# মিখাইল গৰ্বাচেভ

| মিখাইল গৰ্বাচেভ |
| --- |
| Михаил Горбачёв |
|  ১৯৮৭ চনত গৰ্বাচেভ |
|  |
| ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ৰাষ্ট্ৰপতি |
| **কাৰ্যকাল** ১৯৯০ চনৰ ১৫ মাৰ্চ – ২৫ ডিচেম্বৰ ১৯৯১**^** |
| উপ ৰাষ্ট্ৰপতি | গেনাডি ইয়ানায়েভ |
| পূৰ্বসূৰী | *ৰাষ্ট্ৰপতি স্থাপিত; আংশিকভাৱে নিজেই সৰ্বোচ্চ ছোভিয়েটৰ অধ্যক্ষ* |
| উত্তৰসূৰী | *ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব বিলুপ্ত* |
| ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক |
| **কাৰ্যকাল** ১১ মাৰ্চ ১৯৮৫ – ২৪ আগষ্ট ১৯৯১ |
| Premier | * নিকোলাই ৰাইজকোভ
* ভেলেন্টিন পাভলভ
* ইভান চিলায়েভ
 |
| সহকাৰী | ভ্লাদিমিৰ ইভাস্কো |
| পূৰ্বসূৰী | কনষ্টেন্টিন চেৰনেংকো |
| উত্তৰসূৰী | ভ্লাদিমিৰ ইভাস্কো (অভিনয়) |
| ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সৰ্বোচ্চ ছোভিয়েটৰ অধ্যক্ষ |
| **কাৰ্যকাল** ২৫ মে’ ১৯৮৯ – ১৫ মাৰ্চ, ১৯৯০ |
| সহকাৰী | আনাটোলি লুকিয়ানভ |
| পূৰ্বসূৰী | *নিজকে সৰ্বোচ্চ দেশৰ প্ৰেচিডিয়ামৰ অধ্যক্ষ ছোভিয়েট হিচাপে* |
| উত্তৰসূৰী | এনাটোলি লুকিয়ানভ |
| ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সৰ্বোচ্চ ছোভিয়েট |
| **কাৰ্যকাল** ১ অক্টোবৰ ১৯৮৮ – ২৫ মে’ ১৯৮৯ |
| পূৰ্বসূৰী | আন্দ্ৰেই গ্ৰ'মাইকো |
| উত্তৰসূৰী | *Himself as Chairman of the Supreme Soviet* |
|

| Additional positions
  |
| --- |
|  |
| Co-Chairman of the Union of Social Democrats |
| **কাৰ্যকাল** 11 March 2000 – 15 November 2017 |
| পূৰ্বসূৰী | *Party established* |
| উত্তৰসূৰী | *Party disestablished* |
| Acting Second Secretary of the Communist Party of the Soviet Union |
| **কাৰ্যকাল** 9 February 1984 – 10 March 1985 |
| পূৰ্বসূৰী | Konstantin Chernenko |
| উত্তৰসূৰী | Yegor Ligachyov
 |

 |
| ব্যক্তিগত তথ্য |
| জন্ম | ০২ মাৰ্চ, ১৯৩১ Privolnoye, Russian SFSR, Soviet Union |
| মৃত্যু | ৩০ আগষ্ট, ২০২২ (৯১ বছৰ) Moscow, Russia |
| নাগৰিকত্ব | * Russia (from 1991)
* Soviet Union (until 1991)
 |
| ৰাজনৈতিক দল | Independent (1991–2000, 2017–2022) |
| দাম্পত্যসঙ্গী | Raisa Titarenko (বি. ১৯৫৩; her death ১৯৯৯) |
| সন্তান | 1 |
| শিক্ষানুষ্ঠান | Moscow State University (LLB) |
| পুৰস্কাৰ | Nobel Peace Prize (1990) |
| স্বাক্ষৰ |  |
| ৱেবছাইট | আধিকাৰিক ৱেবছাইট |
|

Central institution membership
* 1980–1991: Full member, 25th, 26th, 27th, 28th Politburo
* 1979–1980: Candidate member, 25th Politburo
* 1978–1991: Member, 25th, 26th, 27th, 28th Secretariat
* 1971–1991: Full member, 24th, 25th, 26th, 27th, 28th Central Committee

---

Other offices held
* 2001–2004: Chairman, Social Democratic Party of Russia
* 1985–1991: Chairman, Defense Council
* 1970–1978: First Secretary, Stavropol Regional Committee

**Leader of the Soviet Union←** Chernenko
* *None (last holder)*
 |

মিখাইল ছাৰ্গেইভিচ গৰ্বাচেভ (ইংৰাজী: Mikhail Sergeyevich Gorbachev) আছিল এজন ৰাছিয়ান আৰু ছোভিয়েট ৰাজনীতিবিদ যিয়ে ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ শেষ নেতা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৮৮ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈ দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে, ১৯৮৮ চনৰ পৰা ১৯৮৯ চনলৈ উচ্চতম ছোভিয়েটৰ প্ৰেচিডিয়ামৰ অধ্যক্ষ, ১৯৮৯ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ উচ্চতম ছোভিয়েটৰ অধ্যক্ষ, ১৯৮৫ চনৰ পৰা ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে তেওঁ কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।আৰু ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আছিল। মতাদৰ্শগতভাৱে গৰ্বাচেভে প্ৰথম অৱস্থাত মাৰ্ক্সবাদ–লেনিনবাদক আঁকোৱালি লৈছিল যদিও নব্বৈৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈকে সামাজিক গণতন্ত্ৰৰ দিশে আগবাঢ়িছিল।

ৰাছিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ ঐতিহ্যৰ এটা দৰিদ্ৰ কৃষক পৰিয়ালত ষ্টাভ্ৰ’পল ক্ৰাইৰ প্ৰিভলনয়ত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল গৰ্বাচেভৰ। জোচেফ ষ্টেলিনৰ শাসনত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা, যৌৱনত তেওঁ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰাৰ আগতে এখন সামূহিক ফাৰ্মত কম্বাইন হাৰ্ভেষ্টাৰ চলাইছিল, যিয়ে তেতিয়া মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী মতবাদৰ প্ৰচলিত ব্যাখ্যা অনুসৰি ছোভিয়েট ইউনিয়নক একদলীয় ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে শাসন কৰিছিল। মস্কো ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিত অধ্যয়ন কৰি ১৯৫৩ চনত সহপাঠী ৰাইছা টাইটাৰেংকোৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু ১৯৫৫ চনত আইনৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে ছোভিয়েট নেতা নিকিতা ক্ৰুছেভ। ১৯৭০ চনত তেওঁক ষ্টাভ্ৰ’পল আঞ্চলিক সমিতিৰ প্ৰথম দলীয় সম্পাদক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়, যি পদত তেওঁ গ্ৰেট ষ্টাভ্ৰ’পল খাল নিৰ্মাণৰ কাম চোৱাচিতা কৰে। ১৯৭৮ চনত তেওঁ মস্কোলৈ উভতি আহি দলটোৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিৰ সম্পাদক হয়, আৰু ১৯৭৯ চনত ইয়াৰ শাসনকাৰী পলিটব্যুৰ’ত যোগদান কৰে। ছোভিয়েট নেতা লিঅ’নিড ব্ৰেজনভৰ মৃত্যুৰ তিনি বছৰৰ পাছত—ইউৰি এণ্ড্ৰ’পভ আৰু কনষ্টেণ্টিন চেৰনেংকোৰ চমু কাৰ্যকালৰ পিছত—১৯৮৫ চনত পলিটব্যুৰ’ই গৰ্বাচেভক সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে।

## টোকা

## তথ্যসূত্ৰ