Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# হানগুল লিপি

**হানগুল** বা **হাংগুল** (한글) হ'ল কোৰিয়ান ভাষাৰ লিপি। পঞ্চদশ শতিকাত কোৰিয়াৰ ৰজা চেজঙে সাধাৰণ মানুহক মনত ৰাখি হাংগুল নামৰ এক অতি সহজ বৰ্ণমালা উদ্ভাৱন কৰিছিল। এই বৰ্ণমালাক ২০ শতিকাত আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। অসংখ্য ভাষাবিদৰ মতে হাংগুল বৰ্ণমালা হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ নিখুঁত অথচ সহজ বৰ্ণমালা। প্ৰায় হাজাৰ বছৰ আগতে কোৰিয়ান ভাষাটো চীনা পিক্ট'গ্ৰাম লিপিৰ পৰা ধাৰ লোৱা শব্দৰে লিখা হৈছিল যাৰ নাম হাঞ্জা৷

Hangul jamo characters in Unicode
Hangul Compatibility Jamo block in Unicode
## তথ্যসূত্ৰ
# ১৮ জুন

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **জুন** |  |
| দে | সো | ম | বু | বৃ | শু | শ |
|  | ১ | ২ | ৩ | ৪ | ৫ | ৬ |
| ৭ | ৮ | ৯ | ১০ | ১১ |  ১২  | ১৩ |
| ১৪ | ১৫ | ১৬ | ১৭ | ১৮ | ১৯ | ২০ |
| ২১ | ২২ | ২৩ | ২৪ | ২৫ | ২৬ | ২৭ |
| ২৮ | ২৯ | ৩০ |  |   |
| **২০২৬** |

**১৮ জুন** (ইংৰাজী: 18 June) হৈছে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ ১৬৯তম (অধিবৰ্ষত ১৭০তম) দিন। বছৰটো শেষ হ’বলৈ এই দিনৰ পৰা মুঠ ১৯৬টা দিন বাকী থাকে।
 বুৰঞ্জীৰ পাতত আজিৰ দিনটোৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা হ’ল:

## ঘটনাৱলী

* ১৫৭৬ - হলিঘাটতত মোগলৰ বিৰুদ্ধে ৰাজপুতৰ যুদ্ধ হয়। এই যুদ্ধত ৰাজপুত ৰজা ৰাণাপ্ৰতাপ সিংহ পৰাজিত হয়।
* ১৮৫৭ - বিখ্যাত ‘ৱাটাৰ্লু যুদ্ধ’ত ইংৰাজৰ হাতত নেপোলিয়ন বোনাপাৰ্ট পৰাজিত হৈ বন্দী হয়।
* ১৯৫৬ - হিন্দু উত্তৰাধিকাৰী আইন গৃহীত হয়।
* ১৯৫৬ - ভাৰতীয় জীৱন বীমা নিগমক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। ই ভাৰত চৰকাৰৰ অধীনস্থ আৰু ভাৰতীয় জীৱন বীমা নিগমে চৰকাৰৰ খৰচৰ প্ৰায় ২৪.৬% পুঁজিৰ যোগান ধৰে।
* ১৯৮৬ - গোৱাত পৰ্তুগীজ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ হয়।

## জন্ম

* ১৮৬১ - দৈৱকী নন্দন ক্ষত্ৰী, প্ৰথম হিন্দী ৰহস্য আৰু আলৌকিক/ভৌতিক ঔপন্যাসিক।
* ১৯০২ - লুইছ এলটাৰ, আমেৰিকান সংগীতজ্ঞ।
* ১৯৫১ - বিউটি শৰ্মা বৰুৱা, ভাৰতীয় সংগীতশিল্পী।

## মৃত্যু

* ১৮৫৮ - ঝাঁঞ্চিৰ ৰাণী লক্ষ্মী বাঈ, চিপাহী বিদ্ৰোহ ১৮৫৭ ৰ বীৰাঙ্গনা। (জ.১৯/১১/১৮২৮)
* ১৯৩৬ - মেক্সিম গৰ্কী, ৰুছ ঔপন্যাসিক। তেওঁক এলেক্সি মেক্সিমভিচ পেছকভ নামেৰেও জনা যায়।
* ২০০২ - নাচিম বানু, অভিনেত্ৰী। হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতত চায়েৰা বানু নামেৰে জনাজাত।
* ২০২১ - মিলখা সিং, ভাৰতীয় দৌৰবিদ। দ্য ফ্লায়িং শিখ (The Flying Sikh) নামেৰে তেখেত পৰিচিত। ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰীত আক্ৰান্ত হৈ তেখেতৰ মৃত্যু হয়।
* ২০২১ - উষাৰাণী বৰুৱা, অসমীয়া শিক্ষাবিদ তথা সাহিত্যিক।

## দিৱস

* মানৱ অধিকাৰ দিৱস (আজেৰবাইজান)।
* বিশ্ব বনভোজ দিৱস।

## অন্যান্য

## বাহ্যিক সংযোগ

* বিবিচি: এই দিনত
# সময়ৰ মানকসমূহ

**সময়ৰ মানক** বুলিলে সময় জুখিবলৈ আৰু বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বহুমান্য পদ্ধতি সমূহকে বুজা যায়। এনে মানকসমূহ মানুহে পৰম্পৰাগতভাবে, বা সৰ্বসন্মতিক্ৰমে, বা চৰকাৰী বা আইনগত ভাবে বা বৈজ্ঞানিক প্ৰয়োজনত গ্ৰহণ কৰা বা উদ্ভাৱিত হ'ব পাৰে। অতীতত পৃথিবীৰ আহ্নিক বা বাৰ্ষিক গতি, আকাশৰ গ্ৰহ-নক্ষত্ৰৰ গতি আদিৰ আধাৰত সময়ৰ জোখমাখ লোৱা হৈছিল। আধুনিক যুগত কোনো পৰমাণুৰ কম্পন, মহাকাশৰ কোনো নক্ষত্ৰৰ আৱৰ্তনৰ ফলত হোৱা বিকিৰণৰ সমমিত হীন দেৰি আদিৰ ভিত্তিত সময় জোখা যায়।

পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ মতে দৈৰ্ঘ্য আৰু ভৰৰ লগতে সময়ো প্ৰকৃতিৰ তিনিটা মৌলিক ধৰ্মৰ ভিতৰত এটা।
# সোমবাৰ

গেলিলিওৰ ১৬১৬ চনত চন্দ্ৰ আৰু ইয়াৰ পৰ্যায়সমূহৰ অংকন। সোমবাৰৰ নাম বহু ভাষাত চন্দ্ৰৰ নামেৰে ৰখা হৈছে।
**সোমবাৰ** ( IPA: [sōmabāra] ) সপ্তাহৰ এটা দিন৷ দেওবাৰৰ পিছৰ আৰু মঙ্গলবাৰৰ আগৰ দিনটো হ'ল সোমবাৰ৷ খ্ৰীষ্টান কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি সোমবাৰটো সপ্তাহৰ প্ৰথম দিন৷ অৱশ্যে ভাৰতত সোমবাৰটোক সপ্তাহৰ দ্বিতীয় দিন হিচাপে গণ্য কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মৰ মতে সোমবাৰটো ভগৱান শিৱৰ প্ৰিয় বাৰ। বেছিভাগ শৈৱ হিন্দুৱে সোমবাৰে হৰ (অৰ্থাৎ শিৱ) প্ৰিয় ব্ৰত পালন কৰে। শাওন মাহৰ প্ৰতিটো সোমবাৰ শৈৱসকলৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। শৈৱ হিন্দুসকলে শ্ৰৱণ মাহৰ প্ৰতিটো সোমবাৰক **মহাশ্ৰাৱণ সোমবাৰ** বুলি অভিহিত কৰে৷

## জ্যোতিৰ্বিদ্যাত

জ্যোতিৰ্বিদ্যা চৰ্চাত সোমবাৰক চন্দ্ৰৰ লগত জড়িত বুলি ধৰা হয় আৰু ইয়াৰ জ্যোতিষ শাস্ত্ৰীয় চিহ্ন হৈছে ‘কৰ্কট’; আৰু ইয়াক ☾ চিহ্নৰ দ্বাৰা বুজোৱা হয়। সোমা শব্দৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে চন্দ্ৰ বা জোনাক৷

## তথ্যসূত্ৰ
# মঙ্গলবাৰ

মঙ্গল গ্ৰহৰ সৈতে সমান ভাবনা কৰা Týr বা Tiw দেৱতা, যাৰ নামেৰে মঙ্গলবাৰৰ নামাকৰণ কৰা হৈছে। আইচলেণ্ডিক ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰ, ৰেইক্যাভিক।
হিন্দু নৱগ্ৰহ দেৱতা মঙ্গল। মঙ্গলবাৰ নামটো তেওঁৰ নামেৰেই ৰখা হৈছে।
**মঙ্গলবাৰ** (IPA: [maṅgalabāra]) হৈছে সোমবাৰ আৰু বুধবাৰৰ মাজৰ দিন। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান অনুসৰি, সোমবাৰ হৈছে সপ্তাহৰ প্ৰথম দিন; সেই অনুসৰি মঙ্গলবাৰ হৈছে সপ্তাহৰ দ্বিতীয় দিন। যদিও বহু পৰম্পৰাগত কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি দেওবাৰ হৈছে সপ্তাহৰ প্ৰথম দিন, সেয়া অনুসৰি মঙ্গলবাৰ হৈছে তৃতীয় দিন। কিছুমান মুছলিম দেশত শনিবাৰক সপ্তাহৰ প্ৰথম দিন ধৰা হয়, সেই অনুসৰি মঙ্গলবাৰ হৈছে চতুৰ্থ দিন। ভাৰততো ইয়াক সপ্তাহৰ তৃতীয় দিন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

মঙ্গলবাৰ নামটো হিন্দু ধৰ্মৰ নৱগ্ৰহ দেৱতা মংগল গ্ৰহৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। ইংৰাজী নামটো মধ্য ইংৰাজীৰ Tewesdayৰ পৰা আহিছে, যি পুৰণি ইংৰাজী Tiwesdægৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, অৰ্থাৎ "Tīw-ৰ দিন"। এই Tīw হৈছে নৰ্চ পৌৰাণিক কাহিনীৰ যুঁজ, বিধি আৰু ন্যায়ৰ দেৱতা Týr। Tīw-ৰ তুলনা কৰা হৈছিল।

হিন্দু ধৰ্মৰ শাক্ত সম্প্ৰদায়ৰ বাবে মঙ্গলবাৰটো বিশেষ পবিত্ৰ দিন। এই দিনটোত কালী আৰু দুৰ্গাক বিশেষভাৱে পূজা কৰা হয়। খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ ইষ্টাৰ্ণ অৰ্থডক্স চাৰ্চে এইদিনটোক চেণ্ট জন দ্যা বেপ্টিষ্টৰ দিন হিচাপে পালন কৰে।

## জ্যোতিৰ্বিদ্যাত

জ্যোতিৰ্বিদ্যা চৰ্চাত মঙ্গলবাৰ *মঙ্গল* গ্ৰহৰ লগত সংযুক্ত আৰু ইয়াক প্ৰকাশ কৰা হয় **♂** প্ৰতীক চিহ্নৰ দ্বাৰা।

## তথ্যসূত্ৰ
# বুধবাৰ

নৰ্চ ধৰ্মৰ দেৱতা ওডিন বা ৱুডেন, যাৰ নামেৰে ইংৰাজী Wednesday নামকৰণ কৰা হৈছে।
**বুধবাৰ** (IPA: [budhabāra]) হৈছে সপ্তাহৰ এটা দিন, যিটো মঙ্গলবাৰৰ পিছত আৰু বৃহস্পতিবাৰৰ আগত থাকে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান অনুসৰি ই সপ্তাহৰ তৃতীয় দিন। ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি এইটো সপ্তাহৰ চতুৰ্থ দিন।

*বুধ* বুলি বুধ গ্ৰহক বুজোৱা হয়, যি দেৱী *সোমা*ৰ পুত্ৰ বুলি ধৰা হয়। ভাৰতীয় সংস্কৃতি অনুসৰি, বুধবাৰটো বুধ গ্ৰহৰ পূজাৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হয়।

ইংৰাজী নামটো আহিছে পুৰণি ইংৰাজী Wōdnesdæg আৰু মধ্য ইংৰাজী Wednesdeiৰ পৰা, অৰ্থাৎ "উডেন-ৰ দিন", যি এংল'-ছেক্সন ধৰ্মৰ দেৱতা আৰু নৰ্চ পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা ওডিনৰ সমতুল। ইয়াৰ বিপৰীতে, ফৰাচী mercredi, স্পেনীছ miércoles, আৰু ইটালীয় mercoledìৰ দৰে ৰোমান ভাষাসমূহত এই দিনটোৰ নাম লেটিন dies Mercurii, অৰ্থাৎ "মাৰ্কুৰীৰ দিন"ৰ অনুবাদ।

পশ্চিমীয়া বিশ্বত সাধাৰণভাৱে বুধবাৰটো সোমবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা পাঁচ দিনীয়া কৰ্মসপ্তাহৰ মাজৰ দিন বুলি গণ্য কৰা হয়।

## তথ্যসূত্ৰ
# বৃহস্পতিবাৰ

হিন্দু গ্ৰহদেৱতা বৃহস্পতি
নৰ্ছ দেৱতা থুনো (নৰ্ছ থৰ)ক চিত্ৰিত কৰা চিত্ৰকলা, যাৰ নামেৰে বৃহস্পতিবাৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে, মাৰ্টেন এস্কিল উইং, ১৮৭২
**বৃহস্পতিবাৰ** ( IPA: [br̥haspatibāra] ) সপ্তাহৰ এটা দিন, যিটো বুধবাৰৰ পিছত আৰু শুক্ৰবাৰৰ আগত হয়। ভাৰতত প্ৰচলিত কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি ই সপ্তাহটোৰ পঞ্চম দিন৷ এই বাৰৰ নাম বৃহস্পতি গ্ৰহৰ নামেৰে ৰখা হৈছে।

## তথ্যসূত্ৰ
# শুক্ৰবাৰ

**শুক্ৰ বাৰ** বা **শুকুৰবাৰ** (IPA: [śukrabāra]) হৈছে ভাৰতীয় কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি সপ্তাহৰ ষষ্ঠ দিন। বৃহস্পতিবাৰৰ পিছৰ আৰু শনিবাৰৰ আগৰ দিনটোৱেই হ'ল শুক্ৰবাৰ।

চৌদি আৰব আৰু ইৰানত, শুক্ৰবাৰ হৈছে সপ্তাহৰ শেষ দিন, আৰু শনিবাৰ হৈছে নতুন কৰ্মদিৱস। ইৰানত, এইটো একমাত্ৰ সাপ্তাহিক বন্ধৰ দিন। যদিও বহুতো দেশত শুক্ৰবাৰক সপ্তাহৰ প্ৰথম বন্ধৰ দিন ধৰা হয় আৰু দেওবাৰক প্ৰথম কৰ্মদিৱস হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বাহৰেইন, সংযুক্ত আৰব আমিৰাত (UAE) আৰু কুৱেইটত শুক্ৰবাৰ আছিল সাপ্তাহিক বন্ধৰ দিন আৰু শনিবাৰ আছিল প্ৰথম কৰ্মদিৱস। যদিও বাহৰেইন আৰু আৰব আমিৰাতত ২০০৬ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে এইটো সলনি কৰা হয়, আৰু সলনি হোৱা নিয়ম অনুসৰি শুক্ৰবাৰ হৈছে সপ্তাহিক বন্ধৰ প্ৰথম দিন আৰু দেওবাৰ হৈছে সপ্তাহৰ প্ৰথম কৰ্মদিবস; ২০০৭ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা কুৱেইটেও এই নিয়ম অনুসৰণ কৰে। বাংলাদেশতো একেদৰে শুক্ৰবাৰ সাপ্তাহিক বন্ধৰ প্ৰথম দিন আৰু দেওবাৰ প্ৰথম কৰ্মদিৱস হিচাপে ধৰা হয়।

## ধৰ্মীয় পটভূমি

### হিন্দু ধৰ্ম

ভৃগু আৰু কাব্যমতা (উছনা)ৰ পুত্ৰ শুক্ৰৰ নামেৰে এই দিনটোৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। হিন্দু ধৰ্মত শুক্ৰবাৰ বিশেষভাৱে দেৱীৰ বাবে পালন কৰা হয়, যেনে দুৰ্গা, লক্ষ্মী, সৰস্বতী, কালি বা পাৰ্বতী। শুক্ৰবাৰটো বিবাহিত মহিলাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু সেইদিনা তেওঁলোকে দেৱীক পূজা কৰে।

### ইছলাম

মালয়েছিয়াৰ মছজিদত মুছলমান সকলৰ জুমাৰ নামাজ।
ইছলাম ধৰ্ম অনুসৰি, শুক্ৰবাৰে সকলো মুছলমান লোকে মছজিদত গোট খায় আৰু ইমামৰ পিছফালে দলবদ্ধভাৱে জমুআৰ নামাজ আদায় কৰে৷ সেয়ে মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশত এই দিনটো সাধাৰণতে ছুটিৰ দিন।

### খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম

খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত ইষ্টাৰৰ আগৰ শুক্ৰবাৰক গুড ফ্ৰাইডে হিচাপে পালন কৰা হয়৷ এই দিনটোত যীশুৰ ক্ৰুচবিদ্ধ হোৱাক স্মৰণ কৰা হয়।

### ইহুদী

ইহুদীসকলৰ মত অনুসৰি সাবাত উদ্‌যাপন আৰম্ভ হয় শুকুৰবাৰে আৰু ই শনিবাৰৰ নিশা হোৱালৈকে চলি থাকে।

## তথ্যসূত্ৰ
# শনিবাৰ

ছেটাৰ্ণ, কাৰাভাগিঅ’, ১৬ শতিকা
**শনিবাৰ** (IPA: [śônibār]) সপ্তাহৰ এটা দিন, যিটো শুক্ৰবাৰৰ পিছত আৰু দেওবাৰৰ আগতে আহে৷ বৈদিক দেৱতা শনিৰ নামেৰে এই বাৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। আনহাতে থাইলেণ্ডৰ থাই সৌৰ কেলেণ্ডাৰত শনি শব্দটো পালি ভাষাৰ শনি শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে আৰু শনিবাৰৰ প্ৰতীকী ৰং বেঙুনীয়া বুলি নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা হৈছে। ভাৰতীয় কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি ই সপ্তাহটোৰ সপ্তম বা অন্তিম দিন। ভাৰতৰ বিদ্যালয় সমূহত আৰু কিছুমান কাৰ্যালয়ত শনিবাৰটো অৰ্ধ ছুটিৰ দিন হিচাপে ধাৰ্য কৰা হৈছে।

## নামকৰণ আৰু উৎপত্তি

শনিবাৰৰ নামাকৰণ কৰা হৈছে শনি গ্ৰহৰ নামেৰে। যিটো বৈদিক দেৱতা শনিৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছিল।
## জ্যোতিৰ্বিদ্যা

জ্যোতিৰ্বিদ্যাত, শনিবাৰ শনি গ্ৰহৰ লগত সম্পৰ্কিত, ইয়াৰ গ্ৰহ প্ৰতীক  তথা ই মকৰ আৰু কুম্ভ ৰাশিৰ লগত সম্পৰ্কিত।

## তথ্যসূত্ৰ
# দেওবাৰ

ছল ইউষ্টিটিয়া (ধাৰ্মিকতাৰ সূৰ্য্য বা ধাৰ্মিকতাৰ দেওবাৰ), ইহুদী-খ্ৰীষ্টান বাইবেল, মলাখী ৪:২ৰ পৰা আহৰণ কৰা।
**দেওবাৰ** ( IPA: [rabibāra] ) সপ্তাহৰ এটা দিন। ইয়াৰ স্থান শনিবাৰৰ পিছত আৰু সোমবাৰৰ আগত। ইহুদী ধৰ্মীয় পঞ্জিকা অনুসৰি আৰু কিছুমান খ্ৰীষ্টান সম্প্ৰদায়ৰ মতে ই সপ্তাহৰ প্ৰথম দিন। বেছিভাগ খ্ৰীষ্টানৰ বাবে দেওবাৰক উপাসনা আৰু বিশ্ৰামৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হয়। পশ্চিমীয়া বহু দেশত দেওবাৰক সপ্তাহৰ শেষ দিন বুলি গণ্য কৰা হয়। পৃথিৱীৰ বেছিভাগ দেশতে দেওবাৰটো বন্ধৰ দিন। দেওবাৰক ৰবিবাৰ বুলিও কোৱা হয়। ৰবি হৈছে সূৰ্য্য দেৱতাৰ আন এটা নাম।

## জ্যোতিৰ্বিদ্যাত

জ্যোতিৰ্বিদ্যাত দেওবাৰটো *ৰবী অৰ্থাৎ সূৰ্য্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু ইয়াক **☉** চিহ্নৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।*

## তথ্যসূত্ৰ
# সপ্তাহ

**সপ্তাহ** হৈছে সময়ৰ এটা একক। সাত দিনে এক সপ্তাহ হয়।

উক্ত সাতদিন হ'ল:

* দেওবাৰ বা ৰবিবাৰ
* সোমবাৰ
* মঙ্গলবাৰ বা মঙলবাৰ
* বুধবাৰ
* বৃহস্পতিবাৰ
* শুক্ৰবাৰ বা শুকুৰবাৰ
* শনিবাৰ

## অন্যান্য সময় এককৰ সৈতে সম্পৰ্ক

* ১৬৮ ঘন্টাত আৰু (১০,০৮০ ছেকেণ্ডত) এটা সপ্তাহ হিচাপে ধৰা হয়।
* ২ সপ্তাহত এক পক্ষ বা এক পষেক হয়।
* ৪ সপ্তাহত এক মাহ হয়।
* ৫২ সপ্তাহত এক বছৰ হয়।
# ছেকেণ্ড

| ছেকেণ্ড |
| --- |
| File:Clock-pendulum.gif পেণ্ডুলাম ঘড়ীৰ দ্বাৰা প্ৰতি ছেকেণ্ড গণনা হৈ থকা অৱস্থাত |
| এককটোৰ তথ্য |
| একক পদ্ধতি | আন্তৰ্জাতিক একক পদ্ধতি |
| কিহৰ একক | সময় |
| সংকেত | s  |

**ছেকেণ্ড** (**s**) হৈছে আন্তৰ্জাতিক একক পদ্ধতিত সময়ৰ একক। ঘণ্টাক ৬০ ৰে দুবাৰ হৰণ কৰিলে ছেকেণ্ড পোৱা যায়। এছ আইৰ মতে ছেকেণ্ডৰ সংজ্ঞা হৈছে, চিজিয়াম ১৩৩ পৰমাণুৰ নিম্নতম অৱস্থা (ground state)ৰ দুটা hyperfine স্তৰৰ মাজত হোৱা নিৰ্গমণৰ ৯১৯২৬৩১৭৭০ স্পন্দনৰ (period) সময় ("the duration of 9 192 631 770 periods of the radiation corresponding to the transition between the two hyperfine levels of the ground state of the caesium 133 atom")। ছেকেণ্ডক যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক অথবা পাৰমাণৱিক ঘড়ীৰ সহায়ত জুখিব পৰা যায়।

এছ আই উপসৰ্গ ব্যৱহাৰ কৰি ছেকেণ্ডৰ উপাংশবোৰ গঠিত হয় যেনে মিলিছেকেণ্ড,মাইক্ৰ'ছেকেণ্ড, নেন'ছেকেণ্ড আদি। এছ আই উপসৰ্গ যদিও কিল'ছেকেণ্ড সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ছেকেণ্ডক ৬০ ৰে পূৰণ কৰিলে মিনিট আৰু মিনিটক ৬০ ৰে পূৰণ কৰিলে ঘণ্টা আৰু ঘণ্টাক ২৪ ৰে পূৰণ কৰিলে দিন পোৱা যায়।

ছেণ্টিগ্ৰাম-গ্ৰাম-ছেকেণ্ড, মিটাৰ-কিল'গ্ৰাম-ছেকেণ্ড, মিটাৰ-টন-ছেকেণ্ড আৰু ফুট-পাউণ্ড-ছেকেণ্ড সকলোতে সময়ৰ একক ছেকেণ্ড।

## আন্তৰ্জাতিক ছেকেণ্ড

আন্তৰ্জাতিক একক পদ্ধতি অনুসৰি, ছেকেণ্ড হৈছে চিজিয়াম ১৩৩ পৰমাণুৰ নিম্নতম অৱস্থা(ground state)ৰ দুটা hyperfine স্তৰৰ মাজত হোৱা নিৰ্গমণৰ ৯১৯২৬৩১৭৭০ স্পন্দনৰ (period) সময়("the duration of 9 192 631 770 periods of the radiation corresponding to the transition between the two hyperfine levels of the ground state of the caesium 133 atom")। ১৯৯৭ চনত CIPM ৰ অনুসৰি চিজিয়াম পৰমাণুৰ স্পন্দন(period) স্থিৰাৱস্থাত আৰু পৰম শূন্য (০ কেলভিন) ত লোৱাৰ কথা সংযোগ কৰা হয়।

## অন্য এককৰ সৈতে সমতুল্যতা

১ আন্তৰ্জাতিক ছেকেণ্ডৰ সমান হৈছে-

* 1⁄60 মিনিট
* 1⁄3,600 ঘণ্টা
* 1⁄86,400 দিন (IAU একক)
* 1⁄31,557,600 জুলিয়ান বছৰ (IAU একক)

কম্পনাংকৰ একক

* 1⁄(1 হাৰ্টজ)
* 1⁄(1 becquerel)

## বাহ্যিক সংযোগ