Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ሥነ ጽሑፍ

### የልብ ወለድ ድርሰት

1900

## የሥነ ጽሑፍ ጠበብት

ደራስያን

ሐያስያን

ጸሐፌ ተውኔቶች

ተዋንያን

ጋዜጠኞች

ገጣምያን

ጸሐፍት

## ሥነ ጽሑፍ በሃገር፤ በቋንቋ ወይም በባህል

የአፍሪካ ሥነ ጽሑፍ

የእስያ ሥነ ጽሑፍ

የአውሮፓ ሥነ ጽሑፍ

የሰሜን አሜሪካ ሥነ ጽሑፍ

የላቲን አሜሪካ ሥነ ጽሑፍ

## ሥነፅሁፋዊ ሂስ
# ስም (ሰዋስው)

**ስም** ማላት የአንድ ነገር መጠሪያ ሲሆን እንደ አረፍተነገር ባለቤት ያገለግላል።

ስም ማለት የአንድ ነገር መጠሪያ ሆኖ በአረፍተ ነገር ላይ እንደ ባለቤት እንጠቀምበታለን ።

ምሳሌ፦ አበበ ወደ ገበያ ሄደ ። አበበ የሚለው ስም ነው እደ ባለቤት ያገለግላል ።
# የግሪክ አልፋቤት

**የግሪክ አልፋቤት** ቢያንስ ከ800 ዓክልበ. ጀምሮ ግሪክኛን ለመጻፍ ተጠቅሟል። የተደረጀው ከፊንቄ ጽሕፈት ሲሆን የአንዳንዱ ፊደል ጥቅም ከተነባቢ ወደ አናባቢ በመለወጡ የግሪክ አልፋቤት መጀመርያው የአናባቢ ፊደል ጥቅም ያገኘው ጽሕፈት ሆነ። የግሪክ አልፋቤትም በተለይ ለላቲን አልፋቤትና ለቂርሎስ አልፋቤት፣ ለሌሎችም፣ ወላጅ ሆነላቸው። ከግሪክኛ በላይ የግሪኩ ጽሕፈት ለአንዳንድ ሌሎች ልሳናት ተለምዷል።

## ፊደላት

በዘመናዊ ግሪክ ቋንቋ በጥቅም ላይ የሚውሉት ፊደላት እነዚህ ናቸው።

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| ፊደል | ስም | ድምጽ |
| --- | --- | --- |
| ጥንታዊ | ዘመናዊ ኣጠራር |
| Α α | አልፋ፣ άλφα | ኣ |
| Β β | ቤታ፣ βήτα | ብ | ቭ |
| Γ γ | ጋማ፣ γάμμα | ግ፣ ንግ፣  | ጝ ንግ ፣ ኝ |
| Δ δ | ደልታ፣ δέλτα | ድ | ዝ |
| Ε ε | ኤፕሲሎን፣ έψιλον | ኤ፣ ኧ |
| Ζ ζ | ዜታ፣ ζήτα | ድዝ | ዝ |
| Η η | ኤታ፣ ήτα | ኧ፣ ኤ | ኢ |
| Θ θ | ጤታ፣ θήτα | ጥ | ስ |
| Ι ι | ኢዮታ፣ ιώτα | ኢ | ኢ፣ ህይ፣ ኝ |
| Κ κ | ካፓ፣ κάππα | ክ | ክ / ክይ |
| Λ λ | ላምዳ፣ λάμδα | ል |
| Μ μ | ሙ፣ μυ | ም |

 |

| ፊደል | ስም | ድምጽ |
| --- | --- | --- |
| ጥንታዊ | ዘመናዊ አጠራር |
| Ν ν | ኑ፣ νυ | ን |
| Ξ ξ | ክሲ፣ ξι | ክስ |
| Ο ο | ኦሚክሮን፣ όμικρον | ኦ |
| Π π | ፒ፣ πι | ፕ |
| Ρ ρ | ሮ፣ ρώ | ር |
| Σ σ/ς | ሲግማ፣ σίγμα | ስ | ስ / ዝ |
| Τ τ | ታው፣ ταυ | ት |
| Υ υ | ኡፕሲሎን፣ ύψιλον | ኢው | ኢ |
| Φ φ | ፊ፣ φι | ጵ | ፍ |
| Χ χ | ኺ፣ χι | ኽ |
| Ψ ψ | ፕሲ፣ ψι | ፕስ |
| Ω ω | ኦሜጋ፣ ωμέγα | ኦ |

 |

ምሳሌዎች
## ታሪክ

የግሪክ አልፋቤት ከ800 ዓክልበ. ያህል ጀምሮ ቢታወቅም ከዚያ በፊት ከ1450 እስከ 1100 ዓክልበ. ድረስ ባለው ጊዜ በሚውኬናይ ጽሕፈት የተጻፉ ቅድመ-ግሪክኛ መዝገቦች ከሥነ ቅርስ ተገኝተዋል።
# ቻይንኛ

ቻይና፣ ታንግ የቻይና ቋንቋ፣ የቻይና ቋንቋ መሆኑን ወይም የቻይና ቋንቋዎች የቻይና ቋንቋ ቋንቋዎች አንዱ ነው፡፡አንዲት ቋንቋ ቢታየው በዓለም ቋንቋ በጣም የተጠቃሚ ቋንቋ ነው፤ አሁን የዓለም ሕዝብ አምስተኛው ቋንቋ ነው።ብዙ ቅርንጫፎች አሉት፡፡ከዚህም በላይ ቻይናውያን እንደ ሻንካይ ተጋራሚ አካባቢ የዓለምአቀፍ አቀራቢ ቋንቋ ነው፡፡

መደበኛ የቻይን ማንዳሪን የሚናገር ሰው
## ደግሞ ይዩ

* የቻይንኛ ሷዴሽ በዊኪ-መዝገበ-ቃላት