Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# মাইঅ'কাৰ্দিয়েল ইনফাৰ্কচন

| মাইঅ'কাৰ্দিয়েল ইনফাৰ্কচন |
| --- |
| *শ্ৰেণীবিভাজন আৰু বাহ্যিক সমল* |
|  Diagram of a myocardial infarction (2) of the anterior wall of the heart after blockage (1) of a branch of the left coronary artery (LCA). In the diagram, RCA is the right coronary artery. |
| আই.চি.ডি.-10 | I21-I22 |
| আই.চি.ডি.-9 | 410 |
| ডিজিজেছ ডে'টাবে'ছ | 8664 |
| মেডলাইন প্লাছ | 000195 |
| ইমেডিচিন | med/1567 emerg/327 ped/2520 |
| MeSH | D009203 |

**মাইঅ'কাৰ্দিয়েল ইনফাৰ্কচন** (ইংৰাজী: myocardial infarction; **MI** বা **acute myocardial infarction** (**AMI**)) সাধাৰণতে **হাৰ্ট এটেক**বুলিয়েই জনা যায়, হৃদযন্ত্ৰ কোনো অংশলৈ ৰক্ত প্ৰৱাহ বন্ধ হোৱাৰ ফলত হৃদ পেশীৰ ক্ষতিসাধনৰ বাবে হয়। সাধাৰণ লক্ষণবোৰ হৈছে বুকুৰ বিষ বা অস্বস্থি অনুভৱ কৰা, যি বাহু, কান্ধ, পিঠি, ডিঙি অথবা হনুলৈকে বিয়পিব পাৰে। প্ৰায়ে কেবা মিনিট পৰ্যন্ত বুকুৰ মাজভাগত বা সামান্য বাওঁফালে বিষ অনুভৱ হয়। কেতিয়াবা বুকু জ্বলনৰ দৰেও অনুভৱ হয়। অন্যান্য কিছুমান লক্ষণ হৈছে, উশাহ চুটি হোৱা,বমি বমি ভাৱ(Nausea), দুৰ্বল অনুভৱ কৰা, ঠাণ্ডা ঘাম, বা ভাগৰ লগা। প্ৰায় ৩০% লোকৰ অসাধাৰণ লক্ষণ, সাধাৰণতে পুৰুষতকৈ মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত বেচি দেখা পোৱা যায়। ৭৫ বছৰতকৈ অধিক বয়সৰ লোক সকলৰ প্ৰায় ৫%ৰে MI থাকে, যদিও লক্ষণবোৰ কমকৈ দেখা দিয়ে নাইবা একেবাৰে দেখা নিদিয়ে। ইয়াৰ ফলত হৃদযন্ত্ৰৰ বিকলতা, অস্বাভাৱিক হৃদস্পন্দন বা কাৰ্দিয়াক এৰেষ্ট হ'ব পাৰে।

বেচিভাগ MI ক'ৰনেৰি সিৰাৰ ৰোগৰ বাবে হয়। অন্যান্য কাৰকবোৰ হৈছে, উচ্চ ৰক্তচাপ, ধুম্ৰপান, মধুমেহ, ব্যায়াম নকৰা, মেদবহুলতা, তেজত ক'লেষ্টেৰলৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পোৱা, সুষম আহাৰ নোখোৱা, আৰু অত্যধিক সুৰা পান কৰা আদি। অন্যান্য কাৰকৰ লগতে ক'কেইন, বিশেষ আবেগিক চাঁপ, অত্যধিক ঠাণ্ডাৰ বাবে হোৱা সিৰাৰ সমস্যাৰ বাবেও কেতিয়াবা এই ৰোগ হয়। ইলেক্ট্ৰ'কাৰ্দিঅ'গ্ৰাম (ECGs), তেজ পৰীক্ষা, আৰু ক'ৰনেৰি এঞ্জিঅ'গ্ৰাফি আদিৰ দ্বাৰা ৰোগ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।

MI বুলি সন্দেহ হ'লে এছপিৰিণৰ দ্বাৰা তাৎক্ষণিক চিকিৎসা কৰা হয়। সামগ্ৰিক ফলাফল ভাল নহ'লেও, নাইট্ৰ'গ্লিচাৰিণ বা অ'পিঅইডৰ দ্বাৰা বুকুৰ বিষ কিছু কমাব পাৰি। অক্সিজেনৰ স্তৰ অভাৱ হোৱা বা শ্বাস-প্ৰশ্বাস চুটি হোৱা ৰোগী সকলক অক্সিজেনৰ যোগান ধৰা হয়। সিৰাৰ অৱৰোধ আৰু মধুমেহৰ বাবে হোৱা ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত, বাইপাছ অপাৰেচন (CABG) কৰা হয়। MIত আক্ৰান্ত হ'লে, বিশেষভাৱে অনুমোদিত কাৰ্যপন্থা হৈছে উন্নীত জীৱনশৈলী, এছপিৰিনৰ দ্বাৰা দীৰ্ঘম্যাদী চিকিৎসা, বিটা ব্লকাৰ, আৰু ষ্টেটিন।

বিশ্বজুৰি প্ৰতিবছৰে প্ৰায় ৩ নিযুত লোক MIত আৰু ৪ নিযুত লোক NSTEMIত আক্ৰান্ত হয়। মহিলাতকৈ দুগুণ বেছি পুৰুষ STEMIত আক্ৰান্ত হয়। যুক্ত ৰাষ্ট্ৰত বছৰি প্ৰায় এক নিযুত লোক MIত আক্ৰান্ত হয়। উন্নত দেশবোৰত STEMIত আক্ৰান্ত ১০% ৰোগীৰ মৃত্যুৰ সম্ভাৱনা থাকে। ১০৯০ আৰু ২০১০ চনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ বিশ্বতে নিৰ্দিষ্ট বয়সৰ MIৰ হাৰ বহুগুণে হ্ৰাস পাইছে।

## তথ্য সংগ্ৰহ

|  |  |
| --- | --- |
| বৰ্গীকৰণ | D* **MeSH**: D009203
 |
| বাহ্যিক সমল | * **Patient UK**: মাইঅ'কাৰ্দিয়েল ইনফাৰ্কচন
 |
# বিদ্যালয়

**বিদ্যালয়** এটি অনুষ্ঠান য'ত বিদ্যা আহৰণ কৰা হয়। ই সাধাৰণতে মহাবিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ আগৰ শিক্ষাদানৰ কথাহে বুজায় "বিদ্যা" (জ্ঞান) আৰু "আলয়" (স্থান) শব্দ দুটাৰ সংযোগ হৈ বিদ্যালয় শব্দটিৰ উৎপত্তি হৈছে যি বিদ্যা বিতৰণ আৰু গ্ৰহণৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত।

সাধাৰণতে বিদ্যালয়ৰ এক বা একাধিক ভৱন থাকে। আনাহতে ভৱনবিহীন অনেক বিদ্যালয় ভাৰত, বাংলাদেশসহ আফ্ৰিকাৰ অনেক দেশত পৰিলক্ষিত হয়। ভৱনসমৃদ্ধ বিদ্যালয়ত যিসমূহ বিষয় পৰিলক্ষিত হয় সেয়া মুলতঃ:

1. শ্ৰেণীকক্ষ (আবশ্যক)
2. শিক্ষক কক্ষ
3. প্ৰশাসনিক কক্ষ
4. গ্ৰন্থগাৰ
5. খেলা ঘৰ
6. গৱেষণাগাৰ
7. কম্পিউটাৰ লেব

বিদ্যালয়ত পাঠদান আৰু বিদ্যাৰ্জনৰ বিভিন্ন উপাদান ব্যৱহৃত হয়। যেনে::

1. ব্লেকবৰ্ড-চক-ডাষ্টাৰ
2. পাঠ্যপুথি
3. বহী-কলম-পেন্সিল
4. চকী-মেজ-টেবুল আদি

## তথ্য সংগ্ৰহ
# শীতল ষষ্ঠী

| শীতল ষষ্ঠী ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ |
| --- |
| পালন কৰে | হিন্দু |
| প্ৰকাৰ | হিন্দু উৎসৱ |
| মহত্ব | শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ বিবাহ |
| তাৰিখ | জেঠ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ ষষ্ঠী তিথি |

**শীতল ষষ্ঠী** (ইংৰাজী: *Shitalasasthi* বা *Sital Sasthi*) হৈছে ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যত উদ্‌যাপিত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ হিন্দু ধৰ্মীয় উৎসৱ, য’ত ভগৱান শিৱ আৰু দেৱী পাৰ্বতীৰ বিবাহ উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই উৎসৱ প্ৰধানকৈ উৎকল ব্ৰাহ্মণ (ওড়িয়া ব্ৰাহ্মণ) আৰু আৰণ্যক ব্ৰাহ্মণ (যাক ঝাড়ুৱা ব্ৰাহ্মণ বুলিও কোৱা হয়) সমাজৰ দ্বাৰা পালন কৰা হয়।

এই উৎসৱৰ মূল উৎপত্তি সম্বলপুৰ অঞ্চলত হোৱা বুলি ধাৰণা কৰা হয় আৰু প্ৰায় ৪০০ বছৰ আগৰ পৰা ইয়াৰ উদ্‌যাপন চলি আহিছে। সম্বলপুৰৰ ৰজাই পুৰী জিলাৰ ব্ৰাহ্মণ সাসন গাঁওসমূহৰ পৰা উৎকল শ্ৰোত্ৰিয় বৈদিক ব্ৰাহ্মণসকলক আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ পিছত এই উৎসৱৰ সূচনা হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নন্দপাড়া ব্ৰাহ্মণ সমাজে শীতল ষষ্ঠী উৎসৱৰ প্ৰাথমিক ৰূপ আৰম্ভ কৰিছিল।

এই উৎসৱ গ্ৰীষ্মকালৰ অন্তিম সময়ত, জেঠ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ ষষ্ঠীত পালন কৰা হয়। পৰম্পৰাগত বিশ্বাস অনুসাৰে, এই উৎসৱৰ উদ্দেশ্য বৰষুণ দেৱতাক আহ্বান জনাই তীব্ৰ গ্ৰীষ্মৰ পৰা উপশম লাভ কৰা। এই সময়ছোৱাত সম্বলপুৰত বৃহৎ কাৰ্ণিভাল অনুষ্ঠিত হয় আৰু দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকৰ আগমন ঘটে।

## কিংবদন্তি

শীতল ষষ্ঠী উৎসৱ শিৱ পুৰাণত বৰ্ণিত শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ কাহিনীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। কিংবদন্তি অনুসাৰে, তাৰকাসুৰ নামৰ এক অসুৰে স্বৰ্গ, মৰ্ত্য আৰু পাতালত আতংক সৃষ্টি কৰিছিল। তাৰকাসুৰক বধ কৰিবলৈ কেৱল শিৱৰ পুত্ৰই সক্ষম হ’ব বুলি ব্ৰহ্মায়ে বৰদান দিছিল।

শিৱ তেতিয়া তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী সতীৰ মৃত্যুৰ পিছত গভীৰ তপস্যাত লীন আছিল। দেৱতাসকলে বিষ্ণুৰ পৰামৰ্শ অনুসাৰে শক্তিক পুনৰ জন্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। ফলস্বৰূপে শক্তিয়ে হিমালয় পৰ্বতৰ কন্যা পাৰ্বতীৰ ৰূপত জন্ম গ্ৰহণ কৰে।

মুনি নাৰদৰ উপদেশত পাৰ্বতীয়ে শিৱক লাভ কৰিবলৈ কঠোৰ তপস্যা আৰম্ভ কৰে। শেষত কামদেৱে শিৱক প্ৰেমবাণ নিক্ষেপ কৰাত শিৱৰ তৃতীয় নয়ন মুকলি হয় আৰু কামদেৱ দগ্ধ হয়। তথাপিও পাৰ্বতীৰ অটল ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ শিৱে বিবাহত সম্মতি দিয়ে।

## ঐতিহাসিক তথ্য

সম্বলপুৰৰ চৌহান বংশৰ ৰজা অজিত সিংহ (১৬৯৫–১৭৬৬) এই উৎসৱৰ ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষক আছিল। তেওঁ বৈষ্ণৱ ধৰ্মালম্বী হ’লেও সম্বলপুৰক এক ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ উদ্যোগ লয়। এই উদ্দেশ্যে তেওঁ পুৰীৰ পৰা বৈদিক শৈৱ ব্ৰাহ্মণসকলক সম্বলপুৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়।

এই সময়ছোৱাত আষ্টসম্ভু (শিৱৰ আঠটা ৰূপ) মন্দিৰসমূহৰ বিকাশ ঘটে। ইয়াৰ ভিতৰত হুমাৰ হেলনীয়া মন্দিৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ। পৰৱৰ্তী সময়ত শীতল ষষ্ঠী যাত্ৰা ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকত এক বৃহৎ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক উৎসৱত পৰিণত হয়।

## অনুষ্ঠান

শীতল ষষ্ঠী যাত্ৰাত এটা পৰিয়ালে দেৱী পাৰ্বতীৰ পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে আৰু কন্যাদান কৰে। শিৱক স্বয়ম্ভূ বুলি গণ্য কৰা হয় বাবে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা কোনো পৰিয়ালে নলয়।

বিবাহ যাত্ৰা শিৱৰ মন্দিৰৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু বিভিন্ন দেৱ-দেৱী, লোকনৃত্য, লোকসংগীত আৰু ভাসমান শোভাযাত্ৰাৰে সৈতে উদ্‌যাপন কৰা হয়। বিবাহৰ পিছদিনা দেৱ-দেৱীসকলৰ মন্দিৰ প্ৰৱেশ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়।

সময়ৰ সৈতে এই উৎসৱ সম্বলপুৰৰ বাহিৰেও বৰগড়, পদমপুৰ, বৰপালি আৰু ঝাৰসুগুড়া আদিতো বিস্তৃত হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ
# প্ৰতিভা শতপথী

| প্ৰতিভা শতপথী |
| --- |
| জন্ম | ১৮ জানুৱাৰী, ১৯৪৫ (৮১ বছৰ) সত্যভামাপুৰ, কটক জিলা, ওড়িশা, ভাৰত ﻿ / ﻿ |
| পেচা | কবি |
| ভাষা | ওড়িয়া |
| ৰাষ্ট্ৰীয়তা | ভাৰতীয় |
| নাগৰিকত্ব | ভাৰতীয় |
| মাতৃশিক্ষায়তন | ৰেভেন্সা মহাবিদ্যালয়, উৎকল বিশ্ববিদ্যালয় |
| উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি | *নিমিশে অক্ষৰ* *শবৰী* |
| উল্লেখযোগ্য বঁটা | কেন্দ্ৰ সাহিত্য একাডেমি বঁটা শাৰলা বঁটা |
| দাম্পত্যসংগী | নিত্যানন্দ শতপথী |
| সন্তান | পাৰমিতা শতপথী, মধুব্ৰত, অসিতা আৰু ইপ্সিতা |
| আত্মীয়-স্বজন | গোপাল চন্দ্ৰ প্ৰহৰাজ |

**প্ৰতিভা শতপথী** (জন্ম: ১৮ জানুৱাৰী ১৯৪৫) এগৰাকী ওড়িয়া কবি। তেওঁ ওড়িশাৰ কটক জিলাৰ সত্যভামাপুৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম পাঁচ বছৰ কৰাপুটত কটিছিল। ভাল বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণৰ বাবে তেওঁৰ পৰিয়াল সত্যভামাপুৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। কৈশোৰতে তেওঁ ওড়িছী নৃত্যৰ শিক্ষাও লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৰেভেন্সা মহাবিদ্যালয়ত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে আৰু বিবাহৰ পাছত ১৯৬৭ চনত স্নাতকোত্তৰ আৰু ১৯৮০ চনত উৎকল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ বাণিজ্য বিভাগৰ অধ্যাপিকা আছিল।

প্ৰতিভাই শৈশৱৰ পৰাই কবিতা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ কবিতাত প্ৰেম আৰু প্ৰকৃতিৰ এক সুলভ সমন্বয় দেখা যায়। তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা সংকলন "শেষ জহ্ন" *(শেষ জোনাক)* ১৯৬২ চনত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ সুদীৰ্ঘ ২৫ বছৰ ধৰি ইস্তাহাৰ নামৰ ওড়িয়া আলোচনীৰ সম্পাদক আছিল। বৰ্তমান তেওঁ এখন দ্বিসাপ্তাহিক কবিতা আলোচনী "উদ্ভাষা"ৰ সম্পাদক।

## পৰিয়াল

প্ৰতিভাৰ বিবাহ হয় সাহিত্যিক নিত্যানন্দ সতপথীৰ সৈতে৷ তেওঁলোকৰ পৰমিতা, মধুব্ৰত, অসিতা আৰু ইপ্সিতা নামৰ চাৰিগৰাকী কন্যা সন্তান আছে।

## সাহিত্য সম্ভাৰ

### আত্মকথা

* শৈশবৰু সংসাৰ *(শৈশৱৰ সংসাৰ)*

### সমালোচনা

* নাৰী অস্তিত্বৰ বাস্তবতা
* বিবৰ্ত্তিত ওড়িআ কবিতা
* কবিতাৰ উদ্ভাসন ও নব্যালোচনা, ২০১৫

### প্ৰবন্ধ সংকলন

* কল্পনাৰ অভিষেক
* স্পন্দনৰ ভূমি
* প্ৰতিফলন
* উত্তৰ আধুনিক ওড়িআ কবিতা ও অন্যান্য প্ৰবন্ধ
* ভাৰত মাতাৰ লুহ
* বৰ্ণিল ভোগপুৰ
* স্বৰ্গত সাৰলা দেবীঙ্ক জীবনী

### সম্পাদনা

* ইস্তাহাৰ পত্ৰিকা
* উদভাষ পত্ৰিকা

### কবিতা সংকলন

* কহি ন হেলে (২০০৬)
* অধা অধা নক্ষত্ৰ (২০০১)
* তন্ময় ধুলি (১৯৯৬)
* শবৰী (১৯৯১)
* মহামেঘ (১৯৮৮)
* নিমিষে অক্ষৰ (১৯৮৫)
* নিয়ত বসুধা (১৯৮০)
* সাহাডা সুন্দৰী (১৯৭৮)
* গস্ত সময় (১৯৭৪)
* অস্ত জহ্নৰ এলিজি (১৯৬৯)
* শেষ জহ্ন (১৯৬২)
* আম' কবিতা (১৯৬২) *(আমাৰ কবিতা)*
* The Hidden Flower (Pearl Buck)ৰ অনুবাদ
* Monograph of Kalhana, the twelfth-century poet-historianৰ অনুবাদ

## পুৰস্কাৰ ও সম্মান

* কেন্দ্ৰ সাহিত্য একাডেমী পুৰস্কাৰ, ২০০১ (তন্ময় ধুল়ি)
* ওড়িশা সাহিত্য একাডেমী পুৰস্কাৰ, ১৯৮৬ (নিমিষে অক্ষৰ)
* শাৰল়া পুৰস্কাৰ, ১৯৯২ (শবৰী)
* সাহিত্য ভাৰতী সম্মান, ২০১৪ (শ্ৰী গঙ্গাধৰ ৰথ ফাউণ্ডেসন্ প্ৰদত্ত)
* ঝঙ্কাৰ পুৰস্কাৰ (কবিতা), ১৯৮১ (প্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰচাৰ সমিতি প্ৰদত্ত)
* ক্ৰিটিক সৰ্কল় অফ ইণ্ডিআ পুৰস্কাৰ (১৯৯৬)
* ধৰিত্ৰী- সমাজবাদী সোসাইটি কবিতা সম্মান (১৯৮৫)
* প্ৰজাতন্ত্ৰ তৰুণ কবি পুৰস্কাৰ (১৯৬২)
* ৰাষ্ট্ৰীয় কবিৰ সম্মান, মধ্যপ্ৰদেশ সৰকাৰঙ্ক সংস্কৃতি বিভাগ (২০১৪-১৫)
* উৎকল সূৰ্য্য সম্মান, এ.আৰ.এফ (২০০৮)
* কবয়ত্ৰী সুভদ্ৰা কুমাৰী চৌহান সাহিত্য সম্মান, ৰাষ্ট্ৰীয় হিন্দী একাডেমী ও ৰুপাম্বৰা, কলিকতা (২০০৭)
* ৰাষ্ট্ৰীয় হিন্দী একাডেমী ও ৰুপম্বৰা সম্মান
* আৰ জি জাতীয় সদভাবনা পুৰস্কাৰ
* পদ্মশ্ৰী ২০২৫

## বাহ্যিক সংযোগ

* ପାରମିତା ଶତପଥୀଙ୍କ ପରିବାର Archived 2021-01-17 at the Wayback Machine

## তথ্যসূত্ৰ
# দুৰ্গা

| দুৰ্গা |
| --- |
|  মহিষাসুৰমৰ্দিনী-দুৰ্গা, কালীঘাট পটচিত্ৰ, ১৮৮০ |
| দেৱনাগৰী | दुर्गा |
| গোত্ৰ | মহাশক্তি |
| অধিষ্ঠান | কৈলাস |
| মন্ত্ৰ | ওঁ দুৰ্গে দুৰ্গে ৰক্ষণি স্বাহা |
| অস্ত্ৰ | ত্ৰিশূল, খড়্গ, চক্ৰ, বাণ, শক্তি, ঢাল, ধনু, ঘণ্টা, পৰশু, নাগপাশ ইত্যাদি। |
| দাম্পত্যসঙ্গী | শিৱ |
| বাহন | সিংহ |

আই গোসাঁনী **দুৰ্গা** (সংস্কৃত: दुर्गा,) হিন্দু ধৰ্মৰ এগৰাকী উপাস্য দেৱী। তেওঁৰ অন্যান্য নামসমূহ হ'ল চণ্ডিকা, যোগমায়া, অম্বিকা, বৈষ্ণবী, মহিষাসুৰসংহাৰিণী নাৰায়নী, মহামায়া, কাত্যায়নী ইত্যাদি। পুৰাণৰ মতে দুৰ্গা শব্দৰ অৰ্থ হ'ল যি দূৰ্গ সম দুৰ্যোগ নাশ কৰিব পাৰে বা যাক পৰাস্ত কৰাটো অসম্ভৱ। দুৰ্গা দেৱী শাক্ত ধৰ্মত সৰ্বোচ্চ আৰাধ্য দেৱী, বৈষ্ণৱ ধৰ্মত তেওঁক ভগৱান বিষ্ণুৰ অনন্ত মায়া হিচাপে আখ্যা দিয়ে; শৈৱ ধৰ্মত দুৰ্গাক শিৱৰ অৰ্ধাংগিনী পাৰ্বতী হিচাপে অৰ্চনা কৰা হয়। ঋগ্ বেদত দুৰ্গাদেৱীৰ বৰ্ণনা নাই যদিও ঋগ্বোক্ত দেৱীসুক্তক দুৰ্গাদেৱীৰ সুক্ত হিচাপেই মান্যতা দিয়া হয়। ইয়াৰ উপৰিও কেণুপনিষদত বৰ্ণিত হৈমাৱতীকো দুৰ্গা হিচাপেই আখ্যা দিয়া হৈছে; ভাগৱতত শ্ৰীকৃষ্ণৰ যোগমায়াকেই দুৰ্গা আখ্যা দিয়া হৈছে যি হৰি সহায়িনী তথা হৰি ভক্তি প্ৰদায়িনী। এইসমূহৰ উপৰিও দুৰ্গা দেৱীৰ বৰ্ণনা মহাভাৰতৰ বিৰাট পৰ্ব আৰু ওঠৰখন পুৰাণত পোৱা যায়। দুৰ্গা দেৱীৰ ভিন্ন ভিন্ন অৱতাৰসমূহ হ'ল কালিকা, নন্দা, ভ্ৰামৰী, সাকম্ভৰী, ৰক্তদণ্ডিকা, সতী, পাৰ্বতী, কৌশিকী ইত্যাদি। তেওঁৰ উপাসনাৰ অৰ্থে পালন কৰা দুৰ্গা পূজা পূব ভাৰতৰ এক অন্যতম ডাঙৰ ধৰ্মীয় উৎসৱ।

## দুৰ্গা পূজা

প্ৰধান প্ৰবন্ধ: দুৰ্গা পূজা
খৃষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাৰ গুৱাহাটীৰ আমবাৰীত পোৱা দুৰ্গামূৰ্তি।
দুৰ্গা পূজা হৈছে শক্তিৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দুৰ্গা দেৱীৰ উপাসনাৰ উৎসৱ। এই উৎসৱক নৱৰাত্ৰী বুলিও জনা যায়; পশ্চিম বংগ, অসম, বিহাৰ, উৰিষ্যাত, ঝাৰখাণ্ডত দুৰ্গা পূজা বহুলভাৱে উদযাপন কৰা হয়; উত্তৰ ভাৰতত নৱৰাত্ৰী হিচাপে পালন কৰা হয়। দুৰ্গা পূজা শৰৎ (আহিনত) আৰু বসন্ত (চ'ত) ৰ শুক্লাপক্ষত অনুষ্ঠিত হয়। ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ একাধিক ৰাষ্ট্ৰই দুৰ্গা পূজা পালন কৰে আৰু বাংলাদেশৰ সংখ্যালঘু হিন্দুসকলেও দুৰ্গা পূজা পালন কৰে। সাধাৰণতে আহিনৰ শুক্ল পক্ষৰ ষষ্ঠ তম দিন তথা ষষ্ঠীৰ পৰা আৰম্ভ হৈ দশমী পৰ্যন্ত থাকে এই দুৰ্গোৎসৱ। এই পাঁচ দিন যথাক্ৰমে দুৰ্গা ষষ্ঠী, মহাসপ্তমী, মহাষ্টমী, মহানৱমী আৰু বিজয়া দশমী নামে জনাজাত। এই পক্ষটোক দেৱীপক্ষ নামেৰেও জনা যায়। পূৰ্বৱৰ্তী অমাবস্যাৰ দিনা এই দেৱীপক্ষৰ সূচনা হয় আৰু ইয়াক মহালয়া বুলিও জনা হয়। আৰু পুৰ্ণিমাৰ দিনা লক্ষ্মী পূজাৰ দিন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

## নাম ব্যুৎপত্তি

হিন্দুশাস্ত্ৰত "দুৰ্গা" শব্দটিক ব্যাখ্যা কৰোঁতে কোৱা হৈছে:

> দৈত্যনাশাৰ্থবচনো দকাৰঃ পৰিকীৰ্তিতঃ।
>
> উকাৰো বিঘ্ননাশস্য বাচকো বেদসম্মত॥
>
> ৰেফো ৰোগঘ্নবচনো গশ্চ পাপঘ্নবাচকঃ।
>
>
>
> ভয়শত্ৰুঘ্নবচনশ্চাকাৰঃ পৰিকীৰ্তিত॥

অৰ্থাৎ, "দ" বৰ্ণই দৈত্য বিনাশ কৰে, উ-কাৰে বিঘ্ন নাশ কৰে, ৰেফে ৰোগ নাশ কৰে, "গ" বৰ্ণই পাপ নাশ কৰে আৰু অ-কাৰে শত্ৰু নাশ কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ, দৈত্য, বিঘ্ন, ৰোগ, পাপ আৰু শত্ৰুৰ হাতৰ পৰা যি ৰক্ষা কৰে, তেৱেঁই দুৰ্গা। " আনহাতে শব্দকল্পদ্ৰুমত কৈছে, "দুৰ্গং নাশয়তি যা নিত্যং সা দুৰ্গা বা প্ৰকীৰ্তিতা"৷ অৰ্থাৎ, যি দুৰ্গ নামে অসুৰক বধ কৰিছিল, তেৱেঁই সকলো সময়ত দুৰ্গা নামে পৰিচিত।

ঢাকাৰ এটি মন্দিৰত দেৱী দুৰ্গাৰ প্ৰতিমা।
## লগতে চাওক

* হুদুৰ দুৰ্গা

## তথ্য সংগ্ৰহ
# শূদ্ৰ

**শূদ্ৰ** প্ৰাচীন ভাৰতীয় সমাজৰ চাৰি মুখ্য বৰ্ণৰ অন্যতম, যাক বৈদিক আৰু পৰৱৰ্তী সংস্কৃত সাহিত্যত সাধাৰণতে সেৱামূলক আৰু শ্ৰমভিত্তিক কাৰ্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়। বৰ্ণ ব্যৱস্থাৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত শূদ্ৰসকলক আন তিনিওটা বৰ্ণৰ, অৰ্থাৎ ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয় আৰু বৈশ্যৰ তলত স্থান দিয়া হৈছিল।

## ঐতিহাসিক পটভূমি

শূদ্ৰ বৰ্ণৰ উল্লেখ বৈদিক সাহিত্যত তুলনামূলকভাৱে সীমিতভাৱে পোৱা যায়। ঋগ্বেদৰ পুৰুষ সূক্তত শূদ্ৰক সমাজৰ চাৰিটা বৰ্ণৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, য'ত তেওঁলোকক প্ৰতীকীভাৱে দৈবিক পুৰুষৰ পদাংশৰ সৈতে সংযোজিত কৰা হৈছে। বহু পণ্ডিতে এই সূক্তক ঋগ্বেদৰ অন্তিম স্তৰৰ সংযোজন বুলি বিবেচনা কৰে, যাৰ পৰা বৰ্ণ ধাৰণাৰ পলমকৈ হোৱা বিকাশৰ ইংগিত পোৱা যায়।

### বেদ আৰু ধৰ্মশাস্ত্ৰ

প্ৰাৰম্ভিক বৈদিক যুগত শূদ্ৰসকলৰ সামাজিক অৱস্থানৰ বিষয়ে পাঠ্য প্ৰমাণ সীমিতভাৱেহে উপলব্ধ। কোনো কোনো পণ্ডিতে, যেনে আৰ. থাপৰে, মত প্ৰকাশ কৰিছে যে এই সময়ছোৱাত বৰ্ণভিত্তিক সীমাৰ কঠোৰতা তুলনামূলকভাৱে কম আছিল। অন্তিম বৈদিক যুগত শূদ্ৰ বৰ্ণ অধিক স্পষ্টভাৱে সংজ্ঞায়িত হয় আৰু তেওঁলোকক মূলতঃ সেৱা আৰু শ্ৰমমূলক কৰ্তব্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়।

ধৰ্মশাস্ত্ৰসমূহত শূদ্ৰসকলৰ সামাজিক কৰ্তব্য আৰু সীমা বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। এই সাহিত্যত শূদ্ৰসকলক প্ৰধানকৈ আন বৰ্ণসমূহক সেৱা আগবঢ়োৱাৰ কৰ্তব্য প্ৰদান কৰা হৈছে আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণ সীমিত বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

## সামাজিক মূল্যায়ন

### শূদ্ৰ আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱন

ইতিহাসবিদসকলে শূদ্ৰ বৰ্ণক ভাৰতীয় সমাজৰ দৈনন্দিন অৰ্থনৈতিক ক্ৰিয়াকলাপৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰিছে। কৃষি-শ্ৰম, কাৰিকৰী কাৰ্য আৰু বিভিন্ন সেৱামূলক পেচাত শূদ্ৰ গোটসমূহৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ আছিল বুলি বহু আঞ্চলিক অধ্যয়নে সূচায়।

### বৰ্ণ আৰু জাতৰ সম্পৰ্ক

শূদ্ৰ বৰ্ণক প্ৰায়েই জাত প্ৰথাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয়, যদিও বৰ্ণ হৈছে তাত্ত্বিক শ্ৰেণীবিভাজন আৰু জাত হৈছে আঞ্চলিক, পেচাভিত্তিক সামাজিক গোট। বাস্তৱ সমাজত বহু জাতক শূদ্ৰ বৰ্ণৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছিল, যদিও এই সংযোজন সময় আৰু অঞ্চল অনুসৰি ভিন্ন আছিল।

### ঐতিহাসিক মূল্যায়ন

আধুনিক ইতিহাসবিদসকলে শূদ্ৰ বৰ্ণক এক স্থিৰ সামাজিক শ্ৰেণী নহয়, বৰঞ্চ ঐতিহাসিক পৰিস্থিতি অনুসৰি গঢ় লৈ উঠা এক গতিশীল পৰিচয় হিচাপে বিশ্লেষণ কৰে। শূদ্ৰ পৰিচয়ে বিভিন্ন যুগত ভিন্ন সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু আইনী অৰ্থ বহন কৰা দেখা যায়।

## তথ্য সংগ্ৰহ