# ই-কমাৰ্চ

**ই-কমাৰ্চ** (ইংৰাজী: e-commerce; ইলেক্ট্ৰনিক কমাৰ্চ) হৈছে অনলাইন সেৱা বা ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে ইলেক্ট্ৰনিকভাৱে সামগ্ৰী ক্ৰয় বা বিক্ৰী কৰা কাৰ্য্যকলাপ। ই-কমাৰ্চে মোবাইল কমাৰ্চ, ইলেক্ট্ৰনিক ফাণ্ড ট্ৰেন্সফাৰ, চাপ্লাই চেইন মেনেজমেণ্ট, ইণ্টাৰনেট মাৰ্কেটিং, অনলাইন লেনদেন প্ৰচেছিং, ইলেক্ট্ৰনিক ডাটা ইণ্টাৰচেঞ্জ (EDI), ইনভেণ্টৰী মেনেজমেণ্ট চিষ্টেম, আৰু স্বয়ংক্ৰিয় ডাটা সংগ্ৰহ ব্যৱস্থাৰ দৰে প্ৰযুক্তিৰ সহায় লয়। ই-কমাৰ্চ পাছলৈ অৰ্ধপৰিবাহী উদ্যোগৰ প্ৰযুক্তিগত উন্নতিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, আৰু ই ইলেক্ট্ৰনিকছ উদ্যোগৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খণ্ড।

## ই-কমাৰ্চৰ সংজ্ঞা

এই শব্দটো কেলিফৰ্ণিয়া ষ্টেট এছেম্বলীৰ ইউটিলিটিজ এণ্ড কমাৰ্চ কমিটীৰ প্ৰধান পৰামৰ্শদাতা ড° ৰবাৰ্ট জেকবছনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে কেলিফৰ্ণিয়াৰ ইলেক্ট্ৰনিক কমাৰ্চ এক্টৰ শিৰোনাম আৰু পাঠ্যত ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

ই-কমাৰ্চে সাধাৰণতে লেনদেনৰ জীৱনচক্ৰৰ অন্ততঃ এটা অংশৰ বাবে ৱেব ব্যৱহাৰ কৰে যদিও ই ই-মেইলৰ দৰে অন্য প্ৰযুক্তিও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ ই-কমাৰ্চ লেনদেনৰ ভিতৰত পণ্য (যেনে আমাজনৰ পৰা কিতাপ) বা সেৱা (যেনে আই টিউনছ ষ্ট'ৰৰ দৰে ডিজিটেল বিতৰণৰ আকাৰত সংগীত ডাউনলোড) ক্ৰয় কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। ই-কমাৰ্চৰ তিনিটা ক্ষেত্ৰ আছে: অনলাইন খুচুৰা বিক্ৰী, ইলেক্ট্ৰনিক বজাৰ, আৰু অনলাইন নিলাম। ই-কমাৰ্চ ইলেক্ট্ৰনিক ব্যৱসায়ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত। ই-কমাৰ্চৰ অস্তিত্বৰ মূল্য হৈছে গ্ৰাহকে অনলাইনত বজাৰ কৰিবলৈ আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে অনলাইনত ধন পৰিশোধ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া, যাৰ ফলত গ্ৰাহক আৰু উদ্যোগৰ সময় আৰু স্থান ৰাহি হয়, বিশেষকৈ ব্যস্ত কাৰ্যালয়ৰ কৰ্মীসকলৰ বাবে লেনদেনৰ দক্ষতা বহু পৰিমাণে উন্নত হয় আৰু লগতে বহু মূল্যৱান সময় ৰাহি হয়।

ই-কমাৰ্চ ব্যৱসায়সমূহেও তলত দিয়া কিছুমান বা সকলোবোৰ নিয়োগ কৰিব পাৰে:

* ৱেব চাইট আৰু মোবাইল এপৰ জৰিয়তে গ্ৰাহকৰ ওচৰলৈ প্ৰত্যক্ষভাৱে খুচুৰা বিক্ৰীৰ বাবে অনলাইন বজাৰ কৰা, লাইভ চেট, চেটবট আৰু ভয়েচ এচিষ্টেণ্টৰ জৰিয়তে কথোপকথনমূলক বাণিজ্য।
* অনলাইন বজাৰ প্ৰদান কৰা বা অংশগ্ৰহণ কৰা, যিয়ে তৃতীয় পক্ষৰ ব্যৱসায়ৰ পৰা গ্ৰাহকলৈ (B2C) বা গ্ৰাহকৰ পৰা গ্ৰাহকলৈ (C2C) বিক্ৰী প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰে;
* এয়া ব্যৱসায়ৰ পৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) ক্ৰয় আৰু বিক্ৰী প্ৰক্ৰিয়া।
* ৱেব যোগাযোগ আৰু ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে জনগাঁথনিগত তথ্য সংগ্ৰহ আৰু ব্যৱহাৰ কৰা।
* বি টু বি ইলেক্ট্ৰনিক ডাটা বিনিময়।
* ই-মেইল বা ফেক্সৰ জৰিয়তে (উদাহৰণস্বৰূপে, বাতৰি কাকতৰ সৈতে) সম্ভাৱ্য আৰু প্ৰতিষ্ঠিত গ্ৰাহকসকলক বিপণন কৰা।
* নতুন সামগ্ৰী আৰু সেৱা মুকলি কৰাৰ বাবে প্ৰিটেইলত জড়িত হোৱা।
* মুদ্ৰা বিনিময় বা ব্যৱসায়ৰ উদ্দেশ্যে অনলাইন বিত্তীয় বিনিময়।

ই-কমাৰ্চৰ পাঁচটা প্ৰয়োজনীয় শ্ৰেণী আছে:

1. ব্যৱসায়ৰ পৰা ব্যৱসায়লৈ
2. ব্যৱসায়ৰ পৰা গ্ৰাহকলৈ
3. ব্যৱসায়ৰ পৰা চৰকাৰলৈ
4. গ্ৰাহকৰ পৰা ব্যৱসায়লৈ
5. গ্ৰাহকৰ পৰা গ্ৰাহকলৈ

## ভাগ

সমসাময়িক ইলেক্ট্ৰনিক বাণিজ্যক দুটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি। প্ৰথম শ্ৰেণীটো হৈছে বিক্ৰী কৰা সামগ্ৰীৰ প্ৰকাৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ব্যৱসায় (তাৎক্ষণিক অনলাইন ব্যৱহাৰৰ বাবে "ডিজিটেল" বিষয়বস্তু অৰ্ডাৰ কৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, গতানুগতিক সামগ্ৰী আৰু সেৱা অৰ্ডাৰ কৰালৈকে, অন্যান্য ধৰণৰ ইলেক্ট্ৰনিক বাণিজ্যৰ সুবিধাৰ বাবে "মেটা" সেৱালৈকে সকলো জড়িত)। দ্বিতীয় শ্ৰেণীটো অংশগ্ৰহণকাৰীৰ প্ৰকৃতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লোৱা হয় (B2B, B2C, C2B আৰু C2C)।

প্ৰতিষ্ঠানিক পৰ্যায়ত বৃহৎ নিগম আৰু বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহে ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱসায়ৰ সুবিধাৰ বাবে বিত্তীয় তথ্য বিনিময়ৰ বাবে ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰে। ইলেক্ট্ৰনিক বাণিজ্যৰ বাবে তথ্যৰ অখণ্ডতা আৰু সুৰক্ষা জৰুৰী বিষয়।

পৰম্পৰাগত ই-কমাৰ্চৰ বাহিৰেও এম-কমাৰ্চ (মোবাইল কমাৰ্চ) আৰু লগতে (২০১৩ চনৰ আশে-পাশে) টি-কমাৰ্চ শব্দটোও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ