Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1764

|  |
| --- |
| **Anyos:** 1761 1762 1763 - **1764** - 1765 1766 1767 |
| **Decenios:** Anyos 1750 - **Anyos 1760** - Anyos 1770 |
| **Sieglos:** Sieglo XVII - **Sieglo XVIII** - Sieglo XIX |

O entomologo alemán Johann Wilhelm Meigen, naixiu lo 3 de mayo de 1764.
## Escaicimientos

### Aragón

### Atros países

## Naixencias

### Aragón

### Atros países

* 3 de mayo - naixencia en Solingen (hue en Renania d'o Norte-Westfalia, Alemanya) d'o entomologo alemán Johann Wilhelm Meigen (†1845).
* 20 de mayo - naixencia en Berlín (Reino de Prusia, hue Alemanya) d'o escultor alemán Johann Gottfried Schadow (†1850).
* 22 d'octubre - naixencia en Avranches (Normandía, hue en A Manga, Baixa Normandía) d'o militar francés Jean-Marie Valhubert (†1805).

## Defuncions

### Aragón

* 22 de febrero - muere en Zaragoza (Comarca Central, Aragón) o relichioso navarro Francisco Añoa Busto (n.1684).

### Atros países

* 17 d'abril - muere en Hamburgo lo compositor alemán Johann Mattheson (n.1681).
* 16 de chulio - muere en a fortaleza de Shlisselburg, amán de Sant Petersburgo, o zar de Rusia Iván IV.
* 12 de setiembre - muere en París o compositor y musico francés Jean-Philippe Rameau.
* 26 d'octubre - muere en Londres (Anglaterra) o gravador, ilustrador y pintor britanico William Hogarth (n.1697).

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **1764**.
# 21 de febrero

|  |
| --- |
| Chi - **Febrero** - Mar |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 |
| Calandario d'escaicimientos |

O guitarrista, cantaire y compositor estausunidense Justin Sane, naixiu lo 21 de febrero de 1973.
## Escaicimientos

### Aragón

* 1809 - cayida de Zaragoza en mans de l'exercito francés en o Segundo seche de Zaragoza d'os Seches de Zaragoza.

### Atros países

* 1848 - Karl Marx publica en Londres o *Manifest der Kommunistischen Partei*.
* 1916 - prencipia en o Frent Occidental d'a Primera Guerra Mundial, a batalla de Verdun.

## Naixencias

### Aragón

* 1748 - naixencia en Chaca (Chacetania, Uesca, Aragón) d'o bispe y arcebispe aragonés Antonio Bergosa y Jordán (†1819).
* 1921 - naixencia en Sietemo (Plana de Uesca) d'o bispe, arcebispe y cardenal aragonés Antonio María Javierre Ortás (†2007).
* 1929 - naixencia en Zaragoza (Comarca de Zaragoza, Aragón) de l'actriz aragonesa Mayrata O'Wisiedo (†1998).
* 1946 - naixencia en Zaragoza (Comarca de Zaragoza, Aragón) d'o churista y diplomatico aragonés José Manuel Paz Agüeras (†2012).

### Atros países

* 1728 - naixencia en Kiel (Alemanya) d'o zar Pero III de Rusia.
* 1858 - naixencia en Millbrook (Bedfordshire, Reino Uniu) d'o zoologo britanico Oldfield Thomas (†1929).
* 1912 - naixencia en Avinyón (Vauclusa) d'o escritor y novelista occitán en luenga francesa Pierre Boulle (†1994).
* 1915 - naixencia en Denton (Texas) de l'actriz estausunidense Ann Sheridan (†1967).
* 1925
	+ - naixencia en Haarlemmermeer (Holanda Septentrional, Países Baixos) de l'astronomo neerlandés Tom Gehrels (†2011).
	+ - naixencia en Fresno (California) d'o director cinematografico y guionista estausunidense Sam Peckinpah (†1984).
* 1937 - naixencia en Asker (Akershus) d'o rei Harald V de Noruega.
* 1946 - naixencia en Londres (Anglaterra) de l'actor britanico Alan Rickman.
* 1973 - naixencia en Pittsburgh (Pennsilvania) d'o guitarrista y cantaire/compositor estausunidense Justin Sane, miembro d'o grupo *Anti-Flag*.

## Defuncions

### Aragón

* 1152 - muere en Borcha (Campo de Borcha) o noble aragonés Pero d'Atarés (n.1083).
* 1833 - muere en Zaragoza (comarca de Zaragoza) a escritora y pedagoga aragonesa Josefa Amar y Borbón, una d'as precursoras d'o feminismo en Aragón (n.1753).

### Atros países

* 1437 - o rei Chaime I d'Escocia ye asasinato en Perth.
* 1677 - muere en Den Haag (Republica d'as Provincias Unidas, hue Países Baixos) o filosofo neerlandés d'orichen chudeoportugués Baruch Spinoza (n.1632).
* 1926 - muere en Leiden (Holanda Meridional, Países Baixos) o fisico neerlandés Heike Kamerlingh Onnes, Premio Nobel de Fisica en 1913 (n.1853).
* 1962 - muere en Buenos Aires (Archentina) o matematico espanyol Julio Rey Pastor.
* 2005 - muere en Londres (Reino Uniu) o escritor y guionista cubano Guillermo Cabrera Infante (n.1929).
* 2009 - muere o filosofo y sociologo francés Michel Clouscard.

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **o 21 de febrero**.

## Referencias
# Oceano Indico

|  |
| --- |
|  **Oceano Indico** |
| Oceano u mar d'a IHO (n.º id.: 45) |
| Mapa de l'oceano Indico. |
| **Localización administrativa** |
| **Estau** |  Madagascar  Comoras  Seychelles  Maldivas  Mauricio  Sri Lanka  Indonesia  Sudafrica  Mozambique  Tanzania  KenKenyaia  Somalia  Chibuti  Sudán  Echipto  Israel  Arabia Saudita  Yemen  Emiratos Arabes Unitos  Bahrein  Qatar  Kuwait  Iraq  Irán  Pakistán  India  Birmania  Australia. |
|  |
| **Cheografía** |
| **Oceano** | Oceano Indico |
| **Continents** | Africa, Asia y Oceanía |
| **Isla(s)** | Madagascar, Comoras, Seychelles, Maldivas |
| **Mars mugants** | Oceano Atlantico, oceano Pacifico |
| **Ríos que i cayen** | Río Zambeze Río Indo Río Ganches Río Brahmaputra Río Irrawady |
| **Accidents** |
|  • Golfos y badías | Mar Roya, mar d'Andamán, mar Arabica, Gran Bahía Australiana, golfo Persico, golfo de Bengala, golfo d'Adén, golfo d'Omán, canal de Mozambique |
| **Superficie** | 73.556.000 km² |
| **Amplaria maxima** | 10.000 km |
| **Largaria costa** | 66.600 km |
| **Fondura meyana** | 4.200 m |
| **Fondura max.** | 7.125 m (Fuesa de Java, Indonesia) |
| **Volumen** | 292.131.000 km³ |
| **Mapa** |
| Localización de l'oceano Indico. |

L'**oceano Indico** ye uno d'os cinco oceanos, estando-ne o tercer volumen d'augua mas gran d'o mundo, y cubre alto u baixo lo 20% d'a superficie d'a Tierra. Muga a lo norte con o sud d'Asia; a l'ueste con a peninsula arabica y Africa; a l'este con a peninsula malaya, as islas Sonda, y Australia; y a lo sud con l'Antarctida.

Ye desalpartau de l'oceano Atlantico por o meridiano 20 graus este, a lo sud d'Africa, y de l'oceano Pacifico por o meridiano 147 graus este. O punto mas a lo norte de l'oceano Indico ye alto u baixo a 30 graus norte de latitut d'o golfo Persico. L'oceano tien alto u baixo 10.000 km d'amplaria entre as puntas sud d'Africa y Australia; y la suya superficie ye 73.556.000 km², incluyindo-ie a mar Roya y o golfo Persico. O volumen de l'oceano s'estima en 292.131.000 km³ d'augua. Chicotas islas puntian os cantos continentals.

As nacions que se troban de raso en l'oceano son Madagascar (a cuatrena isla mas gran d'o mundo), Comoras, Seychelles, Maldivas, Mauricio y Sri Lanka. Indonesia lo rodia, y cuantas atras nacions en mugan: Sudafrica, Mozambique, Tanzania, Kenya, Somalia, Chibuti, Sudán, Echipto, Israel (con Eilat en o golfo d'Aqaba), Arabia Saudita, Yemen, Emiratos Arabes Unius, Bahrein, Qatar, Kuwait, Iraq, Irán, Pakistán, India, Birmania y Australia. A importancia de l'oceano como una rota de transito entre Asia y Africa lo ha convertiu en un foco de conflictos. En cualsiquier caso, denguna nación lo ha xalapau con exito dica prencipios d'o sieglo XIX cuan l'Imperio Britanico controlaba la mayor parte d'a tierra perimetral de l'oceano Indico.

## Referencias

## Vinclos externos

* Se veigan as imáchens de Commons sobre **l'oceano Indico**.

| **Os cinco oceanos d'a Tierra** |
| --- |
| Atlantico | Glacial Antarctico | Glacial Arctico | Indico | Pacifico |
# Vocal semiubierta posterior arredondiada

| Vocal semiubierta posterior arredondiada |
| --- |
| ɔ |
| **Codificación** |
| N° d'orden en l'AFI: | 306 |
| Entidat (dec): | &#596 |
| Unicode (hex): | U+0254 |
| X-SAMPA: | O |
| Kirshenbaum: | O |
| **Soniu** |
|  |
| - {{{nota1}}}
 |

A **vocal semiubierta anterior no arredondiada** ye un soniu vocalico emplegau en bellas luengas parladas. O suyo simbolo en l'Alfabeto Fonetico Internacional ye ɔ, y o suyo simbolo X-SAMPA correspondient ye O. O simbolo AFI pareixe una c vista en un espiello, y tanto o simbolo como o soniu se conoixen comúnment como a "o ubierta". Ista denominación representa a o soniu, que ye parellano a o de [o], a vocal semizarrada posterior arredondiada, excepto que ista ye mas ubierta. Representa tamién a o simbolo, que puet describir-se como una "o" con o cerclo ubierto por un canto.

## Caracteristicas

* A suya ubertura ye semiubierta, lo que significa que a luenga se sitúa a meyo camín entre una vocal meya y una vocal ubierta.
* A suya localización ye posterior, lo que significa que a luenga se sitúa tan dezaga como siga posible en a boca sin creyar una constricción que se pueda calificar como consonant.
* Ye una vocal arredondiada, lo que significa que os labios son abocinaus y a suyas superficies interiors exposadas.

## Presencia

### En aragonés

En benasqués y atras parlas orientals existe iste fonema y se representa con o grafema <o>: *b**o**u* ([bɔw]), *esquir**o**l* ([eski’ɾɔl]), *tring**o**la* ([tɾiŋ’gɔla])..

### Eixemplos en diferents luengas

| Idioma | Palabra | AFI | Significau | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Anglés | n**o**t | [nɔt] | *no* | Se veiga fonetica de l'anglés |
| Aragonés | Benasqués | b**o**u | [bɔw] | *buei* | Se veiga fonetica de l'aragonés |
| Catalán | c**o**r | [ˈkɔɾ] | *corazón* | Se veiga fonetica d'o catalán |
| Francés | f**o**rt | [fɔʀ] | *cerenyo* | Se veiga fonetica d'o francés |
| Italiano | par**o**la | [päˈrɔ̟ːlä] | *palabra* | Se veiga fonetica de l'italiano |
| Occitán | **ò**da | [ɔðɔ] | *oda* | Se veiga fonetica de l'occitán |

## Referencias
# Sieglo XV

|  |
| --- |
| **Decenios:** Anyos 1400 - Anyos 1410 - Anyos 1420 - Anyos 1430 - Anyos 1440 - Anyos 1450 - Anyos 1460 - Anyos 1470 - Anyos 1480 - Anyos 1490 |
| **Sieglos:** Sieglo XIV - **Sieglo XV** - Sieglo XVI |

---

O **sieglo XV** ye formau por os anyos entre l'anyo 1401 y l'anyo 1500, istos dos tamién incluyius.