Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2003

| **Añu 2003**  |
| --- |
| **Años:** |
2000 2001 2002 - **2003**  - 2004 2005 2006 |
| **Décades:** |
Años 1970 Años 1980 Años 1990 - **Años 2000**  - Años 2010 Años 2020 Años 2030 |
| **sieglos:** |
sieglu XX - **sieglu XXI**  - sieglu XXII |

**2003 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 2003 *MMIII* |
| Ab urbe condita | 2756 |
| Calendariu armeniu | 1452 |
| Calendariu chinu | 4699 – 4700 |
| Calendariu hebréu | 5763 – 5764 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  2058 – 2059 1925 – 1926 |
| Calendariu persa | 1381 – 1382 |
| Calendariu islámicu | 1424 – 1425 |
| Calendariu rúnicu | 2253 |

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos

* 14 de payares – Los astrónomos descubren Sedna, un planeta nanu asitiáu más allá de la órbita de Neptunu.
* Créase la Reserva de la Biosfera del Valle de Laciana.
* Créase la Reserva de la Biosfera de los Picos de Europa.
* Créase la Reserva de la Biosfera de Monfragüe.
* Créase la Reserva de la Biosfera de los Valles del Jubera, Leza, Cidacos y Alhama.

## Nacencies

* 4 de febreru - Justin Smith, futbolista francés.
* 13 de payares - Victoria Kjær Theilvig, modelu danesa, Miss Universu 2024.

## Muertes

* 3 de xineru - José María Gironella, escritor español (° 31 d'avientu de 1917).
* 11 de xineru - París : Maurice Pialat, cineasta francés (° 21 d'agostu de 1925).
* 12 de xineru - Buenos Aires : Leopoldo Galtieri, militar y dictador arxentín, Presidente de la Nación ente'l 22 d'avientu de 1981 y el 18 de xunu de 1982 (° 15 de xunetu de 1926).
* 2 d'abril - Terenci Moix, escritor español (° 5 de xineru de 1942).
* 14 de xunetu - L'Habana: Compay Segundo, músicu y compositor cubanu (º 18 de payares de 1907).
* 13 de setiembre - Juan Menéndez Muñiz, Juanín de Mieres, cantante de tonada (° 14 d'ochobre de 1905).
* 11 d'avientu - Ahmadou Kourouma, escritor costamarfilieguu en llingua francesa (° 24 de payares de 1927).

## Premios Príncipe d'Asturies

* Artes - Miquel Barceló
* Ciencias Sociales - Jürgen Habermas
* Comunicación y Humanidaes - Ryszard Kapuscinski y Gustavo Gutiérrez Merino
* Concordia - Joanne Kathleen Rowling
* Cooperación Internacional - Luiz Inácio Lula da Silva
* Deportes - Tour de Francia
* Investigación Científica y Teúnica - Jane Goodall
* Lletres - Fátima Mernissi y Susan Sontag

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 12 d'abril

## Fechos

* 1842 - Inauguración de la Carretera carbonera.
* 1961 - Yuri Gagarin foi'l primer humanu en dir al espaciu esterior, cuando la so nave Vostok 1 completara una órbita de la Tierra el 12 d'abril de 1961.

## Nacencies

* 1577 - Rei Cristian IV de Dinamarca († 1648)
* 1871 - Ioannis Metaxas, primer ministru y dictador de Grecia († 1941)
* 1884 - Otto Meyerhof, Premiu Nobel de Fisioloxía o Medicina († 1951)
* 1889 - Pierre-Étienne Flandin, primer ministru de Francia († 1958)
* 1894 - Francisco Craveiro Lopes, presidente de Portugal († 1964)
* 1902 - Louis Beel, primer ministru de los Países Baxos († 1977)
* 1903 - Jan Tinbergen, economista neerlandés, Premiu Nobel († 1994)
* 1908 - Carlos Lleras Restrepo, presidente de Colombia († 1994)
* 1914 - Adriaan Blaauw, astrónomu neerlandés († 2010)
* 1924 - Raymond Barre, primer ministru de Francia († 2007)
* 1933 - Montserrat Caballé, *soprano* catalá († 2018)
* 1940 - Herbie Hancock, músicu norteamericanu
* 1942 - Jacob Zuma, presidente de Sudáfrica
* 1947 - Tom Clancy, escritor norteamericanu († 2013)
* 1947 - David Letterman, actor norteamericanu
* 1950 - Joyce Banda, presidente de Malawi
* 1956 - Walter Salles, direutor brasilanu de cine
* 1958 - Benjamín González, atleta español († 2011)
* 1971 - Shannen Doherty, actriz d'Estaos Xuníos († 2024)
* 1971 - Fernando Meligeni, tenista arxentino-brasilanu
* 1983 - Jelena Dokić, tenista serbo-australiana
* 1992 - Chad le Clos, nadadora sudafricana

## Muertes

* 1555 - Reina Xuana I de Castiella (º 1479)
* 1842 - Xixón: Alejandro Aguado, financieru ya industrial español que construyó la Carretera Carbonera ente Sama y Xixón ( º 29 de xunu de 1785).
* 1900 - Tomás Gomensoro, presidente d'Uruguái (º 1810)
* 1945 - Franklin Delano Roosevelt, presidente de los Estaos Xuníos (º 1882)
* 1971 - Igor Tamm, físicu rusu, Premiu Nobel (º 1895)
* 1975 - Josephine Baker, danzarina norteamericana(º 1906)
* 1980 - William Richard Tolbert, Jr., presidente de Liberia (º 1913)
* 1981 - Joe Louis, boxeador norteamericanu (° 1914).
* 1989 - Sugar Ray Robinson, boxeador norteamericanu(º 1921)
* 1997 - George Wald, científicu norteamericanu, Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina (º 1906)
* 2008 - Patrick John Hillery, presidente de la República d'Irlanda (º 1923)
* 2009 - Marilyn Chambers ( 1952)

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |
# 4 de payares

## Fechos

* [[ ]] -

## Nacencies

* 1650 - Rei Guillermu III d'Inglaterra († 1702)
* 1792 - Carlos Antonio López, presidente de Paraguái († 1862)
* 1896 - Carlos Polistico Garcia, presidente de les Filipines († 1971)
* 1908 - Joseph Rotblat, físicu nuclear polacu-británicu, Premiu Nobel de la Paz († 2005)
* 1915 - Alistair Cameron Crombie, historiador australianu († 1996)
* 1932 - Thomas Klestil, presidente d'Austria († 2004)
* 1933 - Charles Kuen Kao, físicu y inxenieru chinés, Premiu Nobel
* 1946 - Robert Mapplethorpe, fotógrafu norteamericanu († 1989)
* 1948 - Amadou Toumani Touré presidente de Malí
* 1951 - Traian Băsescu, presidente de Rumanía
* 1955 - Matti Vanhanen, primer ministru finlandés
* 1956 - Jordan Rudess, músicu norteamericanu
* 1957 - Anthony John Abbott, primer ministru d'Australia
* 1961 - Ralph Macchio, actor norteamericanu
* 1972 - Luís Figo, futbolista portugués
* 1976 - Carlos Souto, xugador de rugbi asturianu.
* 1976 - Sergio Souto, xugador de rugbi asturianu.
* 1991 - Adriana Chechik, actriz pornográfica y modelu erótica d'Estaos Xuníos

## Muertes

* 1847 - Felix Mendelssohn, compositor alemán (º 1809)
* 1893 - Pierre Tirard, primer ministru de Francia (º 1827)
* 1924 - Gabriel Fauré, compositor, organista e pianista francés (º 1845)
* 1995 - Yitzhak Rabin, primer ministru d'Israel y Premiu Nobel de la Paz (º 1922)
* 1995 - Gilles Deleuze filósofu francés (suicidiu) (º 1925)
* 2008 - Michael Crichton, escritor norteamericanu (º 1942)
* 2011 - Norman Foster Ramsey, físicu norteamericanu, Premiu Nobel (º 1916)

## Festividaes

* Dia de la Bandera de Panamá
* **Onomástica**: Carlos

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |
# 2014

| **Añu 2014**  |
| --- |
| **Años:** |
2011 2012 2013 - **2014**  - 2015 2016 2017 |
| **Décades:** |
Años 1980 Años 1990 Años 2000 - **Años 2010**  - Años 2020 Años 2030 Años 2040 |
| **sieglos:** |
sieglu XX - **sieglu XXI**  - sieglu XXII |

**2014 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 2014 *MMXIV* |
| Ab urbe condita | 2767 |
| Calendariu armeniu | 1463 |
| Calendariu chinu | 4710 – 4711 |
| Calendariu hebréu | 5774 – 5775 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  2069 – 2070 1936 – 1937 |
| Calendariu persa | 1392 – 1393 |
| Calendariu islámicu | 1436 – 1437 |
| Calendariu rúnicu | 2264 |

**2014** (**MMXIV**) foi un añu normal entamáu en miércoles según el calendariu gregorianu.

Les Naciones Xuníes declararen 2014 como Añu Internacional de l'Agricultura Familiar y Añu Internacional de la Cristalografía.

**2014 n'otros calendarios**| Calendariu gregorianu | 2014 *MMXIV* |
| Ab urbe condita | 2767 |
| Calendariu armeniu | 1463 |
| Calendariu chinu | 4710 – 4711 |
| Calendariu hebréu | 5774 – 5775 |
| Calendarios hindús - *Vikram Samvat* - *Shaka Samvat* |  2069 – 2070 1936 – 1937 |
| Calendariu persa | 1392 – 1393 |
| Calendariu islámicu | 1436 – 1437 |
| Calendariu rúnicu | 2264 |

## Fechos

* 2 de xunu: Abdicación de Xuan Carlos I, rei d'España.
* 19 de xunu: Coronación del nuevu rei d'España, Felipe VI.

### N'Asturies

* 16 de xineru: La Rede de Médicos Centinela del Principáu d'Asturies confirma la primer víctima mortal por Gripe A d'esti añu n'Asturies.
* 17 de xineru (fecha efeutiva de la incorporación): Asturies inxértase na Alianza de rexones del suroeste d'Europa

## Nacencies

*Categoría principal: Persones nacíes en 2014*
## Muertes

*Categoría principal: Persones finaes en 2014*
### Asturies

* 11 de xineru: Luis Argüelles, etnógrafu asturianu, creador del Muséu del Pueblu d'Asturies
* 22 de xineru: Carlos Menéndez Jeannot, periodista asturianu, impulsor de la tonada y folclor asturianu.
* 24 de febreru: Juan José Plans, escritor y periodista xixonés.
* 30 de marzu: Gonzalo Anes, historiador asturianu
* 29 de xunetu: Felipe Prieto, artesanu y poeta en llingua asturiana

### Mundu

* 14 de xineru: Juan Gelman, poeta y periodista arxentín
* 22 de xineru: Manu Leguineche, periodista, escritor y corresponsal español.
* 27 de xineru: Pete Seeger, cantautor norteamericanu
* 5 de marzu: Leopoldo María Panero, poeta español
* 23 de marzu: Adolfo Suárez, políticu español.
* 6 d'abril: Mickey Rooney, actor d'Estaos Xuníos
* 17 d'abril: Gabriel García Márquez, escritor y Premiu Nobel de Lliteratura colombianu.
* 25 de xunu: Ana María Matute, escritora y académica española
* 7 de xunetu: Eduard Sheverdnadze ex-ministru d'Asuntos Esteriores de la Xunión Soviética y ex-presidente de Xeorxa
* 4 d'ochobre: Jean Claude Duvalier, dictador haitianu
* 25 de payares: Ramón Muriedas, escultor cántabru, autor de *La Madre del Emigrante*, conocida popularmente en Xixón como *La Lloca'l Rinconín*.
* 22 d'avientu: Joe Cocker, cantante británicu

## Ver tamién

* 2014 na ficción

## Referencies

## Enllaces esternos

*
# 1 de payares

## Fechos

* 1755 - Portugal: Un gran terremotu destruye prácticamante por completu Lisboa.
* 1805 - Napoleón Bonaparte invade l'Imperiu Austriacu demientres la Guerra de la tercera coalición.
* 1922 - Disuélvese oficialmente l'Imperiu Otomanu
* 1981 - Proclámase la independencia d'Antigua y Barbuda.
* 1995 - Entama la conferencia de Dayton.

## Nacencies

* 1757 - Antonio Canova, escultor italianu en Possagno, República de Venecia (f. 13 d'ochobre de 1822 en Venecia, Reinu Lombardo-vénetu).
* 1762 - Spencer Perceval, Primer Ministru del Reinu Xuníu en Mayfair, Middlesex (Inglaterra) (f. 11 de mayu de 1812 en Westminster, Middlesex).
* 1778 - Rei Gustavu IV Adolfu de Suecia nel Palaciu Real d'Estocolmu (f. 7 de febreru de 1837 en St. Gallen, Confederación Suiza).
* 1782 - Frederick John Robinson, Primer Ministru del Reinu Xuníu en Skelton-on-Ure, Yorkshire (Inglaterra) (f. 28 de xineru de 1859 en Putney Heath, Surrey).
* 1816 - José Santos Guardiola, Presidente d'Hondures en Tegucigalpa (f. 11 de xineru de 1862 en Comayagua).
* 1838 - Khedrup Gyatso, 11ᵘ Dalai Lama († 1856)
* 1857 - Darío de Regoyos, pintor impresionista asturianu en Ribeseya (f. 29 d'ochobre de 1913 en Barcelona).
* 1878 - Carlos Saavedra Lamas, políticu y xurista arxentín, premiu Nobel de la Paz en 1936 († 1959)
* 1889 - Philip Noel-Baker, pacifista canadianu, Premiu Nobel de la Paz († 1982)
* 1908 - Sylvia Bataille, actriz teatral y cinematográfica francesa († 1993)
* 1923 - Victoria de los Ángeles, sopranu española.
* 1924 - Süleyman Demirel, presidente y primer ministru de Turquía
* 1942 - Marcia Wallace, actriz norteamericana († 2013)
* 1950 - Robert B. Laughlin, físicu norteamericanu, Premiu Nobel en 1998
* 1956 - Gaby Albrecht, cantante alemana.
* 1961 - Petr Pavel, políticu checu.
* 1962 - Anthony Kiedis, cantante y compositor norteamericanu (Red Hot Chili Peppers)
* 1972 - Jenny McCarthy, modelu, comediante, actriz y escritora d'Estaos Xuníos
* 1978 - Lázaro Ramos, actor brasilanu
* 1980 - Sabina Donadío, botánica, curadora, y profesora arxentina
* 1987 - Catalina Vera, actriz de cine y televisión, modelu, baillarina y productora chilena
* 1996 - Daniela Melchior, actriz portuguesa

## Muertes

* 1700 - Carlos II rei d'España.
* 1894 - Zar Alexandre III de Rusia (° 1845)
* 1903 - Theodor Mommsen, escritor premiu Nobel de Lliteratura en 1902 (° 1817)
* 1907 - Alfred Jarry, escritor francés (° 1873)
* 1959 - Zhang Jinghui, militar y políticu chinu (° 1871)
* 1972 - Ezra Pound, poeta nortemaricanu (° 1885)
* 1993 - Severo Ochoa, bioquímicu español, premiu Nobel de Medicina en 1959 (° 1905)
* 1996 - Junius Richard Jayewardene, primer ministru y presidente de Sri Lanka (° 1906)
* 1996 - Maati Bouabid, primer ministru de Marruecos (° 1927)
* 2001 - Juan Bosch, presidente dominicanu (° 1909)
* 2009 - Claude Lévi-Strauss, antropólogu francés (° 1908)

## Referencies

## Enllaces esternos

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |
# Dominiu públicu

| Dominiu públicu |
| --- |
|
estáu de los derechos d'autor, términu llegal y derechu |
|
Bien públicu |
|  |
|  |

El **dominiu públicu** ye'l conxuntu de bienes y derechos de titularidá pública que nun posee naide. Exemplos son les agües terrestres, l'espaciu radioellectricu...

Tamién se considera que'l dominiu públicu ta formáu por les coses que son de la comunidá. Praos comunales, caminos y caleyes, fontes....

Hailos que piensen que les coses que nun tienen dueñu son de dominiu públicu. Pa la llei, estes coses son *Res nullius*, y pueden ser pal primeru que las tope, que ye distintu del dominiu públicu.

## Referencies

## Enllaces esternos

* Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a **Dominiu públicu**.
# Añu común

Un **añu común** ye un añu civil de 365 díes, unu menos que l'añu bisiestu, polo que tien exautamente 52 selmanes y un día. El repartu de los años civiles ente años comunes y años bisiestos faise acordies col calendariu gregorianu: en cada periodu de 400 años hai 303 comunes y 97 bisiestos.

## Referencies

## Enllaces esternos
# 7 d'ochobre

**Abreviatures**

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

## Fechos

* 3761 e.C. - Entama l'orixen del modernu calendariu hebréu.
* 788: n'España, accede al poder d'Hisham I, segundu emir independiente d'Al-Andalus.
* 1492 - Cristóbal Colón allónxase de Florida al camudar de rumbu.
* 1769 - James Cook descubre Nueva Zelanda.
* 1944 - Segunda Guerra Mundial: Llibérase'l campu de concentración d'Auschwitz.
* 2001 - Estaos Xuníos, entama la Guerra n'Afganistán.

## Nacencies

* 1927 - Juan Benet, escritor español ( † 5 de xineru de 1993 ).

## Muertes

* 1849 - Baltimore (Maryland): Edgar Allan Poe, escritor norteamericanu (° 19 de xineru de 1809).
* 2006 - Anna Politkóvskaya, periodista rusa.

## Referencies

|  |
| --- |
| Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu |