# Axencia Central d'Intelixencia

| Axencia Central d'Intelixencia |
| --- |
| Central Intelligence Agency (en) |
|
foreign intelligence service (en)  y independent agency of the United States government (en)  |
|  |
|  |
|  |
| Llocalización |
| Sede |
Langley (en)  |
| Historia |
|  |
| **Central Intelligence Agency activities in Syria (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg** |  |
| **Allegations of CIA drug trafficking (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg** |  |
| **Golpe d'Estáu en Guatemala de 1954** |  |
| **National Security Act** |  26 xunetu 1947 |
| **Eleiciones xenerales d'Italia de 1948** |  1948 |
| **Golpe d'Estáu n'Irán de 1953** |  1953 |
| **Invasión de Badea de Cochinos** |  1961 |
| **CIA and Contras cocaine trafficking in the US (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg** |  década de 1980 |
| **Muerte de Osama bin Laden** |  2011 |
| Fundador |
Dwight D. Eisenhower William J. Donovan Allen W. Dulles Harry S. Truman |
| Eslogan | The Work of a Nation. The Center of Intelligence (en) |
| Organigrama |
| Presidente |
Gina Haspel (21 mayu 2018) William Joseph Burns (19 marzu 2021) John Ratcliffe (23 xineru 2025) |
| Participación empresarial |
| Organización matriz |
Gobiernu Federal de los Estaos Xuníos Office of the Director of National Intelligence (en)  |
| Filiales |

ver[amosar]
* Directorate of Operations Directorate of Science and Technology (en)  Operations Support Branch (en)  Central Intelligence Agency Office of Inspector General (en)
 |
| Propietariu de |

ver[amosar]
* Crypto AG
 |
| Forma parte de |

ver[amosar]
* United States Intelligence Community (en)
 |
| Formáu por |
Organizational structure of the Central Intelligence Agency (en)  |
| Datos económicos |
| Emplegaos |
21 575 (2013) |
| Varios |
| Premios |
[amosar]* (1985)  Doublespeak Award (en) , premiáu por Psychological Operations in Guerrilla Warfare (en)
 |
|
Web oficial |
|  |

La **Central Intelligence Agency** o **CIA** (n'asturianu *Axencia Central d'Intelixencia*) ye una axencia gubernamental de los Estaos Xuníos d'América. Cola fin de desendolcar investigaciones y operaciones sobro gobiernos estranxeros, empreses o individuos que puen afeutar a los Estaos Xuníos.

## Historia

La **CIA** creóla en 1947 el presidente Harry S. Truman (1884 - 1972), nel entamu de la Guerra Fría.

Pa coordinar les actividaes de l'Axencia, hai una Direición Xeneral d'Intelixencia, col envís de coneutar la comunidá d'información col Presidente de los Estaos Xuníos, lo que permite intervenir si ye preciso, n'organizaciones o estaos estranxeros. La so sede central asítiase en Langley, Virxinia.

Ente los sos llogros destaquen la detención de bien de militares soviéticos na Guerra Fría, el rescate d'un somarín atómicu del fondu del Océanu Pacíficu en 1974 - colos sos secretos, el derrocamientu de Mossadeq d'Irán (1953), Jacobo Arbenz de Guatemala (1954), Sukarno d'Indonesia (1965) o de Salvador Allende de Chile (1973).

## Control

La CIA ye una axencia independiente, pero embaxo de l'autoridá del Conseyu de Seguridá Nacional, anque'l so direutor y los xefes más importantes tienen rellación direuta cola Casa Blanca. Nel Congresu de los Estaos Xuníos hai amás un comité formáu por políticos pa fiscalizar a la CIA y torgar escesos o omisiones, y ye, poro, precisa la so fiscalización polos congresistes que tienen poderes pa esixir responsabilidaes civiles y militares.

La misión de la CIA ye sofitar al presidente, el Conseyu de seguridá nacional, y tolos funcionarios que fan y executen la política de seguridá nacional norteamericana.

## Atribuciones de la CIA

Executar el monitoramientu de la intelixencia estranxera de forma precisa, integral, y afayadiza p'asegurar la seguridá nacional.

Executar actividaes de contrainformación, alministrando actividaes especiales, y otres funciones venceyaes a la intelixencia estranxera nacional, cuando seya ordenao pol Presidente.

Pa desendolcar la so misión, la CIA ocúpase de la investigación y el desendolcu de teunoloxía d'altu nivel, como axencia independiente. La CIA ye tamién una fonte d'anális de datos, trabayando con otres organizaciones na Comunidá d'Intelixencia y Seguridá Nacional, p'asegurar que los datos recoyíos aporten con precisión a Washington, cuando seya preciso.

Logo de la CIA nes sos instalaciones
## Organización

Departamentos de la CIA:

* Departamentu d'Intelixencia Central del Congresu, son atribuciones de la direición a la presentación de cuentes al Congresu

* Departamentu Executivu de l'Axencia d'Intelixencia Centrla, lleva'l control y garra los determinos propios de l'alministración central, interactúa con toles otres direiciones col envís d'ameyorar el desempeñu y l'alministración interdepartamentales, arriendes de coordinar y ameyorar la distribución de datos ente tolos departamentos

* Departamentu d'Intelixencia, fai los análisis, procesa los datos y estadístiques, que marchen pa Presidencia pa tomar les decisiones sobro los datos recoyíos y procesaos. La direición d'intelixencia, vixila los otros departamentos de l'Axencia central.

* Departamentu de Ciencia y Teunoloxía, ye'l responsable de la creación y emplegu d'información, equipamientos de vixilancia, comunicaciones armamentos, equipamientos pa la observación, información contra información, espionaxe convencional, espionaxe espacial, contra espionaxes de tolos tipos, ye responsable pa la posibilitación de condiciones de vixilancia en territoriu nacional o nel estranxeru.

* Departamentu d'Operaciones, tolos axentes dependen d'esti departamentu, onde se dan les órdenes de serviciu y execución d'aiciones en territoriu nacional o en territoriu enemigu, como les vixilancies ya intervenciones, cuando foren percises nes polítiques llocales.

* Centru d'Estudios d'Intelixencia y materiales históricos y estadística, tolos datos, emplegados o non, depués de procesalos y catalogalos van equí, pal so emplegu en cualuquier tiempu y momentu en que seya preciso usalos, ye nesti departamentu onde se fai'l procesamientu estadísticu a llargu plazu de los rumbos de poder mundial y les sos naciones, y del que surden los conseyos pa que'l presidente analice conxuntamente cola opinión de les ótres direiciones, y axencies.

* Escritoriu de Deliberación Xeneral, nesti escritoriu execútase'l procesamientu de decisiones importanets pa l'axencia, ta surbordináu al presidente direutamente.

* Escritoriu de Negocios públicos, nesti escritoriu fáense los contratos colos países aliaos y ye d'au emana la información precisa pal so usu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Páxina oficial (n'inglés)