# Ecuador terrestre

*Iste articlo tracta sobre a **línia ecuatorial terrestre**. Ta atros usos se veiga Ecuador (desambigación)*
En royo a linia de l'ecuador sobre o globo terraquio.
L'**ecuador terrestre** (d'o latín *aequātōris*: igualador) ye o plan perpendicular a o eixe de rotación d'una planeta y que pasa por o suyo centro. L'ecuador divide a superficie d'a planeta en dos partis, o Hemisferio Norte y o Hemisferio Sud. A latitut de l'ecuador ye, por definición, de 0º. O plan de l'ecuador talla a superficie d'a planeta en una línia imachinaria (un cerclo maximo) que equidista u se troba chustament a la mesma distancia d'os polos cheograficos (a linia de l'ecuador equidista d'o Polo Norte y d'o Polo Sud cheograficos). O cerclo ecuatorial d'a Tierra mide bels 40.075,004 km.

## Caracteristicas astronomicas

Mapa mundial con a línia ecuatorial.
* As parolas "ecuador" u "línia ecuatorial" significan *igualadora* ya que en ista latitut o Sol y as estrelas tardan o mesmo tiempo en estar por dencima de l'horizont que por debaixo. Toz os días de l'anyo en l'ecuador, os días y as nueiz duran o mesmo, 12 horas. De nueiz, totas as estrelas trazan una meya circumferencia entre o punto mas austral y o mas septentrional de l'horizont.
* En l'ecuador, o Sol, o día d'o equinoccio, pasa por o zenit.
* O tropico de Cancro ye o paralelo mas septentrional en lo que o sol puet estar en o cenit y i plega o 22 de chunio, día d'o solsticio de verano. O paralelo austral equivalent ye o tropico de Capricorno.
* Os cerclos polars artico y antartico son os paralelos a partir d'os cuals o sol, en o solsticio, puet estar a meyanueit en l'horizont y i plega o 22 de chunio, día d'o solsticio de verano septentrional. O fenomeno se diz **sol de meyanueit** y ixe día ye día permanent, sin de nueit.
* En os cerclos polars, cuanto mas amán nos trobemos d'os polos, mayor ye en verano a durada d'o **día permanent**, y en hibierno, a durada d'a nueit permanent. Ista durada plega a os 6 meses en o polo norte y en o polo sud.

## Caracteristicas climaticas

* As estacions en os tropicos y en l'ecuador difieren significativament d'as estacions en as zonas templatas u polars. En muitas rechions tropicales, s'identifican nomás dos estacions, plevias y sequera, pero en a mayoría de puestos aman de l'ecuador pleve mientres tot l'anyo. Manimenos, as estacions pueden variar pendendo d'una variedat de factors, incluyindo-ie a elevación y a proximidat a l'oceano.
* Os meteorologos definen o clima d'un puesto como "ecuatorial", en cuentas de "tropical", si a diferencia entre as temperaturas normals d'os meses mas calidos y mas fredos ye de menos de 2 °C y bi ha plevias abundants y constants mientres tot l'anyo.

## Caracteristicas geograficas

Países que travesa l'ecuador (royo) y los que travesa o meridiano zero (azul).
A superficie d'a Tierra trescruzata por l'ecuador ye mas que mas oceanica. Manimenos, travesa os continents d'Asia, Africa, America y un archipelago d'Oceanía, pasando por os siguients países:

* Ecuador - tamién a isla Isabela d'as islas Galápagos.
* Colombia.
* Brasil - también unas islas en a desembocadura d'o río Amazonas.
* Sant Tomé y Prencipe - pasando a traviés d'Ilhéu das Rolas, una chicota isla d'ixe archipelago.
* Gabón.
* Republica d'o Congo.
* Republica Democratica d'o Congo.
* Uganda - tamién unas isletas en o laco Victoria.
* Kenya.
* Somalia.
* Maldivas - entre meyo d'as islas, pero sin tocar-las.
* Indonesia - trescruza muitas islas, d'as cuals as mas grans son Sumatra, Celebes, Borneo, y Halmahera.
* Kiribati - pasa entre as islas Gilbert sin tocar-las.

## Se veiga tamién

* Ecuador termico.
* Línia equinoccial.
* Meridiano de Greenwich.

## Referencias

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **l'ecuador**.