Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1794

|  |  |
| --- | --- |
|  | Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la *Ortografía de l'aragonés* de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

|  |
| --- |
| **Anyos:** 1791 1792 1793 - **1794** - 1795 1796 1797 |
| **Decenios:** Anyos 1780 - **Anyos 1790** - Anyos 1800 |
| **Sieglos:** Sieglo XVII - **Sieglo XVIII** - Sieglo XIX |

## Escaicimientos

### Aragón

### Atros países

## Naixencias

### Aragón

### Atros países

* 7 de chinero - naixencia en Brno (Bohemia, Sacro Imperio Romano Chermanico, hue Republica Checa) d'o botanico y taxonomo austriaco Heinrich Wilhelm Schott.
* 17 de marzo - naixencia en Montevideo (virreinau d'o Río d'a Plata, Espanya, hue Uruguai) d'o politico uruguayo Gabriel Antonio Pereira (†1861).
* 15 d'agosto - naixencia en Femsjö (Småland) d'o botanico y micologo sueco Elias Magnus Fries (†1878).
* 15 d'octubre - naixencia en Montevideo d'o politico uruguayo José María Plá, president d'Uruguai en 1856 (†1869).
* 6 de noviembre - naixencia en Maromme (Alta Normandía, Primera Republica Francesa, hue Francia) d'o militar, politico y diplomatico francés Aimable Pélissier (†1864).
* 20 de noviembre - naixencia en Frankfurt d'o Main (Sacro Imperio Romano Chermanico) d'o naturalista y explorador alemán Eduard Rüppell (†1884).
* 30 d'aviento - naixencia en Beaufort (Carolina d'o Sud) d'o zoologo estausunidense John Edwards Holbrook.

## Defuncions

### Aragón

* 25 d'octubre - muere en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) l'avogato y churista aragonés Juan Francisco La Ripa (n.1733).

### Atros países

Execución en a guillotina en París de l'avogato y politico francés Maximilien de Robespierre, o 28 de chulio de 1794.
* 5 d'abril - muere asasinato en París o politico francés Georges Jacques Danton (n.1759).
* 8 de mayo - muere guillotinato en París o quimico, filosofo y economista francés Antoine Lavoisier (n.1743).
* 28 de chulio - muere guillotinato en París (Primera Republica Francesa) l'avogato y politico francés Maximilien de Robespierre (n.1758).

## Referencias
# 1866

|  |  |
| --- | --- |
|  | Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la *Ortografía de l'aragonés* de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

|  |
| --- |
| **Anyos:** 1863 1864 1865 - **1866** - 1867 1868 1869 |
| **Decenios:** Anyos 1850 - **Anyos 1860** - Anyos 1870 |
| **Sieglos:** Sieglo XVIII - **Sieglo XIX** - Sieglo XX |

## Escaicimientos

### Aragón

### Atros países

## Naixencias

### Aragón

* 25 de marzo - naixencia en Zaragoza (comarca de Zaragoza) d'o musico y director d'orquesta aragonés Teodoro Ballo Tena (†1962).

### Atros países

#### Chinero

* 29 de chinero - naixencia en Clamecy, Nièvre (Borgonya, Francia) d'o escritor francés Romain Rolland, Premio Nobel de Literatura en 1915.

#### Abril

* 1 d'abril - naixencia en Empoli (Ciudat metropolitana de Florencia, Toscana, Reino d'Italia) d'o compositor, musico y director d'orquesta italiano Ferruccio Busoni (†1924).

#### Agosto

* 12 d'agosto - naixencia en Galapagar (Madrit, Espanya) de l'escritor, dramaturgo, director teatral, guionista y productor cinematografico espanyol Jacinto Benavente, Premio Nobel de Literatura en 1922 (†1954).

#### Setiembre

* 21 de setiembre - naixencia en Bromley, Kent (Reino Uniu) d'o escritor de ciencia-ficción H.G. Wells (†1946).

#### Octubre

* 12 d'octubre - naixencia en Inbhir Losaidh (An Comhairle Mhoireach, Escocia) d'o politico britanico Ramsay MacDonald (†1937).
* 20 d'octubre - naixencia en Viena (Imperio Austrohongaro) d'o filosofo polaco Kazimierz Twardowski (†1938).
* 26 d'octubre - naixencia en Zbarazh (Imperio Austrohongaro, hue Ucraína) d'o politico polaco Ignacy Daszyński (†1936).
* 28 d'octubre - naixencia en Vilanova de Arousa (Pontevedra, Galicia) d'o escritor y poeta gallego Ramón María del Valle-Inclán.

#### Noviembre

O politico chinés Sun Yat-sen, naixito o 12 de noviembre de 1866.
* 12 de noviembre - naixencia en Cuiheng (Guangdong, China) d'o politico chinés Sun Yat-sen (†1925).

## Defuncions

### Aragón

### Atros países

* 13 d'octubre - muere en Cambridge (Cambridgeshire) o matematico y cheologo britanico William Hopkins (n.1793).
* 18 d'octubre
	+ - muere en Santiago de Chile o militar y politico chileno Manuel Bulnes, president de Chile en 1841-1851 (n.1799).
	+ - muere en Múnich (Reino de Bavera) o medico y naturalista alemán Philipp Franz von Siebold (n.1796).
* 25 d'octubre - muere en Madrit l'historiador, escritor y periodista espanyol Modesto Lafuente (n.1806).

## Se veiga tamién

* Muertes en 1866.
* Naixitos en 1866.
# Isla d'Irlanda

|  |  |
| --- | --- |
|  | Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la *Ortografía de l'aragonés* de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Iste articlo u sección ha menester d'un wikificato con un formato adecuato a lo manual d'estilo de Biquipedia**.
 Por favor, edita-lo ta cumplir con ellas. No borres iste aviso dica que no l'haigas feito. Colabora wikificando! |

*Iste articlo ye sobre a isla d'Irlanda, ta o país d'o mesmo nombre, se veiga **Irlanda.
A isla d'Irlanda.
A **isla d'Irlanda** (*Éire* en irlandés, *Ireland* en anglés, *Airlann* en escocés d'Ulster, *Hibernia* en latín), ye una isla situata en o continent europeu que fa parte d'as islas britanicas y que, con una superficie de 81.638,10 km² ye a tercera isla europea por a suya superficie, dezaga d'a isla de Gran Bretanya y d'Islandia. Tamién ye, por a suya superficie, a segunda d'as islas britanicas, dezaga d'a isla de Gran Bretanya. Se troba situata en Europa Occidental, entre a mar d'Irlanda a l'este (mar que la desepara d'a isla de Gran Bretanya) y l'Oceano Atlantico a l'ueste.

Dende o punto d'anvista politico, a isla d'Irlanda se troba dividita entre o país independient d'Irlanda (que ocupa a suya mayor parte) y Irlanda d'o Norte, que fa parte d'o Reino Uniu, deseparación politica existent nomás que dende a independencia d'Irlanda, que d'antis mas estió una colonia britanica. A suya población ye de 6.300.000 habitants (2006), con 4.450.000 habitants en Irlanda (1.750.000 en Dublín y a suya aria metropolitana) y una mica mas d'1.700.000 habitants en Irlanda d'o Norte.

Ni bi ha alcuerdo entre os especialistas sobre l'orichen etimolochico d'o suyo nombre: ta beluns, tien o suyo orichen en un teonimo, en derivar o suyo nombre d'a diosa Ériu (*Éire* en irlandés) d'a mitolochía celta, una d'as Tuatha Dé Danann, adibindo-ie a palabra chermanica *land* ("tierra" en aragonés, con o sentito de país); ta atros, o suyo orichen se troba en a palabra d'o griego antigo *ιρις* ("iris" en aragonés).

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **a isla d'Irlanda**.