anarquista d'Estaos Xuníos.

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |
# 7 de xunu

## Fechos

* [[ ]] -

## Nacencies

* 1944 - Miguel Ríos, músicu y cantante de Rock.
* 1985 - Álex Bergantiños, futbolista español.

## Muertes

* 2011 - Jorge Semprún, escritor, intelectual y políticu español (n. 1923)
* 2015 - Christopher Lee, actor británicu

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |