# Banco Mundial

|  |  |
| --- | --- |
|  | Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la *Ortografía de l'aragonés* de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

| **Banco MundialWorld Bank*  |
| --- |
|  |
|  |
| Seu d'o Banco Mundial en Washington, DC. |
| Información d'o Banco |
| Churisdicción | 189 países |
| Seu | Washington, DC, EEUU  |
| President | Kristalina Georgieva |
| **Localización** |
| Banco Mundial Banco Mundial en Estaus Unius |
| Sitio web |
| worldbank.org |

O **Banco Mundial** ye una institución financiera internacional que tiene a suya seu en Washington DC. A suya función ye de fer de responsable de dar amprens con baixo intrés a estaus ta prochectos de desarrollo, reducindo asinas a pobreza, fan parti d'o Banco Mundial 189 estaus que tien dreito a voto seguntes a suya aportación economica feita en o mesmo. Ye formato por dos institucions: o Banco Internacional de Reconstrucción y Fomento (*BIRF*) y l'Asociación Internacional de Fomento (*AIF*).

Istas dos institucions chunto con atras tres, a Corporación Financiera Internacional (*CFI*), l'Organismo Multilateral de Garantía de Inversions (*OMGI*) y o Centro Internacional de Resolución d'Esferencias Relativas a Inversions (*International Centre for Settlement of Investment Disputes*, *CIREI*) forman o Grupo d'o Banco Mundial. Iste grupo, con os suyos afiliatos, tienen a suya seu en Washington DC.

O Banco Mundial treballa con atra entidat deseparata, o Fundo Monetario Internacional (*FMI*), que da financiación t'aliucherar os problemas en a balanza de pagos d'a deuda. Os dos son conoixitos como "Institucions de Bretton Woods", ya que a conferencia internacional en a que se creyoron istas institucions se fació en ista ciudat, Bretton Woods, en o estau de Nueva Hampshire, en os Estaus Unius, de l'1 a o 22 de chulio, 1944.

En l'actualidat o suyo president ye o Indo-Estausunidense Ajay Banga que estió nombrau por Joe Biden en 2023.

Jim Yong Kim, president d'o Banco Mundial (2012-2019).
### Lista de presidents

| Nombre | Calendata | País | Datos d'intrés |
| --- | --- | --- | --- |
| Eugene Meyer | 1946–1946 | Estaus Unius | Editor de periodicos y President d'a Reseva Federal d'Estaus Unius. |
| John J. McCloy | 1947–1949 | Estaus Unius | Avogau y Secretario adchunto de guerra. |
| Eugene R. Black, Sr. | 1949–1963 | Estaus Unius | Eixecutivo d'o Chase Manhattan Bank y director eixecutivo d'o World Bank. |
| George Woods | 1963–1968 | Estaus Unius | Eixecutivo d'a First Boston Corporation |
| Robert McNamara | 1968–1981 | Estaus Unius | President d'a Ford Motor Company, Secretario d'Esfensa d'Estaus Unius en o gubierno d'os presidents John F. Kennedy y Lyndon B. Johnson. |
| Alden W. Clausen | 1981–1986 | Estaus Unius | Avogau y eixecutivo d'o Bank of America. |
| Barber Conable | 1986–1991 | Estaus Unius | Senador d'Estaus Unius por Nueva York y congresista. |
| Lewis T. Preston | 1991–1995 | Estaus Unius | Eixecutivo en J.P. Morgan |
| Sir James Wolfensohn | 1995–2005 | Estaus Unius Australia (prev.) | Avogau d'interpresas y banquero. |
| Paul Wolfowitz | 2005–2007 | Estaus Unius | Embaixador d'Estaus Unius en Indonesia, Vicesecretario d'Esfensa d'Estaus Unius, Degán d'a *School of Advanced International Studies* (SAIS) en a *Johns Hopkins University*, partecipant d'a planificación d'a Invasión d'Irak de 2003. Renunció a su cargo por escandalos d'Etica. |
| Robert Zoellick | 2007–2012 | Estaus Unius | Vicesecretario d'Estau d'os Estaus Unius y Representante d'o Comercio. |
| Jim Yong Kim | 2012–2019 | Estaus Unius South Korea (prev.) | Expresident d'o departamento de Salud Global y Medicina Social en Harvard, presidente d'o Dartmouth College y nacionalizato Estausunidense. |
| David Malpass | 2019-2023 | Estaus Unius | Subsecretario d'o Tesoro pa Afers Internacionals en o Departamento d'o Tesoro |
| Ajay Banga | 2023–present | Indo-Estausunidense | President d'a Camera de Comercio Internacional, miembro d'a chunta directiva de Dow Chemical Company y miembro d'o Consello Empresarial Internacional d'o Foro Economico Mundial. |

## Criticas

As actuacion y a forma de treballo con muitos paises ye muito criticada, mas que mas por organizacions no gubernombrentals, d'esfensa d'os dreitos humans y muit especialment d'os indichenas de cuantos países.

Tamién bi ha chent que feba parti d'a creyación de programas y a estructura d'o Banco Mundial que critican o suyo funcionamiento como Joseph Stiglitz premio Nobel d'Economía y maximo responsable economico d'o Banco Mundial en o periodo 1997-2000, Henry Hazlitt y Ludwig Von Mises.

Una d'as criticas mas comun ye a suya forma en a que ye dirichito, o banco representa a 189 estaus pero a suya dirección ye en mans d'uns pocos economicament poderosos. Istos estaus tamién eslichen a suya presidencia y a dirección por o que os intereses d'ixos países son d'alto d'atros.

O Comité d'Asuntos Foranos d'o Senau d'Estaus Unius fizo un informe a on critica a o Banco Mundial y atras istitucions finacieras internacional por centrari-e a suya politica economica en fer prestamos en os puestos en cuentas de buscar un resultau de desarrollo mientres un determiau tiempo, amás amás de fer mes esfuerzos contra a corrupción.

Tamién muitas criticas es fan en forma de protestas acompanyatas de manisfestacions entre as que cal destacar as Protestas d'Oslo de 2002, a Rebelión d'Octubre, a Contracumbre de Seattle u as protestas que facioron os Kayapó, uns indichenas de l'Amazonia que aconsiguieron que o Banco Mundial no faciera un prestamo ta a construcción d'una entibadera en o suyo territorio d'os vegatas.

Tamién ye muito criticata a tradición de que o suyo president siga estausunidense, ixo es feba en o prencipio por que yera o país que feba a parti mas gran d'aportación economica ta o suyo funcionamiento, pero zaguerament os demas países creyen que cada puesto en o Banco Mundial tien que estar ocupau por a persona mas cualificada ta ello.

## Bibliografía

* (en) Salda, Anne C. M., *Historical dictionary of the World Bank*, (1997). ISBN 0810832151. online.

## Se veiga tamién

* Banco de desarrollo.
* Fundo Monetario Internacional.

## Referencias

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **Banco Mundial**.
* (es) Pachina web oficial d'o Banco Mundial