Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# কেৰিবিয়ান সাগৰ

| কেৰিবিয়ান সাগৰ |
| --- |
|  |
| স্থানাংক | ﻿ / ﻿ |
| প্ৰকাৰ | সাগৰ |
|  |
| কালি | 27,54,000 বৰ্গ কি.মি. (১০,৬৩,০০০ বৰ্গ মাইল) |
| সৰ্বোচ্চ গভীৰতা | 7,686 মিটাৰ (২৫,২১৭ ফুট) |

**কেৰিবিয়ান সাগৰ** (ইংৰাজী: Caribbean Sea) পশ্চিম গোলাৰ্ধত অৱস্থিত আটলান্টিক মহাসাগৰৰ এখন সাগৰ৷ এই সাগৰৰ পশ্চিমে মেক্সিকোৰ Yucatán Peninsula, পশ্চিম-দক্ষিণ দিশত কেন্দ্ৰীয় আমেৰিকা, উত্তৰে কিউবা, পূবে Lesser Antilles আৰু দক্ষিণে দক্ষিণ আমেৰিকাৰ সাগৰীয় উত্তৰ পাৰ (north coast)৷

কেৰিবিয়ান সাগৰ, ৱেষ্ট ইণ্ডিজৰ অসংখ্য দ্বীপ আৰু কাষৰীয়া সাগৰীয় অঞ্চলসমূহক একেলগে ’কেৰিবিয়ান ( 'the Caribbean') বুলি জনা যায়৷ কেৰিবিয়ান সাগৰ বৃহৎ সাগৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু ইয়াৰ কালি প্ৰায় ২,৭৫৪,০০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ৷ এই সাগৰৰ আটাইতকৈ গভীৰ অংশৰ নাম Cayman Trough যাৰ গভীৰতা ৭,৬৮৬ মিটাৰ৷ ই কেইমেন দ্বীপ (Cayman Islands) আৰু জামাইকা (Jamaica) ত অৱস্থিত৷ কেৰিবিয়ান সাগৰত বহুতো খাদ আৰু উপসাগৰ আছে- Gulf of Gonâve, Gulf of Venezuela, Gulf of Darién, Golfo de los Mosquitos, Gulf of Paria আৰু Gulf of Honduras.

Roadtown, Tortola, British Virgin Islands
কেৰিবিয়ান সাগৰত বিশ্বৰ ভিতৰতে দ্বিতীয় বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰ (barrier reef) আছে বুলি জনা যায়৷ এই প্ৰবাল প্ৰাচীৰৰ নাম Mesoamerican Barrier Reef৷ এই প্ৰাচীৰ মেক্সিকো, বেলিজ, গুৱাটেমালা আৰু হণ্ডুৰাছৰ প্ৰায় ৬০০ মাইল জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে৷

## আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল

* Cayo de Agua in Los Roques archipelago, ভেনিজুৱালা
* Sunrise over the south beach of Jamaica
* San Andrés island, কলম্বিয়া
* Sunset in Cartagena,ক’লম্বিয়া

## তথ্যসূত্ৰ

## লগতে চাওক

* Snyderman, Marty (1996) Guide to Marine Life: Caribbean-Bahamas-Florida; page 13-14, 19. Aqua Quest Publications, Inc. ISBN 1-881652-06-8
* Glover K., Linda (2004) Defying Ocean's End: An Agenda For Action; page 9. Island Press. ISBN 1-55963-755-2
* Peters, Philip Dickenson (2003) Caribbean WOW 2.0; page 100. Islandguru Media. ISBN 1-929970-04-8
* Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology, World Resources Institute 2007.

## বাহ্যিক সংযোগ

* Center For Advanced Study on Puerto Rico and the Caribbean Archived 2017-09-07 at the Wayback Machine
# পৰুৱা

| পৰুৱা জীৱাশ্ম কাল: 100–0Ma
প্ৰিকে
কেম
অ
ছি
ডে
কা
পা
ট্ৰি
জু
ক্ৰি
পে
নি

 এলবিয়ান – শেহতীয়া |
| --- |
|  |
| ৰঙা পৰুৱা |
| জীৱবৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিভাজন |
| ৰাজ্য: | Animalia  |
| পৰ্ব: | Arthropoda  |
| শ্ৰেণী: | Insecta  |
| বৰ্গ: | Hymenoptera  |
| উপবৰ্গ: | Apocrita  |
| মহাপৰিয়াল: | Vespoidea  |
| পৰিয়াল: | **Formicidae** Latreille, 1809 |
| Type genus |
| *ফৰ্মিকা*  |
| উপপৰিয়াল |
| * Agroecomyrmecinae
* Amblyoponinae (incl. "Apomyrminae")
* Aneuretinae
* †Armaniinae
* †Brownimeciinae
* Dolichoderinae
* Dorylinae
* Ectatomminae
* †Formiciinae
* Formicinae
* Heteroponerinae
* Leptanillinae
* Martialinae
* Myrmeciinae (incl. "Nothomyrmeciinae")
* Myrmicinae
* Paraponerinae
* Ponerinae
* Proceratiinae
* Pseudomyrmecinae
* †Sphecomyrminae
 |

পৰুৱা ফৰ্মিচিডে পৰিয়ালৰ এটি পতংগ যিয়ে গোট বনাই থাকে। মতা পৰুৱাৰ পাখি থাকে।

## জীৱন আৰু প্ৰজনন

পৰুৱাৰ জীৱন এটি কণীৰ পৰা আৰম্ভ হয়। যদি কণীটো নিষেচিত হয়, পৰুৱা মাইকী হ'ব, নহ'লে মতা। পৰুৱাৰ জীৱনত ৪টা ভাগ থাকে। পৰুৱা সম্পূৰ্ণ ৰূপে ৰূপান্তৰ হয়। ভাগ কেইটা পলু, লেটা আদি। পৰুৱাটোৰ বৰ্গ পলু অৱস্থাতেই নিৰ্ণয় হয়। মাথোঁ ৰাণী আৰু প্ৰজননক্ষম মাইকীয়েহে যৌন সম্পৰ্ক কৰিব পাৰে। কিছু বাহত এজনীতকৈ অধিক ৰাণী থাকে।

## খাদ্য

বেলেগ বেলেগ প্ৰজাতিৰ খাদ্য অভ্যাস বেলেগ বেলেগ। পৰুৱা মাংসভোজী, তৃণভোজী বা সৰ্বভোজী হ'ব পাৰে। সাধাৰণতে পৰুৱাই ফুলৰ ৰস, কীট-পতংগ আদি খায়। কিছু পৰুৱাই গোটি খায়, কিছুৱে ভেকুৰ আদি খায়।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# কাঁচ

এটা কাঁচৰ অট্টালিকাৰ মুখাৱয়ব
**কাঁচ** এবিধ আকাৰহীন (অস্ফটিকীয়) কঠিন পদাৰ্থ। ঘৰৰ খিৰিকী, পানী খোৱা গিলাচ, চশমা, গাড়ীৰ খিৰিকী, বাটি, ফুলদানি, বটল আদি বিভিন্ন বস্তু কাঁচেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়।

প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে প্ৰকাশ কৰে যে কাঁচ নিৰ্মাণৰ কাম খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৬০০ চনৰ পৰা মেছ'পটেমিয়া, ইজিপ্ত বা ছিৰিয়াত হৈছিল।

কাঁচ যিকোনো আকৃতিলৈ সহজে গঠন হোৱাৰ বাবে পৰম্পৰাগতভাৱে পাত্ৰৰ বাবে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, যেনে- গিলাচ, বাটি আদি।

কাঁচত ধাতুৰ লৱণ যোগ কৰি ৰং কৰিব পাৰি বা ভিট্ৰিয়াছ ইনামেলেৰে ৰং আৰু প্ৰিন্ট কৰিব পাৰি, যাৰ ফলত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ ষ্টেইনড গ্লাছৰ খিৰিকী আৰু অন্যান্য কাঁচৰ শিল্প বস্তুত হয়।

কাঁচৰ বিবৰ্তন, প্ৰতিফলিত আৰু সংবহন ধৰ্মই কাঁচক অপটিকেল লেন্স, প্ৰিজম আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ বাবে উপযোগী কৰি তোলে।

যোগাযোগ নেটৱৰ্কত অপটিকেল ফাইবাৰ, বায়ু আৱদ্ধ কৰিবলৈ কাঁচৰ উল হিচাপে মেট কৰিলে তাপ নিৰোধক পদাৰ্থ বা কাঁচৰ আঁহ শক্তিশালী কৰা প্লাষ্টিক (ফাইবাৰগ্লাছ)ত এক্সট্ৰুডেড গ্লাছ ফাইবাৰৰ প্ৰয়োগ হয়।

## তথ্যসূত্ৰ
# ফটোগ্ৰাফী

**ফটোগ্ৰাফী** (ইংৰাজী: Photography) হৈছে পোহৰ ৰেকৰ্ড কৰি দীৰ্ঘম্যাদী ছবি সৃষ্টি কৰাৰ কলা, প্ৰয়োগ, আৰু অনুশীলন। ছবিসমূহ হয়তো ইমেজ চেন্সৰৰ জৰিয়তে ইলেক্ট্ৰনিকভাৱে নাইবা ফটোগ্ৰাফিক ফিল্মৰ দৰে পাতল-সংবেদনশীল সামগ্ৰীৰ জৰিয়তে ৰাসায়নিকভাৱে সৃষ্টি কৰা হয়। ফটোগ্ৰাফীক বিজ্ঞান, নিৰ্মাণ আৰু ব্যৱসায়ৰ দৰে বহুতো ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে কলা, চলচ্চিত্ৰ আৰু ভিডিঅ' নিৰ্মাণ, মনোৰঞ্জনমূলক উদ্দেশ্য, হবি আৰু গণমাধ্যমত ইয়াৰ অধিক প্ৰত্যক্ষ ব্যৱহাৰ হয়।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# মেকুৰী

| পোহনীয়া মেকুৰী |
| --- |
|  |
| ছয় ধৰণৰ মেকুৰী |
| সংৰক্ষণ স্থিতি |
| পোহনীয়া  |
| জীৱবৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিভাজন |
| ৰাজ্য: | Animalia  |
| পৰ্ব: | Chordata  |
| শ্ৰেণী: | Mammalia  |
| বৰ্গ: | Carnivora  |
| উপবৰ্গ: | Feliformia  |
| পৰিয়াল: | Felidae  |
| উপপৰিয়াল: | Felinae  |
| গণ: | *Felis*  |
| প্ৰজাতি: | F. catus  |
| বৈজ্ঞানিক নাম |
| Felis catus Linnaeus, 1758 |
| সমাৰ্থক |
| *Felis silvestris catus* (subjective synonym) *Felis catus domestica* (invalid junior synonym) |

অসমত পোৱা মেকুৰী। তিনিটা পোৱালিৰে সৈতে মাক
**পোহনীয়া মেকুৰী** (ইংৰাজী: domestic cat) (Felis catus বা Felis silvestris catus) হৈছে তুলানামূলকভাৱে সৰু আকাৰৰ কিছুমান মাংসভোজী পোহনীয়া স্তন্যপায়ী জন্তু। সাধাৰণতে ঘৰুৱাভাৱে পলা অৱস্থাত ইহঁতক মেকুৰী বুলিয়েই কোৱা হয় আৰু আন মেকুৰীজাতীয় প্ৰাণীৰ পৰা বেলেগকৈ চিনাক্তকৰণৰ কোনো প্ৰয়োজন নাথাকে। ইহঁতৰ চিকাৰ ধৰাৰ ক্ষমতা আৰু সংগলাভৰ সুবিধাৰ বাবে ইহঁতক মানুহে বৰ গুৰুত্ব দিয়ে।

মেকুৰীৰ শক্তিশালী গা, আৰু সৰু চিকাৰ মাৰিব পৰা চোকা দাঁত থাকে। ইহঁতে প্ৰতিক্ৰিয়া বৰ খৰ। ইহঁতে নিগনি বা আন সৰু প্ৰাণীৰ উচ্চ কম্পনাংকৰ শব্দ শুনা পায়, যিবোৰ মানুহে নুশুনে। ইহঁতে প্ৰায় আন্ধাৰতো দেখা পায়। বেছিভাগ আন স্তন্যপায়ীৰ দৰেই ইহঁতে ৰঙৰ পাৰ্থক্য ধৰিব নোৱাৰে আৰু মানুহতকৈ শুঙা শক্তি বেছি কাঢ়া।

২০০৭ চনৰ জিনীয় অধ্যয়ন এটাৰ মতে পোহনীয়া মেকুৰীবোৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ৱ প্ৰায় ৮,০০০ চনতে পশ্চিম এছিয়াত আফ্ৰিকীয় বনমেকুৰীৰ (*Felis silvestris lybica*) পৰা ৰূপান্তৰিত হৈছিল। মেকুৰী পৃথিৱীৰ বৰ জনপ্ৰিয় পোহনীয়া জন্তু, আৰু বৰ্তমান মানুহ থকা প্ৰায় সকলো ঠাইতে ইহঁতক পোৱা যায়।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# ২৪ জুন

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **জুন** |  |
| দে | সো | ম | বু | বৃ | শু | শ |
|  | ১ | ২ | ৩ | ৪ | ৫ | ৬ |
| ৭ | ৮ | ৯ | ১০ | ১১ | ১২ | ১৩ |
| ১৪ | ১৫ | ১৬ | ১৭ | ১৮ | ১৯ | ২০ |
| ২১ | ২২ | ২৩ | ২৪ | ২৫ | ২৬ | ২৭ |
| ২৮ | ২৯ | ৩০ |  |   |
| **২০২৬** |

**২৪ জুন** (ইংৰাজী: 24 June) হৈছে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ ১৭৫তম (অধিবৰ্ষত ১৭৬তম) দিন। বছৰটো শেষ হ’বলৈ এই দিনৰ পৰা মুঠ ১৯০টা দিন বাকী থাকে।

## ঘটনাৱলী

* ১২০৬ - কটুবুদ্দিন দিল্লীৰ চুলতান হয়। দিল্লীত চুলতানী শাসনৰ সূচনা হয়। উল্লেখ্য যে জীৱনৰ প্ৰথমচোৱা কুটুবুদ্দিন আছিল মহম্মদ ঘোৰীৰ ক্ৰীতদাস।
* ১৯৬৩ - ভাৰতত প্ৰথম টেলেক্স সেৱা আৰম্ভ হয়।
* ১৯৭৬ - ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ অৱসান হয়। উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভিয়েটনাম লগ হৈ গঠন ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিক অৱ ভিয়েটনাম বা ভিয়েটনাম ৰাষ্ট্ৰ।
* ১৯৮৪ - কানাড়া সাহিত্যিক মাস্তি ভেংকটেশ আয়েংগাৰলৈ ১৯৮৩ চনৰ ভাৰতীয় জ্ঞানপীঠ বঁটা আগবঢ়োৱা হয়।
* ২০১১ - ভাৰত চৰকাৰৰ গৃহমন্ত্ৰালয়ৰ কাৰ্যালয়ত ভয়াবহ অগ্নিকাণ্ড সংঘটিত হয় আৰু বহুতো নথি পত্ৰ জুইত জাহ যায়।
* ২০১১ - দেশৰ নতুন গৃহ সচিব ৰূপে আৰ কে সিঙে দায়িত্ব লয়।
* ২০১২ - উজনি অসমত বানৰ তাণ্ডৱত ১০জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।
* ২০১২ - শিৱসাগৰ জিলাত এনকেফেলাইটিছ ৰোগৰ ভয়াবহ আক্ৰমণৰ ফলত ৫ জনৰ মৃত্যু আৰু বহু লোক আক্ৰান্ত হয়।
* ২০১২ - এনকেফেলাইটিছ ৰোগত অসমৰ লগতে বিহাৰ আৰু উত্তৰপ্ৰদেশতো ২০০ তকৈও অধিকলোকৰ মৃত্যু হয়।
* ২০২৪ - ৰিয়ান পৰাগ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট দলত স্থান লাভ কৰা প্ৰথম অসমীয়া পুৰুষ ক্ৰিকেটাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।

## জন্ম

* ১৮৬৯ - দামোদৰ হৰি ছাপেৰকাৰ, ভাৰতীয় সশস্ত্ৰ বিপ্লৱী।
* ১৮৮৫ - তাৰা সিং, ভাৰতীয় শিখ ৰাজনীতিবিদ আৰু ধৰ্মীয় নেতা।
* ১৮৯৩ - ৰয় ডিজনী, আমেৰিকান চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, কণ্ঠ অভিনেতা, এনিমেটৰ, উদ্যোগী।
* ১৮৯৭ - ওঙ্কাৰনাথ ঠাকুৰ, ভাৰতীয় সংগীত শিল্পী।
* ১৯৩৭ - অনিতা দেশাই বা অনিতা মজুমদাৰ, ভাৰতীয় ঔপন্যাসিকা আৰু মাচাচুচেট্‌ছ ইন্‌ষ্টিটিউট অৱ টেক্‌ন'ল'জীৰ হিউমেনিটী বিষয়ৰ এমাৰিটাজন ই বুৰ্চাৰ্ড অধ্যাপিকা, ১৯৭৮ চনত Fire on the Mountain উপন্যাসৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল, The Village by the Sea উপন্যাসৰ বাবে ব্ৰিটিছ গাৰ্ডিয়ান বঁটা লাভ কৰিছিল।
* ১৯৬৬ - বিজয়াশান্তি, ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, প্ৰযোজক আৰু ৰাজনীতিবিদ।
* ১৯৮৭- লিঅ'নেল মেছি, আৰ্জেণ্টিনাৰ ফুটবল খেলুৱৈ।

## মৃত্যু

* ১৯৪৬ - কমলালয়া কাকতি, প্ৰথম অসমীয়া মহিলা আলোচনী ‘ঘৰ জেউতী’ৰ সম্পাদক।
* ১৯৮০ - বৰাহগিৰি বেংকটগিৰি, ভাৰতৰ চতুৰ্থ গৰাকী ৰাষ্ট্ৰপতি।

## দিৱস

* সেনা দিৱস (ভেনেজুৱেলা)।
* কাৰ্বি স্বায়ত্ত্ব পৰিষদৰ ৬২ তম প্ৰতিষ্ঠা দিৱস।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

* বিবিচি: এই দিনত Archived 2007-01-20 at the Wayback Machine

---
# ২৩ জুন

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **জুন** |  |
| দে | সো | ম | বু | বৃ | শু | শ |
|  | ১ | ২ | ৩ | ৪ | ৫ | ৬ |
| ৭ | ৮ | ৯ | ১০ | ১১ | ১২ | ১৩ |
| ১৪ | ১৫ | ১৬ | ১৭ | ১৮ | ১৯ | ২০ |
| ২১ | ২২ | ২৩ | ২৪ | ২৫ | ২৬ | ২৭ |
| ২৮ | ২৯ | ৩০ |  |   |
| **২০২৬** |

**২৩ জুন** (ইংৰাজী: 23 June) হৈছে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ ১৭৪তম (অধিবৰ্ষত ১৭৫তম) দিন। বছৰটো শেষ হ’বলৈ এই দিনৰ পৰা মুঠ ১৯১টা দিন বাকী থাকে।

## ঘটনাৱলী

* ১৭৫৭ - পলাশীৰ যুদ্ধত ব্ৰিটিছ সেনা আৰু চিৰাজ উদ দৌল্লাৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হয়।
* ১৯৬০ - জাপান আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মাজত সুৰক্ষা সন্দৰ্ভত বুজা বুজি হয়।
* ১৯৬৯ - ৱাইন ই বাৰ্গৰ চুপ্ৰীম কৰ্টৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ হয়।
* ১৯৯৬ - শেখ হাছিনা বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পদৰ শপত লয়।
* ২০০৩ - উইলম্বন টেনিছ প্ৰতিযোগিতা আৰম্ভ হয়।
* ২০০৮ - প্ৰখ্যাত বঙালী অভিনেত্ৰী সৌমিত্ৰ চেটাৰ্জীক দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা দিয়াৰ কাৰণে নিৰ্বাচক সমিতিয়ে আহ্বান কৰে।
* ২০১৭ - মোহম্মদ বিন নায়কৰ পিছত মোহম্মদ বিন ছলমান চৌদি আৰৱৰ নতুন উত্তৰাধিকাৰী নিযুক্ত হয়।

## জন্ম

* ১৮৭৫ - নৰ্মান প্ৰিচাৰ্ড, ব্ৰিটিছ-ভাৰতীয় অভিনেতা আৰু খেলুৱৈ।
* ১৯০৭ - জেম্ছ মিডে, ব্ৰিটিছ অৰ্থনীতিবিদ।
* ১৯১২ - এলান ট্যুৰিং, ইংৰাজ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী।
* ১৯২৯ - জুন কাৰ্টাৰ, আমেৰিকান গায়িকা।
* ১৯৩৪ - চণ্ডী প্ৰসাদ ভট্ট, গান্ধীবাদী বিচাৰক আৰু সামাজিক কৰ্মকৰ্তা।
* ১৯৩৬ - প্ৰদীপ কুমাৰ বেনাৰ্জী, ভাৰতীয় ফুটবল খেলুৱৈ।
* ১৯৫২ - ৰাজ বব্বৰ, ভাৰতীয় অভিনেতা আৰু ৰাজনেতা।
* ১৯৫৮ - মুকেশ খান্না, ভাৰতীয় টেলিভিচন আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা৷
* ১৯৫৯ - খৰ্গেশ্বৰ তালুকদাৰ, অসম আন্দোলনৰ প্ৰথম শ্বহীদ।

## মৃত্যু

* ১৭৬১ - বালাজী বাজীৰাও, মাৰাঠা পেছৱা।
* ১৯১৪ - গংগাপ্ৰসাদ বাৰ্মা, ভাৰতীয় ৰাজনৈতিক নেতা তথা সমাজ সংস্কাৰক।
* ১৯৫৩ - শ্যামা প্ৰসাদ মুখাৰ্জী, ভাৰতীয় জন সংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাতা।
* ১৯৭১ - শ্ৰী প্ৰকাশ, ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী।
* ১৯৮০ - সঞ্জয় গান্ধী, ভাৰতীয় নেতা তথা ইন্দিৰা গান্ধীৰ সৰু পুত্ৰ।
* ১৯৯৫ - জোনাছ চক্‌, পলিঅ' বেমাৰৰ প্ৰতিষেধকৰ আৱিষ্কাৰক।
* ২০০৩ - গৌৰীশংকৰ ভট্টাচাৰ্য, ভাৰতীয় আইনজ্ঞ, ৰাজনীতিবিদ আৰু সাহিত্যিক।
* ২০১৫ - নিৰ্মলা যোশী, ৰোমান কেথলিক ধৰ্মীয় চিষ্টাৰ।

## দিৱস

* আন্তৰ্জাতিক বিধৱা দিৱস।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

* বিবিচি: এই দিনত

---
# ১৭ জুলাই

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **জুলাই** |  |
| দে | সো | ম | বু | বৃ | শু | শ |
|  |  |  | ১ | ২ | ৩ | ৪ |
| ৫ | ৬ | ৭ | ৮ | ৯ | ১০ | ১১ |
| ১২ | ১৩ | ১৪ | ১৫ |  ১৬  | ১৭ | ১৮ |
| ১৯ | ২০ | ২১ | ২২ | ২৩ | ২৪ | ২৫ |
| ২৬ | ২৭ | ২৮ | ২৯ | ৩০ | ৩১ |   |
| **২০২৬** |

**১৭ জুলাই** (ইংৰাজী: 17 July) হৈছে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ ১৯৮তম (অধিবৰ্ষত ১৯৯তম) দিন। বছৰটো শেষ হ’বলৈ এই দিনৰ পৰা মুঠ ১৬৭টা দিন বাকী থাকে।

## ঘটনাৱলী

* ১৪৮৯ - নিজাম শ্বাহ দিল্লীৰ চুলতান হৈছিল।
* ১৯৭৫ - আমেৰিকাৰ মহাকাশযান এপল’ আৰু ৰাছিয়াৰ মহাকাশযান ছয়ুজ’ৰ সংযোগ স্থাপন হৈছিল।
* ১৯৯৬ - ‘‘শ্বু-মেকাৰ লেভী’ নামৰ ধুমকেতুটোৰ সৈতে বৃহস্পতি গ্ৰহৰ সংঘৰ্ষ ঘটিছিল।
* ১৯৯৭ - মাদ্ৰাজৰ নাম চেন্নাই কৰা হৈছিল।
* ২০০৬ - ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাভা দ্বীপৰ সমীপত সংঘটিত ৭.৭ প্ৰাবল্যৰ ভূমিকম্পৰ ফলত হোৱা ছুনামিত পাঁচ শতাধিক লোকৰ মৃত্যু আৰু কেইবা শতাধিক লোক সন্ধানহীন হয়।
* ২০১০ - বিশ্ব বেডমিণ্টন প্ৰতিযোগিতাৰ ৰেংকিংত ভাৰতৰ ছাইনা নেহৱালৰ স্থান দ্বিতীয়লৈ উন্নীত হয়। মহিলাৰ ছিংগলছ শাখাত দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰা ছাইনা নেহৱাল ভাৰতৰ প্ৰথম বেডমিণ্টন খেলুৱৈ।
* ২০১৫ - কবীৰ খানৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ছলমান খান আৰু ৰকলাইন ভেংকতেশৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ভাৰতীয় ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ বজৰংগী ভাইজান মুক্তি দিয়া হয়।

## জন্ম

* ১৮৮৯ - আৰ্ল ষ্টেনলী গাৰ্ডেনাৰ, আমেৰিকাৰ ৰহস্য ঔপন্যাসিক।
* ১৯২০ - গৰ্ডন গ'ল্ড, পদাৰ্থ বিজ্ঞানী, লেজাৰৰ উদ্ভাৱক।
* ১৯৩০ - শচীন ভৌমিক, হিন্দী বোলছবি জগতৰ এজন বিখ্যাত গল্প লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ। (মৃত্যু: ১২ এপ্ৰিল,২০১১)
* ১৯৪৭ - কেমিলা পাৰ্কাৰ ব'লছ, ইংলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰ চাৰ্লছৰ দ্বিতীয় পত্নী।
* ১৯৮৬ - গুঞ্জন ভৰদ্বাজ, ভাৰতীয় অভিনেতা।
* ১৯৬৯ - ৰবি কিষান, ভোজপুৰী অভিনেতা, হেল্ল' ইন্সপেক্টৰ ধাৰাবাহিকৰ বাবে বিখ্যাত।
* ১৯২৭ - আন্না ৰাজম মলহোত্ৰা, ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া।
* ১৯৬৪- ভবেশ দাস, অসমীয়া সাংবাদিক আৰু সাহিত্যিক

## মৃত্যু

* ১৭৯০ - এডাম স্মিথ (ইংৰাজী: Adam Smith) এগৰাকী স্কটিছ অৰ্থনীতিবিদ, দাৰ্শনিক আৰু লেখক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক অৰ্থনীতিৰ গুৰিধৰোঁতা আৰু স্কটিছ নৱজাগৰণৰ এগৰাকী মুখ্য ব্যক্তি। তেওঁক "অৰ্থনীতিৰ জনক" বা "পুঁজিবাদৰ জনক" বুলিও জনা যায়।
* ১৮৪৫ - চাৰ্লছ গ্ৰে', দ্বিতীয় আৰ্ল গ্ৰে', যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী।
* ১৯১৮ - নিকোলাছ দ্বিতীয়, ৰাছিয়াৰ অন্তিম জাৰ।
* ১৯৯২ − কানন দেৱী, সৰ্বভাৰতীয় বঙালী অভিনেত্ৰী তথা গায়িকা।
* ২০০৫ - এডৱাৰ্ড হিথ্ , বৃটেইনৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী।
* ২০১৪ - প্ৰমোদ বৰুৱা, অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, পৰিচালক আৰু অভিনেতা।

## দিৱস

* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় দিৱস।
* শ্লোভাকিয়াৰ স্বাধীনতা দিৱস।

## বাহ্যিক সংযোগ

* বিবিচি: এই দিনত

---
# শ্বাং ৰাজবংশ

শ্বাং বংশৰ কালৰ ঘুৰণীয়া ড্ৰেগন থকা তামৰ থালি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৪-১১ শতিকা)
**শ্বাং ৰাজবংশ** (চীনা: 商朝) বা **য়িন ৰাজবংশ** (চীনা: 殷代) শ্বাঙৰ টাঙৰ (চেং টাং) দ্বাৰা স্থাপিত এক চীনা ৰাজবংশ। এই ৰাজবংশই হালধীয়া নদীৰ উপত্যকাত শাসন কৰিছিল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় সহস্ৰাব্দীত। পৰম্পৰাগত বিশ্বাস অনুযায়ী তেওঁলোকৰ আগতে শ্বিয়া আৰু তেওঁলোকৰ পাছত পশ্চিমীয়া ঝৌ ৰাজবংশই চীন শাসন কৰিছিল। শ্বাং ৰাজবংশৰ শাস্ত্ৰীয় উৎস *নথিপত্ৰৰ কিতাপ*, *বাঁহৰ বুৰঞ্জী* আৰু *মহা বুৰঞ্জীবিদৰ নথি*। লিউ শ্বিনে প্ৰায় দুহাজাৰ বছৰ আগতে কৰা পৰম্পৰাগত কালক্ৰমিক গণনাৰ মতে, শ্বাংসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৭৬৬ৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১১১২লৈকে শাসন কৰিছিল। কিন্তু "বৰ্তমানৰ" বাঁহৰ বুৰঞ্জীৰ মতে, তেওঁলোকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫৫৬ৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪৬লৈকে শাসন কৰিছিল। এই গ্ৰন্থ আৰু মহাজাগতিক পৰিঘটনাৰ কালৰ সহায় লৈ ডেভিড নিভিছনে গণনা কৰি উলিয়াইছে যে শ্বাং ৰাজবংশৰ স্থাপনা হৈছিল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫৫৪ত।. এৰ্লিগাং স্থলৰ কাৰ্বন-১৪ ডেটিঙেৰে চীন চৰকাৰৰ শ্বিয়া-শ্বাং-ঝৌ প্ৰকল্পত দাবী কৰা হৈছে যে শ্বাং বংশৰ আৰম্ভনি হৈছিল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৬০০ত। এই বংশৰ পতন হৈছিল, পাৰ্কেনিয়েৰ আৰু শ্বিয়া-শ্বাং-ঝৌ প্ৰকল্পৰ মতে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪৬ত আৰু নিভিছন আৰু শ্বৌঘ্নেছিৰ মতে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪৫ত।

## সাক্ষ্য

শ্বাং ৰাজবংশ পৰম্পৰাগত চীনা ইতিহাস লিখনৰ আতাইতকৈ পুৰণি এনে বংশ যাৰ অস্তিত্বৰ যথাযথ পুৰাতাত্ত্বিক প্ৰমাণ আছে। বৰ্তমানৰ আন্যাং অঞ্চলৰ য়িনত কৰা হোৱা খণ্ডনত শ্বাং বংশৰ ৰাজধানী আৱিষ্কাৰ হৈছে। এই ৰাজধানী তেওঁলোকৰ অন্তিম ৰাজধানী আছিল, আৰু তাত ৰাজকীয় মৰিশালী, ৰাজপ্ৰসাদ, পূজাৰ স্থল, যুদ্ধৰ অস্ত্ৰ, জন্তু আৰু নৰৰ বলি আদিৰ অৱশিষ্ট পোৱা গৈছে। হাজাৰ হাজাৰ তাম, জে'ড, শিল, হাড় আৰু চীনা মাটিৰ বস্তু আৱিষ্কাৰ হৈছে।

## চীনা লিপি

| চীনৰ ইতিহাস |
| --- |
| পেকিং মানৱ |
| তিনি সাৰ্বভৌম আৰু পাঁচ সম্ৰাট |
| শ্বিয়া ৰাজবংশ |
| শ্বাং ৰাজবংশ |
| ঝৌ ৰাজবংশ |
| শৰৎ আৰু বসন্তৰ যুগ |
| যুদ্ধৰত ৰাজ্যৰ যুগ |
| চিন ৰাজ্য |
| চু-হান যুদ্ধ |
| হান ৰাজবংশ |
| তিনি ৰাজ্য |
| জিন ৰাজবংশ |
| ষোল্ল ৰাজ্য |
| ৱেই ৰাজবংশ |
| লিউ চং ৰাজবংশ |
| উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ ৰাজবংশ |
| চুই ৰাজবংশ |
| টাং ৰাজবংশ |
| চং ৰাজবংশ |
| জিন ৰাজবংশ (দ্বিতীয়) |
| মংগোলৰ চীন দখল |
| য়ুৱান ৰাজবংশ |
| মিং ৰাজবংশ |
| চিং ৰাজবংশ |
| চীন গণৰাজ্য |
| গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন |

আন্যাং স্থলতেই চীনা লিপিৰ আতাইতকৈ পুৰণি উদাহৰণ পোৱা গৈছে। লিখিত সামগ্ৰীত মুখ্যতঃ ভৱিষ্যদ্বানী পোৱা গৈছে: কাছৰ খোলা, ম'হৰ হাঁড় আদিত। ১৯২০ আৰু ১৯৩০ৰ দশকত আয়োজিত খণ্ডনত ২০০০০ এনে বস্তু উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, আৰু তাৰ পাছত কমেও চাৰি গুণ অধিক বস্তু উদ্ধাৰ হৈছে। শিলালিপিসমূহে চীনা ৰাজনীতি, অৰ্থনীতি আৰু ধৰ্মৰ পৰা আদি কৰি কলা, চিকিৎসা আদি বিভিন্ন বিষয়ত জ্ঞান প্ৰদান কৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# কুকুৰা যুঁজ

ভাৰতৰ তামিলনাডুত কুকুৰা যুঁজ
**কুকুৰা যুঁজ** (ইংৰাজী: Cockfight) অসমৰ এক পৰম্পৰাগত খেল। অসমৰ বহু অঞ্চলত কুকুৰা যুঁজৰ ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা দেখা যায়। বিশেষকৈ মাঘ বিহুৰ সময়ত এই খেল অসমৰ বহু ঠাইত সামূহিকভাৱে অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল। এই খেলত প্ৰত্যেকেই নিজৰ কুকুৰাক প্ৰশিক্ষণ দি অন্য কুকুৰাৰ সৈতে যুঁজিবলৈ দিয়ে। কোনো কোনো ঠাইত কুকুৰাৰ ভৰিত বিন্ধা যুক্ত কাইট লগাই দিয়ে যাতে আক্ৰমণ কৰিলে প্ৰতিদ্বন্দ্বী কুকুৰাটো আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়।

২০১৪ চনত এটা ৰায়ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতি নিষ্ঠুৰতা প্ৰদৰ্শন কৰা সকলো ধৰণৰ জীৱ-জন্তুৰ যুঁজ নিষিদ্ধ কৰে। ইয়াৰ পিছতে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসমৰ কুকুৰা যুঁজ বন্ধ কৰাৰো নিৰ্দেশ দিয়ে।

## বিৱৰণ

পালনাডু যুদ্ধৰ সময়ত কুকুৰা যুঁজ দেখুওৱা ভাস্কৰ্য
এই খেলত প্ৰত্যেকেই নিজৰ কুকুৰাক প্ৰশিক্ষণ দি অন্য কুকুৰাৰ সৈতে যুঁজিবলৈ দিয়ে। কোনো কোনো ঠাইত কুকুৰাৰ ভৰিত বিন্ধা যুক্ত কাইট লগাই দিয়ে যাতে আক্ৰমণ কৰিলে প্ৰতিদ্বন্দ্বী কুকুৰাটো আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। এনে যুঁজত হৰা কুকুৰাটো প্ৰায়ে মৃত্যুমুখত পৰে।

## ইতিহাস

কুকুৰা যুঁজৰ ইতিহাস প্ৰাচীন। সিন্ধু সভ্যতাৰ সময়তো আমোদ-প্ৰমোদৰ বাবে এই যুঁজ অনুষ্ঠিত কৰাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। প্ৰাচীন ভাৰতত ১১৭৮ চনত অন্ধ্ৰপ্ৰদেশত সংঘটিত হোৱা পালনাডু যুদ্ধ (Battle of Palnadu)-ৰ পৰিণাম কুকুৰা যুঁজেৰে নিৰ্ণয় কৰাৰ তথ্য পোৱা যায়।

## নিষিদ্ধকৰণ

২০১৪ চনত এটা ৰায়ৰ জৰিয়তে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতি নিষ্ঠুৰতা প্ৰদৰ্শন কৰা সকলো ধৰণৰ জীৱ-জন্তুৰ যুঁজ নিষিদ্ধ কৰে। ইয়াৰ পিছতে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসমৰ কুকুৰা যুঁজ বন্ধ কৰাৰো নিৰ্দেশ দিয়ে।

## লগতে চাওক

* বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ

## তথ্যসূত্ৰ
# জাপানৰ সম্ৰাট

সম্ৰাট গ' ডাইগ'ৰ ছবি
**জাপানৰ সম্ৰাট** হ'ল জাপানৰ শাসক আৰু জাপানৰ ৰাজপৰিয়ালৰ মুৰব্বী। জাপানৰ সংবিধানৰ মতে, তেওঁ "ৰাজ্য আৰু জনতাৰ মাজৰ ঐক্যৰ চিহ্ন" আৰু তেওঁৰ পদৱীৰ উৎস "জনতাৰ ইচ্ছা, যি সাৰ্বভৌম"। জাপানৰ ঔপনিৱেশিক গৃহস্থিৰ আইনৰ মতে সম্ৰাটৰ ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ নিয়ম নিৰ্ধাৰিত হয়। জাপানৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সম্ৰাটৰ ওপৰত কোনো ক্ষমতা নাই। জাপানৰ সম্ৰাট শ্বিন্ট' ধৰ্মৰো মুৰব্বী। জাপানী ভাষাত সম্ৰাটক টেন্ন বোলা হয়, যাৰ অৰ্থ "স্বৰ্গীয় সাৰ্বভৌম"। জাপানী শ্বিন্ট' ধৰ্মৰ মতে, তেওঁ সূৰ্যৰ জাপানী দেৱী আমাটাৰেচুৰ বংশধৰ। সম্ৰাট সকলো জাপানী বঁটা, খিতাপ আদিৰো মুৰব্বী। সম্ৰাটৰ জন্মদিন জাপানত এক জাতীয় উৎসৱ।

## পদবী আৰু ৰাজপৰিয়াল

বৰ্তমানে, জাপানৰ সম্ৰাটেই বিশ্বত একমাত্ৰ এনে শাসক যাৰ পদৱীক "সম্ৰাট" আখ্যা দিয়া হয়। জাপানৰ ৰাজপৰিয়াল বিশ্বৰ ভিতৰতেই পুৰণি। ঐতিহাসিকভাৱে এই ৰাজতন্ত্ৰৰ আৰম্ভণি তৃতীয়ৰ পৰা ষষ্ঠ শতিকাত হৈছিল। কিন্তু পৰম্পৰাগত ক'জিকিৰ মতে (যি ৭১২ চনত লিখা সম্পূৰ্ণ হৈছিল) আৰু নিহন শ্বকিৰ মতে ( যি ৭২০ চনত সম্পূৰ্ণ হৈছিল), জাপানী ৰাজপৰিয়ালৰ আৰম্ভ হৈছিল সম্ৰাট জিম্মুৰ পৰা। তেওঁক দেৱী আমাটাৰেচুৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এই গ্ৰন্থদ্বয়ৰ মতে, সম্ৰাট জিম্মুৱে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬৬০ত জাপানৰ স্থাপনা কৰিছিল। বৰ্তমানে জাপানৰ সম্ৰাট নাৰুহিট'। তেওঁ পূৰ্বৰ সম্ৰাট আকিহিট' আৰু পূৰ্বৰ সম্ৰাজ্ঞী মিচিক'ৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ। আকিহিট'ই ২০১৯ চনত জীৱিতাৱস্থাতে ক্ৰিচেণ্টিমাম সিংহাসন ত্যাগ কৰাত, নাৰুহিট'ই জাপানৰ সম্ৰাটৰ দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰিলে, ২০১৯ চনৰ ১ মে' তাৰিখে।

## ইতিহাস

ঐতিহাসিকভাৱে, জাপানৰ সম্ৰাটৰ দায়িত্ব কোনো কোনো কালত ঔপচাৰিক আৰু কোনো কোনো কালত বাস্তৱিকভাৱে ঔপনিৱেশিক ক্ষমতাধাৰী। ১১৯৯ চনত প্ৰথম শ্বগুন ব্যৱস্থাৰ উদয় হৈছিল। এই ব্যৱস্থাৰ উদয়ৰ পাছৰ পৰা জাপানৰ সম্ৰাটসকলে কদাচিৎহে যুদ্ধত সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছে। ই ইউৰোপীয় ৰজাসকলৰ বিপৰীত। জাপানী সম্ৰাটসকল প্ৰায় আন শক্তিৰে চালিত। উদাহৰণস্বৰূপে, ১১৯২ চনৰ পৰা ১৮৬৭ চনলৈ যদিও সম্ৰাট আনুষ্ঠানিকভাৱে জাপানৰ শাসক আছিল, বাস্তৱিক ৰাজনৈতিক আৰু শাসন ক্ষমতা আছিল শ্বগুন আৰু তেওঁলোকৰ শ্বিক্কেনৰ হাততহে। সম্ৰাটে ঔপচাৰিকভাৱে শ্বগুনসকলক দায়িত্বভাৰ প্ৰদান কৰাৰ কামহে কৰিছিল। ১৮৬৭ চনত মেইজি ব্যৱস্থাৰ পাছত, আৰু ১৮৮৯ চনৰ মেইজি সংবিধানৰ মতে, পিচে, সম্ৰাটকেই সকলো সাৰ্বভৌম শক্তিৰ কেন্দ্ৰ ঘোষিত কৰা হ'ল। কিন্তু ১৯৪৭ৰ নতুন সংবিধানৰ পাছৰে পৰা সম্ৰাট কেৱল ঔপচাৰিক মুৰব্বীহে, নামমাত্ৰ ক্ষমতাও নথকা।

## বাসস্থান

ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজ-ভাগৰ পৰাই ঔপনিৱেশিক ৰাজপ্ৰাসাদক *ক্যুজ'* (宮城) বোলা হয়। ই পূৰ্বৰ ইড' দুৰ্গৰ স্থানত নিৰ্মিত, আৰু বৰ্তমানৰ জাপানৰ ৰাজধানী ট'কিঅ'ত স্থিত। তাৰ আগত, প্ৰায় ১১০০ বছৰৰ বাবে, সম্ৰাটৰ বাসস্থান কিয়'ট'ত আছিল।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# ছিটা

**ছিটা** বা **প্ৰতিষেধক ছিটা** (ইংৰাজী: Vaccine) হৈছে এক ধৰণৰ ৰাসায়নিক যৌগ বা মিশ্ৰণ যি দেহত এণ্টিবডি তৈয়াৰ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক উত্তেজিত কৰি দেহৰ কোনো ৰোগৰ বাবে প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বা অসংক্ৰামতা জন্মাত সহায় কৰে৷ কোনো প্ৰাণীৰ দেহত ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ভাইৰাছ, বেক্টেৰিয়া ইত্যাদিৰ জীৱিত (যাৰ ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ক্ষমতা শূন্য) বা মৃতদেহ বা কোনো অংশবিশেষৰ পৰা এই ঔষধ প্ৰস্তুত কৰা হয়। ই প্ৰাণীৰ দেহত সেই ভাইৰাছ বা বেক্টেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে এণ্টিবডি সৃষ্টি কৰে। কোনো ৰোগৰ ছিটা হল কেবলমাত্ৰ সেই নিৰ্দিষ্ট ৰোগটোৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধক্ষমতা বৰ্ধনকাৰী ক্ৰিয়া সম্পন্ন জৈব উপাচাৰ যা ছিটাকৰণ। এই ঔষধ ত্বক বেজিৰে ফুটাই দিয়া হয় বা অন্য উপায়ে যেনে খোৱা টোপাল (যেনে পলিঅ' ছিটা বা অৰেল পলিঅ' ভেকছিন) হিচাপে দিয়া হয়। ইয়াত সাধাৰণতে মৃতপ্ৰায় বা মৃত জীবাণু অথবা তাৰ বিষৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীবাণু-সদৃশ উপাদান থাকে। দেহে উক্ত উপাদানটোক বহিৰাগত হিচাপে চিনাক্ত কৰে, তাক ধ্বংস কৰে আৰু স্মৃতিত সংৰক্ষণ কৰি অসংক্ৰামতাক উদ্দীপিত কৰে, যাতে পৰবৰ্তী সময়ত দেহ অসংক্ৰাম্য হৈ সেই সমস্ত জীবাণুক খুব সহজে পৰবৰ্তী অনুপ্ৰবেশত চিনাক্ত আৰু ধবংস কৰিব পাৰে।

## আবিষ্কাৰ

১৭৯৬ চনত এডৱাৰ্ড জেনাৰে লক্ষ্য কৰে যে গোৱালিনী সকল (cow-maid) বসন্ত (small pox) ৰোগত আক্ৰান্ত নহয়। তেওঁ প্ৰমাণ কৰে গোৱালিনীৰ তেজ গৰুৰ বসন্ত সংক্ৰমিত তেজ আৰু সেই তেজ (ছিটা, inoculation) তেওঁ জেমছ ফিলিপ নামৰ ৮ বছৰ বয়সৰ এজন সুস্থ ল'ৰাক দিয়ে। সামান্য বসন্তৰ উপসৰ্গৰ পিছত সি আকৌ সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠে আৰু সি বসন্তৰ আক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

## প্ৰকাৰভেদ

ছিটা সাধাৰণতে তিনি প্ৰকাৰৰ-

1. লাইভ এটিনিউটেড-যেনে-

* বেক্টেৰিয়াজাত: বি চি জি, প্লেগ, টাইফয়েড আদি।
* ভাইৰাছজাত আৰু মুখেৰে খোৱা: পলিঅ, পীতজ্বৰ।
* ৰিকেটছিয়াল-এপিডেমিক টাইফাছ।

1. মৃত/নিষ্ক্ৰিয়কৃত-

* বেক্টেৰিয়াল-টাইফয়েড,কলৰা,পাৰটুসিস,
* ভাইৰাল-ৰেবিছ,হেপাটাইটিছ-বি।

1. টক্সয়ড - টিটেনাছ,ডিপথেৰিয়া।

## উৎপাদন

দুজন কৰ্মীয়ে কুকুৰাৰ কণী ব্যৱহাৰ কৰি মিছেল ভেকছিন উৎপাদনৰ প্ৰস্তুতি চলাইছে।
কেইবাটাও পৰ্যায়ত ছিটা উৎপাদন কৰা হয়। প্ৰথমে, প্ৰতিজনৰ (এণ্টিজেন) সৃষ্টি কৰা হয়। প্ৰাথমিক কোষ, যেনে কুকুৰাৰ কণী বা অবিৰত কোষ ৰেখা যেনে কৰ্ষণ কৰা মানৱ কোষ আদিত ভাইৰাছৰ বংশ বৃদ্ধি কৰা হয়। জৈৱ বিক্ৰিয়কত বেক্টেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। সেইদৰে, ইষ্ট, বেক্টেৰিয়া, বা কোস কৰ্ষণত বিকশিত বেক্টেৰিয়া বা ভাইৰাছৰ পৰা প্ৰ'টিন আহৰণ কৰা হয়। এণ্টিজেন সৃষ্টি কৰাৰ পিছত, ইয়াক কোষৰ পৰা পৃথক কৰি আহৰণ হয়। ভাইৰাছবোৰক নিষ্ক্ৰিয় কৰা হয়। আল্টাফিল্টাৰেছন নাইবা কমেট'গ্ৰাফিৰ দ্বাৰা নিষ্কাষিত প্ৰ'টিন বিশুদ্ধ কৰা হয়। শেষত, প্ৰয়োজন অনুসাৰে এডজোভেণ্ট (adjuvant), ষ্টেবিলাইজাৰ (stabilizers), আৰু প্ৰিজাৰভেটিভ (preservatives) যোগ কৰি ছিটা বা ভেকছিন তৈয়াৰ কৰা হয়। এডজোভেণ্টে প্ৰতিজৈৱিকৰ প্ৰতিৰক্ষা শক্তি বৃদ্ধি কৰে, ষ্টেবিলাইজাৰে জীৱনকাল বৃদ্ধি কৰে আৰু প্ৰিজাৰভেটিভে কেইবা বাৰো ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে। সংমিশ্ৰ ভেকছিন (Combination vaccines) উৎপাদন কৰাটো অলপ কঠিন, কাৰণ তাত থকা ভিন্ন এণ্টিজেন আৰু অন্য পদাৰ্থৰ লগত বিক্ৰিয়া হব পাৰে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

## বাহ্যিক সংযোগ

* ভেকছিন কি?