Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jeruselem

**Jeruselem** (Iburu: **יְרוּשָׁלַיִם**, **Yerushaláyim**) ìre ama-ibot me ido Ijeren. Ama-ibot yi îkup akarake akat. Jerusalem ìre ge me lek ebi kè ama-ile ìkakan ichit me linyọn̄, eyi ebi ene ekpọkpọ ikiluk me emen, kpetele, akarake ukot ukot. Ama-ile yi ìre ere òsibi isi inyi owuwa erumfaka ìsibi isi me linyọn̄, ògak ge Erumfaka eyi Ebireyam. Ebi Ju emọnọ Jeruselem kire ama-ile òkup mbuban mije ìre ebon ere erumfaka mè ebon ifit-mkpulu kiban̄ me ukot mgbọ emen Ikpa Mbuban mè ire si ere Uwu Mbuban Awaji okekebe. Ebi Kiristien emọnọ Jeruselem kire ere òkup mbuban mije owuwa inu òmọnọ irek me ugwem kè Jisọs Karais ìmọnọ irek me ere ya. Ebi Musilim echieek ibe ke Muwamet ìnan̄a me Jeruselem ifo emen inyọn̄.

# Nrọnnye
# Alikisendira

Egop Alikisendira
Iman̄ oriọọn̄ Alikisendira
Atasuk Alikisendira
**Alikisendira** ìre ama-ile me Ijipiti. Ọmọ ore òso ama-ile iba òmimin ichit me Ijipiti, mè ire si ama-ile òmimin ichit me etete ama-ile echi òkup me atasuk Okwaan̄ Ile Mediterenia. Îre Alikisenda Ogwu Ilile ochili ama-ile yi me i.o. 331 SK.

Ama-ile yi îtibi imin igwat lek enenen ire lek îkanabe ebon ichili-chieen̄ eyi ebi Giris. Me cherekeyi, ọmọ obọkọ irek Memfis mè Kairo Ilile kire Ama-ibot Ijipiti. Me ukot mgbọ ebi Giris, Uwu-utoon̄ eyi Alikisendira eyi òkup me etete Inu ukechieen̄ jaaba eyi linyọn̄ ukot ikaan̄ mè Agwut Ikpa Alikisendira eyi Oka ekup me ama-ile yi. Uwu Mgban-akọn̄ Kaitibee [Qaitbay Citadel] enamabe me agba okwaan̄ me ama-ile yi me emen òso senturi 15 ìre <museum> mgbọ keyi.

Alikisendira ìre ere ije-ikpọ-inu [tourist destination] mè ebon ere-nrom [industrial centre] òsisibi isi enenen sa me afo òrom [natural gas] mè okpot aran̄ [oil pipelines] echi ònan̄a me Okolo Suwezi [Suez].

Ama-ile yi ìwele 40 km me atasuk agan̄ inyọn̄ me Ijipiti. Ọmọ ore ama-ile òmimin ichit me etete ama-ile cha òkup me Agan̄ Mediterenia, mè ire òso ama-ile iba òmimin ichit me Ijipiti (isifuk Kairo isan̄a), mè ire òso ama-ile ini òmimin ichit me Agan̄ ebi Arabu, mè ire òso onaan̄ge òmimin ichit me Afirika, mè ire òso <urban area> onaan̄ge òmimin ichit me Afirika.

# Nrọnnye
# Òtande

**Òtande** (òrere **Saturday** me usem Ebeke) ìre òso usen jaaba me nde. Ìkup me etete Udun̄nde mè Ukanande.Usen yi ìkare usen ikwaan̄; kpan̄asi ikeya îre usen isiki-efuuk, mè ire usen ebi Ju ekisi itọbọ ebum me Uwu Mbuban.
# Akọn̄ Ofiik

**Akọn̄ ofiik** (1947-1991) ìre emen mgbọ cha etim okupbe me etete Mgbanriaak Amerika mè ebi ìkirọ ọmọ inye me agan̄ ge; mè Mgbanriaak Sọviet mè ebi ìkiro ọmọ inye me agan̄ keyilọ. Inu yi ìmono irek me mgbọ Akọn̄ Linyọn̄ 2 otabe, mè mgbọ Mgbanriaak Sọviet orọn̄be.< ref 1, 2> Egwen ibe îre *Akọn̄ Ofiik* mije mgbaan̄-nrọ eyi ebi Mgbanriaak Amerika mè ebi Mgbanriaak Sọviet îjijaka ire lek ema metimbe akọn̄, ire, ema kpechubọk itim akọn̄ isi-me-isi. Kpan̄asi ikeya, ema ekup me irak ikibeen̄ ebi ufi ife inye ibe etim akọn̄ ya, ire, ema kperia achubọk ebi akọn̄ kiban̄ isibi isi akọn̄. Me emen mgbọ Ofiik Akọn̄ yi, agan̄ iba chi mînama urum akọn̄ kiban̄ inye mè isan̄a owuwa ayaya nroon̄ akọn̄ mè usọ-ikwaan̄ òkukup inye igak eyi adasi mgbọ. Ema agan̄ iba mîje enun̄unun̄ ikikpọ lek kiban̄, mè ikitap ukpook me lek kiban̄.

# Nrọnnye
# Ikpoko

**Ikpoko** ire inu geelek ebi ene ekisa ilep inu mè <sevices>. Îre si inu ebi ene ekibọkọ mgbọ ema ekinyam inu kiban̄ inyi ebi ufi ene. Me ujọn̄ọ mgbọ òraraka, ebi ene kpekisa ikpoko ilep inu. Kpan̄asi ikeya, ema ekisa inu ge inwene me lek ofifi inu inyi ema ekaan̄ inu ema ekiweek. Ogwu ge òkakaan̄ owuwa irin̄ môkọt inwene irin̄ cha mèlek ogwu òkaan̄ àkpà. Ire, mije inu chi kire owuwa irin̄, àkpà, ukwa, ebot, eriemubuuk, arọọn̄ mè esese esese inu echi mêkọtbe inwene, elobobe, kpebekọt ikiben ema isa isi ere geelek ene obosi, ebi kè ofifi inu ìfefet ibeben ikana ere enenibọkọ irek kire inu unye otu ewe, echi mêkọtbe isa ikikpe ewe inu ekepbe.
# Sawudi Arebia

**Arabia Saudi** ìre ido me Esia.

Egop Ido Arabia Saudi
Iman̄-ido Arabia Saudi
Duration: 26 seconds.0:26Okwa-ido Arabia Saudi
Ogugo-ijọn̄ Arabia Saudi