Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Década del 1890

| Década del 1890 |
| --- |
|
década |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Década del 1880 | Década del 1890 | Década del 1900 |

 |
|  |

La **década del 1890** foi la que trescurrió ente'l 1 de xineru de 1890 y el 31 d'avientu de 1899.

## Fechos

* Naz el Psicoanalís en Viena de la mano de Sigmund Freud.
* Cuerrese la carrera de 3000 milles n'Arabia, que ye ganada por Frank Hopkings.
* Muerre en Turín el 18 de xineru, el rei d'España Amadéu I de Saboya.
* Armand Peugeot constrúi un automóvil de gasolina con 4 ruedes, depués d'alquirir la llicencia del motor Gottlieb-Daimler.
* Descúbrese l'axente que causa la tuberculosis, el *Mycobacterium tuberculosis*.

## Personaxes importantes

Una década enantes / Una década depués
Sieglu: Tabla añal ( Sieglu XVIII - Sieglu XIX - Sieglu XX)

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Productu interior brutu

| Productu interior brutu |
| --- |
|
macroeconomic indicator (en)  |
|  |
|  |

El **productu internu brutu** (**PIB**) correspuende al valor total de tolos bienes y servicios caberos producíos nun país determináu nun añu determináu. Ye tamién la midida de los ingresos procedentes de la producción d'un país determináu.

Pa evitar que la mesma producción entre más d'una vez nel cálculu, sólo s'integren nel PIB los bienes y servicios finales, escluyéndose tolos que valen pa producir otros bienes. Nun se tien en cuenta por exemplu el trigu col que se fai'l pan, pero el pan sí.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

## Referencies
# Oscar Wilde

| Oscar Wilde |
| --- |
|  |
| Vida |
| Nacimientu |
Dublín, 16 d'ochobre de 1854 |
| Nacionalidá |  Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda  Reinu Xuníu  República d'Irlanda  Francia  |
| Llingua materna |
inglés |
| Muerte |
VI Distritu de París, 30 de payares de 1900 (46 años) |
| Sepultura |
Cementeriu de Père-Lachaise Oscar Wilde's tomb (en)  Cimetière parisien de Bagneux (en)  |
| Causa de la muerte |
meninxitis |
| Familia |
| Padre |
William Wilde |
| Madre |
Jane Wilde |
| Casáu con |
Constance Lloyd (1884 – valor desconocíu) |
| Pareyes |
Lord Alfred Douglas |
| Fíos/es |
 Vyvyan Holland Cyril Holland
 |
| Hermanos/es |
 Willie Wilde Isola Francesca Emily Wilde (en)  |
| Estudios |
| Estudios |
Magdalen College Trinity College, Dublin (en)  |
| Llingües falaes |
inglés francés llatín griegu antiguu alemán |
| Oficiu |
| Oficiu |
poeta, dramaturgu, escritor de cuentos, escritor de lliteratura infantil, novelista, escritor, autor, prosista, publicista, ensayista, fabulista, llibretista, guionista |
| Llugares de trabayu |
Inglaterra |
| Trabayos destacaos | *La importancia de ser Severu La semeya de Dorian Gray The Canterville Ghost (en)  The Soul of Man under Socialism (en)  The Ballad of Reading Gaol (en)*  |
| Premios |

ver
* Newdigate Prize  : Universidá d'Oxford  (1878) : Ravenna
 |
| Influyencies |
Joris-Karl Huysmans |
| Movimientu |
Aestheticism (en)  Decadent movement (en)  |
| Seudónimos |
С.3.3. y Sebastian Melmoth |
| Xéneru artísticu |
comedia lliteratura gótica drama Traxedia cuentu de fades narrative poetry (en)  ensayu long poem (en)  |
| Astronauta |
| Creencies |
| Relixón |
católicu romanu |
| IMDb |
nm0928492 |
|
cmgww.com… |
|  |
|  |

**Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde** (16 d'ochobre de 1854, Dublín – 30 de payares de 1900, VI Distritu de París), conocíu como **Oscar Wilde**, yera un escritor irlandés del sieglu XIX.

Ye un de los escritores más famosos de finales del sieglu XIX. La so condición d'homosexual escandalizó a la puritana sociedá vitoriana d'aquella[*ensin referencies*].

## Obres

* *Poems*, 1881.
* *Vera, or the Nihilists*, 1882.
* *La pantasma de Canterville* (*The ghost of Canterville*), 1887.
* *El crime de Lord Arthur Savile* (*Lord Arthur Saville's Crime*), 1887.
* *The happy prince*, 1888.
* *La semeya de Dorian Gray* (*The Portrait of Dorian Gray*), 1890.
* *House of pomegranates*, 1892.
* *Lady Windermere's fan*, 1892.
* *A woman of no importance*, 1893.
* *Salomé*, 1894.
* *An ideal husband*, 1895.
* *La importancia de ser severu* (The importance of being Earnest), 1895 - nesti llibru faise un xuegu de pallabres ente "Ernest" (nome masculín) y "earnest" (axetivu, "seriu, d'enfotu"), que nun se dixebren fonéticamente; n'asturianu iguóse cola pallabra y nome severu/Severu.
* *De profundis*, 1905.
* *The Ballad of Reading Gaol*, 1898.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# Comines

Tipos de comines n'asturianu.
Les **comines** son un signu de puntuación doble que s'utiliza pa estremar por dalgún motivu una parte del discursu de la parte principal. N'asturianu utilícense trés tipos de comines: les *baxes* (« »), les *altes* (“ ”) y les *simples* (‘ ’).

## Usu

### Llingüísticos o lliterarios

* Nes citaciones direutes y al citar títulos d'artículos o obres.
* Pa señalar trazos d'ironía o sentíu figuráu nuna espresión.
* N'obres narratives puen utilizase les comines p'arrodiar pensamientos.

### Informática

El caráuter simplificáu ASCII `"` utilízase empareyáu en dellos llinguaxes de programación pa marcar cadenes de caráuteres. Amás, indiquen lliteralidá, por exemplu, nes busques n'internet, en contraposición a les busques pallabra por pallabra.

## Concurrencia de comines

Débese secuenciar l'usu de les comines d'un xeitu regular, y non al debalu: lo más encamentable ye utilizar nel periodu más llargu les comines baxes; dientro d'ésti les altes y, si aínda faen falta otres comines, les simples.

## Ver tamién

* Comines, una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia.

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 1128

| **Añu 1128**  |
| --- |
| **Años:** |
1125 1126 1127 - **1128**  - 1129 1130 1131 |
| **Décades:** |
Años 1090 Años 1100 Años 1110 - **Años 1120**  - Años 1130 Años 1140 Años 1150 |
| **sieglos:** |
sieglu XI - **sieglu XII**  - sieglu XIII |

**1128 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 1128 *MCXXVIII* |
| Ab urbe condita | 1881 |
| Calendariu armeniu | 577 |
| Calendariu chinu | 3824 – 3825 |
| Calendariu hebréu | 4888 – 4889 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  1183 – 1184 1050 – 1051 |
| Calendariu persa | 506 – 507 |
| Calendariu islámicu | 522 – 523 |
| Calendariu rúnicu | 1378 |

## Fechos

* Batalla de San Mamede. Alfonsu Henriques derrota a la so madre Teresa de Lleón y a los sos partidarios gallegos de Traba, y faise col gobiernu del Condáu de Portugal. Independencia *de facto* de Portugal.
* Boda real d'Alfonsu VII, fíu de Doña Urraca y Raimundu de Borgoña, con doña Berenguela, fía del conde de Barcelona Ramón Berenguer III, celebrada nel Castiellu de Saldaña.

## Nacencies

## Muertes

## Referencies

## Enllaces esternos

*