# Esquí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la *Ortografía de l'aragonés* de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

Bode Miller, esquiador alpín
Telegabina en Pandicosa
O **esquí** (galicismo de *ski*) ye un esporte de montanya en que os esportistas s'eslizan por a nieu emplegando dos tablas suchetas a la suela d'as botas por meyo de fixacions mecanicas. Iste deporte no ye exclusivo d'hibierno, ya que existen partis d'o mundo con cheleras que permiten practicar iste esporte tot l'anyo.

O esquí se puet agrupar en dos categorías chenerals. O esquí nordico, amás antiga d'as dos disciplinas, orichinario d'Escandinavia y que fa servir unas fixacions que permiten devantar o piet deixando libre a soleta. Os diferents tipos d'esquí nordico incluyen o esquí de fundo, os brincos d'esquí y o telemark. O esquí alpín tien o suyo orichen en os Alpes y emplega fixacions que unen tot o piet a la tabla, por lo que no permiten movilidat d'a soleta.

A competencia ta regular a normativa sobre iste esporte (y sobre o snowboard) li correspón a la Federación Internacional d'Esquí y de Snowboard (*Fédération internationale de ski et de snowboard* en francés) u FIS.

## Esquí en Aragón

A practica d'o esquí en Aragón data de primerías d'o sieglo XX, cuan un grupo de pioners, prencipalment zaragozanos prencipian a esquiar arredol d'o refuchio de montanya de *Santa Cristina* en Candanchú. En istos primers anyos d'esquí en Aragón l'actividat yera muit ligata a la asociación de Montanyers d'Aragón.

Asinas pues, cuasi dica os anyos 1960 a practica d'o esquí en o país se centra mas que mas en a estación de Candanchú en o municipio altoaragonés d'Aísa. Por ixas envueltas no bi heba nian remontaderas mecanicas, manimenos la estación la prencipiaba a fer-se famosa, tenendo a vesita d'o rei de Siam ya en os anyos 1920. Mas tardi prencipioron a construir-se as instalacions hoteleras, feito que fació que Candanchú prencipiase a creixer. Amás contrebuyó a lo conoiximiento d'a estación a Escuela Militar de Montanya, con seu en Chaca, cuan prencipió a emplegar las instalacions en os suyos cursos d'esquí.

Ya entre as decadas de 1970 y 1960 prencipian a amaneixer a resta d'estacions aragonesas. As pistas d'Astún, Candanchú, Fornigal y Pandicosa fuoron amás seu en dos ocasions, 1981 y 1995, d'os Chuegos Olimpicos Universitarios.

Actualment son siet as estacions d'esquí alpín en Aragón, dos en o Sistema Iberico teruelano: Valdelinars y Chabalambre; y cinco en os Pireneus uescanos: Astún, Candanchú, Fornigal, Pandicosa y Sarllé y diez as estacions d'esquí de nordico, nueu en os Pireneus: A Partacua, Balniario de Pandicosa, Candanchú-Le Somport, Fanlo, Gabardito, Linza, Lizara, Pineta y Plans de l'Hespital y unatra en a Sierra d'Albarracín: Griegos

## Se veiga tamién

* Esquí acuatico.

## Referencias

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **Esquí**.
* (en)/(de)/(fr)International Ski Federation Federación Intenacional d'Esquí
* (en) Asociación d'Historia de l'esquí.
* (es) Reyal Federación Espanyola d'Esportes d'Hivierno.
* (es) Federación Aragonesa d'Esportes d'Hivierno.