# 2ኛው ዓለማዊ ጦርነት

| ፪ኛው የዓለም ጦርነት |
| --- |
|  ከላይ በቀኝ ዙሪያ፦ ቻይናዊ ወታደሮች በዋንዢያሊንግ ጦርነት ጊዜ፣ የአውስትራሊያ መድፎች በመጀመሪያው የኤል አላሜን ጦርነት ላይ፣ የጀርመን ስቱካ ቦምብ ጣይ አውሮፕላኖች በምሥራቅ ግንባር፣ የአሜሪካ ባህር ኃይል በሊንጋየን የባህር ሰላጤ፣ ዊልሄልም ኬይቴል የጀርመንን ሽንፈት ሲፈርም፣ የሶቪዬት ጦር በስታሊንግራድ ጦርነት ወቅት |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ቀን | ከነሐሴ ፳፮ ቀን ፲፱፻፴፩ እስከ ነሐሴ ፳፯ ቀን ፲፱፻፴፯ ዓ.ም. |
| ቦታ | አውሮፓ፣ ፓሲፊክ፣ አትላንቲክ፣ ደቡብ ምሥራቅ እስያ፣ ቻይና፣ መካከለኛው ምሥራቅ፣ ሜድትራንያንና አፍሪካ |
| ውጤት | የአላይድ /allied/ ሀገሮች ድል
* የተባበሩት መንግሥታት መመሥረት
* የሶቪዬት ሕብረትና አሜሪካ ኃያል ሀገራት መሆን
* የቀዝቃዛው ጦርነት መጀመር
 |

 |
| ወገኖች |
| **አላይድ ሀገራትየሶቪዬት ሕብረት** (1941-45 እ.ኤ.አ.)
**አሜሪካ** (1941-45 እ.ኤ.አ.)
**ብሪታንያቻይና** (1937-45 እ.ኤ.አ.)
 ፈረንሳይ
 ፖላንድ
 ካናዳ
 አውስትራሊያ
 ኒው ዚላንድ
 ደቡብ አፍሪካ
 ዩጎዝላቪያ (1941-45 እ.ኤ.አ.)
 ቤልጅግ (1940-45 እ.ኤ.አ.)
 ኔዘርላንድስ (1940-45 እ.ኤ.አ.)
 ግሪክ (1940-45 እ.ኤ.አ.)
 ኖርዌይ (1940-45 እ.ኤ.አ.)
*እና ሌሎችም* | **የአክሲስ አገሮችጀርመንጃፓን** (1937-45 እ.ኤ.አ.)
**ጣሊያን** (1940-43 እ.ኤ.አ.)
 ሮማንያ (1941-44 እ.ኤ.አ.)
 ሀንጋሪ (1940-45 እ.ኤ.አ.)
 ቡልጋሪያ (1941-44 እ.ኤ.አ.)

---

አጋዦች
 ፊንላንድ (1941-44 እ.ኤ.አ.)
 ኢራቅ (1941 እ.ኤ.አ.)
 ታይላንድ (1941-45 እ.ኤ.አ.)
 ቪቺ ፈረንሳይ (1940-44 እ.ኤ.አ.)
*እና ሌሎችም* |
| መሪዎች |
| ጆርጅ ስድስተኛ
ኔቪል ቻምበርሊን
ዊንስተን ቸርችል
ክሌመንት አትሌይ
ፍራንክሊን ሮዘቨልት
ሃሪ ትሩማን
ጆሴፍ ስታሊን
ሊን ሴን
ቺያንግ ካይ-ሼክ
አልቤር ለብረን
ኤድዋርድ ዳላዲየር
ሻርል ደ ጎል | አዶልፍ ሂትለር
ካርል ዶኒትዝ
ሂሮሂቶ
ሂዴኪ ቶጆ
ኩኒያኪ ኮይሶ
ካንታሮ ሱዙኪ
ቪቶሪዮ ኢማኑኤል ሳልሳዊ
ሙሶሊኒ
ፒትሮ ባዶግሊዮ |

**2ኛው ዓለማዊ ጦርነት** ከ1939 ዓ.ም. እስከ 1945 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1931-1937 ነበር) ዓ.ም. ድረስ የተደረገ ታላቅ አለም አቀፍ ጦርነት ነበረ። በዚህ ጦርነት መጨረሻ የአክሲስ ሃያላት ማለትም ጀርመን፣ ጣልያንና ጃፓን ተሸነፉ። በጠቅላላ አለም ዙሪያ 70 ሚልዮን ሕዝብ በጦርነቱ ጠፉ። ከጦርነቱም በኋላ አሜሪካና የሶቭየት ኅብረት የዓለም ዋና ኃያላት ሆኑ።
በሁለተኛው የአለም ጦርነት ወቅት ዋናው ተዋናይ ሂትለር ነበር። አብዛኞቹ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት የተፈጸሙ ወታደራዊ ወንጀሎች የናዚዎች ጥፋት ናቸው።

የ ናዚዝም ምልክት - የ 20 ኛው ክፍለ ዘመን በጣም አደገኛ ርዕዮተ ዓለም፣ እሱም ለሁለተኛው የዓለም ጦርነት ዋነኛ መንስኤ ሆኗል። በበርሊን የጃፓን ኤምባሲ
## ታሪክ

ኢትዮጵያውያን አገራቸውን ከጣሊያኖች ጠብቀዋል፣ 1935 ዓ.ም
የናንኪንግ እልቂት። የቻይናውያን አስከሬን በ1937 በጃፓን ጦር ተገደለ
በሶቪየት ወረራ ወቅት በመከላከያ ላይ ያለው የፊንላንድ ጦር
ሪያዊው አርክዱክ ፍራንዝ ፈርዲናንድ መገደል የአንደኛው የዓለም ጦርነት መጀመሪያ (1914-1918) ሲሆን ያበቃው ከኢንቴንቴ በፊት በማዕከላዊ ኃያላን ሽንፈት - በጀርመን ኢምፓየር፣ ኦስትሪያ-ሃንጋሪ እና ጣሊያን - እና የበርካታ ኢምፓየሮች መፍረስ ነበር። በቀድሞው የሩስያ ኢምፓየር ከውድቀት በኋላ የእርስ በርስ ጦርነት ተካሂዶ ነበር በዚህም ምክንያት ቀደም ሲል የተቆጣጠሩት ሀገራት ከሱ ተገንጥለው ነፃ ሀገር ሆኑ እና በሶቪየት ሩሲያ ወረራ ተዳረጉ። በድህረ-ንጉሠ ነገሥት ዘመን የነበረው የእርስ በርስ ጦርነት በ 1922 ብቻ የዩኤስኤስአር መፍጠር እና ሁሉንም ዩክሬን ድል በማድረግ አብቅቷል።

በ1930ዎቹ የናዚዝም ርዕዮተ ዓለምን የሚያራምድ ፓርቲ በጀርመን ስልጣን ያዘ፣ ፋሺስት ፓርቲ በጣሊያን ስልጣን ያዘ፣ እና በዩኤስኤስ አር ኤስ የስታሊኒዝም አምባገነንነት ተመስርቷል። በነዚህ ሀገራት በዜጎቻቸው ላይ የጅምላ ጭቆና ተጀምሯል፡ ከነዚህም ውስጥ ትልቁ ከሆሎኮስት በተጨማሪ ሆሎዶሞር ነው። እ.ኤ.አ. በ 1930 ዎቹ ፋሺስት ጣሊያን በኢትዮጵያ ላይ ጃፓን በ ቻይና እና የዩኤስኤስአር ፊንላንድ ላይ ጦርነት ጀመረ።

እ.ኤ.አ. ነሐሴ 1939 የዩኤስኤስአር አውሮፓን ወደ ተጽዕኖ ቦታዎች ለመከፋፈል ከጀርመን ጋር ሚስጥራዊ ስምምነት ተፈራረመ እና በሴፕቴምበር 1939 የፖላንድ የጋራ ወረራ የሁለተኛው የዓለም ጦርነት መጀመሩን ያሳያል።

የሶቪየት እና የናዚ ወታደሮች መስከረም 22 ቀን 1939 በብሬስት ከተማ የጋራ ሰልፍ አደረጉ

ሂትለር እና ስታሊን በታህሳስ 1939 እንኳን ደስ አላችሁ ተለዋወጡ
መጀመሪያ ላይ የዩኤስኤስአር የአራት ኃይል ስምምነትን በማጠናቀቅ ከአክሲስ ኃይሎች ጋር ለመቀላቀል አቅዷል። ሰኔ 22 ቀን 1941 ጀርመን የ 1939 ስምምነትን በመጣስ ዩኤስኤስአርን ወረረች። እ.ኤ.አ. በ 1941 ናዚዎች ብዙ የአውሮፓ አገራትን ሲቆጣጠሩ ፣ የዩኤስኤስአርኤስ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራትን አጥቅቷል ፣ እና ግንቦት 1 ቀን 1941 የጀርመን ከፍተኛ ኮማንድ በሞስኮ በተካሄደ ሰልፍ ላይ ተገኝቷል ፣ እና ዩኤስኤስአር ለ 2 ዓመታት ያህል ለጀርመን ምግብ አቀረበ። በታህሳስ 1941 የጃፓን ኃይሎች በሃዋይ የፓስፊክ ውቅያኖስ ወደብ የሆነውን የፐርል ሃርበርን ወደብ በማጥቃት ከ "ዩናይትድ ስቴትስ" ጋር ጦርነት ጀመሩ።

ዩናይትድ ስቴትስ በሁለቱ የጃፓን ከተሞች ሂሮሺማ እና ናጋሳኪ ላይ ያደረሰችው የኒውክሌር ቦምብ ጥቃት ጃፓን እጅ እንድትሰጥ ዋና ምክንያት ነው። እ.ኤ.አ. በ 1945 የአክሲስ ሀይሎች ሙሉ በሙሉ ሽንፈት ገጥሟቸዋል እና የኑረምበርግ ሙከራዎች ተካሂደዋል ፣ በዚህ ጊዜ ሁሉም የጦር ወንጀለኞች ማለት ይቻላል የዕድሜ ልክ እስራት ወይም ተገድለዋል። የሰብአዊ መብት ጽንሰ-ሐሳብ በመጀመሪያ ዓለም አቀፍ እውቅና ያገኘው ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ክስተቶችን ተከትሎ ነው። በአንድ ወቅት በዓለም ላይ ትልቁ የነበረው የብሪቲሽ ኢምፓየር የቀድሞ ቅኝ ግዛቶቹ ነፃነታቸውን ካወጁ በኋላ ፈራርሶ የአገራት ኮመንዌልዝ ተመሠረተ። የ ቅዝቃዛው ጦርነት ጊዜ የጀመረው ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቂያ በኋላ ሲሆን እስከ 1989 ድረስ የበርሊን ግንብ ሲወድቅ; ዋናው ውጤት እ.ኤ.አ. በ 1991 ዓ.ም የጠቅላይ እና የሶቪየት ህብረት ወደ 15 ነፃ መንግስታት መፍረስ ነበር። ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ ተፈጠረ, እሱም በ ፑቲኒዝም ዘመን በሩሲያ ጥቃት ምክንያት እየፈራረሰ ነው።

የቅዱስ ኤልዛቤት ምሽግ፣ ማዕከላዊ ዩክሬን፣ በጅምላ ግድያ በተፈፀመበት የናዚ አገዛዝ ሰለባዎች መታሰቢያ
## በተጨማሪም ተመልከት

* ማጎሪያ ካምፕ
* ሆሎዶሞር
* ታላቅ ሽብር
* ጉላግ
* በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች
* ሦስተኛው የዓለም ጦርነት
* የሩሲያዊ ዓለም
* የጦር ወንጀሎች
* ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት?

## አገናኞች