# 2006

|  |
| --- |
| **Anyos:** 2003 2004 2005 - **2006** - 2007 2008 2009 |
| **Decenios:** Anyos 1990 - **Anyos 2000** - Anyos 2010 |
| **Sieglos:** Sieglo XX - **Sieglo XXI** - Sieglo XXII |

O director, productor y guionista estausunidense Joseph Barbera, qui morió lo 18 d'aviento de 2006.
L'actor canadiense Glenn Ford, qui morió lo 30 d'agosto de 2006.
L'actor estausunidense Jack Warden, falleixiu lo 19 de chulio de 2006.
## Escaicimientos

### Aragón

* O Club Hielo Jaca, campión d'a Copa Espanyola de Hockey Chelo en a temporada 2005/2006.
* 15 de chulio - o *II Congreso de l'Aragonés* creya l'Academia de l'Aragonés.
* 9 de setiembre - se constituye como asociación l'Estudio de Filología Aragonesa (Academia de l'Aragonés).
* 20 de setiembre - a Biquipedia en aragonés plega enta los 4.000 articlos, con l'articlo *Corz d'Aragón*.
* 28 d'octubre - l'*Academia de l'Aragonés* celebra o suyo primer pleno, en a Deputación Provincial de Zaragoza, establindo-se-ie o primer Consello de Gubierno, presidiu por Manuel Castán Espot.
* 29 d'aviento - a Biquipedia en aragonés alcanza los 5.000 articlos con l'articlo *Monesterio de San Chuan d'a Penya*.

### Atros países

* 11 de marzo - pren posesión en Santiago de Chile a nueva presidenta de Chile Michelle Bachelet, substituyindo a Ricardo Lagos.
* 11 de mayo - o politico italiano Romano Prodi se converte en o nuevo primer ministro d'Italia.
* 3 de chunio - Montenegro declara la suya independencia d'a Federación de Serbia y Montenegro.
* 28 de chunio - Montenegro se converte en o 192eno estau miembro d'a Organización d'as Nacions Unidas.
* 17 de chulio - un tierratremo de magnitut 7,7 provoca un tsunami en a isla de Chava; o tierratriemo de Chava de chulio de 2006 causó 668 muertos y 65 desapareixius.
* 9 d'agosto - nuevo Estatuto d'autonomía de Catalunya.
* 17 de setiembre - en as Eleccions chenerals de Suecia o Partiu Socialdemocrata de Suecia pierde a suya mayoría absoluta en o *Riksdag* (o Parlamento de Suecia) y o 5 d'octubre ye esleyiu primer ministro Fredrik Reinfeldt, d'o *Moderata Samlingspartiet*.
* 5 d'octubre - Fredrik Reinfeldt, d'o *Moderata Samlingspartiet*, ye esleyiu primer ministro dimpués de que en as eleccions chenerals de Suecia d'o 17 de setiembre o Partiu Socialdemocrata de Suecia hese perdiu a suya mayoría absoluta en o *Riksdag* (o Parlamento de Suecia).
* 1 d'aviento - o politico mexicano Felipe Calderón prene posesión como nuevo president de Mexico.
* 30 d'aviento - esclata una furgoneta-bomba d'ETA en l'aeropuerto de Madrit.

## Naixencias

### Aragón

### Atros países

* 9 de chinero - naixencia en Vigevano (Pavía, Lombardía, Italia) d'a cantautora italiana Sarah Toscano.

## Defuncions

### Aragón

* 29 d'abril - muere en Zaragoza (comarca de Zaragoza, provincia de Zaragoza) o antropologo, historiador y escritor aragonés Antonio Beltrán Martínez (n.1906).
* 23 d'agosto - muere en Zaragoza o bispe aragonés Francisco Peralta Ballabriga (n.1911).

### Atros países

#### Chinero

* 14 de chinero - muere en Beverly Hills (California, Estaus Unius) l'actriz estausunidense Shelley Winters (n.1920).
* 19 de chinero - muere en Los Angeles (California) l'actor estausunidense Anthony Franciosa (n.1928).

#### Abril

* 3 d'abril - muere en Tokio o escritor y novelista chaponés Genzō Murakami (†1910).
* 22 d'abril - muere en Roma (Lazio, Italia) l'actriz italiana Alida Valli (n.1921).

#### Mayo

* 8 de mayo - muere en Barcelona (Catalunya) l'atleta espanyol Gregorio Rojo (n.1920).
* 12 de mayo - muere en Madrit (Espanya) l'arquitecto y urbanista castellanomanchego Miguel Fisac Serna (n.1913).
* 27 de mayo - muere en Burbank (California, Estaus Unius) l'actor estausunidense [[Paul Gleason] (n.1939).

#### Chunio

* 3 de chunio - muere en Boston (Massachusetts, Estaus Unius) l'actor mexicano Anthony Quinn (†1915).

#### Chulio

* 4 de chulio - muere en Mjøndalen (Nedre Eiker, Buskerud) o politico noruego Lars Korvald.
* 8 de chulio - muere en Ojai (California) l'actriz estausunidense June Allyson (n.1917).
* 13 de chulio
	+ - muere en Los Angeles (California) l'actor estausunidense Red Buttons (n.1919).
	+ - muere en Sant Sabastián (Guipuzcua, País Basco) o cardenal espanyol Ángel Suquía (n.1916).
* 19 de chulio - muere en Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) l'actor estausunidense Jack Warden (n.1920).

#### Agosto

* 30 d'agosto
	+ - muere en Beverly Hills (California, Estaus Unius) l'actor canadiense Glenn Ford (n.1916).
	+ - muere en O Caire (Echipto) l'escritor echipciano Naguib Mahfouz (n.1911).

#### Setiembre

* 22 de setiembre - muere en Cenhac (comuna de Caumont de Plancatge, Avairon) l'escritor, traductor y lingüista occitán Joan de Cantalausa (n.1925).

#### Octubre

* 3 d'octubre - muere en Melbourne (Australia) l'atleta australiano Peter Norman (n.1942).
* 6 d'octubre
	+ - muere en Terrassa (Vallés Occidental, Barcelona) o politico catalán Antoni Gutiérrez Díaz (n.1929).
	+ - muere en Buenos Aires o director cinematografico, escritor, dramaturgo y guionista archentino Eduardo Mignogna (n.1940).
* 12 d'octubre - muere en Roma o director cinematografico y guionista italiano Gillo Pontecorvo (n.1919).
* 16 d'octubre
	+ - muere en Lima o politico peruano Valentín Paniagua, president de Perú en 2000-2001 (n.1936).
	+ - muere en L'Aquila (Abruzos) l'atleta italiana Trebisonda Valla (n.1916).
* 20 d'octubre - muere en Los Angeles (California) l'actriz estausunidense Jane Wyatt (n.1910).
* 22 d'octubre
	+ - muere en Santiago de Chile l'actriz chilena d'orichen italiano María Cánepa (n.1921).
* 27 d'octubre - muere en Peshawar o politico pakistanés Ghulam Ishaq Khan, President de Pakistán en 1988-1993 (n.1915).
* 28 d'octubre - muere en Washington, DC l'entrenador de basketbol estausunidense Red Auerbach (n.1917).

#### Noviembre

* 10 de noviembre - muere en Montecito (California) l'actor estausunidense Jack Palance (†1919).
* 20 de noviembre - muere en West Hollywood (California, Estaus Unius) o director cinematografico y guionista estausunidense Robert Altman (n.1925).
* 23 de noviembre - muere en París (Isla de Francia) l'actor francés Philippe Noiret (n.1930).
* 26 de noviembre - muere por una cayida en o velodromo *Kuipke* de Gant (Flandres, Belchica) mientres a celebración d'una prueba esportiva en ixe puesto o ciclista catalán Isaac Gálvez (n.1975).

#### Aviento

* 18 d'aviento - muere en Los Angeles (California) o director cinematografico, guionista y productor cinematografico estausunidense Joseph Barbera (n.1911).
* 25 d'aviento - muere en Augusta (Cheorchia) o cantaire, compositor, musico (guitarra, harmonica, tambor) y productor musical estausunidense James Brown (n.1933).
* 26 d'aviento - muere en Rancho Mirage (California) o politico estausunidense Gerald Ford, qui estió o 38eno President d'os Estaus Unius (n.1913).
* 30 d'aviento - muere Saddam Hussein, dictador iraquí entre 1979 y 2003.
* 31 d'aviento - muere en Sankt Pölten (Baixa Austria) l'atleta y politica austriaca Liese Prokop.
	+ - esleyiu o sudcoreano Ban Ki-moon en a seu d'as Nacions Unidas en Nueva York como secretario cheneral sustituyendo a Kofi Annan.

## Se veiga tamién

* Batallas de 2006.
* Cintas de 2006.
* Libros de 2006.
* Muertes en 2006.
* Naixius en 2006.
* Tractaus de 2006.

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **2006**.

## Referencias