# নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ

**নিৰ্দলীয়** বা **স্বতন্ত্ৰ** ৰাজনীতিবিদ বা অসংলগ্ন ৰাজনীতিবিদ হ’ল আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িত নোহোৱা ৰাজনীতিবিদ। প্ৰতিনিধিত্বমূলক গণতন্ত্ৰত নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰা প্ৰযোজ্য নিৰ্বাচনী আইন অনুসৰি এনে অসংলগ্ন ৰাজনীতিবিদসকলক ৰাজনৈতিক দলে মনোনীত নকৰে, বৰঞ্চ সাধাৰণতে যোগ্যসংখ্যক নাগৰিকে মনোনীত কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোক স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী, বা নাগৰিক প্ৰাৰ্থী হয়। দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ দৰেই স্বতন্ত্ৰ নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থিত্ব ব্যক্তিগত (একক আসনৰ নিৰ্বাচনী এককৰ বাবে একক স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী), বা সামূহিক (বহু আসনৰ নিৰ্বাচনী এককৰ বাবে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ নিৰ্বাচনী তালিকা) হ’ব পাৰে।

কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িততা হেৰুৱা বা অস্বীকাৰ কৰাৰ পাছতো ৰাজনীতিবিদসকলে নিৰ্দলীয় হ’ব পাৰে। নিৰ্দলীয়সকলে কেতিয়াবা অন্য নিৰ্দলীয়ৰ সৈতে এটা দল, মিত্ৰতা বা কাৰিকৰী গোট গঠন কৰিবলৈ বাছি লয় আৰু সেই সংস্থাটোক আনুষ্ঠানিকভাৱে পঞ্জীয়ন কৰিব পাৰে। আনকি য'ত "স্বাধীন" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেনে মিত্ৰতাৰ ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে বহুখিনি মিল থাকিব পাৰে, বিশেষকৈ যদি কোনো সংগঠনে "স্বাধীন" প্ৰাৰ্থীসকলক অনুমোদন দিয়াৰ প্ৰয়োজন হয়।

কোনোবাই নিৰ্দলীয় হিচাপে পদত অৱতীৰ্ণ হ’ব পাৰে বিভিন্ন কাৰণত। কিছুমান স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদে ৰাজনৈতিক দলৰ ধাৰণা বা ধাৰণাটোৰ সৈতে একমত নহয়; তেওঁলোকক ৰাজনৈতিকভাৱে দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত বুলি গণ্য কৰা। আন কিছুমানৰ ৰাজনৈতিক মতামত থাকিব পাৰে যি কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ মঞ্চৰ সৈতে মিল নাথাকে আৰু সেয়েহে তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ সৈতে জড়িত নহ’বলৈ বাছি লয়। কিছুমান স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ কোনো দলৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে, হয়তো ইয়াৰ প্ৰাক্তন সদস্য হিচাপে বা অন্যথা ইয়াৰ সৈতে মিল থকা মতামত থাকিব পাৰে, কিন্তু তাৰ নামত থিয় নহ’বলৈ বাছি লয়, বা প্ৰশ্ন কৰা দলটোৱে আন এজন প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচন কৰাৰ বাবে তেনে কৰিব নোৱাৰে। আন কিছুমানে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ অন্তৰ্গত বা সমৰ্থন কৰিব পাৰে কিন্তু বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকে আন পৰ্যায়ত ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা উচিত নহয় (আৰু তেনেকৈয়ে ইয়াৰ নীতিৰ অধীনত হ’ব নালাগে)। কিছুমান ক্ষেত্ৰত কোনো ৰাজনীতিবিদ পঞ্জীয়নবিহীন দলৰ সদস্য হ’ব পাৰে আৰু সেয়েহে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্দলীয় হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিব পাৰে।

## আফ্ৰিকা

### আলজেৰিয়া

২০১৯ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰৰ সময়ত আলজেৰিয়াৰ বৰ্তমানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আব্দেলমাজিদ টেবুনে নিজকে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। কিন্তু ১৯৭০ চনৰপৰাই তেওঁ নেশ্যনেল লিবাৰেশ্যন ফ্ৰণ্ট (আলজেৰিয়া)ৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিৰ সদস্য হৈয়েই থাকে। ২০২৫ চনলৈকে আলজেৰিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে থকা নাদিৰ লাৰবাউয়ো এজন নিৰ্দলীয় আছিল।

### লিবিয়া

মুয়াম্মাৰ গাদ্দাফিৰ শাসনকালত বেছিভাগ ৰাজনৈতিক দল নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল; গাদ্দাফি নিজেই কোনো দলৰ নাছিল। তেওঁৰ পতনৰ পিছত ৰাজনৈতিক দল গঠন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও এতিয়াও লিবিয়াৰ সমাজত ইয়াৰ কোনো ডাঙৰ ভূমিকা নাই।

### নামিবিয়া

২০২০ চনৰ নামিবিয়াৰ স্থানীয় আৰু আঞ্চলিক নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদসকলে চাৰিখন আসন লাভ কৰে।[*উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন*]

### টিউনিছিয়া

টিউনিছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি কাইছ ছাইদ ২০১৯ চনত নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু ২০২৪ চনত নিজকে নিৰ্দলীয় হিচাপে উপস্থাপন কৰি পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল। চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচেম মেচিচি, নাজলা বৌডেন, আহমেদ হাছানি আৰু কামেল মাদৌৰীৰো কোনো চৰকাৰী ৰাজনৈতিক সংযোগৰ অভাৱ।[*উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন*]

## আমেৰিকা

### ব্ৰাজিল

ব্ৰাজিলত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ দিয়া হোৱা নাই। ১৯৮৮ চনৰ সংবিধানে ১৪ নং অনুচ্ছেদ, §৩ নং, আইটেম V ত কয় যে "যোগ্যতাৰ বাবে চৰ্ত হৈছে: V-দলৰ সংযোগ।" অৱশ্যে সংবিধান সংশোধনীৰ প্ৰস্তাৱ (পিইচি) নং. ৬/২০১৫, স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ জোচে ৰেগুফেৰদ্বাৰা ৰচিত, যিসকল ব্যক্তিৰ স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থিত্বৰ অনুমতি দিব, যিসকলৰ সমৰ্থনত কমেও ১% নিৰ্বাচকৰ সমৰ্থন আছে, যি অঞ্চলত (নিৰ্বাচনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চহৰ, ৰাজ্য বা দেশ) নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছে। বৰ্তমান ২০১৬ চনত ডেম’ক্ৰেটিক লেবাৰ পাৰ্টি (পিডিটি) এৰি যোৱা চিনেটৰ ৰেগাফেৰ দৰেই বিধায়িনী দলৰ সদস্যসকলে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত নিজ নিজ দল এৰিব পাৰে।
২০১৯ চনৰপৰা ২০২১ চনৰ ভিতৰত জয়ৰ বলছ’নাৰো স্বাধীন আছিল।

### কানাডা

#### ফেডাৰেল ৰাজনীতি

কানাডাৰ ফেডাৰেল ৰাজনীতিত হাউছ অৱ কমনছ আৰু চেনেট দুয়োটাৰে সদস্যই কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্য নহৈ কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিয়া হয়। ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত যিসকল প্ৰাৰ্থী কোনো দলৰ সৈতে জড়িত নহয় তেওঁলোকৰ দুটা বিকল্প থাকে: স্বাধীন বা কোনো সংযুক্ত নহয়। পূৰ্বৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ নামৰ পিছত "স্বাধীন" লিখি বেলটত দেখা দিয়ে; দ্বিতীয় ক্ষেত্ৰত কেৱল নাম লৈহে দেখা দিয়ে। অন্যথা দুয়োটা বিকল্প সমতুল্য।

##### হাউচ অৱ কমনছ

কানাডাৰ প্ৰাথমিক সংসদৰ সময়ছোৱাত লিবাৰেল আৰু কনজাৰ্ভেটিভ দুয়োটা দলৰ মাজত সুসংহত ৰাজনৈতিক পৰিচয়ৰ অভাৱৰ বাবে সংসদৰ সদস্যসকলে (এম পি) মাজে মাজে বিৰোধীৰ সৈতে মিল থকা ভোটদান কৰি নিজৰ দলৰপৰা স্বাধীনতা প্ৰদৰ্শন কৰা বুলি জনা যায়। সাধাৰণতে এই সাংসদসকলে স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰাৰ কাৰণ হোৱা বিষয়বোৰ ধৰ্মীয় প্ৰকৃতিৰ আছিল। কানাডাৰ প্ৰথম দহখন সংসদৰ সময়ছোৱাত এই উত্তেজনাবোৰ বিয়পিবলৈ ধৰিলে কাৰণ প্ৰধান ৰাজনৈতিক দলসমূহে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ পৰিচয় গঠন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু সাংসদসকলে তেওঁলোকৰ মূল মূল্যবোধসমূহৰ অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে ভাগ কৰা বুলি জনা দলসমূহৰ সৈতে নিজকে জড়িত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ইয়াৰ ফলত দল আৰু সাংসদসকলৰ মাজত সংহতি বৃদ্ধি পায়, আৰু সাংসদসকলে স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰাৰ কাৰণ আৰু প্ৰেৰণা ন্যূনতম হৈ পৰে।

একবিংশ শতিকাৰ কানাডাৰ হাউছ অৱ কমনছৰ বহু পৰ্যবেক্ষকে ইয়াৰ অবিশ্বাস্যভাৱে উচ্চ দলীয় অনুশাসন লক্ষ্য কৰিছে। যিকোনো আইনত নিজৰ দলৰ আনুষ্ঠানিক স্থিতিৰ বিৰুদ্ধে ভোট দিবলৈ বাছি লোৱা সাংসদ কমেইহে আছে। ২০১১ চনৰপৰা ২০১৩ চনৰ ভিতৰত—২০১১ চনৰ কানাডাৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনৰ পিছত ৪১সংখ্যক কানাডাৰ সংসদৰ প্ৰথম দুবছৰ— শাসকীয় কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ নিৰ্বাচিত সদস্যসকলে সকলো ভোটৰ ৭৬% ভোটত এক ঐক্যবদ্ধ গোট হিচাপে ভোটদান কৰিছিল, আনহাতে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ সদস্যসকলে সকলো ভোটৰ ৯০% ভোটত ভোটদান কৰিছিল আৰু নিউ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ (এনডিপি) সদস্যসকলে ভোটদান কৰিছিল ১০০% ভোট। এই ঐক্য পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত আৰু বৃদ্ধি পালে, কিয়নো ২০১৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত ৪২সংখ্যক সংসদত শাসকীয় লিবাৰেল সাংসদসকলে সকলো ভোটৰ ৯৯.৬%, কনজাৰ্ভেটিভ সাংসদসকলে ৯৯.৫% ভোটত আৰু এনডিপিৰ সাংসদসকলে ৯৯.৮% ভোটত একেদৰে ভোটদান কৰে। (৪১ আৰু ৪২ নং সংসদত চৰকাৰী দলৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰাকৈ যথেষ্ট সাংসদ থকা একমাত্ৰ তিনিটা দল আছিল কনজাৰ্ভেটিভ, লিবাৰেল, এনডিপি। ) এই শক্তিশালী দলীয় অনুশাসনৰ বাবেই অন্যথা যিকোনো মূল ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িত ৰাজনীতিবিদসকলে নিজৰ দলৰপৰা স্বাধীনভাৱে কাম কৰাটো অস্বাভাৱিক।

যদিও ৰাজনীতিবিদসকলে স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাটো গ্ৰহণযোগ্য আৰু গ্ৰহণযোগ্য, তথাপি যিসকলে তেনেদৰে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ চেষ্টা কৰে তেওঁলোকে প্ৰায়ে প্ৰধান দলসমূহৰ সম্পদৰ সুবিধা নোহোৱাকৈ নিৰ্বাচিত হ’বলৈ সংগ্ৰাম কৰে। ফলত আধুনিক কানাডাৰ সংসদসমূহৰ ভিতৰত এজন বা দুজনতকৈ অধিক স্বতন্ত্ৰ সাংসদ খুব কমেইহে থাকে, যিসকলে তেনেকৈ বহি থাকে, তেওঁলোকে স্বেচ্ছাই যোৱাৰ আগতে বা আঁতৰোৱাৰ আগতে প্ৰথমতে কোনো ডাঙৰ দলৰ অংশ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ৪৪সংখ্যক কানাডাৰ সংসদৰ প্ৰথম বছৰত হাউছ অৱ কমনছত এজন বহি থকা স্বতন্ত্ৰ সদস্য আছিল: স্পাডিনাৰ অণ্টাৰিঅ’ নিৰ্বাচনী জিলা বা ৰাইডিং—ফ’ৰ্ট ইয়ৰ্কৰ কেভিন ৱুং। ২০২১ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনৰ সময়ত ৱুঙে প্ৰথমে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ সদস্য হিচাপে প্ৰচাৰ চলাইছিল যদিও ভোট শেষ হোৱাৰ দুদিন পূৰ্বে যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগক লৈ বিতৰ্কৰ বাবে তেওঁক দলৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। লিবাৰেল পাৰ্টিৰপৰা অপসাৰণ হোৱাৰ পিছতো ৱুঙে নিজৰ ৰাইডিঙৰ বাবে নিৰ্বাচনত জয়ী হয় আৰু নিৰ্দলীয় হিচাপে নিজৰ আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাছি লয় যদিও এই সিদ্ধান্তই বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয় কাৰণ বহু ভোটাৰে ভোটদান কৰাৰ আগতে লিবাৰেলসকলে তেওঁক বহিষ্কাৰ কৰা বুলি নাজানিছিল। ২০২২ চনত ৰিচমণ্ড—আৰ্থাবাস্কাৰ ক্যুবেক ৰাইডিঙৰ সাংসদ এলেন ৰেইছে কনজাৰ্ভেটিভ ককাছৰপৰা পদত্যাগ কৰি নিৰ্দলীয় হিচাপে বহিছিল, আৰু ৪৪সংখ্যক সংসদৰ দ্বিতীয়জন স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হৈছিল।

শেহতীয়া বছৰবোৰত কানাডাৰ হাউছ অৱ কমনছত মাজে মাজে স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলে যথেষ্ট ক্ষমতা দখল কৰিছে, কিয়নো কানাডাত একেৰাহে সংখ্যালঘু চৰকাৰ (২০০৪ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনৰ পিছত গঠন হোৱা সাতখন চৰকাৰৰ ভিতৰত পাঁচখন) পৰিচালিত হৈ আহিছে আৰু কেতিয়াবা স্বতন্ত্ৰ সাংসদে ক্ষমতাৰ ভৰসাম্যত ভাগ লৈছে।

* ২০০৪ চনত ছাৰে নৰ্থৰ ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ ৰাইডিংক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এজন স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হিচাপে ছাক কেডমেন সদনলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৯৭ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত কেডমেনে প্ৰথমে ৰিফৰ্মৰ সদস্য হিচাপে ৰাইডিংক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০০ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত ৰিফৰ্মৰ উত্তৰাধিকাৰী দল কানাডিয়ান এলায়েন্সৰ সদস্য হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০০৪ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বাবে তেওঁ কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টি (২০০৩ চনত এলায়েন্স আৰু প্ৰগ্ৰেছিভ কনজাৰ্ভেটিভ একত্ৰিত হোৱাৰ সময়ত পুনৰ সৃষ্টি হোৱা)ৰ বাবে মনোনয়ন বিচাৰিছিল যদিও সফল নহ’ল। ২০০৪ চনত ৪৩% ভোট লাভ কৰি নিজৰ আসনখন অক্ষুণ্ণ ৰাখি ২০০৫ চনত তেওঁৰ কাৰ্যকালত মৃত্যু হয়।
* ২০০৬ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত ক্যুবেকৰ পৰ্টনিউফ—জেক-কাৰ্টিয়েৰ ৩৯% ভোট লাভ কৰি নিৰ্দলীয় আন্দ্ৰে আৰ্থাৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল। সেই নিৰ্বাচনত তেওঁ একমাত্ৰ নিৰ্দলীয় আছিল যিয়ে এখন আসন লাভ কৰিছিল; ২০০৮ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত তেওঁ ৩৩% ভোট লাভ কৰি পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০১১ চনত আৰ্থাৰে নিজৰ আসন হেৰুৱাইছিল।
* ২০০৭ চনৰ বাজেটৰ বিৰুদ্ধে ভোটদান কৰাৰ বাবে কাম্বাৰলেণ্ড—কলচেষ্টাৰ—মাস্কুডুবইট ভেলীৰ নোভা স্কটিয়াৰ ৰাইডিঙৰ সাংসদ বিল কেছিক কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। তেওঁ নিৰ্দলীয় হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, তাৰ পিছত ২০০৮ চনত তেনেদৰেই নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল আৰু ৬৯% ভোট লাভ কৰি নিজৰ আসনখন অক্ষুণ্ণ ৰাখিছিল। ২০০৯ চনত কেছিয়ে কমনছৰপৰা পদত্যাগ কৰিছিল যদিও ২০১৫ চনত লিবাৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ সময়ত একেটা ৰাইডিঙতে পুনৰ উভতি আহিছিল, যাৰ নাম এতিয়া কাম্বাৰলেণ্ড—কলচেষ্টাৰ।
* ২০১৯ চনত এছএনচি-লেভালিন বিষয়ক লৈ কেবিনেট আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ হোৱাৰ পিছত ভেংকুৱাৰ গ্ৰেনভিলৰ ৰাইডিংত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল সাংসদ জোডি উইলছন-ৰেব’ল্ডে। ৩২% ভোট লাভ কৰি তাইক সংসদলৈ ঘূৰাই পঠিওৱা হয়। ৪৩সংখ্যক সংসদৰ বাবে নিৰ্দলীয় হিচাপে বহি থকাৰ পিছত ২০২১ চনত উইলছন-ৰেব’ল্ডে পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা নাছিল।

##### চেনেট

পৰম্পৰাগতভাৱে "সচেতন দ্বিতীয় চিন্তাৰ স্বতন্ত্ৰ সংস্থা" হিচাপে ফ্ৰেমৱৰ্ক কৰা হৈছিল যদিও ২০১৬ চনৰ পূৰ্বে কানাডাৰ চেনেটত নিযুক্তিক সাধাৰণতে অতি পক্ষপাতমূলক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, কানাডাৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক চিনেটৰে নিজকে লিবাৰেল বা কনজাৰ্ভেটিভ দলৰ সদস্য হিচাপে পৰিচয় দিছিল আৰু নিজৰ দলৰ ককাছৰ ভিতৰত সেৱা আগবঢ়াইছিল। যিহেতু কানাডাত এই দুটা দলেই কেতিয়াও চৰকাৰ গঠন কৰিছে, সেয়েহে কেৱল লিবাৰেল আৰু কনজাৰ্ভেটিভ দলেইহে নতুন চিনেটৰ নিযুক্তি দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। যিহেতু কানাডাৰ চিনেটৰসকলক নিৰ্বাচিত হোৱাতকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কানাডাৰ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে নিযুক্তি দিয়ে, সেয়েহে চিনেটৰসকলক ক্ষমতাত থকা দলটোৰ সেৱাৰ বাবে "পুৰস্কাৰ" হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল, আৰু এবাৰ নিযুক্তি পোৱাৰ পিছত, প্ৰকৃততে স্বতন্ত্ৰ নীতি পৰ্যালোচনাৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰাতকৈ হাউছ অৱ কমনছত নিজৰ সমকক্ষসকলৰ পইণ্ট আৰু স্থিতিসমূহ কেৱল পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।

২০১৪ চনত চেনেটৰ প্ৰতি ক্ৰমাৎ জনসাধাৰণৰ অসন্মতি আৰু চিনেটৰ পক্ষপাতিত্বই কঢ়িয়াই অনা অনুভূত সমস্যাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নেতা জাষ্টিন ট্ৰুডোৱে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ ককাছৰপৰা সকলো লিবাৰেল চিনেটৰক বহিষ্কাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ট্ৰুডোৱে চেনেটত দলীয়তা সামগ্ৰিকভাৱে নিৰ্মূল কৰাৰ আহ্বান জনাব আৰু চিনেটৰসকলৰ বাবে দলীয় নিযুক্তিৰ প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ লগতে প্ৰধানমন্ত্ৰী নিৰ্বাচিত হ’লে মেধাভিত্তিক নিযুক্তিৰ নতুন ব্যৱস্থালৈ পৰিৱৰ্তন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিব।

২০১৫ চনত লিবাৰেল সংখ্যাগৰিষ্ঠ চৰকাৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত ৰাজনৈতিক জ্ঞান, যোগ্যতা আৰু দলীয় সংযোগৰপৰা স্বাধীনভাৱে কাম কৰাৰ অনুভূত ক্ষমতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে চেনেটৰ খালী পদ পূৰণ কৰাৰ লক্ষ্যৰে চেনেট নিযুক্তিৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ পৰামৰ্শদাতা ব’ৰ্ড গঠন কৰা হয়। ছিনেটৰপৰা দলীয় সম্পৰ্ক আঁতৰোৱাৰ এই ঠেলাৰ ফলত স্বতন্ত্ৰ চেনেটৰ গ্ৰুপৰ সৃষ্টি হয়, যিটো নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে দলীয় চিনেটৰ উভয়ৰে মিত্ৰজোঁট যিয়ে নিজৰ আনুষ্ঠানিক দলীয় সম্পৰ্ক ত্যাগ কৰিছিল, লগতে স্বতন্ত্ৰ কানাডাৰ চেনেটৰ গ্ৰুপ আৰু প্ৰগ্ৰেছিভ চেনেট গ্ৰুপও গঠন হয়।

২০১৮ চনৰ ভিতৰত কানাডাৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক চিনেটৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বাধীন হৈছিল, যদিও কিছুমান লিবাৰেল চিনেটৰ দলৰ ককাছৰ ভিতৰত আৰু অনুমতি নোপোৱাৰ পিছতো ৰাজনৈতিক দলটোৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকিল। ইয়াৰ উপৰি কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিয়ে নিজৰ চিনেটৰসকলক দলীয় ককাছৰপৰা আঁতৰাই নিদিয়াৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ বহু চিনেটৰে নিজৰ চৰকাৰী দলীয় সংযোগ ৰাজহুৱাভাৱে ৰাখিছিল। ২০১৯ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ সময়ত সাংবাদিকসকলৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰত কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ নেতা এণ্ড্ৰু শ্বিয়েৰে কয় যে যদি তেওঁৰ দল চৰকাৰ গঠনৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী হয় তেন্তে তেওঁ ছিনেটত দলীয় নিযুক্তিৰ প্ৰথা পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিব।

ছিনেটৰ স্বাধীনতা বৃদ্ধিৰ প্ৰচেষ্টাই কিছুমানে যুক্তি দিছে যে ছিনেটে বিধান প্ৰক্ৰিয়াত গুৰুত্ব আৰু ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বিকাশ ঘটাইছে। ২০২১ চনৰপৰা দেখা গ’ল যে কানাডাৰ চিনেটৰসকলে বিভিন্ন বিষয়ত লবীং গোটৰপৰা ক্ৰমাৎ হেঁচাত পৰিছে, যাৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অধিক স্বাধীন চেনেটৰ বিধানসভাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত অধিক অনুভূত প্ৰভাৱ আছে। ইয়াৰ উপৰি চেনেট নিযুক্তিৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ পৰামৰ্শদাতা ব’ৰ্ডৰ জৰিয়তে চিনেটৰ নিযুক্তিৰ পিছত হাউছ অৱ কমনছৰপৰা আইন প্ৰণয়নৰ বাবে চেনেটে প্ৰস্তাৱ কৰা সংশোধনীৰ সংখ্যা উল্লেখযোগ্য বৃদ্ধি পাইছে। ৪২সংখ্যক সংসদৰ সময়ত (২০১৫–২০১৯) চেনেটে ১৩খন চৰকাৰী বিধেয়ক সংশোধনৰ চেষ্টা কৰিছিল, আনহাতে ৪১সংখ্যক সংসদৰ সময়ত (২০১১–২০১৫) মাত্ৰ এখন চৰকাৰী বিধেয়ক সংশোধনৰ চেষ্টা কৰিছিল। সংস্কাৰিত চেনেটত সকলো আইনৰ কমেও ২০% সংশোধনীৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

###### সমালোচনা

কেইবাজনো পৰ্যবেক্ষক আৰু চেনেটৰ সৈতে জড়িত লোকসকলে ট্ৰুডো চৰকাৰক সংস্কাৰৰ চেষ্টাৰ বাবে সমালোচনা কৰিছে, বেছিভাগ অভিযোগেই এই বিশ্বাসক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই হৈছে যে নতুন নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াটো লিবাৰেল পাৰ্টিৰ লক্ষ্যক মতাদৰ্শগতভাৱে সমৰ্থন কৰাসকলৰ প্ৰতি পক্ষপাতদুষ্ট। বাকী থকা কনজাৰ্ভেটিভ চিনেটৰসকলে বিশেষকৈ স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ গ্ৰুপক অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে যে তেওঁলোকে “লিবাৰেল চৰকাৰৰপৰা অহা বিধেয়কসমূহৰ সমৰ্থনত অতি সোনকালে”।

এই দাবীক সমৰ্থন কৰি ২০২১ চনৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ গোটৰ সদস্যসকলে চেনেটৰ ভিতৰৰ আন যিকোনো গোটতকৈ বৰ্তমানৰ লিবাৰেল চৰকাৰে প্ৰস্তাৱ কৰা আইনখনৰ সপক্ষে অধিক ধাৰাবাহিকভাৱে ভোটদান কৰিছিল, য’ত এতিয়াও আনুষ্ঠানিকভাৱে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ সৈতে মিত্ৰতা থকাসকলো আছিল। এইটো অৱশ্যে এটা সামগ্ৰিক ধাৰাৰ ভিতৰত আছিল য’ত সকলো চিনেটৰেই দলীয় আনুগত্যৰ নিম্ন স্তৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল আৰু সেইবাবেই ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰভাৱ এতিয়াও জনা হোৱা নাই। সংস্কাৰৰ পূৰ্বে ছিনেটৰ তুলনাত ছিনেটৰ নিযুক্তিত পক্ষপাতিত্ব অনস্বীকাৰ্যভাৱে হ্ৰাস পোৱা বুলিও প্ৰতিৱেদনখনে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে। সাধাৰণতে ভবা হয় যে হাউছ অৱ কমনছলৈ অ-লিবাৰেল চৰকাৰ নিৰ্বাচিত হ’লেহে চেষ্টা কৰা সংস্কাৰৰ সফলতাৰ সঠিক বিচাৰ সম্ভৱ হ’ব, যিটো সময়ত ভোটদানৰ উল্লেখযোগ্য ধাৰাটোৱে চৰকাৰৰ প্ৰতি সৰল আনুগত্য, বা লিবাৰেল পাৰ্টিৰ প্ৰতি আনুগত্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে তেন্তে ইয়াক পৰ্যবেক্ষণ কৰিব পৰা যাব।

#### প্ৰাদেশিক আৰু ভূ-খণ্ডীয় ৰাজনীতি

উত্তৰ-পশ্চিম টেৰিটৰী আৰু নুনাভুটৰ টেৰিটৰিয়েল বিধানসভাসমূহ কোনো ৰাজনৈতিক দল নথকা একমত চৰকাৰ। সকলো সদস্যই নিৰ্দলীয় হিচাপে বহি থাকে। আন প্ৰাদেশিক আৰু টেৰিটৰিয়েল বিধানসভাৰ কেইজনমান স্বতন্ত্ৰ সদস্য আছে, যিবোৰ নীতিগতভাৱে ফেডাৰেল হাউছ অৱ কমনছৰ সৈতে মিল আছে; উদাহৰণস্বৰূপে, ২০০৯ চনৰ ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী ভিকি হাণ্টিংটনে ডেল্টা চাউথত বৰ্তমানৰ এটৰ্নী জেনেৰেল ৱালী অপলক সংকীৰ্ণভাৱে পৰাস্ত কৰিছিল। ২০১৯ চনৰ নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত দুজন নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচিত হয়।

### কোষ্টা ৰিকা

কোষ্টা ৰিকাত বৰ্তমানৰ আইন অনুসৰি কোনো নাগৰিকক কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ প্ৰতিনিধিত্ব অবিহনে নিৰ্দলীয় হিচাপে কোনো নিৰ্বাচিত পদৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া হোৱা নাই। যিকোনো মনোনয়ন কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ জৰিয়তে কৰিব লাগিব, বৰ্তমানৰ আইনী ব্যৱস্থাৰ কাঠামোৰ বাবে, য’ত নিৰ্বাচনী সংহিতা অনুসৰি নিৰ্বাচিত পদৰ বাবে প্ৰাৰ্থীৰ মনোনয়নৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ একচেটিয়া অধিকাৰ আছে।

কিন্তু নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ হোৱাটো কোষ্টা ৰিকা সংবিধানৰ ২৫ নং অনুচ্ছেদৰদ্বাৰা সুৰক্ষিত, যিয়ে সংগঠনৰ স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰে; গতিকে কোনো নাগৰিকক কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰাজনৈতিক দলত থাকিবলৈ বাধ্য কৰিব নোৱাৰি আৰু আন কোনো ৰাজনৈতিক গোটত যোগদান কৰিব পাৰে। প্ৰতিটো বিধানসভাৰ সময়ছোৱাত কোষ্টা ৰিকা বিধানসভাৰ কিছুমান ডেপুটি (ডিপুটাডো, বিধায়কৰ বাবে ব্যৱহৃত শব্দ) স্বাধীন হোৱাটো সাধাৰণ কথা; এইটো কেণ্টনৰ পৌৰসভাৰ মেয়ৰ (alcaldes)সকলৰ সৈতেও হৈছে।

### মেক্সিকো

জেইমে হেলিঅ'ড'ৰ' ৰড্ৰিগেজ কাল্ডেৰন (জন্ম ১৯৫৭), কেতিয়াবা তেওঁৰ ডাকনাম "ব্ৰংকো" বুলিও কোৱা হয়, এজন মেক্সিকান ৰাজনীতিবিদ আৰু উত্তৰ নুৱেভ' লিঅ'ন ৰাজ্যৰ প্ৰাক্তন গৱৰ্ণৰ আৰু তেওঁৰ কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িত নহয়। জুন ৭,  ২০১৫ (2015 -06-07) অনুসৰি, তেওঁ নুৱেভ’ লিঅ’নৰ গৱৰ্ণৰ নিৰ্বাচিত হৈ দেশখনৰ প্ৰথমজন নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে ইতিহাস ৰচনা কৰে।

### আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ

#### ৰাষ্ট্ৰপতি

আমেৰিকাৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ ৱাশ্বিংটন আছিল এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ।
আজিলৈকে নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱা একমাত্ৰ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ ৱাশ্বিংটন। ৱাশ্বিংটনে জন এডামছ আৰু আলেকজেণ্ডাৰ হেমিল্টনক কেন্দ্ৰ কৰি ফেডাৰেলিষ্ট ফৈদ আৰু থমাছ জেফাৰচন আৰু জেমছ মেডিচনক কেন্দ্ৰ কৰি ডেম’ক্ৰেটিক-ৰিপাব্লিকান ফৈদ হিচাপে কঠিন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰা ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ বিকাশৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। ৱাশ্বিংটনে আশংকা কৰিছিল যে পক্ষপাতিত্বই অৱশেষত দেশখন ধ্বংস কৰিব, আৰু বিখ্যাতভাৱে ১৭৯৬ চনত তেওঁৰ বিদায়ী ভাষণত "দলীয় মনোভাবৰ কুৎসিত প্ৰভাৱ"ৰ বিৰুদ্ধে সতৰ্ক কৰি দিছিল।

১৮৪১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত জন টাইলাৰক হুইগ পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয় আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ বাকী সময়ছোৱাত বেছিভাগেই স্বতন্ত্ৰ হৈ থাকে। পিছলৈ ১৮৪৪ চনত তেওঁ টাইলাৰ পাৰ্টিৰ অধীনত কিছুসময়ৰ বাবে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হয় যদিও ভোট বিভাজন কৰি হুইগ প্ৰাৰ্থী হেনৰী ক্লেক নিৰ্বাচন দিব বুলি ভয়ত তেওঁ আঁতৰি যায়।

১৯০০ চনৰপৰা আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বাবে নিৰ্দলীয় হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা প্ৰাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত ১৯৮০ চনত কংগ্ৰেছী জন এণ্ডাৰছন, ১৯৯২ আৰু ১৯৯৬ চনত কোটিপতি উদ্যোগী ৰছ পেৰট (১৯৯৬ চনত নৱপ্ৰতিষ্ঠিত ৰিফৰ্ম পাৰ্টিৰ অধীনত), ১৯৯৬ আৰু ২০০০ চনৰ নিৰ্বাচনত গ্ৰীণ পাৰ্টিৰ প্ৰাক্তন প্ৰাৰ্থী ৰালফ নাডাৰ, আৰু "নেভাৰ ট্ৰাম্প" ৰক্ষণশীল প্ৰাৰ্থী ইভান আদি অন্তৰ্ভুক্ত ৱাশ্বিংটনৰ পিছত সকলো নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ ভিতৰত পেৰটে সৰ্বোত্তম প্ৰদৰ্শন আগবঢ়াইছিল, নিৰ্বাচনী মহাবিদ্যালয়ত কোনো ভোট লাভ কৰা নাছিল যদিও জনপ্ৰিয় ভোটৰ ১৯ শতাংশ লাভ কৰিছিল আৰু নিৰ্বাচনৰ বতৰৰ আৰম্ভণিতে তেওঁৰ বিৰোধী বিল ক্লিণ্টন আৰু জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্বাচনত আগবাঢ়িছিল। ইয়াৰ উপৰি মেকমুলিনে তেওঁৰ গৃহ ৰাজ্য ইউটাত ২১ শতাংশ জনপ্ৰিয় ভোট লাভ কৰিছিল যদিও দেশৰ বাকী অংশৰপৰা তেওঁ বিশেষ সমৰ্থন লাভ কৰা নাছিল। ২০১৬ আৰু ২০২০ চনৰ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰাইমাৰীত নিৰ্দলীয় চিনেটৰ বাৰ্নি চেণ্ডাৰছে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল যদিও শেষত ২০১৬ বা ২০২০ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন দুয়োটাতে বেলটত উপস্থিত নাছিল যদিও তেওঁ নিজৰ গৃহ ৰাজ্য ভাৰম’ণ্টত ৰাইট-ইন প্ৰাৰ্থী হিচাপে ৫%তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় ভোট লাভ কৰিছিল।

২০০৮ চনত নাডাৰে কেইবাখনো ৰাজ্যত বেলটৰ সুবিধা লাভ কৰিবলৈ নিউ মেক্সিকো, ডেলাৱেৰ আৰু অন্যান্য ঠাইত স্বতন্ত্ৰ দল গঠন কৰে। ২০২৪ চনত ৰবাৰ্ট এফ কেনেডি জুনিয়ৰে একে উদ্দেশ্যেৰে কেইবাখনো ৰাজ্যত "We the People" দল গঠন কৰিছিল, যদিও তেওঁ স্বাধীন।

জো লিবাৰমেন (যিজনে লিবাৰমেনৰ বাবে কানেকটিকাট সৃষ্টি কৰিছিল)কে ধৰি ফেডাৰেল দৌৰৰ আন কেইবাজনো প্ৰাৰ্থীয়েও একেধৰণৰ কৌশল অৱলম্বন কৰিছে।

#### ৰাজ্যপাল

ইলিনয়, মেইন, অৰেগন, ৰোড আইলেণ্ড, টেক্সাছ, আলাস্কা আৰু নৰ্থ ডাকোটাই গৱৰ্ণৰ হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচিত কৰিছে: ইলিনয়ৰ প্ৰথম দুজন গৱৰ্ণৰ শ্বেড্ৰাক বণ্ড আৰু এডৱাৰ্ড ক'লছ; ১৯৭৪ চনত জেমছ বি লংলিৰ লগতে ১৯৯৪ আৰু ১৯৯৮ চনত মেইনৰপৰা এংগাছ কিং; ২০১০ চনত ৰোড আইলেণ্ডৰপৰা লিংকন চাফী; ১৯৩০ চনত অৰেগনৰপৰা জুলিয়াছ মাইয়াৰ; ১৮৫৯ চনত টেক্সাছৰপৰা ছেম হিউষ্টন; আৰু ২০১৪ চনত আলাস্কাৰপৰা বিল ৱাকাৰ। কানেকটিকাটৰ লৱেল পি ৱেইকাৰ জুনিয়ৰক কেতিয়াবা স্বতন্ত্ৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হয় যদিও কাৰিকৰীভাৱে এইটো শুদ্ধ নহয়; তেওঁ এ কানেকটিকাট পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল (যিটোৱে তেওঁক অসংলগ্ন প্ৰাৰ্থীতকৈ ভাল বেলট প্লেচমেণ্ট দিছিল), ডেম'ক্ৰেটিক আৰু ৰিপাব্লিকান দলৰ মনোনীতসকলক পৰাস্ত কৰিছিল। আন এজন প্ৰাক্তন গৱৰ্ণৰ যাক কেতিয়াবা নিৰ্দলীয় হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়, তেওঁ হ’ল জেছি ভেণ্টুৰা, যিয়ে প্ৰকৃততে ৰিফৰ্ম পাৰ্টিৰ মিনেছ’টা সংযুক্ত সংস্থাৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল, যিয়ে পিছলৈ দলটোৰপৰা বিচ্ছিন্ন হৈ নিজৰ মূল নাম মিনেছ’টা ইণ্ডিপেণ্ডেন্স পাৰ্টিলৈ ঘূৰি আহিছিল। ১৯৩৩ চনত নৰ্থ ডাকোটাই ৰিপাব্লিকান/ননপাৰ্টিচান লীগৰ সদস্য হিচাপে উইলিয়াম লেংগাৰক গৱৰ্ণৰ নিৰ্বাচিত কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৩৭ চনত নিৰ্দলীয় হিচাপে ৰাজ্যপাল নিৰ্বাচিত হয়।

১৯৭১ চনত ভাৰ্জিনিয়াৰ ৰাজ্যিক চিনেটৰ হেনৰী হাউৱেল, যিজন প্ৰাক্তন ডেম’ক্ৰেট, নিৰ্দলীয় হিচাপে লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰ নিৰ্বাচিত হয়। দুবছৰৰ পাছত তেওঁ নিৰ্দলীয় হিচাপে গৱৰ্ণৰ পদৰ প্ৰচাৰ চলাইছিল যদিও ১৫ হাজাৰ ভোটত পৰাস্ত হৈছিল।

২০০৬ চনত কেইবাজনো বিফল নিৰ্দলীয় ৰাজ্যপাল পদৰ প্ৰাৰ্থীয়ে নিজৰ নিৰ্বাচনী দৌৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মেইনত ৰাজ্যখনৰ বিধায়িকা বাৰ্বাৰা মেৰিলে (পূৰ্বতে ডেম’ক্ৰেট) ২১% ভোট লাভ কৰে। টেক্সাছত দেশীয় সংগীত গায়িকা আৰু ৰহস্য ঔপন্যাসিক কিংকি ফ্ৰাইডমেনে ১২.৪৩% ভোট লাভ কৰে, আৰু ৰাজ্যিক নিয়ন্ত্ৰক কেৰ’ল কিটন ষ্ট্ৰেহৰ্নে ১৮.১৩% ভোট লাভ কৰে। দৌৰত ষ্ট্ৰেহৰ্ণ আৰু ফ্ৰাইডমেনৰ উপস্থিতিৰ ফলত তেওঁলোকৰ আৰু দুটা প্ৰধান দলৰ মাজত চাৰিটা দিশত বেলট বিভাজিত হয়।

২০১০ চনত ফ্ল’ৰিডাৰ গৱৰ্ণৰ চাৰ্লি ক্ৰীষ্টে ৰিপাব্লিকান দল এৰি নিৰ্দলীয় দল হয়। (পিছলৈ তেওঁ ডেম’ক্ৰেট হৈছিল। ) তেওঁ ৰিপাব্লিকান দল এৰিলে কাৰণ তেওঁ আমেৰিকাৰ চেনেট নিৰ্বাচনৰ বাবে ৰিপাব্লিকান দলৰ প্ৰাইমাৰীত প্ৰাক্তন ষ্টেট হাউছৰ অধ্যক্ষ মাৰ্কো ৰুবিঅ’ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিব নিবিচাৰিছিল, ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱাটো পছন্দ কৰিছিল। ডেম’ক্ৰেটিক দলৰ প্ৰাৰ্থী কেণ্ড্ৰিক মীকৰ আগত ক্ৰীষ্টে স্থান লাভ কৰিলেও ৰুবিঅ’ই নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰে।

২০১৪ চনত হনোলুলুৰ প্ৰাক্তন মেয়ৰ মুফি হানেমেনে হাৱাই ৰাজ্যৰ গৱৰ্ণৰ পদৰ বাবে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল, ইয়াৰ পূৰ্বে ৰাজ্যখনৰ ডেম’ক্ৰেটিক দলৰ প্ৰাইমাৰীত প্ৰচাৰ চলাইছিল। ফলত ডেম’ক্ৰেটিক দলৰ প্ৰাৰ্থী ডেভিদ ইগে ৪৯% বহুত্বৰে গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। লগতে ২০১৪ চনত ভালডেজৰ প্ৰাক্তন মেয়ৰ বিল ৱাকাৰে গৱৰ্ণৰ নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰে। ২০১৮ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে ৱাকাৰে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও ২০২২ চনত পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। তেওঁ জয়ী নহ’ল যদিও ২০% ভোট লাভ কৰে।

#### কংগ্ৰেছ

##### প্ৰতিনিধি সদন

আমেৰিকাৰ হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভতো দেখা গৈছে এমুঠিমান নিৰ্দলীয় সদস্য। উদাহৰণস্বৰূপে ভাৰমণ্টৰ বাৰ্নি চেণ্ডাৰছ, ভাৰ্জিনিয়াৰ ভাৰ্জিল গুড, অহাইঅ’ৰ ফ্ৰেজিয়াৰ ৰিমছ, উইচকনচিনৰ ভিক্টৰ বাৰ্গাৰ আৰু মিছিগানৰ জাষ্টিন আমাছ আৰু পল মিচেল।

##### চেনেট

ইতিহাসৰ পাতত আমেৰিকাৰ চেনেটলৈ কেইবাজনো নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হৈছে। উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ হ’ল ১৯ শতিকাত ইলিনয়ৰ ডেভিদ ডেভিছ (এজন প্ৰাক্তন ৰিপাব্লিকান) আৰু ২০ শতিকাত ভাৰ্জিনিয়াৰ হেৰী এফ বাইৰ্ড জুনিয়ৰ (যিজন ডেম’ক্ৰেট হিচাপে প্ৰথম কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল)। কিছুমান বিষয়াই কোনো দলৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছে যদিও কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰি থকাৰ সময়তে (তেনেকৈ নিৰ্বাচিত নোহোৱাকৈ) স্বাধীন হৈ পৰিছে, যেনে অৰেগনৰ ৱেইন মৰ্ছে ৰিপাব্লিকান দল এৰি নিৰ্দলীয় হোৱাৰ পিছত দুবছৰৰ পাছত ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিত যোগদান কৰে। ১৯৩০ চনত কংগ্ৰেছত ৰিপাব্লিকান দলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা হেৰুৱাই নেব্ৰাস্কাৰ চিনেটৰ জৰ্জ ডব্লিউ নৰিছে চাৰিটা কাৰ্যকালৰ বাবে ৰিপাব্লিকান হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত নিৰ্দলীয় দললৈ সলনি হয়। ১৯৩৬ চনত নৰিছে নিৰ্দলীয় হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হয় যদিও পিছলৈ ১৯৪২ চনত ৰিপাব্লিকান কেনেথ এছ ৱেৰীৰ হাতত চূড়ান্ত পুনৰ নিৰ্বাচনৰ প্ৰচেষ্টাত পৰাস্ত হয়।

###### ২০০০ চনৰপৰা

ভাৰমণ্টৰ চিনেটৰ জিম জেফৰ্ডছে ২০০১ চনত ৰিপাব্লিকান পাৰ্টি এৰি নিৰ্দলীয় দল এৰিছিল। জেফৰ্ডছৰ দলৰ মৰ্যাদা সলনি কৰাটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য আছিল কাৰণ ইয়াৰ ফলত ৰিপাব্লিকান আৰু ডেম’ক্ৰেটৰ মাজত (ৰিপাব্লিকান দলৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি ডিক চেনিৰ সৈতে, যিয়ে অনুমাণিকভাৱে ৰিপাব্লিকান দলৰ সপক্ষে সকলো সম্পৰ্ক ভাঙি পেলাব) চেনেটৰ গঠন ৫০ৰপৰা ৫০লৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল, ৪৯ জন ৰিপাব্লিকান, ৫০ জন ডেম’ক্ৰেট আৰু এজন নিৰ্দলীয়। জেফৰ্ডছে চেনেটৰ পৰিৱেশ আৰু ৰাজহুৱা কাম সমিতিৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি পোৱাৰ বিনিময়ত ছিনেটত ডেম’ক্ৰেটিক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে ভোট দিবলৈ সন্মত হয় আৰু ২০০২ চনৰ নিৰ্বাচনলৈকে ডেম’ক্ৰেটসকলে ছিনেটৰ নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখিছিল, যেতিয়া ৰিপাব্লিকানসকলে পুনৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰিছিল। ২০০৭ চনৰ কাৰ্যকালৰ শেষত জেফৰ্ডছে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০০২ চনৰ নিৰ্বাচনৰ এদিন পূৰ্বে মিনেছ’টাৰ ইণ্ডিপেণ্ডেন্স পাৰ্টিৰ ডিন বাৰ্কলিক পল ৱেলষ্টোনৰ ছিনেটৰ আসন পূৰণ কৰিবলৈ নিযুক্তি দিয়া হয়, যিজনে পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈ থকাৰ সময়তে কেইবা সপ্তাহ আগতে মৃত্যুবৰণ কৰে। বাৰ্কলেই দুয়োটা দলৰ সৈতে ককাচ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে।

২০০৬ চনত অৱসৰপ্ৰাপ্ত জিম জেফৰ্ডছে নিৰ্দলীয় হিচাপে খালী কৰা চেনেটৰ আসনখনত জয়লাভ কৰে নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ বাৰ্নি চেণ্ডাৰছে আৰু ২০১২, ২০১৮ আৰু ২০২৪ চনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৯১ চনৰপৰা ২০০৭ চনলৈকে তেওঁ ভাৰমণ্ট-এট-লাৰ্জৰ বাবে আমেৰিকাৰ হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভছৰ স্বতন্ত্ৰ সদস্য আছিল। লগতে ২০০৬ চনত জো লিবাৰমেন এজন প্ৰাক্তন ডেম’ক্ৰেট আছিল আৰু প্ৰাইমাৰীত পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত তৃতীয়পক্ষৰ অধীনত (লিবাৰমেন পাৰ্টিৰ বাবে কানেকটিকাট) নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। নিৰ্বাচনৰ পিছত লিবাৰমেনে ২০১৩ চনত অৱসৰ লোৱালৈকে নিজকে নিৰ্দলীয় ডেম’ক্ৰেট হিচাপে নামভৰ্তি কৰে। ২০০৬ চনত কংগ্ৰেছৰ একমাত্ৰ দুজন বিজয়ী নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী আছিল চেণ্ডাৰছ আৰু লিবাৰমেন, দুয়োজনে ডেম’ক্ৰেটৰ সৈতে ককাচ কৰিছিল। ২০১২ চনত এংগাছ কিং মেইনৰপৰা নিৰ্দলীয় হিচাপে আমেৰিকাৰ চেনেটলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ২০১৮ চনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত ২০২৪ চনত তৃতীয়বাৰৰ বাবে জয়লাভ কৰে।

জ' বাইডেনৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ত ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ প্ৰাক্তন সদস্য কিৰ্ষ্টেন চিনেমা আৰু জো মানচিনে চেণ্ডাৰছ আৰু কিঙৰ সৈতে যোগদান কৰি নিৰ্দলীয় ডেম’ক্ৰেট হয়। তেওঁলোকক মধ্যপন্থী ডেম’ক্ৰেট বা কনজাৰ্ভেটিভ ডেম’ক্ৰেট হিচাপে দেখা যায়, আৰু তেওঁলোকৰ সিদ্ধান্তৰ ব্যাখ্যা দিবলৈ পক্ষপাতিত্ব বৃদ্ধিৰ উদাহৰণ দিয়া হয়। তেওঁলোকে নিজৰ সংযোগ সলনি কৰাৰ পাছত ১৭ সংশোধনী অনুমোদনৰ পিছত ছিনেটত একক কংগ্ৰেছত সৰ্বাধিক নিৰ্দলীয় লোকৰ সংখ্যা আছিল।

**ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ**

ৰাজ্য আৰু স্থানীয় পৰ্যায়তো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলে উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছে, প্ৰায়ে এনে প্ৰেক্ষাপটত সফলতা লাভ কৰিছে য’ত দলীয় সংযোগ কম প্ৰভাৱশালী বা নিৰ্বাচন অদলীয়।

**মেয়ৰ আৰু পৌৰসভাৰ নেতা**

বিশেষকৈ বৃহৎ চহৰত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে নিৰ্বাচনত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ লগতে জয়ীও হোৱা বহু ক্ষেত্ৰত দেখা গৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে, নিউয়ৰ্ক চহৰৰ প্ৰাক্তন মেয়ৰ মাইকেল ব্লুমবাৰ্গে ২০০২ চনৰপৰা ২০১৩ চনলৈকে ৰিপাব্লিকান হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল যদিও তৃতীয় কাৰ্যকালৰ বাবে তেওঁ নিৰ্দলীয় হিচাপে জয়ী হৈছিল। স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলে মিনিয়াপলিছৰ দৰে চহৰৰো নেতৃত্ব দিছে, য’ত চাৰ্লছ ষ্টেনভিগে গোটেই ১৯৭০ চনটো স্বতন্ত্ৰ মেয়ৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। এই নেতাসকলে প্ৰায়ে দলীয় মতাদৰ্শৰ ওপৰত প্ৰাগমেটিক শাসনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, বৈচিত্ৰ্যমজ় ভোটাৰৰ ভিত্তিক আকৰ্ষণ কৰে।

**ৰাজ্যিক বিধায়িনী**

কংগ্ৰেছতকৈ কম সাধাৰণ যদিও নিৰ্দলীয়সকলে মাজে মাজে ৰাজ্যিক বিধায়িনী দলত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। বিশেষকৈ মেইন আৰু আলাস্কাত স্বতন্ত্ৰ ৰাজ্যিক বিধায়কৰ ইতিহাস দেখা গৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে, আলাস্কা ষ্টেট হাউছত নিৰ্দলীয়সকলে কেতিয়াবা মিত্ৰজোঁট চৰকাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে, ঘনিষ্ঠভাৱে বিভক্ত চেম্বাৰত নিজৰ প্ৰভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰিছে। এই বিধায়কসকলে দলীয় মঞ্চৰ কঠোৰ আনুগত্যতকৈ আঞ্চলিক বা নীতি-নিৰ্দিষ্ট বিষয়ক প্ৰায়ে অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে।

**ন্যায়িক আৰু নিৰপেক্ষ কাৰ্যালয়**

বিশেষকৈ ন্যায়পালিকাৰ বহুতো ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় কাৰ্যালয় আনুষ্ঠানিকভাৱে দলহীন, যিয়ে নিৰ্দলীয়সকলক সফলতাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰাজ্যিক বিদ্যালয়ৰ অধীক্ষক বা নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকল সাধাৰণতে এনে ৰাজনীতিবিদ যিয়ে নিজকে স্বাধীন বা একেবাৰেই কোনো দল নথকা বুলি পৰিচয় দিয়ে। এই ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে ভোটাৰসকলে দলীয় সংযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰাৰ্থীৰ অৰ্হতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব পাৰে যিহেতু এই পদসমূহৰ বাবে ইয়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া উচিত নহয়।

## এছিয়া

### চীন

#### হংকং

হংকঙৰ বিধান পৰিষদৰ প্ৰায় আধা অংশ নিৰ্দলীয় বা এনে সদস্যৰে গঠিত, যাৰ ৰাজনৈতিক গোটসমূহক বিধানসভাৰ এজন একমাত্ৰ সদস্যই প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কাৰ্য্যকৰী সমষ্টিত ইহঁত সাধাৰণ, আৰু ভৌগোলিক সমষ্টিৰ মাজত ই বিৰল নহয়।

### ভাৰত

নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে নিজৰ ব্যক্তিগত আবেদনৰ ভিত্তিত বা যিকোনো দলৰপৰা পৃথক মতাদৰ্শৰ প্ৰচাৰৰ বাবে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’ব পাৰে। ২০২৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ভাৰতৰ সংসদৰ নিম্ন সদন লোকসভালৈ ৭ গৰাকী নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচিত হৈছিল।

### মালছিয়া

দেৱান ৰাকিয়াট আৰু ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হোৱাটো খুব কমেইহে দেখা গৈছে। মালয়েছিয়াৰ নিৰ্বাচনত বহু নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে নিৰ্বাচনী জমা ধন হেৰুৱাই পেলায় কাৰণ তেওঁলোকে কমেও ১২.৫% বা মুঠ ভোটৰ এক অষ্টম ভোট লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল। যিহেতু মালয়েছিয়াত চিনেটৰসকলক কেৱল মালয়েছিয়াৰ ৰজা বা নিজ নিজ ৰাজ্যিক বিধানসভাৰদ্বাৰা প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ নিৰ্দেশনাতহে নিযুক্তি দিয়া হয়, সেয়েহে স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰসকল যথেষ্ট বিৰল, ইয়াৰে অধিকাংশই টেকন’ক্ৰেট বা নিচ বিশেষজ্ঞ যাৰ কাম হ’ল কোনো মন্ত্ৰ্যালয়ৰ সেৱা আগবঢ়োৱা।

২০১০ চনত পিপলছ জাষ্টিচ পাৰ্টিৰপৰা বৰ্খাস্ত হোৱা নিৰ্দলীয় সাংসদৰ এটা দলে *কনচেনছাছ বেবাছ* নামৰ ৰাজনৈতিক ব্লক গঠন কৰে। সদস্যসকল আছিল জহৰেইন মহম্মদ হাছিম (বায়ন বাৰু), ৱী চূ কেয়ং (ৱাংছা মাজু), জুলকিফলি নৌদিন (কুলিম-বান্দৰ ভাৰু), টান টি বেং (নিবং টেবাল) আৰু মহচিন ফাজলি চামছুৰী (বাগান চেৰাই)। দ্বাদশ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছতো ই স্থায়ী নহ’ল।

মে' ২০১৮ অনুসৰি, জিই১৪ত তিনিজন নিৰ্দলীয় সাংসদ নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও পিছত পাকাটান হাৰাপান (পিকেআৰ)ত যোগদান কৰিছিল, যাৰ ফলত সেই সময়ৰ বাবে নিৰ্দলীয় সাংসদৰ কোনো প্ৰতিনিধিত্ব নাছিল। কিন্তু ২০১৮ চনৰ জুন আৰু ২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে ২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে দেৱান ৰাকিয়াটত বহি থকা ১৩ জন স্বতন্ত্ৰ সংসদ সদস্যলৈ বৃদ্ধি পায়। একে সময়তে ২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ছাবাহ ইউএমএনঅ’ৰ প্ৰায় সকলো সদস্যই দল এৰি স্বাধীন ৰাজনীতিবিদ হয়।

#### দেৱান নেগৰা (চেনেট)

##### চিনেটৰসকল

1. মহম্মদ নাইম মোখতাৰ – ইয়াং ডি-পাৰ্টুৱান আগংদ্বাৰা নিযুক্তি।
2. আমিৰ হামজাহ আজিজান – য়াং ডি-পাৰটুয়ান আগংদ্বাৰা নিযুক্তি।
3. জুলকিফলি হাছান – য়াং ডি-পাৰটুয়ান আগংদ্বাৰা নিযুক্ত।
4. ছালেহুদ্দিন ছাইদিন – ইয়াং ডি-পাৰটুয়ান আগংদ্বাৰা নিযুক্তি।
5. মাৰহামাহ ৰছলি – ইয়াং ডি-পাৰটুয়ান আগংদ্বাৰা নিযুক্তি।
6. লো কিয়ান চুৱান – য়াং ডি-পাৰটুয়ান আগংদ্বাৰা নিযুক্ত।
7. আৱাং সৰিয়ান – য়াং ডি-পাৰটুয়ান আগংদ্বাৰা নিযুক্তি।

#### প্ৰতিনিধি সদন

##### ১৫সংখ্যক মালয়েছিয়াৰ সংসদৰ সংসদৰ সদস্য

| ৰাজ্য | নম্বৰ | সংসদ সমষ্টি | সদস্য |
| --- | --- | --- | --- |
| কেলান্তন | P029 | মাচাং | ৱান আহমদ ফয়হছাল |
| P030 | জেলি | জহাৰী কেচিক |
| P032 | গুৱা মুছাং | মহম্মদ আজিজি আবু নাইম |
| পেনাং | P042 | গেলুগ’ৰ হ্ৰদ | ৱান চাইফুল ৱান জান |
| পেৰাক | P054 | গেৰিক | ফাথুল হুজিৰ অয়োব |
| P056 | লাৰুট (ফেডাৰেল সমষ্টি) | হামজাহ জৈনুদ্দিন |
| P059 | বুকিট গনটাং | চৈয়দ আবু হুছিন হাফিজ চৈয়দ আব্দুল ফাছাল |
| P061 | পাদাং ৰেংগাছ | আজাহাৰী হাছান |
| P067 | কুৱালা কাংছাৰ | ইস্কান্দৰ জুলকৰ্ণাইন আব্দুল খালিদ |
| পাহাং | P082 | ইন্দেৰা মাহকোটা | ছাইফুদ্দিন আব্দুল্লাহ |
| চেলাংগোৰ | P095 | তাঞ্জং কাৰাং (ফেডাৰেল সমষ্টি) | জুলকাফপেৰী হানাপি |
| লাবুৱান | P166 | লাবুয়ান | সুহৈলী আব্দুল ৰহমান |
| ছাবাহ | P167 | কুডাট | ভাৰ্ডন বাহাণ্ডা |
| P181 | টেনম | ৰিডুয়ান ৰুবিন |
| মুঠ | **কেলান্তন** (৩), **পেনাং** (১), **পেৰাক** (৫), **পাহাং** (১), **চেলাংগোৰ** (১), **লাবুৱান** (১), **ছাবাহ** (২) |

#### মালয়েছিয়াৰ ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ প্ৰতিনিধি

কেদাহ ৰাজ্যিক বিধানসভা

২ / ৩৬
কেলান্তন ৰাজ্যিক বিধানসভা

১ / ৪৫
পাহাং ৰাজ্যিক বিধানসভা

১ / ৪৭
চেলাংগোৰ ৰাজ্যিক বিধানসভা

১ / ৫৬
ছাবাহ ৰাজ্যিক বিধানসভা

৬ / ৭৩
ছাৰাৱাক ৰাজ্যিক বিধানসভা

১ / ৮২

| ৰাজ্য | নম্বৰ | সংসদীয় সমষ্টি | নম্বৰ | ৰাজ্যিক সমষ্টি | সদস্য |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| কেদাহ | P009 |  এলৰ চেটাৰ | N12 | চুকা মেনান্তি | জোহৰ আব ঘনি |
| P011 | Pendang | N19 | Sungai Tiang | Abdul Razak Khamis |
| সাঁচ:Country data Kelantan | P024 | Ketereh | N25 | Kok Lanas | Mohamed Farid Zawawi |
| সাঁচ:Country data Perak | P073 | Pasir Salak | N49 | Sungai Manik | Zainol Fadzi Paharudin |
| সাঁচ:Country data Pahang | — | Nominated member | Ahmad Irshadi Abdullah |
| সাঁচ:Country data Selangor | P109 | Kapar | N44 | Selat Klang | Abdul Rashid Asari |
| সাঁচ:Country data Melaka | P139 | Jasin | N24 | Bemban | Mohd Yadzil Yaakub |
| সাঁচ:Country data Sabah | P168 | Kota Marudu | N06 | Bandau | Maijol Mahap |
| P169 | Kota Belud | N08 | Pintasan | Fairuz Renddan |
| P173 | Putatan | N23 | Petagas | Awang Ahmad Sah Awang Sahari |
| P182 | Pensiangan | N44 | Tulid | Jordan Jude Ellron |
| P171 | Kalabakan | N70 | Kukusan | Rina Jainal |
| — | Nominated member | Roger Chin Ken Fong |
| সাঁচ:Country data Sarawak | P195 | Bandar Kuching | N11 | Batu Lintang | See Chee How |
| Total | **Kedah** (2), **Kelantan** (1), **Perak** (1), **Pahang** (1), **Selangor** (1), **Melaka** (1), **Sabah** (6), **Sarawak** (1) |

### উত্তৰ কোৰিয়া

সংসদীয় নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী: ডিপিআৰকে সংসদত আসন লাভৰ বাবে নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদসকলক নিজাববীয়াকৈ প্ৰচাৰ চলাবলৈ অনুমতি দিয়া ব্যৱস্থা। প্ৰাৰ্থীসকলক অৱশ্যে ডিপিআৰকেৰ প্ৰাথমিক দল হোৱাৰ বাবে ফাদাৰলেণ্ড ফ্ৰণ্টৰ অনুমোদন ল’ব লাগিব। নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীক ভোট দিবলৈ ভোটদানকাৰী জনসংখ্যায় স্বতন্ত্ৰ ভোটিং কেন্দ্ৰত ভোটদান কৰিব লাগিব।

ডিপিআৰকেত বৰ্তমান কাৰ্যকৰী হোৱা প্ৰায় সকলো নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থা যিবোৰ স্থানীয় পৰ্যায়ত বিদ্যমান, বেছিভাগেই স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থীৰে গঠিত, কিয়নো ফাদাৰলেণ্ড ফ্ৰণ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰধান দলসমূহে মূলতঃ ডিপিআৰকেৰ নগৰীয়া হৃদয়ভূমিত কাম কৰে। উত্তৰ কোৰিয়াৰ নিৰ্বাচনৰ স্থানীয় পৰ্যায়ত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ মাজত মিত্ৰতা নিষিদ্ধ।[*উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন*]

### নেপাল

নেপালত বিশেষকৈ স্থানীয় চৰকাৰৰ কিছুমান স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ আছে। ২০২২ চনত কাঠমাণ্ডুৰ মেয়ৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ তথা ৰেপাৰ বেলেন শ্বাহ। একেদৰে হৰকা সম্পাং আৰু গোপাল হামাল ক্ৰমে ধৰণ আৰু ধনগাঢ়ীৰ দৰে কিছুমান ডাঙৰ চহৰৰ মেয়ৰ হিচাপেও নিৰ্বাচিত হয়।

### পাকিস্তান

পাকিস্তানত নিৰ্বাচনত থিয় হৈ আছে স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ২০০৮ চনৰ পাকিস্তানৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ৩০ জন নিৰ্দলীয় সংসদ সদস্য পাকিস্তানৰ সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিধানসভাত চাৰিজন প্ৰাৰ্থীয়ে আসন লাভ কৰিছিল। ২০১৩ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় দলে ৯খন আসন লাভ কৰিছিল। ২০২৪ চনত পাকিস্তান তেহৰিক-ই-ইনছাফ সমৰ্থিত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে ৯৪খন আসন লাভ কৰিছিল কাৰণ পাকিস্তানৰ নিৰ্বাচন আয়োগে দলটোক আনুষ্ঠানিকভাৱে নিষিদ্ধ কৰিছিল।

### ফিলিপাইনছ

১৯৪৬ চনৰপৰা নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয়| বছৰ | ৰাষ্ট্ৰপতি | উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি | চেনেট | হাউচ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ১৯৪৬ | নাই | নাই | নাই | ৫ / ৯৮ |
| ১৯৪৭ | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | নাই | প্ৰযোজ্য নহয় |
| ১৯৪৯ | নাই | নাই | ০ / ৮ | ১ / ১০০ |
| ১৯৫১ | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ০ / ৮ | প্ৰযোজ্য নহয় |
| ১৯৫৩ | পৰাজয় | নাই | ০ / ৮ | ১ / ১০২ |
| ১৯৫৫ | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ০ / ৮ | প্ৰযোজ্য নহয় |
| ১৯৫৭ | নাই | নাই | ০ / ৮ | ০ / ১০২ |
| ১৯৫৯ | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ০ / ৮ | প্ৰযোজ্য নহয় |
| ১৯৬১ | পৰাজয় | পৰাজয় | ০ / ৮ | ১ / ১০৪ |
| ১৯৬৩ | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ০ / ৮ | প্ৰযোজ্য নহয় |
| ১৯৬৫ | পৰাজয় | নাই | ০ / ৮ | ৩ / ১০৪ |
| 1967 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ১ / ৮ | প্ৰযোজ্য নহয় |
| 1969 | পৰাজয় | নাই | নাই | ২ / ১১০ |
| 1971 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | নাই | প্ৰযোজ্য নহয় |
| 1978 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ১ / ১৯০ |
| 1981 | পৰাজয় | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় |
| 1984 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ৬ / ২০০ |
| 1986 | নাই | নাই | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় |
| 1987 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ০ / ২৪ | ২৩ / ২১৪ |
| 1992 | নাই | নাই | ০ / ২৪ | ৬ / ২১৬ |
| 1995 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ১ / ১২ | ৭ / ২২০ |
| 1998 | পৰাজয় | নাই | ১ / ১২ | ৭ / ২২০ |
| 2001 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ৫ / ১৩ | ৮ / ২৫৬ |
| 2004 | নাই | বিজয়ী | ০ / ১২ | ৪ / ২৬১ |
| 2007 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ১ / ১২ | ৪ / ২৭১ |
| 2010 | পৰাজয় | নাই | ১ / ১২ | ৭ / ২৮৬ |
| 2013 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ২ / ১২ | ৬ / ২৯৩ |
| 2016 | নাই | পৰাজয় | ৩ / ১২ | ৪ / ২৯৭ |
| 2019 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ১ / ১২ | ২ / ৩০৪ |
| 2022 | পৰাজয় | নাই | ৪ / ১২ | ৬ / ৩১৬ |
| 2025 | প্ৰযোজ্য নহয় | প্ৰযোজ্য নহয় | ২ / ১২ | ১১ / ৩১৭ |

১৯০৭ চনৰ ফিলিপাইনছ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত প্ৰথম নিৰ্বাচনৰ পিছৰেপৰা নিৰ্দলীয়সকলক অংশগ্ৰহণৰ অনুমতি দিয়া হৈছে আৰু আসন লাভ কৰিছে। সেই প্ৰথম নিৰ্বাচনত নেচনেলিষ্ট পাৰ্টিৰ পিছতে নিৰ্দলীয়সকলৰ সদস্য আছিল সৰ্বাধিক। প্ৰথমবাৰৰ বাবে যেতিয়া চেনেট গঠন কৰা হৈছিল, তেতিয়া ১৯১৬ চনত ইয়াৰ প্ৰথম নিৰ্বাচনতো নিৰ্দলীয়সকলে অংশগ্ৰহণ কৰি এখন আসন লাভ কৰিছিল। ১৯৪১ চনৰ নেচনেলিষ্ট ভূমিস্খলনত তিনিওজন নিৰ্দলীয় নেচনেলিষ্ট পাৰ্টিৰ একমাত্ৰ অসদস্য যিয়ে প্ৰতিনিধি সদনত জয়লাভ কৰিছিল; এইটোৱেই আছিল নিৰ্দলীয়সকলক চেনেটত বন্ধ কৰি দিয়াৰ আৰম্ভণিও।

১৯৪৬ চনত আমেৰিকাই স্বাধীনতা প্ৰদান কৰাৰ পাছত নেচনেলিষ্ট আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিৰ মাজত দুটা দলীয় ব্যৱস্থা স্থাপন কৰা হয়, য'ত যিকোনো এটা দলৰ মনোনয়ন লাভ কৰিব নোৱাৰা কিছুমান প্ৰাৰ্থীয়ে বেলটত "স্বাধীন নেচনেলিষ্ট" বা "স্বাধীন লিবাৰেল" হিচাপে উপস্থিত হয়, যিটো ক্ষেত্ৰত হ'ব পাৰে। কোনো দলৰ সৈতে জড়িত নথকা নিৰ্দলীয়সকলে এতিয়াও নিৰ্বাচনত অংশগ্ৰহণ কৰি বিচ্ছিন্নভাৱে জয়ী হ’বলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৯৬১ চনৰ ফিলিপাইনছৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় চাৰ্জিঅ’ অছমেনা জুনিয়ৰে ইমানুৱেল পেলেজৰ হাতত সংকীৰ্ণভাৱে পৰাস্ত হয়। প্ৰথমটো অগ্ৰগতি আছিল ১৯৬৭ চনৰ ফিলিপাইনছৰ চেনেট নিৰ্বাচনত য’ত নিৰ্বাচনৰ প্ৰাকক্ষণত মৃত্যু হোৱা গ’ডেনচিঅ’ এণ্টনিনোৰ বিধৱা মেগনোলিয়া এণ্টনিনোৱে জয়লাভ কৰিছিল।

১৯৭২ চনত ফাৰ্ডিনাণ্ড মাৰ্কছে সামৰিক আইন ঘোষণা কৰি কংগ্ৰেছ ভংগ কৰে আৰু নতুন সংবিধান জাৰি কৰে যাৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ফিলিপাইনছৰ সংসদীয় নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়, য'ত এজন নিৰ্দলীয় জয়ী, নিৰ্দলীয়ও ১৯৮৪ চনত জয়ী হয়। ১৯৮৬ চনৰ ফিলিপাইনছৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত প্ৰতাৰণা কৰাৰ অভিযোগত ১৯৮৬ চনৰ পিপল পাৱাৰ বিপ্লৱৰ পিছত মাৰ্কছক উৎখাত কৰা হয়। মাৰ্কছৰ পিছত ক'ৰাজন একুইনোৱে নতুন সংবিধান জাৰি কৰে যিয়ে বহুদলীয় ব্যৱস্থাৰ সূচনা কৰে। ইয়াত দলসমূহে ছিনেটৰ নিৰ্বাচনত সম্পূৰ্ণ ১২ জনীয়া স্লেট উপস্থাপন কৰিব নোৱাৰে, যাৰ ফলত আন্তঃদলীয় সহযোগিতাৰ প্ৰয়োজন হয়, য’ত নিৰ্দলীয়সকলকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনৰ ফিলিপাইনছৰ চেনেট নিৰ্বাচনত দুজন নিৰ্দলীয় জয়ী হৈছিল: জুয়ান পন্স এনৰিলে (যিজনে পিছলৈ ১৯৯৮ চনৰ ফিলিপাইনছৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল আৰু পৰাস্ত হৈছিল) আৰু গ্ৰেগ'ৰিয়া হোনাছান, যি দুয়োজনে একুইনোৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ত অভ্যুত্থান চলাবলৈ একত্ৰিত হৈছিল। ২০০১ চনৰ ইডিএছএ বিপ্লৱে নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা প্ৰধান প্ৰাৰ্থীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰে আৰু সম্প্ৰচাৰক নোলি ডি কাষ্ট্ৰোৱে ছিনেটৰ নিৰ্বাচনত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে। বিৰোধী পুৱেৰ্ছা এন মাছা মিত্ৰজোঁটৰ অতিথি প্ৰাৰ্থী আছিল যদিও তেওঁলোকৰ প্ৰচাৰ সভাত তেওঁ কেতিয়াও যোগদান কৰা নাছিল। ২০০৪ চনত তেওঁ প্ৰশাসনৰ কে-৪ মিত্ৰজোঁটৰ অতিথি প্ৰাৰ্থী হিচাপে উপ-সভাপতি হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল আৰু সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ অলপ কম ভোট লাভ কৰি জয়ী হৈছিল।

স্থানীয় পৰ্যায়ত ২০০৭ চনত প্ৰশাসনৰ দুজন প্ৰাৰ্থীক পৰাস্ত কৰি পাম্পাংগাৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় প্ৰাক্তন পুৰোহিত এডি পানলিলিঅ’। অৱশেষত ২০১০ চনৰ নিৰ্বাচনৰ সময়ত যেতিয়া পানলিলিঅ’ই লিবাৰেল পাৰ্টিলৈ বদলি হয়, তেতিয়া ২০০৭ চনৰ নিৰ্বাচনত তেওঁক প্ৰহাৰ কৰা বুলি ৰায় দিয়া হ’ল; ২০১০ চনত তেওঁ পৰাজিত হয়।

২০১০ চনৰ হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভৰ নিৰ্বাচনত ৭ জন নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও নিৰ্বাচনৰ পিছত দুজনৰ বাহিৰে বাকী সকলোৱে এটা ৰাজনৈতিক দলত যোগদান কৰিছিল। নিৰ্দলীয়সকলে কেৱল জিলা নিৰ্বাচনতহে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’ব পাৰে, আৰু নিৰ্দলীয় হিচাপে দল-তালিকা নিৰ্বাচনত অংশগ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে।

নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰাত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে আইনৰ অধীনত দল থকাসকলে যিমান পাৰে খৰচ কৰিব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকক মনোনীত কৰা ৰাজনৈতিক দলৰ খৰচ টেপ কৰিবলৈ সক্ষম নহয়।

নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীসকল অদলীয় ৰাজনীতিবিদৰপৰা পৃথক; প্ৰথম কেইজন মুকলিকৈ দলীয় নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচিত হয়, আনহাতে দ্বিতীয়সকলে বাৰাংগাই নিৰ্বাচনৰ দৰে অদলীয় নিৰ্বাচনত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় বিধায়িনী দলসমূহে নিজকে স্বতন্ত্ৰ আৰু নিৰপেক্ষ সদস্যৰ সৈতে বিচাৰি পাব পাৰে।

### কাটাৰ

কাটাৰত ৰাজনৈতিক দলসমূহ আইনৰদ্বাৰা নিষিদ্ধ। সকলো নিৰ্বাচিত বিষয়া স্বতন্ত্ৰ।

### টাইৱান

২০১৮ চনৰ টাইৱানৰ স্থানীয় নিৰ্বাচনৰ পিছত মাত্ৰ এজন স্বতন্ত্ৰ স্থানীয় মুৰব্বী আছিল: টাইপেইৰ মেয়ৰ কো ৱেন-জে।

২০১৯ চনৰ ৬ আগষ্টত কো ৱেন-জে টাইৱান পিপলছ পাৰ্টি প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

২০২২ চনৰ টাইৱানৰ স্থানীয় নিৰ্বাচনৰ পিছত এজন স্বতন্ত্ৰ স্থানীয় মুৰব্বী আছিল: মিয়াওলি কাউণ্টিৰ কাউণ্টি মেজিষ্ট্ৰেট চুং টুং-চিন।

## ইউৰোপ

### আজাৰবাইজান

আজাৰবাইজানত ৰাষ্ট্ৰীয় বিধানসভাৰ বহুতো স্বতন্ত্ৰ সদস্য আছে, যেনে আয়তান মুস্তাফায়েভা।

### বুলগেৰিয়া

বুলগেৰিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ৰুমেন ৰাদেৱ বুলগেৰিয়ান ছ’চিয়েলিষ্ট পাৰ্টিৰ সমৰ্থনত নিৰ্দলীয়। ২০১৬ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচিত হৈছিল ৰাদেৱ। এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদে সংসদত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিব যদিহে তেওঁলোকে ৪% থ্ৰেছহ’ল্ড পাছ কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত ভোট সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ফলত ৰাজনৈতিক দলৰ দৰে আচৰণ কৰে। অৱশ্যে কোনো এটা দলৰ নাগৰিক কোটাৰ অংশ হ’ব পাৰে। নাগৰিক কোটা হৈছে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা, যিসকলক কোনো এটা দলৰ নিৰ্বাচনী তালিকাত প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়, দলত প্ৰত্যক্ষভাৱে যোগদান নকৰাকৈ। প্ৰতিটো দলত নিজেই যোগদান কৰিবলৈ বাধ্য নকৰাকৈ দলতে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীক নিজৰ তালিকাত নিমন্ত্ৰণ কৰাৰ ক্ষমতা আছে।

### ক্ৰ'ৱেচিয়া

২০১৫ চনত এক নিৰ্ণায়ক নিৰ্বাচনৰ অন্তত টিহোমিৰ অৰেস্কোভিচক ক্ৰ’ৱেচিয়াৰ প্ৰথমজন দলবিহীন প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।

### ইষ্টোনিয়া

ইষ্ট’নিয়াৰ সকলো ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে যিকোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।

### ফিনলেণ্ড

ফিনলেণ্ডৰ ৬ষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰপতি মাৰ্শ্বাল মেনাৰহাইম
১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৬ চনলৈকে ফিনলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা মাৰ্শ্বাল চি জি ই মেনাৰহাইমে কোনো দলৰ সৈতে জড়িত হ’ব বিচৰা নাছিল। ১৯১৮ চনৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ১৯১৯ চনৰ জুলাইলৈকে ৰাজ্যিক ৰিজেণ্ট/কেয়াৰটেকাৰ হিচাপে ১৯১৯ চনৰ জুলাই মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত নেশ্যনেল প্ৰগ্ৰেছিভৰ প্ৰাৰ্থী কাৰ্লো জুহো ষ্টাহলবাৰ্গৰ বিৰুদ্ধেও নিৰ্দলীয় হিচাপে থিয় দিছিল।

লগতে ২০১২ চনৰপৰা ২০১৮ চনলৈকে নেশ্যনেল ক’লিচন পাৰ্টিত ফিনলেণ্ডৰ দ্বাদশ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে প্ৰথম কাৰ্যকালত ছয় বছৰ কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ পাছত ২০১৮ চনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় ছাউলি নিনিষ্টো। ছাউলি নিনিষ্টোৰ স্বতন্ত্ৰ/অদলীয় ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে মৰ্যাদা তেওঁৰ ঐতিহাসিক অনুমোদন ৰেটিং আৰু জনপ্ৰিয়তাৰ বাবেই বুলি কোৱা হৈছে, যিটো ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত ৯০% অনুকূল আছিল যাৰ ভিতৰত ৫২% লোকে কয় যে নিনিষ্টোৱে ৰাষ্ট্ৰপতি পদটো "অতি অনুকূলভাৱে" চম্ভালিছিল।

### ফ্ৰান্স

ফ্ৰান্সত পৌৰসভা বা জিলা নিৰ্বাচনত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলক সঘনাই sans etiquette ("লেবেল নোহোৱাকৈ") হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।

ঊনবিংশ শতিকা আৰু বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত বেছিভাগ ফৰাচী জাতীয় ৰাজনীতিবিদেই আছিল স্বাধীন। প্ৰথম আধুনিক ফৰাচী ৰাজনৈতিক দলসমূহ ১৯০০ চনৰ আৰম্ভণিৰ (একচন লিবেৰেল আৰু ৰেডিকেল পাৰ্টিৰ প্ৰতিষ্ঠা)ৰ। ৰাজনৈতিক দলৰ ওপৰত প্ৰথম আইন প্ৰণয়ন ১৯১১ চনৰ, যদিও ১৯২৮ চনতহে সংসদ সদস্যসকলে সংসদীয় পঞ্জীৰ বাবে এটা ৰাজনৈতিক দল বাছনি কৰিবলগীয়া হৈছিল (হয়তো আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো গোটত যোগদান কৰি, বা এজনৰ সৈতে শিথিলভাৱে আপাত বা সহযোগী হিচাপে কাম কৰি), আৰু ১৯৪৫ চনৰ পিছতহে সংসদীয় কামত গাঁথনিগত ৰাজনৈতিক দলসমূহে আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।

নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত নিৰ্দলীয়সকলে সংসদীয় দলৰ লগত নিজকে সংলগ্ন কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখা গৈছিল। কিছুমান ক্ষেত্ৰত স্বতন্ত্ৰ ডেপুটিসকলে একত্ৰিত হৈ নিজাকৈ এটা কাৰিকৰী গোট গঠন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে ১৯৩২ চনত চাৰিটা কাৰিকৰী গোট গঠন কৰা হৈছিল: বাঁওপন্থী বাঁওপন্থী স্বতন্ত্ৰ বাঁওপন্থী, য’ত ১২ জন ডেপুটি আছিল; কেন্দ্ৰীয় সোঁপন্থী উদাৰবাদী বাঁওপন্থী, ২৬ জন ডেপুটিৰে; ছয়জন ডেপুটিৰে সোঁপন্থী কৃষিজীৱী ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টছ ফৰ ইকনমিক, ছ'চিয়েল এণ্ড পিচেণ্ট একচন; আৰু উগ্ৰ সোঁপন্থী ৰাজতন্ত্ৰবাদী স্বতন্ত্ৰ গোট, ১২ জন ডেপুটিৰে—এই চাৰিটা কাৰিকৰী গোটে এইদৰে ডেপুটিৰ দশম ভাগৰ এক অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি সমাজবাদী এছ এফ আই অ’, কেন্দ্ৰীয় বাঁওপন্থী পি আৰ আৰ আৰ এছ, কেন্দ্ৰীয় সোঁপন্থী এ আৰ ডি আৰু ৰক্ষণশীল এফ আৰকে ধৰি বৃহত্তৰ সংসদীয় দলসমূহত সংসদীয় কামৰ বাবে নিজৰ গোটৰ সৈতে বহি থকা কম-বেছিসংখ্যক নিৰ্দলীয়ক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল (apparentés)।

১৯২০ চনত আলেকজেণ্ডাৰ মিলাৰেণ্ডক "লেবেলবিহীন" বেনাৰৰ অধীনত ৰিপাব্লিকৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত কৰা হয়।

কিন্তু আজিকালি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ থকাটো বিৰল, যদিওবা নিৰ্দলীয়সকলে সাধাৰণতে বৰ্তমানৰ ৰাজনৈতিক গোট এটাৰ সৈতে নিজকে জড়িত কৰি লয়। উল্লেখযোগ্য নিৰ্দলীয়সকলৰ ভিতৰত ২০০৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত জোচে ব’ভে। ইমানুৱেল মেক্ৰন মন্ত্ৰী হিচাপে এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ আছিল যদিও ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত থিয় দিবলৈ নিজাকৈ দল গঠন কৰিছিল।

২০০১ চনৰপৰা ২০০৮ চনলৈকে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নামকৰণত "লেবেল নোহোৱাকৈ" ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল। নিজকে "লেবেলবিহীন" বুলি উপস্থাপন কৰা প্ৰাৰ্থী আৰু তালিকাসমূহক তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক সংবেদনশীলতা অনুসৰি ডিভিজি (বিভিন্ন বাওঁ), ডিভিডি (বিভিন্ন সোঁ), ডিভিচি (বিভিন্ন কেন্দ্ৰ) বা এইউটি (অন্য) হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়। গতিকে ২০০৮ চনৰপৰা "বিবিধ" তালিকাৰ বাবে ডি আই ভি (বিবিধ) বা এল ডি আই ভি ক'ড সৃষ্টি কৰা হৈছে যাতে শ্ৰেণীবিভাজন কৰিব নোৱাৰা বা শ্ৰেণীগত স্বাৰ্থ আৰু ডিফল্টভাৱে ঘোষিত লেবেল নথকা মেয়ৰসকলে কোনো ৰাজনৈতিক সংবেদনশীলতা দাবী নকৰে, সেয়া বাওঁ, কেন্দ্ৰ বা সোঁ হওক। AUT (অন্য) গ্ৰেডে ইয়াৰ সংজ্ঞা সলনি নকৰাকৈ DIV গ্ৰেডৰ ঠাই লয়।

### জৰ্জিয়া

২০১৮ চনৰ জৰ্জিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে জয়লাভ কৰি জৰ্জিয়াৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে জয়লাভ কৰি চেলোম জোৰাবিচভিলিয়ে জৰ্জিয়াৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।

### জাৰ্মানী

২০১২ চনৰ মাৰ্চৰপৰা ২০১৭ চনৰ মাৰ্চলৈকে জাৰ্মানীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দলৰ সৈতে জড়িত নোহোৱা প্ৰথমজন ফেডাৰেল ৰাষ্ট্ৰপতি জোৱাচিম গ’ক আজিলৈকে আটাইতকৈ বিশিষ্ট স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ আছিল। ২০১০ চনৰ জাৰ্মানীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত তেওঁ ছ’চিয়েল ডেম’ক্ৰেট আৰু গ্ৰীণছৰ প্ৰাৰ্থী আছিল, ২০১২ চনত দ্য লেফ্টৰ বাহিৰে আন সকলো ডাঙৰ দলৰ প্ৰাৰ্থী আছিল। তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব—যদিও তেওঁৰ ক্ষমতা সীমিত—এটা ব্যতিক্ৰম, কিয়নো জাৰ্মান ইতিহাসত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলে উচ্চ পদবী গ্ৰহণ কৰাটো খুব কমেইহে দেখা গৈছে, অন্ততঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত নহয়। তথাপি এনেকুৱা হৈছে যে ফেডাৰেল কনভেনচনৰদ্বাৰা নিৰ্বাচিত হোৱাৰ কোনো সম্ভাৱনা নথকা এজন ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰাৰ্থী দলৰ সদস্য নাছিল: উদাহৰণস্বৰূপে, ১৯৮৪ চনত গ্ৰীণসকলে লেখিকা লুইজ ৰিন্সাৰৰ কথা ভাবিছিল।

বুণ্ডেষ্টাগ সংসদত প্ৰায় সকলো ডেপুটিয়েই কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ অন্তৰ্গত। ব্যক্তিগতকৃত আনুপাতিক প্ৰতিনিধিত্বৰ ভোটদান ব্যৱস্থাই (১৯৪৯ চনৰ পৰা) ভোটদানৰ নিষ্ক্ৰিয় অধিকাৰ থকা যিকোনো ব্যক্তিক নিৰ্বাচনী জিলাসমূহত প্ৰত্যক্ষ আদেশৰ বাবে থিয় দিবলৈ অনুমতি দিয়ে—সংসদৰ ২৯৯খন আসন বহুত্বৰ ভোটদান ব্যৱস্থা অনুসৰি জিলাসমূহে বিতৰণ কৰে। এনে প্ৰাৰ্থীয়ে নিজৰ প্ৰাৰ্থিত্বৰ সপক্ষে ২০০টা স্বাক্ষৰ দাখিল কৰিবলগীয়া হয়, যিটো দলৰ প্ৰাৰ্থীয়ে পূৰ্বতে কোনো সংসদীয় উপস্থাপন নাছিল। ১৯৪৯ চনৰ প্ৰথমটো বুণ্ডেষ্টাগ নিৰ্বাচনত তিনিজন নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হয়; তাৰ পিছৰপৰা কোনো দল-স্বাধীন প্ৰাৰ্থীয়ে আসন লাভ কৰা নাই। ৰাজ্যিক পৰ্যায়ত পৰিস্থিতি কম-বেছি পৰিমাণে একেই: কেৱল দলৰ সদস্যসকলেহে লেণ্ডটেগ বিধায়িনী দললৈ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ প্ৰকৃত সুযোগ পায়, আৰু দলৰ সদস্যপদ নথকা ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসকল ফেডাৰেল পৰ্যায়ৰ দৰেই বিৰল।

স্থানীয় নিৰ্বাচনত অৱশ্যে স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলক জিলা, চহৰ আৰু পৌৰসভা পৰিষদলৈ নিৰ্বাচিত হোৱাটো সাধাৰণ কথা; কেতিয়াবা বিশেষকৈ উত্তৰ জাৰ্মানীত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলক মেয়ৰ বা লেণ্ড্ৰাট হিচাপেও নিৰ্বাচিত কৰা হয়। জাৰ্মানীত স্থানীয় নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ মুক্ত ভোটাৰ সংস্থা গঠন কৰাটো সাধাৰণ কথা, প্ৰায়ে অধিক সফলতা লাভ কৰে। এই ভোটাৰ সংঘৰ একাধিক মিত্ৰতাই মুক্ত ভোটাৰ গঠন কৰে যিটো পিছলৈ ৰাজনৈতিক দলত পৰিণত হয়। ফ্ৰী ভোটাৰসকলে দুখন ৰাজ্যিক সংসদত পোনপটীয়াকৈ প্ৰৱেশ কৰাত সফল হৈছে: ২০০৮ চনত বাভাৰিয়াৰ লেণ্ডটেগ (বাভাৰিয়াৰ মুক্ত ভোটাৰ) আৰু ২০২১ চনত ৰাইনলেণ্ড-পেলেটিনেটৰ লেণ্ডটেগ ২০১৪ চনত তিনিখন আসন লাভ কৰিছিল যদিও ২০২৪ চনত সকলো আসন হেৰুৱাইছিল।

সংসদৰ এজন স্বতন্ত্ৰ সদস্য, যিজনো ভোটাৰ সংস্থাৰ সদস্য নহয়, তেওঁ অসংলগ্ন সংসদৰ সদস্য ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে, অৰ্থাৎ কোনো সংসদীয় গোটৰ সৈতে জড়িত নহয়। যিজন প্ৰতিনিধি হয় নিজৰ দল (আৰু তেওঁলোকৰ সংসদীয় গোট) এৰি যায় নহয় তাৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয় আৰু আন এজনত যোগদান নকৰে, তেওঁ অসংলগ্ন সদস্য হৈ পৰে। ১৯৮৯ চনত ১৯৮৭ চনত গ্ৰীণ পাৰ্টি এৰি যোৱা আৰু পিছৰ বছৰত গ্ৰীণ সংসদীয় গোটৰপৰা বাদ দিয়া বুণ্ডেষ্টাগৰ সাংসদ থমাছ ৱুপেছালে ফ্ৰেকচনছলোজাৰ এবজেঅৰ্ডনেটাৰ হিচাপে অধিক অধিকাৰ লাভ কৰে, উদাহৰণস্বৰূপে অধিক কথা কোৱাৰ সময় আৰু উপশমিতিত প্ৰতিনিধিত্ব, যেতিয়া ফেডাৰেল সাংবিধানিক আদালতে তেওঁলোকৰ পক্ষত আংশিকভাৱে সিদ্ধান্ত লয়।

১৮৭১ চনত জাৰ্মান একত্ৰীকৰণৰ পিছত প্ৰথম ৰাইচ চ্যান্সেলৰ (চৰকাৰৰ মুৰব্বী) ডি জুৰে জাৰ্মান সাম্ৰাজ্যবাদী ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ কাৰ্যবাহী বিষয়া হিচাপে অদলীয় হিচাপে কাম কৰিছিল, সাধাৰণতে পৰম্পৰাগত আমোলাতন্ত্ৰিক, অভিজাত বা সামৰিক অভিজাত শ্ৰেণীৰপৰা নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ৱাইমাৰ যুগত হোৱা তীব্ৰ ৰাজনৈতিক সংঘাতত কেইবাজনো চ্যান্সেলৰ আৰু ৰাইচ মন্ত্ৰীৰও কোনো দলীয় সম্পৰ্ক নাছিল: এই চ্যান্সেলৰসকল আছিল উইলহেম কুনো (১৯২২–১৯২৩), হান্স লুথাৰ (১৯২৫–১৯২৬), প্ৰাক্তন চেণ্টাৰ ৰাজনীতিবিদ ফ্ৰান্স ভন পেপেন (১৯৩২), আৰু কাৰ্ট ভন শ্ব্লেইচাৰ (১৯৩২–১৯৩৩)। ৰাইচৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পল ভন হিণ্ডেনবাৰ্গে নিযুক্তি দিয়া শেষৰ দুটা মন্ত্ৰীসভাক নাজী পাৰ্টিৰ উত্থানৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষজ্ঞৰ অৰাজনৈতিক মন্ত্ৰীসভা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল, যি নিজেই এজন দলবিহীন (যদিও শক্তিশালীভাৱে ৰক্ষণশীল) আছিল; বহু মন্ত্ৰী দলৰ সদস্য নাছিল।

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত (পশ্চিম) জাৰ্মান মন্ত্ৰীসভাৰ মাত্ৰ দুজন মন্ত্ৰীহে দলৰ সদস্য হোৱা নাই যদিও মিত্ৰজোঁটৰ প্ৰধান দল ছ'চিয়েল ডেম'ক্ৰেটছৰ "টিকটত": শিক্ষা মন্ত্ৰী হান্স লিউচিংক (১৯৬৯–১৯৭২), আৰু অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী ৱাৰ্নাৰ মুলাৰ (১৯৯৮–২০০২)। ন্যায় মন্ত্ৰী ক্লাউছ কিংকেলে নিযুক্তি পোৱাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ১৯৯১ চনত ফ্ৰী ডেম’ক্ৰেট দলত যোগদান কৰে। এটা বিশেষ ক্ষেত্ৰ হ’ল প্ৰাক্তন ফেডাৰেল মন্ত্ৰী আৰু চ্যান্সেলৰ লুডৱিগ এৰহাৰ্ড, যাৰ খ্ৰীষ্টান ডেম’ক্ৰেটিক ইউনিয়ন (চিডিইউ)ৰ সৈতে জড়িততা নিৰ্ণায়কভাৱে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা নাই: যদিও তেওঁ ১৯৪৯ চনৰপৰা ১৯৬৩ চনলৈকে অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী হিচাপে আৰু ১৯৬৩ চনৰপৰা ফেডাৰেল চ্যান্সেলৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল ১৯৬৬ চনত, আনকি ১৯৬৬ চনত চিডিইউ দলৰ অধ্যক্ষ নিৰ্বাচিত হোৱা, এনে লাগে যেন তেওঁ কেতিয়াও সদস্যপদৰ প্ৰ-পত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰা নাছিল বা বৰঙনিও দিয়া নাছিল। ডেৰ ষ্টাৰন আলোচনীৰ গৱেষণাৰপৰা দেখা গৈছে যে ১৯৬৮ চনতহে সৃষ্টি হোৱা চিডিইউ দলৰ আৰ্কাইভত এটা অভিলেখ, য’ত প্ৰৱেশৰ নকল তাৰিখ ১৯৪৯ চনৰ মাৰ্চৰ আৰম্ভণি।

### আইচলেণ্ড

আইচলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰপতি (বৰ্তমান হালা টমাছড’টিৰ) স্বাধীন। আইচলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকলে সাধাৰণতে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ পূৰ্বে বা কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত যিকোনো দলীয় সদস্যপদ ত্যাগ কৰে।

### আয়াৰলেণ্ড

আয়াৰলেণ্ডত সমষ্টিভিত্তিক আনুপাতিক প্ৰতিনিধিত্ব, আনুষ্ঠানিক দলসমূহৰ তুলনামূলকভাৱে শিথিলতা আৰু শক্তিশালী স্থানীয় আৱেগৰ অৰ্থ হৈছে যে ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰপৰাই নিৰ্দলীয়সকলে সংসদীয় পৰিৱেশৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশ গঠন কৰিছে: ডেইল আইৰিয়ান (সংসদ)ৰ আগতীয়া নিৰ্বাচনত ১৯২২ চনত নিৰ্দলীয়সকলে ৭%, ১৯২৩ চনত ৮.৫%, ১৯২৭ চনত ১০.৫%, আৰু ১৯৩২ চনত ৯%, যদিও তুলনামূলকভাৱে অধিক গাঁথনিগত দলৰ বিকাশৰ লগে লগে ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পায়। এইবোৰ আছিল ফ্ৰান্সৰ দৰে অন্যান্য আন্তঃযুদ্ধীয় ইউৰোপীয় গণতন্ত্ৰলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা নিৰ্দলীয়ৰ সংখ্যাৰ সৈতে একে অনুপাত (ওপৰত চাওক)।

২০১০ চনতহে নিৰ্দলীয়সকলেও একেধৰণৰ নিৰ্বাচনী সফলতা লাভ কৰিব, নিৰ্দলীয়সকলে পূৰ্বৰ আন্তঃযুদ্ধৰ উচ্চতম স্তৰ অতিক্ৰম কৰিলে।

২০২০ চনত আইৰিছ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত ডেইল (আইৰিছ সংসদৰ নিম্ন সদন)ত ২৩টা স্বতন্ত্ৰ টিডি (সংসদীয় ডেপুটি) আছিল, যিয়ে মুঠৰ ১৪% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

২৬ নং ছিনাড (আইৰিছ সংসদৰ উচ্চ সদন)ত দহজন স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ আছে, যিয়ে মুঠৰ ১৬% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াৰে দুজনক আয়াৰলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আৰু তিনিজনক ডাবলিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকসকলে নিৰ্বাচিত কৰে। ইয়াৰ উপৰি এজন নিৰ্দলীয় চিনেটৰক টাওইচেকে মনোনীত কৰিছিল আৰু চাৰিজনক কাৰিকৰী পেনেলৰদ্বাৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।

### আইল অৱ মেন

আইল অৱ মেনত নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰ অধিকাংশই নিৰ্দলীয়।

### ইটালী

প্ৰধানমন্ত্ৰী কাৰ্লো আজেগ্লিঅ’ চিয়াম্পি (১৯৯৩–১৯৯৪), লেম্বাৰ্ট’ ডিনি (১৯৯৫–১৯৯৬), জিউলিয়ানো আমাটো (২০০০–২০০১), মাৰিঅ’ মণ্টি (২০১১–২০১৩), জিউচেপে ক’ণ্টে (২০১৮–২০২১) আৰু মাৰিঅ’ ড্ৰাঘি (২০২১–২০২২) কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত স্বাধীন আছিল। ১৯৯৯ চনৰপৰা ২০০৬ চনৰ ভিতৰত চিয়াম্পি ইটালীৰ ৰাষ্ট্ৰপতিও আছিল। ৰাষ্ট্ৰপতি চাৰ্জিঅ' মাটাৰেলা খ্ৰীষ্টান ডেম'ক্ৰেচি আৰু ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ প্ৰাক্তন সদস্য হোৱাৰ পিছতো ২০১৫ চনত নিৰ্দলীয় হিচাপে ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয় (নিৰ্বাচনৰ মুহূৰ্তত তেওঁ সাংবিধানিক আদালতৰ সদস্য আছিল)।

### জাৰ্চি

জাৰ্চিৰ নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰ অধিকাংশই নিৰ্দলীয়।

### কাজাখাস্তান

কাজাখস্তানৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি ভংগ হোৱাৰ পিছত ১৯৯১ চনত নিৰ্বাচিত হোৱাৰ সময়ত নুৰচুলতান নাজাৰবায়েভে আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ হিচাপে দেশখনক নেতৃত্ব দি থাকিল, তাৰ পিছত ১৯৯৯ চনত ওটান (পৰৱৰ্তী সময়ত নুৰ ওটান) দল প্ৰতিষ্ঠা কৰে নিজৰ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰি কাজাখাস্তান গণৰাজ্যৰ ৰাষ্ট্ৰপতি কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্য হ'ব নোৱাৰিব।" এই সংস্কাৰে ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ অদলীয় মৰ্যাদা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, যাৰ ফলত ভৱিষ্যতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকলে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰি দলৰ সদস্যপদ গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিলে। ইয়াৰ পাছত ২০২২ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি কাছিম-জোমাৰ্ট টোকায়েভে অমানত দল এৰি সেই বছৰৰ শেষৰফালে পিপলছ ক’লিচনৰ সমৰ্থনত পুনৰ নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। স্বতন্ত্ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰাৰ্থীয়ে এতিয়াও ৰাজনৈতিক দলকে ধৰি ৰাজহুৱা সংস্থাৰপৰা সমৰ্থন লাভ কৰিব পাৰে। আইন অনুসৰি ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰাৰ্থীসকলক কোনো ৰাজহুৱা সংস্থাই মনোনীত কৰিব লাগিব, য’ত দলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে, যদিও তেওঁলোকে নিৰ্দলীয় হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।

কাজাখাস্তানত সংসদীয় নিৰ্বাচনত ঐতিহাসিকভাৱে দলৰ সৈতে জড়িত আৰু স্বতন্ত্ৰ ডেপুটি উভয়ৰে অনুমতি দিয়া হৈছে। ১৯৯৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ স্বাধীনতাৰ পিছৰ প্ৰথমটো নিৰ্বাচনত কাজাখাস্তানৰ উচ্চতম পৰিষদৰ ১৭৭খন আসনৰ ভিতৰত প্ৰায় ৬৪খন আসনত নিৰ্দলীয় দলে জয়লাভ কৰে। ১৯৯৫ চনত নৱপ্ৰতিষ্ঠিত মজিলিৰ নিৰ্বাচনত দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ সমান্তৰালকৈ নিৰ্দলীয়, স্ব-প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীয়ে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল, প্ৰতিদ্বন্দ্বিতামূলক ৬৭খন আসনৰ ভিতৰত ৭খন আসনত নিৰ্দলীয়ই জয়ী হৈছিল। ২০০৭ চনৰপৰা মজিলিছৰ নিৰ্বাচন সম্পূৰ্ণৰূপে দেশজোৰা দল-তালিকা সমানুপাতিক প্ৰতিনিধিত্বৰ জৰিয়তে অনুষ্ঠিত হৈছিল, যাৰ ফলত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে পদবী লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। ২০২৩ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বাবে মিশ্ৰিত নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থা পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যাৰ ফলত একক সদস্যৰ জিলাত নিৰ্দলীয়সকলে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’ব পাৰে, আনহাতে দলীয় তালিকাই আনুপাতিক স্তৰত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰি আছে।

কাজাখাস্তানৰ চেনেট দলবিহীন হৈয়েই আছে, প্ৰত্যক্ষ দলৰ সৈতে জড়িত নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে নহয়, ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়া বা স্থানীয় বিধানসভাৰদ্বাৰা পৰোক্ষভাৱে নিৰ্বাচিত কৰা চিনেটৰ।

স্থানীয় পৰ্যায়ত, এটা slihats (আঞ্চলিক, চহৰ আৰু জিলা বিধানসভা)সমূহেও স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থীক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ'বলৈ অনুমতি দিয়ে, যদিও শেহতীয়া নিৰ্বাচনত একক সদস্যৰ জিলা আৰু দল-তালিকা সমানুপাতিক প্ৰতিনিধিত্বৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে। ইয়াৰ উপৰি আইনী সংস্কাৰে আকিম আৰু তেওঁলোকৰ ডেপুটিসকলক দলীয় শাখা বা প্ৰতিনিধি কাৰ্যালয়ত পদত অধিষ্ঠিত কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে, যাৰ ফলত স্থানীয় চৰকাৰত দলীয় আনুষ্ঠানিক ভূমিকাত বাধা আৰোপ কৰা হয়।

### ক'ছ'ভ'

২০০৮ চনত ক’ছ’ভ’ৰ স্বাধীনতা ঘোষণাৰ পিছত ক’ছ’ভ’ৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা আৰু স্বতন্ত্ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আতিফেটে জাহজাগা। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ আছিল সমগ্ৰ বাল্কনৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা আৰু নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত নেত্ৰী।

### লিচেনষ্টাইন

১৮৬২ চনৰ লিচেনষ্টাইনৰ সংবিধান অনুসৰি লিচেনষ্টাইনৰ নিযুক্তিপ্ৰাপ্ত গৱৰ্ণৰজন অষ্ট্ৰিয়া আৰু লিচেনষ্টাইন উভয়ৰে কোনো দলৰ সৈতে ৰাজনৈতিকভাৱে অসংলগ্ন হোৱাটো বাধ্যতামূলক আছিল। কিন্তু যিয়েই নহওক, ১৯১৮ চনলৈকে লিচেনষ্টাইনত কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ অস্তিত্ব নাছিল আৰু লিচেনষ্টাইনৰ লেণ্ডটেগৰ সকলো সদস্য নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। বৰ্তমান ব্যৱহৃত ১৯২১ চনৰ লিচেনষ্টাইনৰ সংবিধান অনুসৰি লেণ্ডটেগ আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী দুয়োটা পদৰ বাবে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়ে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’ব পাৰে যদিও ১৯২১ চনৰপৰা কোনো এটা পদতে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচিত হোৱা নাই।

### নেদাৰলেণ্ড

ডিক শ্বুফ ২০২৪ চনৰপৰা ২০২৬ চনলৈকে নেদাৰলেণ্ডৰ স্বতন্ত্ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আছিল যেতিয়া ৰব জেটেন প্ৰধানমন্ত্ৰী নিৰ্বাচিত হৈছিল।

### পোলেণ্ড

পোলেণ্ডৰ চেজম দল-তালিকা নিযুক্তিৰদ্বাৰা নিৰ্বাচিত হয়, যিয়ে অকলশৰীয়া প্ৰাৰ্থীক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ'বলৈ অনুমতি নিদিয়ে, যদিও ২০০১ চনৰপৰা দলবিহীন ভোটাৰ নিৰ্বাচনী সমিতি (pol. KWW, komitet wyborczy wyborców) গঠন কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে; তেওঁলোক প্ৰায় যিকোনো প্ৰকাৰে দলীয় তালিকা, কিন্তু কোনো আনুষ্ঠানিকভাৱে পঞ্জীয়নভুক্ত দল ইয়াৰ পিছত নাই। তেওঁলোক পঞ্জীয়নবিহীনপক্ষ হ’ব পাৰে, যেনে- কুকিজ'১৫ বা অদলীয় আন্দোলন যদিও পিছৰটোৱে কেতিয়াও ৫%ৰ সীমাত উপনীত হোৱা নাছিল। ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘুৰ প্ৰাৰ্থীসকলে ভোটাৰ নিৰ্বাচনী সমিতিও গঠন কৰে (যেনে জাৰ্মান সংখ্যালঘু নিৰ্বাচনী সমিতি, যিয়ে ১৯৯১ চনৰপৰা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত চেজমত প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল), কিন্তু তেওঁলোকে দেশজোৰা সীমাত উপনীত হ’ব নালাগে। কিন্তু চেজমৰ কাৰ্যকালত বহু সদস্যই দল সলনি কৰে বা নিৰ্দলীয় হয়।

২০০১ চনৰ নিৰ্বাচনৰ সময়ত চিভিক প্লেটফৰ্মৰ দৰে টিকট আনুষ্ঠানিকভাৱে দলহীন আছিল, চিভিক প্লেটফৰ্মক বৰ্তমানৰ দৰেই বাস্তৱিক ৰাজনৈতিক দল হিচাপে বহুলভাৱে গণ্য কৰা হৈছিল।

ছিনেটৰ পৰিস্থিতি বেলেগ, কিয়নো ভোটদান ব্যৱস্থাত নিৰ্দলীয়সকলক একক প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ দিয়া হয় আৰু কিছুমানক নিজৰ অধিকাৰত নিৰ্বাচিত কৰা হয়। যোৱা সংসদীয় নিৰ্বাচনত (২০২৩) চাৰিজন নিৰ্দলীয়ই ছিনেটৰ আসন লাভ কৰে।

পোলেণ্ডৰ সকলো ৰাষ্ট্ৰপতি আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্দলীয় হৈ আহিছে। লেচ ৱালেছা কোনো দলৰ সমৰ্থিত প্ৰাৰ্থী নাছিল, বৰঞ্চ ছলিডাৰিটিৰ অধ্যক্ষ আছিল আৰু তেওঁ ইউনিয়নৰ সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন অবিহনে নিৰ্বাচিত হৈছিল (চলিডাৰিটিৰ কিছুমানে প্ৰধানমন্ত্ৰী টাডেউছ মাজোভিচকক পছন্দ কৰিছিল)। আলেকজেণ্ডাৰ কোৱাছনিয়েভস্কি পোলেণ্ড ৰিপাব্লিকৰ ছ’চিয়েল ডেম’ক্ৰেচিৰ নেতা আছিল যদিও নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত তেওঁ আনুষ্ঠানিকভাৱে দলৰপৰা পদত্যাগ কৰে, লগতে লেক কাচিনস্কি, যিজন আইন আৰু ন্যায় (PiS), ব্ৰনিছলাভ কোমোৰ’ভস্কি (PO) আৰু আন্দ্ৰেজ ডুডা (PiS)ৰ প্ৰথম নেতা আছিল। এই পদত্যাগৰ প্ৰয়োজন কাৰণ সংবিধানত কোৱা হৈছে যে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে আন কোনো পদবী গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিব আৰু কোনো ৰাজহুৱা কাম-কাজও কৰিব নোৱাৰিব। পূৰ্বে উল্লেখ কৰা সভাপতিসকলে প্ৰায়ে নিজৰ দলৰ প্ৰচাৰ অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল (যেনে আন্দ্ৰজে ডুডাই দলৰপৰা পদত্যাগ কৰাৰ তিনিমাহৰ পিছত আইন আৰু ন্যায়ৰ প্ৰচাৰ অভিযানত)। কেৰল নাৱৰ’কিয়ে ল এণ্ড জাষ্টিছ দলৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হোৱাৰ পিছতো কেতিয়াও দলটোৰ সদস্য নাছিল আৰু নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে থিয় দিছিল।

### পৰ্তুগাল

২০১৬ চনৰ ৬ মাৰ্চৰপৰা পৰ্তুগালৰ বৰ্তমানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি মাৰ্চেলো ৰেবেলো ডি ছৌছা ২০১৬ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত ছ’চিয়েল ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ আগশাৰীৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও শপত গ্ৰহণৰদিনাই ৰাজনৈতিক সংযোগ স্থগিত ৰাখিছিল।

### ৰাছিয়া

ৰাছিয়াৰ সকলো ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্দলীয় হৈ আহিছে। প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি দিমিত্ৰী মেডভেডেভে সংযুক্ত ৰাছিয়াত যোগদানৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰি কয় যে তেওঁৰ মতে ৰাষ্ট্ৰপতিজন স্বাধীন হ’ব লাগে যাতে তেওঁ নিজৰ ৰাজনৈতিক দলতকৈ দেশৰ স্বাৰ্থৰ সেৱা কৰে।

ৰাছিয়াৰ বৰ্তমানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিন ২০১২ চনৰ ২৬ মে’লৈকে সংযুক্ত ৰাছিয়া দলৰ মুৰব্বী আছিল যদিও তেতিয়াও ইয়াৰ সদস্য নাছিল, এইদৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বাধীন আছিল আৰু এতিয়াও স্বাধীন।

### ছুইডেন

ছুইডেনৰ নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থাটো দলসমূহে নিজৰ দলীয় বেলটৰ বাবে প্ৰাৰ্থী সাংসদক মনোনীত কৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে, আৰু প্ৰতিটো দলে ৰাষ্ট্ৰীয় ভোটৰ ৪% বা তাতকৈ অধিক লাভ কৰিব লাগিব (বা এটা অঞ্চলত ১২%, যিটো কেতিয়াও বিভিন্ন ৪% থ্ৰেছহ’ল্ডত উপনীত হোৱাৰপৰা স্বাধীনভাৱে হোৱা নাই)। ইয়াৰ ফলত স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। এবাৰ নিৰ্বাচিত হ’লে আসনখন ব্যক্তিগত; সাংসদসকলে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্যপদ পদত্যাগ কৰিব পাৰে, বা স্বাধীন হ'বলৈ তেওঁলোকৰ ৰিক্সডাগ আসনসমূহ ধৰি ৰাখিব পাৰে, যিটোক সাধাৰণতে ৰাজনীতিবিদ (শব্দ অৰ্থত 'ৰাজনৈতিক বনৰীয়া') বুলি কোৱা হয়, প্ৰতীকৰ সৈতে: (-)।

চৰকাৰত (কাৰ্যবাহী মন্ত্ৰীসভাত) মন্ত্ৰীসকল সাংসদ হোৱাৰ কোনো প্ৰয়োজনীয়তা নাই, আনকি ৰাজনৈতিকভাৱে জড়িত হোৱাৰ কোনো প্ৰয়োজনীয়তা নাই (যদিও আধুনিক যুগত এইটোৱেই অতিশয় বেছি হৈছে)। অৰ্থাৎ ৰিক্সডাগে বাছনি কৰিলে প্ৰধানমন্ত্ৰীকো কাৰিকৰীভাৱে নিৰ্দলীয় হ’ব পাৰে।

### যুক্তৰাজ্য

১৯৯৮ চনৰ ৰাজনৈতিক দলৰ পঞ্জীয়ন আইনখনে নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থীসকলে ‘স্বাধীন’ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰাৰ সৈতে জড়িত যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰথম নিৰ্দিষ্ট নিয়মসমূহ নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। সেই আইনখন বাতিল কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ বেছিভাগ বিষয়-বস্তু ৰাজনৈতিক দল, নিৰ্বাচন আৰু গণভোট আইন ২০০০ৰ দ্বিতীয় খণ্ডত সামৰি লোৱা হৈছিল কাগজৰ বিৱৰণ আচলতে।

যুক্তৰাজ্যৰ কিছুমান গোট যি কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় বা আঞ্চলিক দলৰ সৈতে জড়িত নহয়, তেওঁলোকে স্থানীয়তাভিত্তিক ৰাজনৈতিক দল পঞ্জীয়ন কৰিছে। কিছুমান ইংৰাজী উদাহৰণ হ’ল ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট কিডাৰমিনিষ্টাৰ হাস্পতাল এণ্ড হেল্থ কনচাৰ্ণ, এপচম এণ্ড ইৱেল ৰেচিডেণ্টছ এছ’চিয়েশ্যন, ডেভিজ গাৰ্ডিয়ানছ, ডাৰৱেণ্টছাইড ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টছ আৰু ইষ্ট ইয়ৰ্কশ্বাৰ ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টছ।

#### হাউচ অৱ কমনছ

বিংশ শতিকাৰ আগতে যুক্তৰাজ্যৰ হাউছ অৱ কমনছলৈ নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হোৱাটো মোটামুটি সাধাৰণ কথা আছিল যদিও ১৯৪৫ চনৰপৰা এই সংখ্যা অতি কম। ১৯৭০ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত লেবাৰ পাৰ্টিয়ে তেওঁক নিৰ্বাচিত নকৰাৰ পাছত নিৰ্দলীয় হিচাপে থিয় দি মাৰ্থাৰ টিডফিলৰ আসনখন দখল কৰিছিল এছ অ’ ডেভিছে।

১৯৯৭ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত টেটনত নিৰ্বাচিত হৈছিল সাংবাদিক মাৰ্টিন বেলে বৰ্তমানৰ নীল হেমিল্টনক পৰাস্ত কৰি দুৰ্নীতি বিৰোধী মঞ্চত থিয় দিছিল। ১৯৫১ চনৰ পিছত কমনছলৈ নতুনকৈ নিৰ্বাচিত হোৱা তেওঁ আছিল প্ৰথমজন নিৰ্দলীয়। ২০০১ চনত তেওঁ বেলেগ সমষ্টিত অসফল হৈ থিয় দিছিল।

২০০১ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট কিডাৰমিনিষ্টাৰ হাস্পতাল এণ্ড হেল্থ কনচাৰ্ণ পাৰ্টিৰ ৰিচাৰ্ড টেইলৰ ৱাইৰ ফৰেষ্ট সমষ্টিৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। ২০০৫ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত টেইলৰে ৱাইৰ ফৰেষ্টৰ হৈ পুনৰ নিৰ্বাচিত হয় আৰু শেহতীয়াকৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা একমাত্ৰ নিৰ্দলীয় হিচাপে পৰিগণিত হয়।

২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনত সংসদৰ দুজন স্বতন্ত্ৰ (বা স্থানীয় দল) সদস্য নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও পাঁচ বছৰৰ পাছত দুয়োজনেই পৰাস্ত হৈছিল। একেটা নিৰ্বাচনতে পিটাৰ ল’ ব্লেনাউ গ্ৱেণ্টত নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ২০০৬ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত ল'ৰ মৃত্যু হয়: ফলত উপ-নিৰ্বাচনে স্থানীয় দল ব্লেনাউ গ্ৱেণ্ট পিপলছ ভইচৰ দাই ডেভিছক নিৰ্বাচিত কৰে। উপ-নিৰ্বাচনটো অস্বাভাৱিক আছিল কাৰণ আশী বছৰতকৈও অধিক সময়ৰ ভিতৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এজন নিৰ্দলীয়ই পূৰ্বে আন এজন নিৰ্দলীয়ই দখল কৰা আসন দখল কৰিছিল।

২০১০, ২০১৫ আৰু ২০১৭ চনৰ নিৰ্বাচনত কমনছলৈ মাত্ৰ এজন নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হৈছিল: নৰ্থ ডাউনৰ সদস্য চিলভিয়া হাৰ্মন, কনজাৰ্ভেটিভৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ বাবে আলষ্টাৰ ইউনিয়নিষ্ট পাৰ্টি এৰি যোৱা ইউনিয়নবাদী।

ৰাজনীতিবিদসকলে কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে কমনছলৈ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত দলটোৰ চাবুকৰপৰা পদত্যাগ কৰাৰ, বা প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰো কেইবাটাও দৃষ্টান্ত দেখা গৈছে। ২০১০–২০১৫ চনৰ সংসদত ইয়াৰ উদাহৰণ আছিল মাইক হেনকক (পূৰ্বতে লিবাৰেল ডেম’ক্ৰেট), এৰিক জয়ছ (পূৰ্বতে লেবাৰ) আৰু নাডিন ড’ৰিছ, এগৰাকী কনজাৰ্ভেটিভ যিয়ে সংসদৰ এটা অংশৰ বাবে হুইপ প্ৰত্যাহাৰ কৰিছিল আৰু এইদৰে সেই সময়ছোৱাত নিৰ্দলীয় হিচাপে বহিছিল।

ব্ৰিটিছ সংসদীয় নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীসকলে প্ৰায়ে থিয় দিয়ে, প্ৰায়ে নিৰ্দিষ্ট স্থানীয় বিষয়ৰ ওপৰত মঞ্চ লৈ, কিন্তু সাধাৰণতে সফলতা লাভ নকৰে। ২০০১ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ উদাহৰণ আছিল এষ্টন ভিলাৰ সমৰ্থক ইয়ান ৰবিনছন, যিয়ে অধ্যক্ষ ডাগ এলিছে ফুটবল ক্লাবটো চলোৱাৰ ধৰণৰ প্ৰতিবাদত ছাটন কল্ডফিল্ড সমষ্টিত নিৰ্দলীয় হিচাপে থিয় দিছিল। আন এটা উদাহৰণ এজন নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী, চেলিছবেৰী সমষ্টিত, আৰ্থাৰ আথাৰ পেণ্ড্ৰাগন, এজন স্থানীয় কৰ্মী আৰু ৰজা আৰ্থাৰৰ স্বঘোষিত পুনৰ্জন্ম।

আন নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িত আৰু ইয়াৰ প্ৰাক্তন সদস্য হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ লেবেলৰ তলত থিয় দিব নোৱাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, লেবাৰ পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ হোৱাৰ পিছত কেইবামাহো কিন্তু ৰিচপেক্ট ক'লিচন প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ আগতেই জৰ্জ গ্যালোৱেৰ সাংসদে নিজকে "স্বাধীন লেবাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।

২০০৫ চনৰ ২৩ মাৰ্চত আগন্তুক সাধাৰণ নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীক সমৰ্থন কৰিবলৈ স্বতন্ত্ৰ নেটৱৰ্ক গঠন কৰা হয়। স্বতন্ত্ৰ নেটৱৰ্কে এতিয়াও স্থানীয়, আঞ্চলিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ইউৰোপীয় নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীক সমৰ্থন কৰে। ইয়াৰ এটা জৈৱিক নীতিৰ গোট আছে যিবোৰক বেল নীতি বুলি জনা যায় আৰু লৰ্ড নোলানৰ জনজীৱনৰ মানদণ্ডৰ সৈতে অতি ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। স্বতন্ত্ৰ নেটৱৰ্কে তেওঁলোকৰ প্ৰাৰ্থীৰ ওপৰত কোনো ধৰণৰ মতাদৰ্শ বা ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ জাপি নিদিয়ে।

২০০৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত বহু কোটিপতি পল জাজে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ইউৰোপীয় দুয়োটা নিৰ্বাচনতে ব্ৰিটেইনত থিয় দিয়া নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ সংখ্যা বৃদ্ধিৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা ছাতিৰ দৰে সংগঠন জুৰী টিম গঠন কৰে।

২০২৪ চনত ৫৯সংখ্যক সংসদলৈ ৬ জন নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ অভিলেখ নিৰ্বাচিত হৈছিল।

##### স্বতন্ত্ৰ আৰু অবৰ্ণিত প্ৰাৰ্থী

ৰাজনৈতিক দল, নিৰ্বাচন আৰু গণভোট আইন ২০০০ৰ দ্বিতীয় খণ্ডত হাউছ অৱ কমনছকে ধৰি ব্ৰিটেইনৰ সকলো সংসদ আৰু বিধানসভাৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে থিয় দিব বিচৰা ব্যক্তিসকলক তিনিটা বেলট পেপাৰৰ বৰ্ণনাৰ ভিতৰত এটা ব্যৱহাৰ কৰাৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছে। সেই বৰ্ণনাবোৰ এটা পঞ্জীয়নভুক্ত ৰাজনৈতিক দলৰ নাম; "স্বাধীন" শব্দটো; বা একেবাৰেই বৰ্ণনা নাই।

যদিহে কোনো প্ৰাৰ্থীয়ে বেলট পেপাৰৰ বিৱৰণ বাকচটো খালী এৰি থৈ "স্বাধীন" বা "বৰ্ণনা নাই" প্ৰাৰ্থী হিচাপে থিয় নহয়, তেন্তে তেওঁলোকৰ প্ৰাৰ্থিত্ব পঞ্জীয়নভুক্ত ৰাজনৈতিক দলৰ সংশ্লিষ্ট বিষয়াৰ স্বাক্ষৰিত প্ৰমাণ-পত্ৰৰে নিশ্চিত কৰিব লাগিব, যিটো নিৰ্বাচন প্ৰশাসন আইন ২০০৬ৰ ৫২ নং ধাৰাত উল্লেখ কৰা হৈছে।

#### হাউচ অৱ লৰ্ডছ

হাউছ অৱ লৰ্ডছত ৰাজনৈতিক দলৰপৰা স্বাধীন বহু সমনীয়া অন্তৰ্ভুক্ত। কিছুমান কেৱল কোনো গ্ৰুপিঙৰ সৈতে জড়িত নহয়, আনহাতে আন এটা, ডাঙৰ, গ্ৰুপিংক ক্ৰছবেঞ্চাৰৰ আনুষ্ঠানিক নাম দিয়া হয়। ইয়াৰ উপৰি লৰ্ডছ স্পিৰিচুৱেল (ইংলেণ্ডৰ চাৰ্চৰ বিচপ)সকলৰ দলীয় সম্পৰ্ক নাই।

#### স্কটিছ সংসদ, চেনেড (ৱেলছ সংসদ) আৰু উত্তৰ আইৰিছ বিধানসভা

২০০৩ চনৰ স্কটিছ সংসদীয় নিৰ্বাচনত তিনিজন এম এছ পি নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়: ডেনিছ কানাভান (ফালকাৰ্ক ৱেষ্ট), জিন টাৰ্নাৰ (ষ্ট্ৰেথকেলভিন আৰু বিয়াৰ্ছডেন) আৰু মাৰ্গো মেকড’নাল্ড (লথিয়ানছ)। ২০০৪ চনত কেম্পবেল মাৰ্টিনে (পশ্চিম স্কটলেণ্ড অঞ্চল) স্কটিছ নেচনেল পাৰ্টি এৰি নিৰ্দলীয় আৰু ২০০৫ চনত ব্ৰায়ান মণ্টেইথে (মিড স্কটলেণ্ড আৰু ফাইফ) কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টি এৰি নিৰ্দলীয় হয়। ২০০৭ চনৰ স্কটিছ সংসদীয় নিৰ্বাচনত মাৰ্গো মেকড’নাল্ডক পুনৰ নিৰ্দলীয় এম এছ পি হিচাপে ঘূৰাই অনা হয় আৰু চাৰি বছৰৰ পাছত তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। সংসদৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়তে ২০১৪ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। যিহেতু তেওঁ নিৰ্দলীয় আঞ্চলিক এম এছ পি হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল, সেয়েহে উপ-নিৰ্বাচন হ’ব নোৱাৰিলে আৰু ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনলৈকে তেওঁৰ আসন খালী হৈ থাকিল।

২০০৫ চনত ব্ৰিটেইনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ব্লেনাউ গ্ৱেণ্টত লেবাৰৰ এজন চৰকাৰী প্ৰাৰ্থীৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়াৰ পাছত পিটাৰ ল’ক লেবাৰ পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিধানসভা আৰু ব্ৰিটেইনৰ সংসদত নিৰ্দলীয় হয়। ২০০৬ চনত পিটাৰ ল’ৰ মগজুৰ টিউমাৰত মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ পত্নী ট্ৰিছ ল’ই প্ৰচাৰ চলাই পৰৱৰ্তী উপ-নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে আসনখন গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০০৭ চনৰ ৱেলছ বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত পুনৰ আসনখন দখল কৰে।

২০১৬ চনত ইউকেআইপি ৱেলছৰ তেতিয়াৰ নেতা হিচাপে নাথান গিলে ইউকেআইপি বিধানসভাৰ গোটৰ নেতা নিৰ্বাচিত হোৱা নীল হেমিল্টনৰ সৈতে হোৱা মতানৈক্যৰ পিছত গোটটোৰপৰা আঁতৰি নিৰ্দলীয় হিচাপে বহিবলৈ লয়। প্লেইড চাইমৰুৰ নেত্ৰী লিয়ান উডৰ সৈতে একাধিকবাৰ ফলিং আউট হোৱাৰ পিছত ২০১৬ চনৰ শেষৰফালে ডাফিড এলিছ-থমাছে প্লেইড চাইমৰু গ্ৰুপ এৰি থৈ যায়। এলিছ-থমাছে কয় যে প্লেইড চাইমৰু এৰি যোৱাৰ কাৰণ হ’ল ৱেলছৰ শ্ৰমিক চৰকাৰৰ সৈতে কাম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ই গুৰুতৰ নহয়। ২০১৮ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীত প্লেইড চাইমৰুৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হৈছিল নীল মেকইভয়ক আৰু ২০২১ চনলৈকে স্বতন্ত্ৰ এ এম হিচাপে বহিছিল। ২০১৭ চনৰ ২৭ ডিচেম্বৰত নাথান গিলে পদত্যাগ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ঠাইত মেণ্ডী জ’নছক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। ২০১৮ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত মেণ্ডী জ’নে তেওঁৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ ওপৰত হোৱা পৰিণতিৰ বাবে ইউকেআইপি গ্ৰুপ এৰি থৈ যায়।

#### স্থানীয় নিৰ্বাচন

ইংলেণ্ডৰ কেইবাটাও অঞ্চলত প্ৰত্যক্ষভাৱে নিৰ্বাচিত মেয়ৰৰ প্ৰৱৰ্তনৰ ফলত ষ্টক অন ট্ৰেণ্ট, মিডলছব্ৰ’, বেডফোৰ্ড, হাৰ্টলিপুল আৰু মেন্সফিল্ডত কাউন্সিল চলাবলৈ নিৰ্দলীয় নিৰ্বাচিত হোৱাৰ সাক্ষী হৈ পৰিছে। লণ্ডনৰ প্ৰথমজন মেয়ৰ কেন লিভিংষ্টনে প্ৰথমে নিৰ্দলীয় হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল, তেওঁ লেবাৰৰ চৰকাৰী প্ৰাৰ্থী ফ্ৰেংক ডবছনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পুনৰ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ পূৰ্বে তেওঁক পুনৰ লেবাৰ পাৰ্টিত ভৰ্তি কৰা হয়।

নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীসকলে সঘনাই থিয় হয় আৰু স্থানীয় পৰিষদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁলোকৰ বাবে স্থানীয় চৰকাৰী সন্থাৰ এটা বিশেষ স্বতন্ত্ৰ গোট আছে। কেইবাটাও স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষ সম্পূৰ্ণৰূপে বা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে স্বতন্ত্ৰ সদস্যৰে গঠিত, যেনে চিটি অৱ লণ্ডন কৰ্প'ৰেশ্যন, আইলছ অৱ চিলি কাউন্সিল, অৰ্কনি আইলেণ্ডছ কাউন্সিল, শ্বেটলেণ্ড আইলেণ্ডছ কাউন্সিল আৰু আউটাৰ হেব্ৰিডছৰ কমহেয়াৰলে নান আইলিয়ান ছিয়াৰ (ৱেষ্টাৰ্ণ আইলছ কাউন্সিল)।

২০২৩ চনত চেণ্ট্ৰেল বেডফোৰ্ডশ্বাইৰ ইংলেণ্ডৰ প্ৰথমটো একক কৰ্তৃপক্ষ হিচাপে পৰিগণিত হয় যাৰ স্বতন্ত্ৰ প্ৰশাসন।

২০১২ চনৰ নিৰ্বাচনত ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছত নিৰ্বাচিত হোৱা আৰক্ষী আৰু অপৰাধ আয়ুক্তৰ প্ৰায় এক চতুৰ্থাংশ নিৰ্দলীয় আছিল।

### ইউৰোপীয় সংসদ

ইউৰোপীয় সংসদত এনে ৰাজনীতিবিদক নন-ইনস্ক্ৰিট বুলি কোৱা হয়।

## তথ্যসমূহ