# 26 d'octubre

|  |  |
| --- | --- |
|  | Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la *Ortografía de l'aragonés* de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

|  |
| --- |
| Set - **Octubre** - Nov |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |
| Calandario d'escaicimientos |

## Escaicimientos

### Aragón

### Atros países

* 1111 - batalla de Candespina (en l'actual provincia de Segovia), entre os partidarios d'o rei Alifonso I d'Aragón y os d'a suya muller Urraca I de Castiella, con redota d'ista zaguera.
* 1184 - batalla de Kojima en Chapón, mientres d'as Guerras Genpei, con redota d'o clan Taira a mans d'o clan Minamoto.
* 1553 - condenan en Chinevra (Suiza) a morir cremato en a foguera con os suyos libros a o teologo y cientifico aragonés Miguel Serveto y Conesa.
* 1905 - Suecia reconoix a independencia de Noruega.
* 1917 - mientres d'a Primera Guerra Mundial, Brasil declara a guerra a l'Imperio Alemán, adhibindo-se asinas a os Aliaus.
* 1939 - o sacerdot y politico eslovaco Jozef Tiso se converte en President d'a Primera Republica Eslovaca.

## Naixencias

### Aragón

### Atros países

#### Sieglo XV

* 1427 - naixencia en Innsbruck (hue en Austria) de Sechismundo d'Austria, rechent d'o Tirol (†1496).

#### Sieglo XVI

* 1556 - naixencia en Tombuctú d'o escritor de Mali Ahmed Baba (†1627).
* 1564 - naixencia en Nuremberg d'o musico y compositor alemán Hans Leo Hassler (†1612).

#### Sieglo XVII

O compositor italiano Domenico Scarlatti, naixito o 26 d'octubre de 1685.
* 1611 - naixencia en Madrit d'o escritor, poeta y dramaturgo espanyol Antonio Coello (†1652).
* 1685 - naixencia en Nápols (Reino de Nápols) d'o compositor italiano Domenico Scarlatti (†1757).

#### Sieglo XVIII

* 1757 - naixencia en Viena d'o filosofo austriaco Karl Leonhard Reinhold (†1823).
* 1759 - naixencia en Arcis-sur-Aube (hue en Aube, Campanya-Ardenas) d'o politico francés Georges Jacques Danton (†1794).
* 1785 - naixencia en Xixón (Prencipau d'Asturias) d'o militar y politico espanyol Evaristo Fernández de San Miguel (†1862).
* 1795 - naixencia en Corfú (Islas Chonicas, Imperio Otomán) d'o musico griego Nikolaos Mantzaros, autor d'a musica d'o himno nacional d'o suyo país (†1872).
* 1800 - naixencia en Parchim (hue en Mecklemburgo-Pomerania Occidental) d'o militar y politico alemán Helmuth Karl Bernhard von Moltke (†1891).

#### Sieglo XIX

* 1802 - naixencia en Lisbona d'o rei Miguel I de Portugal (†1866).
* 1811 - naixencia en Pittstown (Nueva York) d'o inventor y empresario estausunidense Isaac Merritt Singer (†1875).
* 1828 - naixencia en Torino (Piemont) d'o sacerdot italiano Leonardo Murialdo (†1900).
* 1856 - naixencia en Cárdenas (Matanzas, Cuba) d'o escritor y periodista espanyol José Ortega Munilla (†1922).
* 1861 - naixencia en Boston (Massachusetts) d'o chugador de tenis estausunidense Richard Sears (†1943).
* 1866 - naixencia en Zbarazh (Imperio Austrohongaro, hue Ucraína) d'o politico polaco Ignacy Daszyński (†1936).
* 1869 - naixencia en Macaé (estau de Rio de Janeiro) d'o historiador y politico brasilero Washington Luís Pereira de Sousa, president de Brasil en 1926-1930 (†1957).
* 1874 - naixencia en Low Moor (Bradford, Yorkshire de l'Ueste, Anglaterra) d'o fisico britanico Martin Lowry (†1936).
* 1880 - naixencia en Moscú d'o escritor, novelista y poeta ruso Andrei Bely (†1934).
* 1887 - naixencia en Saint-Germain-en-Laye (Yvelines, Isla de Francia) d'o escritor, dramaturgo y periodista francés Édouard Bourdet (†1945).
* 1900 - naixencia en Göteborg (Västra Götaland) d'a escritora, poetesa y novelista sueca Karin Boye (†1941).

#### Sieglo XX

##### Anyos 1900

* 1908 - naixencia en Madrit d'a politico espanyola Pilar Careaga Basabe (†1993).
* 1909 - naixencia en Buenos Aires d'o debuixant archentino Dante Quinterno (†2003).

##### Anyos 1910

* 1912 - naixencia en Chicago (Illinois) d'o director y productor cinematografico estausunidense Don Siegel (†1991).
* 1913 - naixencia en Nueva York (Nueva York) d'o musico de *jazz* estausunidense Charlie Barnet (†1991).
* 1914 - naixencia en Los Angeles (California) de l'actor estausunidense Jackie Coogan (†1984).´
* 1915 - naixencia en Llinars del Vallés (Vallés Oriental, provincia de Barcelona) d'o debuixant catalán Ramón Sabatés i Massanell (†2003).
* 1916 - naixencia en Jarnac (Charanta, Nueva Aquitania) d'o politico francés François Mitterrand, president de Francia (†1996).
* 1919 - naixencia en Teherán de Mohammad Reza Pahlavi, shah de Persia (†1980).

##### Anyos 1920

* 1922 - naixencia en Montes Claros (Minas Gerais) de l'antropologo, escritor y sociologo brasilero Darcy Ribeiro (†1997).
* 1923 - naixencia en Leida d'o bioquimico catalán Joan Oró (†2004).
* 1924 - naixencia en Santiago de Chile d'o politico chileno Máximo Pacheco.
* 1927 - naixencia en Alto Lucero de Gutiérrez Barrios (Veracruz de Ignacio de la Llave) d'o politico mexicano Fernando Gutiérrez Barrios (†2000).

##### Anyos 1930

* 1933 - naixencia en Chiclana de la Frontera (provincia de Cádiz) de l'actor espanyol José Moreno (†2007).
* 1934 - naixencia en Angers (Maine y Loira, Países d'a Loira) d'o pianista de *jazz* francés Jacques Loussier.
* 1936 - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'actriz estausunidense Shelley Morrison.
* 1938 - naixencia en Nimes (Gardon, Lenguadoc-Rosellón) de l'actriz francesa Bernadette Lafont.

##### Anyos 1940

* 1942 - naixencia en Bury Saint Edmunds (Suffolk, Anglaterra) de l'actor britanico Bob Hoskins.
* 1944 - naixencia en Santiago de Querétaro (Querétaro) d'o politico mexicano Fernando Ortiz Arana.
* 1947
	+ - naixencia en Chicago (Illinois) d'a politico estausunidense Hillary Rodham Clinton.
	+ - naixencia en Houston (Texas) de l'actriz estausunidense Jaclyn Smith.

##### Anyos 1950

* 1955
	+ - naixencia en Torres (Provincia de Chaén, Andalucía) d'o chuez espanyol Baltasar Garzón.
	+ - naixencia en Sacramento (California) de l'astronauta estausunidense Stephen Robinson.
* 1956 - naixencia en Los Angeles (California) de l'actriz y productora cinematografica estausunidense Rita Wilson.
* 1957 - naixencia en A Coruña provincia d'A Coruña) d'o escritor, poeta y periodista gallego Manuel Rivas.
* 1958
	+ - naixencia en Santa Anita (Baixa California Sud) d'o politico mexicano Narciso Agúndez Montaño.
	+ - naixencia en París de l'actriz francesa Pascale Ogier (†1984).
* 1959 - naixencia en Orinoca (departamento d'Oruro) d'o politico boliviano Evo Morales, President d'a Republica de Bolivia.

##### Anyos 1960

* 1961
	+ - naixencia en Waterbury (Connecticut) de l'actor estausunidense Dylan McDermott.
	+ - naixencia en Manresa (Baches, provincia de Barcelona) d'o waterpolista catalán Manuel Estiarte.
* 1962 - naixencia en Londres (Anglaterra) de l'actor britanico Cary Elwes.
* 1963 - naixencia en Jamestown (Nueva York) d'a cantaire estausunidense Natalie Merchant.
* 1965 - naixencia en Ottawa (Ontario) de l'actriz canadiense Kelly Rowan.
* 1967 - naixencia en Whangarei d'o cantaire neozelandés Keith Urban.
* 1968
	+ - naixencia en Santander (Cantabria) d'o futbolista y entrenador de fútbol espanyol Jesús Gómez Cos.
	+ - naixencia en Čakovec (Croacia, Yugoslavia) d'o futbolista croata Robert Jarni.
* 1970 - naixencia en Edmonton (Alberta) de l'actriz canadiense Lisa Ryder.

##### Anyos 1970

* 1972 - naixencia en Pequín d'a escritora, novelista y poetesa francesa d'orichen chinés Shan Sa.
* 1973 - naixencia en Kent (Connecticut) d'o debuixant, guionista, actor, actor de voz productor cinematografico y director cinematografico estausunidense Seth MacFarlane.
* 1975 - naixencia en Madrit d'o poeta espanyol Carlos Pardo.
* 1977 - naixencia en Monrovia d'o futbolista liberiano Louis Crayton.

##### Anyos 1980

* 1980 - naixencia en Reşiţa (Judeţ de Caraş-Severin, en o Banato) d'o futbolista rumano Cristian Chivu.
* 1982
	+ - naixencia en Portadown (Irlanda d'o Norte) d'o piloto automobilistico britanico Adam Carroll.
	+ - naixencia en Leeds (Yorkshire de l'Ueste, Anglaterra) d'o futbolista britanico Caleb Folan.
* 1984
	+ - naixencia en Curitiba (Paraná) d'o futbolista brasilero Adriano Correia Claro.
	+ - naixencia en Lima d'o futbolista peruano Jefferson Farfán.
* 1985
	+ - naixencia en Roma d'o basketbolista italiano Andrea Bargnani.
	+ - naixencia en Jackson (Mississippi) d'o basketbolista estausunidense Monta Ellis.
	+ - naixencia en Kochi (Kerala) de l'actriz india Asin Thottumkal.
* 1986 - naixencia en Fray Luis Beltrán (Provincia de Santa Fe) d'o futbolista archentino Marco Ruben.

## Defuncions

### Aragón

### Atros países

#### Sieglo XIII

* 1243 - muere en Vic (Osona) o bispe de Vic Bernat Calbó (n.1180).

#### Sieglo XV

* 1440 - muere executato en Naoned (Loira Atlantica, Países d'a Loira) o militar francés Gilles de Rais (n.1404).

#### Sieglo XVI

* 1580 - muere en Badajoz (Extremadura) Ana d'Austria, reina consorte d'Aragón por o suyo matrimonio con Felipe I d'Aragón (n.1549).

#### Sieglo XVII

* 1608 - muere en Hamburgo o teologo alemán Philipp Nicolai (n.1556).
* 1612 - muere en Montbéliard (Doubs, Franco Condau, Francia) o botanico suizo Jean Bauhin (n.1541).

#### Sieglo XVIII

* 1749 - muere en París o musico y compositor francés Louis-Nicolas Clérambault (n.1676).
* 1764 - muere en Londres (Anglaterra) o gravador, ilustrador y pintor britanico William Hogarth (n.1697).

#### Sieglo XIX

* 1817 - muere en Viena (Imperio Austriaco) o botanico y quimico neerlandés Nikolaus Joseph von Jacquin (n.1727).
* 1828 - muere en Gut Möglin l'agronomo alemán Albrecht Daniel Thaer (n.1752).
* 1880 - muere o paleontologo britanico Searles Valentine Wood (n.1798).
* 1890 - muere en Florencia (Toscana) o escritor italiano Carlo Collodi (n.1826).

#### Sieglo XX

* 1902 - muere en Nueva York (Nueva York) l'activista feminista estausunidense Elizabeth Cady Stanton (n.1815).
* 1909 - muere asasinato en Corea o politico chaponés Hirobumi Itō (n.1841).
* 1929 - muere en Hamburgo o historiador d'o arte alemán Aby Warburg (n.1866).
* 1945 - muere en París l'arqueologo y sinologo francés Paul Pelliot (n.1878).
* 1952 - muere en Woodland Hills (California) l'actriz estausunidense Hattie McDaniel (n.1895).
* 1957
	+ - muere en Saint Louis (Missouri) a bioquimica estausunidense d'orichen checo Gerty Cori, Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina en 1947 (n.1896).
	+ - muere en Freiburg im Breisgau (Baden-Wurtemberg, Alemanya) o escritor griego Níkos Kazantzakis (n.1883).
* 1972 - muere en Easton (Connecticut) o empresario estausunidense d'orichen polaco Igor Sikorsky, inventor d'o helicoptero (n.1889).
* 1979 - muere en Seúl o politico sudcoreano Park Chung-hee, president d'o país (n.1917).
* 1983 - muere en Berkeley o lochico, matematico y filosofo polaco Alfred Tarski (n.1901).
* 2000 - muere en Madrit l'actor espanyol Jesús Puente (n.1930).

#### Sieglo XXI

* 2002 - muere en Conflans-sur-Loing (Loiret, Centro) o militar francés Jacques Massu (n.1908).
* 2007 - muere en Stanford (California) o bioquimico estausunidense Arthur Kornberg, Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina en 1959 (n.1918).
* 2009 - muere en Madrit o militar espanyol Sabino Fernández Campo (n.1918).

## Vinclos externos

## Referencias