Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ডুবাই

| দুবাই
دبي |
| --- |
| মহানগৰ |
| দুবাই |
| সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ মানচিত্ৰত ডুবাইৰ অৱস্থান |
| ৰাষ্ট্ৰ |  সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত |
| আমিৰাত |  ডুবাই আমিৰাত |
| প্ৰতিস্থাপক | উবেইড বিন ছৈয়দ আৰু মাকটোম বিন বুট্টি আল মাকট'ম |
| Seat | ডুবাই |
| উপবিভাগ | বহলাওক
নগৰ আৰু গাঁওসমূহ
* জেবেল আলি
* হাট্টা
* আল হুনাইৱাহ
* আল আৱীৰ
* আল হাজাৰাণ
* আল লুছাইলি
* আল মাৰ্কাব
* আল ফাক
* হালি
* আছামা
* উড আল-বাইডা
* আল মালাইহা
* আল মাডাম
* মাৰ্গহাম
* উৰ্কাব জুৱাইজা
* আল কিমা
 |
| চৰকাৰ |
|  • ধৰণ | সাংবিধানিক একনায়কত্ব |
|  • আমিৰ | মহম্মদ বিন ৰছিদ আল মাকট'ম |
|  • ৰাজ কুমাৰ | হামদান বিন মহম্মদ বিন ৰছিদ আল মাকট'ম |
| কালি |
|  • মুঠ | ৪,১১৪ বৰ্গকিমি (১,৫৮৮ বৰ্গমাইল) |
| জনসংখ্যা (১ জানুৱাৰী ২০১৩) |
|  • মুঠ | ২১,০৬,১৭৭ |

**দুবাই** (ইংৰাজী: Dubai; /duːˈbaɪ/ *দু-**বাই; আৰবী: دبي *দুবেঈ*) গুল্ফ উচ্চাৰণ: [dʊˈbɑj]) হৈছে সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ এখন অতি জনপ্ৰিয় চহৰ। ই পাৰ্ছিয়ান গ'ল্ফৰ দক্ষিণ তীৰত অৱস্থিত আৰু দেশৰ সাতখন আমিৰাতৰ অন্যতম। কেৱল আবু ধাবি আৰু ডুবায়েহে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ জটিল বিষয়ৰ ওপৰত দেশৰ বিধায়নীত ভেটো ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰিব পাৰে। ডুবাইত ৱৰ্ল্ড এক্সপ' ২০২০ অনুষ্ঠিত কৰা হ'ব।
ডুবাইক মধ্য পূৱৰ প্ৰধান ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ আৰু গোলকীয় চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ই পৰিবহণৰো এটা প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ১৯৬০ৰ দশৰ পৰা ইয়াৰ অৰ্থনীতিৰ মূল ভেটি হৈছে ব্যৱসায়িক কৰ আৰু কিছু পৰিমাণৰ তৈল কৰ, কিন্ত ১৯৬৬ চনলৈকে ইয়াত তেলৰ আৱিষ্কাৰ হোৱা নাছিল। ১৯৬৯ চনত প্ৰথম তেলৰ ওপৰত কৰ আৰোপ কৰা হৈছিল। নগৰ খনৰ প্ৰৰম্ভিক উন্নয়নত তেলৰ পৰা লাভ কৰা কৰে বহু সহায় কৰিছিল, কিন্তু ইয়াৰ সংৰক্ষণ সীমিত তথা উৎপাদনো নিচেই কম: বৰ্তমান, আমিৰাটৰ ৫%তকৈও কম কৰহে তেলৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়। বৰ্তমান ব্যৱসায়ৰ পশ্চিমীয়া-ধৰণৰ আৰ্হি আৰু পৰ্যটন, বিমানসেৱা, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান, আৰু বিত্তীয় সেৱাসমূহৰ পৰা আহৰণ কৰা প্ৰধান কৰৰ দ্বাৰা আমিৰাতৰ অৰ্থনীতি সঞ্চালিত হয়। শেহতীয়া ভাৱে বহু বৃহৎ নিৰ্মাণ প্ৰকল্প আৰু ক্ৰীড়া অনুষ্ঠানৰ যোগেদি ডুবাই নগৰে পৃথিৱীবাসীৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। নগৰখন পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ওখ অট্টালিকা বুৰ্জ খালিফাকে ধৰি ইয়াত থকা অসংখ্য আকাশচুম্বী আৰু সুউচ্চ অট্টালিকাৰ বাবে পৃথিৱী বিখ্যাত। নগৰ খনৰ বৃহৎ দক্ষিণ এছীয়াৰ কৰ্মশক্তিৰ সৈতে জড়িত মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ বাবে ডুবাইক সমালোচনাও কৰা দেখা যায়। ২০০৭–০৮ বিত্তীয় সংকটৰ ফলত ২০০৮-০৯ চনত ডুবাইৰ সম্পদৰ বজাৰত এক বৰ শোচনীয় প্ৰভাৱ পৰিছিল, কিন্তু প্ৰকল্পিত ২০১৫ বাজেট ঘাটি পূৰণৰ ফলত আমিৰাতলৈ সুস্থিৰতা ঘূৰি আহিছে।

২০১২ চনৰ মতে, দুবাই হৈছে পৃথিৱীৰ ২২শ তম অত্যধিক খৰচী চহৰ আৰু মধ্য পূৱৰ আটাইতকৈ খৰচী চহৰ। ২০১৪ চনত, ডুবাইৰ হোটেলৰ কোঠা জেনেভাৰ পিছতেই বিশ্বৰ দ্বিতীয় ব্যয়বহুল বুলি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। ডুবাইক মধ্য পূৱৰ আটাইতকৈ উৎকৃষ্ট বাসোপযোগী ঠাই বুলিও গণ্য কৰা হয়।

## জলবায়ু

গীষ্মকালত ডুবাইত যথেষ্ট গৰম পৰে, গড় তাপমান দিনত সৰ্বাধিক ৪১ °ছেলছিয়াছ (১০৬ °ফা) আৰু ৰাতি সৰ্বনিম্ন ৩০ °ছেলছিয়াছ (৮৬ °ফা)। আটাইতকৈ গৰম মাহ হৈছে আগষ্ট। বছৰটোৰ বেচিভাগ দিনতেই আকাশত সূৰ্য দেখা পোৱা যায়। শীতকালৰ আটাইতকৈ ঠাণ্ডা মাহ জানুৱাৰীত সৰ্বাধিক তাপমান হৈছে ২৪ °ছেলছিয়াছ (৭৫ °ফা) আৰু সৰ্বনিম্ন তাপমান হৈছে ১৪ °ছেলছিয়াছ (৫৭ °ফা)। যোৱা কিছু দশকৰ পৰা ইয়াত বৃষ্টিপাত কিছু বৃদ্ধি পোৱা দেখা গৈছে, গড় বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাত হৈছে বছৰি ৯৪.৩ মিলিমিটাৰ (৩.৭১ ইঞ্চি)।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# যুক্তিবাদ

**যুক্তিবাদ** (ইংৰাজী: Rationalism) হৈছে জ্ঞানতত্ত্বৰ আন এক প্ৰধান দাৰ্শনিক মতবাদ। অভিজ্ঞতাবাদৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীতে, যুক্তিবাদে বিশ্বাস কৰে যে মানুহৰ জ্ঞানৰ প্ৰধান আৰু আটাইতকৈ নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস হৈছে কেৱলমাত্ৰ যুক্তি আৰু বৌদ্ধিক চিন্তন, ইন্দ্ৰিয়ৰ অভিজ্ঞতা নহয়।

## যুক্তিবাদৰ মূল নীতিসমূহ

যুক্তিবাদৰ ভেটি কেইটামান সুনিৰ্দিষ্ট আৰু যৌক্তিক ধাৰণাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত:

* **পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত জ্ঞান (A Priori Knowledge):** যুক্তিবাদীসকলৰ মতে, কিছুমান সত্য ইমানেই সাৰ্বজনীন আৰু নিশ্চিত যে তাক প্ৰমাণ কৰিবলৈ কোনো বাহ্যিক অভিজ্ঞতা বা পৰীক্ষাৰ প্ৰয়োজন নাই (যেনে- গণিতৰ সূত্ৰসমূহ; ২+২=৪)। এই জ্ঞান অভিজ্ঞতাৰ পূৰ্বেই আমাৰ মনত নিহিত হৈ থাকে।
* **জন্মগত ধাৰণা (Innate Ideas):** অভিজ্ঞতাবাদৰ 'খালী শ্লেট' ধাৰণাটোক প্ৰত্যাখ্যান কৰি যুক্তিবাদে কয় যে মানুহৰ মনটো জন্মতেই সম্পূৰ্ণ খালী নাথাকে। জন্মগতভাৱেই আমাৰ মনত কিছুমান মৌলিক ধাৰণা (যেনে- ঈশ্বৰ, কাৰ্য-কাৰণ, বা জ্যামিতিক ধাৰণা) সোমাই থাকে, যিবোৰ বিকশিত কৰিবলৈ কেৱল যুক্তিৰ প্ৰয়োজন।
* **ইন্দ্ৰিয়ৰ প্ৰতি অবিশ্বাস (Skepticism of the Senses):** আমাৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহে আমাক প্ৰায়ে বিভ্ৰান্ত কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পানীত আধা ডুব গৈ থকা এডাল পোন লাঠী বেকা যেন লাগে, বা মৰুভূমিত মৰীচিকা দেখা যায়। সেয়েহে, চকুৰে দেখা বা কাণেৰে শুনা সকলো বস্তুৱেই প্ৰকৃত সত্য নহ'বও পাৰে। কেৱল যুক্তিৰ দ্বাৰাহে ভ্ৰমৰ পৰা মুক্ত হৈ প্ৰকৃত সত্যত উপনীত হ'ব পাৰি।
* **নিগমন পদ্ধতি (Deductive Reasoning):** যুক্তিবাদে সাধাৰণ সত্যৰ পৰা নিৰ্দিষ্ট সত্যলৈ যোৱাৰ প্ৰণালীক গুৰুত্ব দিয়ে। এটা প্ৰমাণিত আৰু নিশ্চিত ধাৰণাৰ পৰা যুক্তিৰ সহায়ত ধাপে ধাপে আন সত্য আৱিষ্কাৰ কৰাই হৈছে যুক্তিবাদৰ পদ্ধতি।

## প্ৰধান যুক্তিবাদী দাৰ্শনিকসকল

সপ্তদশ আৰু অষ্টাদশ শতিকাত ইউৰোপত যুক্তিবাদৰ সৰ্বাধিক প্ৰসাৰ ঘটিছিল। ইয়াৰ গুৰিয়াল আছিল প্ৰধানকৈ তিনিগৰাকী দাৰ্শনিক:

* **ৰেনে ডেকাৰ্ট (René Descartes):** ফৰাচী দাৰ্শনিক ডেকাৰ্টক 'আধুনিক দৰ্শনৰ পিতৃ' বুলি কোৱা হয়। তেওঁ সকলো বস্তুকে সন্দেহ কৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু শেষত এক চৰম সত্যত উপনীত হৈছিল— *"Cogito, ergo sum"* (মই চিন্তা কৰোঁ, সেয়েহে মই আছোঁ)। তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছিল যে চিন্তা কৰাৰ ক্ষমতাই হৈছে মানুহৰ অস্তিত্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰমাণ।
* **বাৰুখ স্পিনোজা (Baruch Spinoza):** ডাচ দাৰ্শনিক স্পিনোজাই জ্যামিতিৰ আধাৰত সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ এক যুক্তিসংগত ব্যাখ্যা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, গোটেই ব্ৰহ্মাণ্ডখন এক পৰম শংখলা আৰু যৌক্তিক নিয়মত চলে, আৰু ইয়াত কোনো আকস্মিকতাৰ স্থান নাই।
* **গটফ্ৰাইড উইলহেম লাইবনিজ (Gottfried Wilhelm Leibniz):** এইগৰাকী জাৰ্মান দাৰ্শনিকে বিশ্বাস কৰিছিল যে পৃথিৱীৰ প্ৰতিটো বস্তু বা ঘটনাৰ আঁৰতেই এক যুক্তিসংগত কাৰণ আছে। ইয়াক তেওঁ 'পৰ্যাপ্ত কাৰণৰ নীতি' (Principle of Sufficient Reason) বুলি অভিহিত কৰিছিল।

## তথ্যসূত্ৰ
# জনগোষ্ঠী

**জনগোষ্ঠী** বা **জাতিগত গোট** বা **এথনিচিটি** হৈছে মানুহৰ একপ্ৰকাৰ গোট, যাৰ সদস্যসকলে সাধাৰণতে একে জাতীয় উৎপত্তি, ভাষা, ইতিহাস, সংস্কৃতি, আৰু সমাজগত অভিজ্ঞতাৰে একত্ৰিত হৈ থাকে। এই পৰিচয় সাধাৰণতে আত্ম-পৰিচয় আৰু বাহ্যিক স্বীকৃতিৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়।

## ইতিহাস

জাতিগত গোটৰ ধাৰণা প্ৰাচীন কালৰে পৰা দেখা যায়। গ্ৰীক সভ্যতাত বাৰ্বাৰিয়ান শব্দটো ব্যৱহাৰ হৈছিল ভিন্ন ভাষাভাষী আৰু সংস্কৃতিৰ লোকক চিহ্নিত কৰিবলৈ। ৰোমান সাম্ৰাজ্যতো বিভিন্ন জাতিগোষ্ঠীৰ লোকক সমন্বিত কৰি এক বৃহৎ সামাজিক গঠন তৈয়াৰ কৰিছিল।

আধুনিক *জনগোষ্ঠী*ৰ ধাৰণা ১৯শ শতিকাত ইউৰোপত গঢ় লৈ উঠে, বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰ-ৰাষ্ট্ৰীয়তা আৰু উপনিবেশবাদেৰ উত্থানৰ লগত। এন্থ্ৰপ'লজি আৰু সমাজবিজ্ঞানেও জাতিগত পৰিচয় অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

## বৈশিষ্ট্য

জাতিগত পৰিচয় সাধাৰণতে তলৰ উপাদানসমূহৰ আধাৰত নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়:

* ভাষা
* ধৰ্ম
* সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা
* সাধাৰণ ইতিহাস
* ভৌগোলিক উৎপত্তি

তথাপি, সকলো জাতিগোষ্ঠীৰ বাবে এই বৈশিষ্ট্যবোৰ সমান নহয়; কিছুমান গোটৰ ক্ষেত্ৰত ভাষা প্ৰধান হ'লেও, আন কিছুমানৰ বাবে ধৰ্ম বা অঞ্চলৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।

## সমাজ আৰু ৰাজনীতি

জাতিগত পৰিচয় বহু সময়তে সামাজিক গঠন আৰু ৰাজনৈতিক সংগঠনৰ লগত জড়িত। ৰাষ্ট্ৰসমূহত জাতিগততা জাতীয় পৰিচয়ৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। জাতিগত সংঘাত আৰু দমন-পীড়নৰ ঘটনা বিশ্ব ইতিহাসত বহু দেখা গৈছে, যেনে ৰোৱাণ্ডা গণহত্যা (১৯৯৪) আৰু বছনিয়া যুদ্ধ (১৯৯২-১৯৯৫)।

## বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগি

আধুনিক জীৱবিজ্ঞান আৰু জিনবিজ্ঞান অনুসৰি, জাতিগত গোটসমূহৰ ভিতৰত জিনগত পাৰ্থক্য তুলনামূলকভাৱে অল্প। জাতিগততা প্ৰধানকৈ সমাজ-সংস্কৃতিৰ গঠন আৰু মানৱ ইতিহাসৰ লগত সম্পৰ্কিত।

## বিশ্বৰ কিছু বৃহৎ জাতিগত গোট

বিশ্বত হাজাৰ হাজাৰ জাতিগোষ্ঠী বিদ্যমান। তলত কিছুমান বৃহৎ জাতিগোষ্ঠীৰ তালিকা দিয়া হৈছে:

* হান চীনা (চীন)
* আৰবী (মধ্য প্ৰাচ্য)
* হিন্দুস্থানী (ভাৰত)
* বঙালী (বাংলাদেশ আৰু পশ্চিমবঙ্গ)
* পাঞ্জাবী (ভাৰত-পাকিস্তান)
* ৰুছ বা ৰাছিয়ান (ৰাছিয়া)
* ইংৰাজ (যুক্তৰাজ্য)

## প্ৰভাৱ আৰু সমসাময়িক বিষয়

বিশ্বায়নৰ যুগত বহু জাতিগত গোট অভিবাসনৰ ফলত অন্যান্য অঞ্চলত স্থানান্তৰ হৈছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপ, বহুজাতিকতা (Multiculturalism)ৰ বিস্তৃতি ঘটিছে, যিয়ে বহু সমাজত জাতিগত গৌৰৱ আৰু সংঘাত উভয়ো সৃষ্টি কৰিছে।

## ইণ্টাৰনেট আৰু পৰিচয়

ডিজিটেল যুগত অনলাইন প্লাটফৰ্মসমূহে জাতিগত পৰিচয়ৰ নতুন দিশ উন্মোচন কৰিছে। লোকসকলে সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ জাতিগত গৰিমা প্ৰকাশ কৰে আৰু নিজৰ ভাষা-সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰে।

## উৎসসমূহ
# জোংখা ভাষা

**জোংখা** (རྫོང་ཁ་; [dzòŋkʰɑ́]) হৈছে ভূটানৰ চৰকাৰী আৰু জাতীয় ভাষা। ইয়াক তিব্বতী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হৈছে।

| জোংখা |
| --- |
| ভূটীয়া |
| རྫོང་ཁ་ |
|  |
| থলুৱা অঞ্চল | ভূটান |
| জাতীয়তা | গালপ মানুহ |
| স্থানীয় ভাষিক |  মুঠ ভাষিক জনসংখ্যা: ৬ লাখ ৪০ হাজাৰ  |
| ভাষা পৰিয়াল | চীন-তিব্বতী* তিবেটো-কানৌৰী?
	+ বডিছ
		- তিব্বতী
			* জোংখা–লোহকা
				+ **জোংখা**
 |
| পূৰ্বসূৰী | প্ৰটʼ-চীন-তিব্বতী
* পুৰণা তিব্বতী
	+ ধ্ৰুপদী তিব্বতী
 |
| উপভাষা | \*লয়া উপভাষা
* লুনানা উপভাষা
* আদপ
 |
| লিখন প্ৰণালী | তিব্বতী লিপি জোংখা ব্ৰেইল |
| আধিকাৰিক স্থিতি |
| আধিকাৰিক ভাষা |  ভূটান |
| নিয়মাধীন হয় | জোংখা ডেভলেপমেণ্ট কমিছন |
| ভাষা সংকেত |
| ISO 639-1 | `dz` |
| ISO 639-2 | `dzo` |
| ISO 639-3 | `dzo` – inclusive code Individual codes: lya – Laya luk – Lunana adp – Adap |
| গ্লোটোলগ | `nucl1307` |
| লিংগোৱাস্ফেয়াৰ | `70-AAA-bf` |
| Districts of Bhutan in which the Dzongkha language is spoken natively are highlighted in yellow. |
|

## লিখনীৰ নমুনা

মানৱ অধিকাৰৰ সৰ্বজনীন ঘোষণাৰ ১ নং অনুচ্ছেদৰ জোংখা ভাষাত এটা নমুনা পাঠ তলত দিয়া হ’ল:

**জোংখা ভাষা:** འགྲོ་ བ་ མི་ རིགས་ ག་ ར་ དབང་ ཆ་ འདྲ་ མཏམ་ འབད་ སྒྱེཝ་ ལས་ ག་ ར་ གིས་ གཅིག་ ལུ་ སྤུན་ ཆའི་ དམ་ ཚིག་ བསྟན་ དགོ།

**উচ্চাৰণ:** ’Gro- ba- mi- rigs- ga- ra- dbaṅ- cha- ’dra- mtam- ’bad- sgyew- las- ga- ra- gis- gcig- lu- spun- cha’i- dam- tshig- bstan- dgo

**অসমীয়া অনুবাদ:** সকলো মানুহ জন্মতে মুক্ত আৰু স্বাভিমান আৰু অধিকাৰ সমান। তেওঁলোকে যুক্তি আৰু বিবেকেৰে সমৃদ্ধ আৰু ইজনে সিজনৰ প্ৰতি ভাতৃত্ববোধৰ মনোভাৱেৰে কাম কৰা উচিত।

## তথ্য সংগ্ৰহ
# পাটলিপুত্ৰ

**পাটলিপুত্ৰ** আছিল প্ৰাচীন ভাৰতৰ এখন চহৰ। এয়া বৰ্তমান ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাটনা চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত আছিল ৷ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪৯০ চনত মগধৰ ৰজা অজাতশত্ৰুৱে গংগা নদীৰ পাৰত এটা সৰু দুৰ্গ আকৃতিত পতলিগ্ৰাম বা পাটলিপুত্ৰ চহৰখন স্থাপন কৰিছিল।

আধুনিক পাটনা চহৰৰ আশে-পাশে ব্যাপকভাৱে প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্য কৰা হৈছে। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কৰা খনন কাৰ্য্যৰ পৰা জনা গৈছে যে ইয়াত এটা বৃহৎ আকাৰৰ দুৰ্গ অৱস্থিত আছিল। তাৰোপৰি জনা গৈছে যে দুৰ্গোটো মজবুত কৰিবলৈ কাঠৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

## উৎস

* Kosmin, Paul J. (2014). *The Land of the Elephant Kings: Space, Territory, and Ideology in Seleucid Empire*. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-72882-0.
* Sastri, Kallidaikurichi Aiyah Nilakanta, ed. (1988), *Age of the Nandas and Mauryas* (Second সম্পাদনা), প্ৰকাশক Delhi: Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-0465-4,

## অধিক পঠন

* Bernstein, Richard (2001). *Ultimate Journey: Retracing the Path of an Ancient Buddhist Monk (Xuanzang) who crossed Asia in Search of Enlightenment*. Alfred A. Knopf, New York. আই.এচ.বি.এন. 0-375-40009-5

## তথ্যসূত্ৰ
# বংগ চুলতানী

ষষ্ঠদশ শতিকাৰ বংগ চুলতানীৰ মানচিত্ৰ
**বংগ চুলতানী** (Middle Bengali: শাহী বাঙ্গালা *Shahī Baṅgala*, Classical Persian: سلطنت بنگاله‎ *Saltanat-e-Bangālah*) বংগ অঞ্চলত ১৪, ১৫ আৰু ১৬ শতিকাত বিয়পি থকা এখন ৰাজ্য। ই গংগা-ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব-দ্বীপৰ আতাইতকৈ শক্তিশালী ৰাজ্য আছিল। উৰিষ্যা, ত্ৰিপুৰা আৰু আৰাকান আছিল এই ৰাজ্যৰ তলতীয়া ৰাজ্য। বংগ চুলতানীৰ ৰজাসকলে কেইবাবাৰো অসম, নেপাল, জৌনপুৰ, বেনাৰস আদি আক্ৰমণ কৰিছিল। এই ৰাজ্যৰ অধীনত পূব-ভাৰতৰ বৃহৎ অংশ আছিল। ৰাজ্যখনত ৫ বংশই শাসন কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ কাল আছিল হুছেইন শ্বাহ বংশৰ দিনত। ই এছিয়াৰ আতাইতকৈ শক্তিশালী ৰাজ্যৰ অন্যতম আছিল, আৰু আছিল এক ধনী বেপাৰী ৰাজ্য। বংগ চুলতানীৰ পতনৰ আৰম্ভণি ঘটিছিল চুৰী ৰাজ্যৰ দ্বাৰা কৰা হোৱা শাসনহীন কালত, যাৰ পাছত মোগলে এই ৰাজ্য জয় কৰিলে, আৰু এই ৰাজ্য সৰু সৰু ভাগত বিভক্ত হ'ল।

## সমাজ

বংগ চুলতানী এখন চুন্নী মুছলিম ৰাজ্য আছিল, য'ত তুৰ্কীয়, বাঙালী, আৰবী, আবিছিনীয়, পাষ্টুন আৰু পাৰ্চী সম্ভ্ৰান্ত বৰ্গ আছিল। এই ৰাজ্যৰ দুই প্ৰমুখ শাসনকাৰী বংশ আছিল ইলিয়াছ শ্বাহী আৰু হুছেইন শ্বাহী। এই ৰাজ্যত কেইবাটাও ধৰ্মৰ লোকে একেলগে, শান্তিৰে বাস কৰিছিল। আনুষ্ঠানিক, কূটনৈতিক আৰু বাণিজ্যিক কাম-কাজৰ বাবে পাৰ্চী ভাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু বংগ চুলতানৰ শাসনতেই বাংলা ভাষাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এটি আনুষ্ঠানিক ভাষাৰ মৰ্যদা লাভ কৰিছিল। বংগ চুলতানীৰ চহৰসমূহক 'মুদ্ৰণ চহৰ' বোলা হয় য্ত ঐতিহাসিক টাকাৰ মুদ্ৰণ হৈছিল। এই চহৰসমূহত ৰাজকীয় মধ্যযুগীয় ঘৰ দেখা গৈছিল। ১৫০০ চনত ৰাজধানী গৌড় আছিল বিশ্বৰ পঞ্চম আতাইতকৈ জনবহুল মহানগৰ। আন উল্লেখনীয় চহৰ হ'ল পাণ্ডুৱা, সোনাৰগাওঁ, বাগেৰঘাট আৰু চিট্টাগং। বংগ চুলতানীৰ এছিয়া, আফ্ৰিকা, ভাৰত মহাসাগৰ আৰু ইউৰোপৰ দেশৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। বাঙালী বেপাৰীয়ে জাহাজেৰে মলক্কা, চীন, মালদ্বীপ আদিত বস্তু বিক্ৰী কৰিছিল।

## অৰ্থনীতি

ইউৰোপীয় আৰু চীনা দেশসমূহৰ লোকে মন কৰিছিল যে বংগ চুলতানী আছিল এক চহকী ৰাজ্য। পণ্যৰ উভৈনদীৰ বাবে বংগক "বাণিজ্যৰ বাবে বিশ্বৰ আতাইতকৈ ধনী দেশ" আখ্যা দিয়া হৈছিল। বংগ চুলতানীত কেইবাটাও উল্লেখনীয় স্মৃতি সৌধ পোৱা যায়। এই কালৰ বিদেশী আৰু বাঙালী সংস্কৃতিৰ মিলনেৰে এক স্বকীয় শৈলী তৈয়াৰ হৈছিল। বংগ অঞ্চলত শাসন কৰা মুছলিম ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত বংগ চুলতানী আতাইতকৈ দীৰ্ঘস্থায়ী আৰু বৃহৎ।

## তথ্য সংগ্ৰহ