Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# በርትራንድ ረስል

በርትራንድ ሩስል
**በርትራንድ ሩስል** (Bertrand Arthur William Russell ) (1872 – 1970) በስነ አምክንዮአዊ ሂሳብና በፍታሃታዊ ፍልስፍና ጥናት እውቅናን ያገኘ የ20ኛው ክፍለዘመን እንግሊዛዊ ፈላስፋ፣ ስነ አምክንዮ አዋቂ እና አጠቃላይ ትችት ጸሃፊ ነበር። ከሚታወቅባቸው የጥናት ውጤቶቹ መካከል፣ ማንኛውም ሂሳብ ወደ ስነ-አምክንዮ መለወጥ ይችላል በማለቱ፣ የጀርመኑን ፍሬገ ስነ አምክንዮ ስልት በማጥራት እንዲሁም ለኒውራል አንድዮሽ (አለም ከአንድ ነገር ብቻ ተሰርታ ስታበቃ ይህ አንድ ነገር ሙሉ ለሙሉ ምናባዊ ወይም ደግሞ ሙሉ ለሙሉ ተጨባጭ አይደለም) ጥብቅና በመቆም...ወዘተ ይታወቃል።
# የቻይና ሪፐብሊክ ሰንደቅ ዓላማ

|  |
| --- |
| የቻይና ሪፑብሊክ ሰንደቅ ዓላማ |
|  |
| ምጥጥን | 1፡2 |
| የተፈጠረበት ዓመት | 1928 እ.ኤ.አ. |
| የቀለም ድርድር | በቀይ መደብ ላይ የግራ በኩል ላይኛው ጫፍ ላይ በአራት ማዕዘን ውስጥ ነጭ የፀሐይ ምልክት ከ12 ጎነ-ሶስት የጨረር ምልክቶች ጋር |

## ይዩ

* ታይዋን
* የአለም ባንዲራዎች
* ሰንደቅ ዓላማ
# ደሴት

**ደሴት** በውሃ በሙሉ የተከበበ መሬት ነው። በውቅያኖስ፣ በወንዝ፣ በሐይቅ ሊሆን ይችላል። ከአህጉር ያንሳል፣ ስለዚህ አውስትራልያ ባብዛኛው አህጉር እንጂ ደሴት አይባልም። አውስትራልያ ባይቆጠር የምድሩ አንደኛ ታላቁ ደሴት ግሪንላንድ ነው።
# ቢጫው ወንዝ

| ቢጫው ወንዝ (*ሁዋንግ ሂ*) |
| --- |
|  የቢጫው ወንዝ ጉዞ በቻይና ትላልቅ ከተሞች |
| **መነሻ** | ባያንካላ ተራራ፣ ቂንጋይ ክፍለሃገር |
| **መድረሻ** | ቦሃይ ባህር |
| **ተፋሰስ ሀገራት** | የቻይና ሕዝባዊ ሬፑብሊክ |
| **ርዝመት** | 5464 km |
| **የምንጭ ከፍታ** | 4,500 m (14,765 ft) |
| **አማካይ ፍሳሽ መጠን** | 2,571 m³/s (90,808 ft³/s) |
| **የተፋሰስ አካባቢ ስፋት** | 752 000 km² |
# ትምህርተ ሂሳብ

**ትምህርተ ሂሳብ** የብዛት፣ የአደረጃጀት የለውጥና የስፋት ጥናት ተብሎ ብዙ ጊዜ የታወቃል። ሌሎችም «የቅርጽና የቁጥር» ጥናት ብለው ይጠሩታል።
በፎርማሊስቲክ አይን ተጨባጭ ያልሆኑን አደረጃጀቶችን ሥነ አመክንዮንና (ሎጂክ) የሂሳብ አጻጻፎችን በመጠቀም መመርመር ተብሎ ይታወቃል። ሪአሊስቶች ደግሞ ስለነሱ ካለን ግንዛቤ ውጭ ሰለሚኖሩ እቃዮችና ጽንሶች ምርምር ይሉታል።
ትምህርተ ሂሳብ በማንኛውም የሳይንስ ዘርፍ ስለሚጠቅም «የሳይንስ ቋንቋ» ወይም የኅዋ ቋንቋ ተብሎም ይጠራል።

* የሳይንስና ቴክኖሎጂ መዝገበ ቃላት -- የሂሳብ ቃላት ትርጓሜ፣ ከእንግሊዝኛ ወደ አማርኛ

ይህ የውቀት ዘርፍ ከሚያጠናቸው መካከል፡-

* እሙን
* እርግጥ
* ቁጥር
	+ ነባራዊ ቁጥር
		- ኦይለር ቁጥር
		- ፓይ
	+ የአቅጣጫ ቁጥር
	+ ንጥረ እሴት
	+ ጨረር
		- ማትሪክስ
			* ቴንሰር
* ካልኩለስ
	+ ጉብጠት
	+ ጆሜትሪክ ዝርዝር
	+ የላፕላስ ሽግግር
	+ የፎሪየር ዝርዝር
	+ የፎሪየር ሽግግር
* ጂዎሜትሪ
	+ ክብ
	+ ሶስት ማዕዘን
	+ ቅጥ
* አልጀብራ
	+ ኳድራቲክ
	+ ሊኒያር እኩልዮሽ
	+ ኩቢክ እኩልዮሽ
	+ ቀጥተኛ ዝምድና

## ሂሳብ ሊቆች

* ላዮናርድ ኦይለር
* ሩስል
* ፍሬጄ
* ጋውስ
* ማንዴልብሮት
* ሌብኒዝ
* ኒውተን

ያጠቃልላል
# እስክንድርያ

|  |
| --- |
| **እስክንድርያ Ⲣⲁⲕⲟⲧⲉ Rakotə** |
| የእስክንድሪያ ወደብ |
| **ክፍላገር** |  እስክንድርያ |
| **የሕዝብ ብዛት** |
|    • **አጠቃላይ** | 4,110,015 |
| እስክንድርያ |
|
31°12′ ሰሜን ኬክሮስ እና 29°55′ ምሥራቅ ኬንትሮስ |

**እስክንድርያ** ወይንም **አሌክስዳንድርያ** በ331 ዓክልበ. በታላቁ እስክንድር የንግድ ማዕከል ለመሆን የተመሰረተች የጥንቱ ዘመን ታላቅ ከተማ ነበረች። በግብጽ አገር በግሪኮች የተመሰረተችው ይች የባህር ጠረፍ ከተማ በዘመኑ በምድር ላይ ከነበሩት ሁሉ ታላቅ የነበረውን የእስክንድርያ ቤተ መጻሕፍት በመያዝ ትታወቃለች። ስለሆነም ብዙ ስማቸው እስካሁን የሚጠሩ የግሪክ ተመራማሪዎች በዚች ከተማ ኖረዋል። ታዋቂው የጂዎሜትሪ ተማሪ ዩክሊድ በዚች ከተማ ይኖር እንደነበር ይጠቀሳል። በሌላ ጎን የጥንቱ ዘመን አለም አቀፍ አሰድናቂ የሚባለው የባህር ፋኖስ በዚሁ ከተማ ይኖር ነበር። እስክንድርያ፣ ከተቆረቆረ ጀምሮ ለሚቀጥሉት 1000 ዓመታት የግብፅ ዋና ከተማ በመሆን አገልግሏል። በኋላ ግብጽ በመስሊሞች ስትወረር ዋና ከተማው ወደ ፉስታት ካይሮ ተዛወረ።