# টেঙ্ক

যুদ্ধত লিপ্ত হোৱা প্ৰথমখন টেংক, ছলমন ছদ্মবেশ আঁচনিৰ সৈতে ব্ৰিটিছ মাৰ্ক ১ টেংক (চিত্ৰত ১৯১৬ চনত)।
**টেংক** হৈছে ফ্ৰণ্ট লাইন স্থল যুদ্ধত প্ৰাথমিক আক্ৰমণাত্মক অস্ত্ৰ হিচাপে উদ্দেশ্য কৰা এখন সাজসজ্জিত যুদ্ধ বাহন। টেংকৰ ডিজাইন হৈছে গধুৰ অগ্নিশক্তি, শক্তিশালী কৱচ, আৰু ট্ৰেক আৰু এটা শক্তিশালী ইঞ্জিনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ গতিশীলতাৰ ভাৰসাম্য; তেওঁলোকৰ মূল অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ প্ৰায়ে এটা টাৰেটৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা হয়। আধুনিক ২০ আৰু একবিংশ শতিকাৰ স্থল বাহিনীৰ মূল ভেটি আৰু সংযুক্ত অস্ত্ৰ যুদ্ধৰ এক মূল অংশ।

১৯৪৩ চনত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ইটালীত এখন এম ৪ শ্বাৰমান
জাৰ্মানীত এখন লিঅ’পাৰ্ড ২ এ ৭
আধুনিক টেংক হৈছে বহুমুখী ভ্ৰাম্যমাণ স্থল অস্ত্ৰৰ মঞ্চ যাৰ মূল অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ হৈছে ঘূৰ্ণনশীল বন্দুকৰ টাৰেটত স্থাপন কৰা বৃহৎ কেলিবাৰৰ টেংক গান, যাৰ পৰিপূৰক হৈছে মেচিনগান বা অন্যান্য দূৰত্বৰ অস্ত্ৰ যেনে এণ্টি-টেংক গাইডেড মিছাইল বা ৰকেট লঞ্চাৰ। তেওঁলোকৰ গধুৰ বাহনৰ কৱচ আছে যিয়ে ক্ৰুসকলক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে, বাহনখনৰ গুলী সংৰক্ষণ, ইন্ধনৰ টেংক আৰু প্ৰপালচন ব্যৱস্থা। চকাৰ পৰিৱৰ্তে ট্ৰেকৰ ব্যৱহাৰে উন্নত কাৰ্য্যকৰী গতিশীলতা প্ৰদান কৰে যিয়ে টেংকক চকাযুক্ত বাহনতকৈ ঠেক ভূখণ্ড আৰু বোকা আৰু বৰফ/বৰফৰ দৰে প্ৰতিকূল পৰিস্থিতি ভালদৰে অতিক্ৰম কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে, আৰু এইদৰে যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ সুবিধাজনক স্থানত অধিক নমনীয়ভাৱে স্থাপন কৰিব পাৰে। এই বৈশিষ্ট্যসমূহে টেংকটোক বিভিন্ন তীব্ৰ যুদ্ধ পৰিস্থিতিত একেলগে আক্ৰমণাত্মকভাৱে ( তেওঁলোকৰ শক্তিশালী মূল বন্দুকৰ পৰা প্ৰত্যক্ষ গুলীৰ সৈতে) আৰু প্ৰতিৰক্ষামূলকভাৱে ( সাধাৰণ পদাতিক ক্ষুদ্ৰ অস্ত্ৰ আৰু গধুৰ অস্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে ভাল প্ৰতিৰোধৰ বাবে প্ৰায় অক্ষমতাৰ বাবে বন্ধুত্বপূৰ্ণ সৈন্যৰ বাবে অগ্নি সমৰ্থন আৰু ডিফিলেড হিচাপে) প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ সক্ষম কৰে, যদিও ২০২২ চনত টেংক বিৰোধী অস্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে ভাল প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা। ইয়াৰে কিছুমানে মানুহৰ দ্বাৰা বহনযোগ্য, একক গুলীৰে পুৰণি প্ৰজন্মৰ টেংক ধ্বংস কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে), [বিতৰ্কিত – আলোচনা] এই সকলোবোৰৰ লগতে পৰিৱৰ্তিত কৌশলগত পৰিস্থিতিৰ শোষণ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় গতিশীলতা বজাই ৰাখিছে। আধুনিক সামৰিক বাহিনীত টেংক সম্পূৰ্ণৰূপে একত্ৰিত কৰিলে যুদ্ধৰ এক নতুন যুগৰ জন্ম হয় যাক সাজসজ্জিত যুদ্ধ বুলি কোৱা হয়।

মূল যুদ্ধ টেংক আৱিষ্কাৰ নোহোৱালৈকে টেংকসমূহক সাধাৰণতে ওজন শ্ৰেণী ( পাতল, মজলীয়া, গধুৰ বা অতিগধুৰ টেংক ) বা মতবাদী উদ্দেশ্য ( ব্ৰেকথ্ৰু-, অশ্বাৰোহী-, পদাতিক-, ক্ৰুজাৰ-, বা গোপনীয়তা টেংক) অনুসৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান ডাঙৰ আৰু ডাঠ সাজসজ্জিত আৰু ডাঙৰ বন্দুকযুক্ত, আনহাতে কিছুমান সৰু, লঘু সাজসজ্জিত আৰু সৰু কেলিবাৰ আৰু লঘু বন্দুকৰে সজ্জিত। এই সৰু টেংকবোৰে গতি আৰু চঞ্চলতাৰে ভূখণ্ডৰ ওপৰেৰে গতি কৰে আৰু শত্ৰুতাপূৰ্ণ লক্ষ্যত জড়িত হোৱাৰ উপৰিও চোৰাংচোৱাগিৰিৰ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। সৰু, দ্ৰুত টেংকটোৱে সাধাৰণতে ডাঙৰ, গধুৰ সাজসজ্জিত টেংকৰ সৈতে যুদ্ধত লিপ্ত নহ'ব, আচৰিত ধৰণৰ ফ্লেংকিং কৌশলৰ সময়ৰ বাহিৰে।

## উন্নয়নৰ আভাস

আধুনিক টেংক আদিম সাজসজ্জিত বাহনৰ পৰা এক শতিকাৰ বিকাশৰ ফল, কাৰণ অভ্যন্তৰীণ দহন ইঞ্জিনৰ দৰে প্ৰযুক্তিৰ উন্নতি, যাৰ ফলত গধুৰ সাজসজ্জিত বাহনৰ দ্ৰুত গতিৰ সুবিধা হৈছিল। এই অগ্ৰগতিৰ ফলত টেংকসমূহৰ প্ৰথম আবিৰ্ভাৱৰ পিছৰ বছৰবোৰত সামৰ্থ্যৰ প্ৰচণ্ড পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত টেংকসমূহ গ্ৰেট ব্ৰিটেইন আৰু ফ্ৰান্সে পৃথকে পৃথকে আৰু একেলগে বিকশিত কৰিছিল পশ্চিম ফ্ৰণ্টত খাদ যুদ্ধৰ অচলাৱস্থা ভংগ কৰাৰ উপায় হিচাপে। ১৯১৫ চনত ইংলেণ্ডৰ লিংকনৰ উইলিয়াম ফষ্টাৰ এণ্ড কোম্পানীত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো ব্ৰিটিছ প্ৰ'ট'টাইপ গিয়াৰবক্স আৰু হালৰ ডিজাইন কৰা মেজৰ ৱালটাৰ গৰ্ডন উইলছনে আৰু ট্ৰেক প্লেটৰ ডিজাইন কৰা উইলিয়াম ফষ্টাৰ এণ্ড কোম্পানীৰ উইলিয়াম ট্ৰিটনে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে। এইটো এটা নতুন ডিজাইনৰ আৰ্হি আছিল যিটো ব্ৰিটিছ সেনাৰ মাৰ্ক I টেংক হ'ব, ১৯১৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ছম যুদ্ধৰ সময়ত যুদ্ধত ব্যৱহৃত প্ৰথম টেংক। ব্ৰিটিছে তেওঁলোকৰ বিকাশৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত "টেংক" নামটো গ্ৰহণ কৰিছিল, তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্য লুকুৱাবলৈ নিৰাপত্তাৰ ব্যৱস্থা হিচাপে ( ব্যুৎপত্তি চাওক )। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত ব্ৰিটিছ আৰু ফৰাচীসকলে হাজাৰ হাজাৰ টেংক নিৰ্মাণ কৰিছিল যদিও জাৰ্মানীয়ে টেংকটোৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে অবিশ্বাসী আছিল, আৰু তেওঁলোকৰ হাতত পৰ্যাপ্ত সম্পদ নাছিল, সেয়েহে ই মাত্ৰ বিশটাহে নিৰ্মাণ কৰিছিল।

আন্তঃযুদ্ধ যুগৰ টেংকসমূহ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ বহুত ডাঙৰ আৰু শক্তিশালী ডিজাইনলৈ বিকশিত হয়। সাজসজ্জিত যুদ্ধৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ নতুন ধাৰণা গঢ় লৈ উঠিছিল; ১৯৩৯ চনৰ আগষ্ট মাহত ছোভিয়েট ইউনিয়নে খালখিন গল (নোমনহান)ত প্ৰথম গণ টেংক/বিমান আক্ৰমণ চলায় আৰু পিছলৈ মূল যুদ্ধ টেংকৰ পূৰ্বৰ অন্যতম টি-৩৪ নিৰ্মাণ কৰে। তাৰ দুসপ্তাহ নৌহওঁতেই জাৰ্মানীয়ে তেওঁলোকৰ বৃহৎ পৰিসৰৰ সাজসজ্জিত অভিযান আৰম্ভ কৰে যিটো ব্লিটজক্ৰিগ ("বিজুলী যুদ্ধ") নামেৰে পৰিচিত হ'ব – মটৰচালিত আৰু যান্ত্ৰিক পদাতিক বাহিনী, আৰ্টিলাৰী আৰু বায়ু শক্তিৰ সৈতে সংযুক্ত টেংকৰ গণ ঘনত্ব যিবোৰ শত্ৰুৰ ফ্ৰণ্ট ভাঙি শত্ৰুৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা ভাঙি পেলাবলৈ ডিজাইন কৰা হৈছিল।

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত উচ্চ বিস্ফোৰক টেংক বিৰোধী ৱাৰহেডৰ ব্যাপক প্ৰৱৰ্তনৰ ফলত পদাতিক সৈন্যই কঢ়িয়াই নিয়া টেংক বিৰোধী অস্ত্ৰ যেনে Panzerfaust, যিয়ে কিছুমান প্ৰকাৰৰ টেংক ধ্বংস কৰিব পাৰে। শীতল যুদ্ধত টেংকসমূহ এই অস্ত্ৰসমূহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ডিজাইন কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ফলত ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত কৱচৰ প্ৰকাৰ বহু পৰিমাণে উন্নত হৈছিল, বিশেষকৈ কম্পোজিট কৱচ। উন্নত ইঞ্জিন, ট্ৰেন্সমিছন আৰু ছাচপেনচনৰ ফলত এই সময়ৰ টেংকবোৰ ডাঙৰ হ’ব পাৰিছিল। বন্দুক প্ৰযুক্তিৰ দিশসমূহো যথেষ্ট সলনি হৈছিল, শ্বেল ডিজাইন আৰু লক্ষ্য প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিৰ লগে লগে।

শীতল যুদ্ধৰ সময়ত মূল যুদ্ধ টেংক ধাৰণাটো উদ্ভৱ হয় আৰু আধুনিক সেনাবাহিনীৰ এটা মূল উপাদান হৈ পৰে। একবিংশ শতিকাত অসমতাপূৰ্ণ যুদ্ধৰ ভূমিকা বৃদ্ধি আৰু শীতল যুদ্ধৰ অন্ত পৰাৰ লগে লগে, যিয়ে বিশ্বজুৰি আৰু ইয়াৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে ব্যয়বহুল এণ্টি টেংক ৰকেট প্ৰপেল্ড গ্ৰেনেড (RPG) বৃদ্ধি কৰাত অৰিহণা যোগাইছিল, টেংকসমূহৰ স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পাইছে। আধুনিক টেংকসমূহক অধিক সঘনাই সংযুক্ত অস্ত্ৰ ইউনিটত সংগঠিত কৰা হয় য'ত পদাতিক বাহিনীৰ সমৰ্থন জড়িত হৈ থাকে, যিসকলে পদাতিক যুদ্ধ বাহনত টেংকসমূহৰ সৈতে যাব পাৰে আৰু গোপনীয়তা বা স্থল আক্ৰমণকাৰী বিমানৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত।

## তথ্যসূত্ৰ