# Andalucía

|  |
| --- |
| **Andalucía** |
| **Comunidat autonoma d'Espanya** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bandera | Escudo |

 |
| Himno: Himno d'Andalucía |
| **Entidat**  • **Estato** | Comunidat autonoma Espanya |
| **Capital**  | Sevilla  |
| **Subdivisions** | 8 provincias |
| **Idioma oficial** | Castellano |
| **Superficie**  • **Total** | Pos. 2 de 19 87 268 km² |
| **Población**  • **Total** (2024)  • **Densidat** | Pos. 1 de 19 8 409 738 hab. 94,95 hab/km² |
| **‎Chentilicio** | Andaluz/a |
| **ISO 3166-2** | ES-AN |
| **President** | Juanma Moreno |
| **Estatuto d'autonomía** | 30 d'aviento de 1981 19 de marzo de 2007 |
| **Fiesta nacional** | 28 de febrero |
|  |
| Pachina web oficial |

**Andalucía** ye una comunidat autonoma que ye localizada en a parti meridional d'Espanya, y que muga, principiando dende l'ueste en dirección este, con Portugal, con Extremadura, con Castiella-La Mancha y, a la fin, con a Rechión de Murcia. Por o sud a suya muga ye la mar, l'oceano Atlantico y a mar Mediterrania, con una costa d'una longaria de bels 910 km.

Ye a segunda comunidat autonoma espanyola mes gran y ocupa o primer puesto en a lista d'as rechions por población.

## Toponimia

O nombre *Andalucía* se deriva d'a parola arabe *Al-Andalus* (الأندلس). Lo toponimo al-Andalus ye testimoniau per primera vegada per inscripcions en monedas cudidas en 716 per o nuevo gubierno musulmán d'Iberia. Istas monedas, clamadas dinars, yeran inscritas tanto en latín como en arabe. A etimolochía d'o nombre *al-Andalus* s'ha derivau tradicionalment d'o nombre d'os vandalos. Dende lo decenio de 1980, una serie de propuestas han desafiau ista afirmación. Halm, en 1989, derivó lo nombre d'un termin gotico, *\*landahlauts*, y en 2002, Bossong suchirió la suya derivación d'un sustrato prerromano.

## Cheografía

O relieu d'Andalucía ye formau per tres unidaz fundamentals:

* Sierra Morena: a buega natural entre la plana castellana y Andalucía, con una altaria maxima de poquet mas de 1.300 m.
* As cordeleras Beticas (Penibetica y Subbetica) paralelas a la mar Mediterrania. Comprende entre atras Sierra Nevada, an se troba a cota mas alta d'a peninsula Iberica: a tuca Mulhacén (3.478 m).
* A val de Guadalquivir: un territorio cuasi plano que s'ubre en o golfo de Cádiz a lo sud-ueste.

## Clima

Andalucía ye adintro d'o dominio climatico mediterranio, con hibiernos pleviosos y veranos ixucaus y calidos. Lo relieu accidentau produz fuertes variacions, con islas de clima de montanya en as sierras mas elevadas (Sierra Nevada, Sierra de Gádor) y comarcas de tendencia mas continental (vega de Granada). As precipitacions disminuyen d'ueste enta l'este; o puesto que recibe mas precipitacions ye a cordelera de Grazalema (2.218 mm anyals) y lo menos plevioso ye lo cabo de Gata, que a la suya vegada ye lo puesto mas ixuto d'Europa (con 117 mm anyals). A temperatura meya anyal d'Andalucía ye superior a los 16 °C, encara que con variacions cheograficas, oscilando entre los 18,5 °C en Malaga dica los 15,1 °C en Baeza. Lo mes mas fredo ye chinero y lo mas caloroso ye agosto.

## División administrativa

Andalucía ye dividida en ueito provincias:

* Almería, (701.688 habitants en o 2014).
* Cádiz, (1.240.175 habitants en o 2014).
* Cordoba, (795.718 habitants en o 2014).
* Granada, (919.455 habitants en o 2014).
* Uelba, (519.229 habitants en o 2014).
* Chaén, (659.033 habitants en o 2014).
* Malaga, (1.652.999 habitants en o 2014).
* Sevilla, (1.871.399 habitants en o 2014).

## Politica

A Chunta d'Andalucía ye la institución en que s'organiza l'autogobierno d'a comunidat autonoma d'Andalucía. Ye integrada per: o president d'a Chunta d'Andalucía, que ye lo supremo representant d'a comunidat autonoma, y lo representant ordinario de l'Estau en a mesma. A suya elección s'escayece per o voto favorable d'a mayoría absoluta d'o Pleno d'o Parlamento d'Andalucía y lo suyo nombramiento corresponde a lo rei. O president actual d'a Chunta ye Juan Manuel Moreno Bonilla.

## Se veiga tamién

* Rechión de Granada.

## Referencias

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **Andalucía**.
* Pachina web oficial d'a Chunta d'Andalucía.

|  |
| --- |
| **Comunidatz autonomas d'Espanya** |
|  Andalucía -  Aragón -  Prencipau d'Asturias -  Islas Balears -  Canarias -  Cantabria -  Castiella-La Mancha -  Castiella y Leyón -  Catalunya -  Extremadura -  Galicia -  Comunidat de Madrit -  Rechión de Murcia -  Navarra -  País Basco -  La Rioja -  País Valenciano |
| **Ciudatz autonomas** |
|  Ceuta -  Melilla |
| **Plazas de Sobiranía** |
|  Chafarinas - Penyón de Vélez de la Gomera - Penyón d'Alhucemas  |