Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# የምድር መጋጠሚያ ውቅር

ኬክሮስና ኬንትሮስን የሚያሳይ የምድር ካርታ

**የምድር መጋጠሚያ ውቅር** (*geographic coordinate system*) በምድሪቱ ያለባት እያንዳንዱ ሥፍራ በሦስት መጋጠሚያ ተውላጠ ቁጥሮች እንዲወሰን ያስችላል። እነርሱም፦ 1) ኬክሮስ (ላቲትዩድ)፤ 2) ኬንትሮስ (ሎንጂትዩድ) እና 3) ከፍታ (ከባሕር ጠለል) ናቸው። እነዚህ በምድሪቱ ዙረት ዋልታ ተስረው በጂዎሜትሪ እንደ ፈልክ (ኳስ) ያለውን ማንኛውንም ቅርጽ መለካት ይመስላል።
# ሮማይስጥ

የሮማይስጥ ናሙና
**ሮማይስጥ** ወይም **ላቲን** (Latina /ላቲና/) ከህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች አንድ ነው።

የሮማንስ ቋንቋዎች ቤተሠብ በሙሉ ከሮማይስጥ ከ400 ዓ.ም. በኋላ ደረሰ። የነዚህ ልሳናት ዋና አባላት ፈረንሳይኛ፣ እስፓንኛ፣ ፖርቱጊዝኛ፣ ጣልኛ፣ ሮማኒኛ ናቸው።

## ደግሞ ይዩ

* wikt:Wiktionary:የፈረንሳይኛ\_ቅድመ-ታሪካዊ\_አመጣጥ\_-\_ሷዴሽ\_ዝርዝር
* ሮማ
* ቫቲካን ከተማ
# ዴሞክራቲክ ፓርቲ (አሜሪካ)

የፓርቲው አርማ
**ዲሞክራቲክ ፓርቲ** (እንግሊዝኛ: *Democratic Party*) በአሁኑ ጊዜ ካሉት የአሜሪካ ሁለት (ማለትም ሪፐብሊካንን ጨምሮ) ዋና ዋና ፓርቲዎች አንዱ ነው። ይህ የፖለቲካ ፓርቲ በዓለማችን ረዥሙን እድሜ ካስቆጠሩት ፓርቲዎች አንዱ ሲሆን በአሜሪካም ቢሆን ለረጅም ዘመን ተከታታይ አለመፍረስን ያሳየ ነው። በ2004 እ.አ.አ. 72 ሚሊዮን የሚደርሱ የተመዘገቡ ድምፅ ሰጭዎች ነበሩት። በአሁኑ ጊዜ የሀገሪቱ ፕሬዝዳንት የሆኑት ባራክ ኦባማ በፓርቲው ታሪክ የፕሬዝዳንትነትን ማዕረግ ያገኙ 14ኛው ዲሞክራት ሲሆኑ 15ኛው ፕሬዝዳንት ናቸው።

## በፓርቲው ታሪክ በፕሬዝዳንትነት የተመረጡት ዲሞክራቶች ዝርዝር

* 7ኛው አንድሪው ጃክሰን
* 8ኛው ማርቲን ቫንቡረን
* 11ኛው ጄምስ ፖልክ
* 14ኛው ፍራንክሊን ፒርስ
* 15ኛው ጄምስ ቡካነን
* 22ኛው እና 24ኛው ግሮቨር ክሊቭላንድ
* 28ኛው ውድሮው ዊልሰን
* 32ኛው ፍራንክሊን ሮዘቨልት
* 33ኛው ሃሪ ትሩማን
* 35ኛው ጆን ኤፍ ኬኔዲ
* 36ኛው ሊንደን ጆንሰን
* 39ኛው ጂሚ ካርተር
* 42ኛው ቢል ክሊንተን
* 44ኛው ባራክ ኦባማ

## ይዩ

* ሪፐብሊካን ፓርቲ (አሜሪካ)
* የአሜሪካ ፕሬዝዳንቶች ዝርዝር
* የአሜሪካ ሊበራሪያን ፓርቲ
* የአሜሪካ ፕሬዝዳንት

## ማጣቀሻ
# ሰዓት ክልል

የጊዜ **ክልል** ማለት ሰዓቶቻቸው እንዲስማሙ ያለበት አገሮች ሁሉ የወሰኑበት ክልል ነው። በብዛት የጎረቤት ሰዓት ክልሎች ጊዜ ልክ በ1 ሰዓት ስለሚለያዩ የክልሉን ሰዓት ከግሬኒች አማካኝ ጊዜ (GMT ወይም የለንደን ጊዜ) ባለው ልዩነት ይቆጠራል።
# አካባቢያዊ መለያ ቁጥር

ዚፕ ኮድ በዩናይትድ ስቴትስ የፖስታ አገልግሎት (USPS) የሚጠቀም የፖስታ ኮድ ስርዓት ነው። በጁላይ 1, 1963 የተዋወቀው, መሰረታዊ ቅርጸቱ አምስት አሃዞችን ያካትታል. በ 1983 የተራዘመ ዚፕ + 4 ኮድ ተጀመረ; የዚፕ ኮድ አምስቱን አሃዞች፣ በመቀጠልም ሰረዝ እና አራት አሃዞችን ያካተተ ሲሆን ይህም ይበልጥ የተወሰነ ቦታን ሰይሟል። ዚፕ የሚለው ቃል የዞን ማሻሻያ እቅድ ምህፃረ ቃል ነው ላኪዎች በፖስታ አድራሻው ውስጥ ያለውን ኮድ ሲጠቀሙ መልእክቱ በብቃት እና በፍጥነት እንዲጓዝ (ዚፕ በማድረግ) ለመጠቆም ተመርጧል። ዚፕ ኮድ የሚለው ቃል በመጀመሪያ በ USPS የአገልግሎት ምልክት ሆኖ ተመዝግቧል። ምዝገባው በ1997 አብቅቷል።. የፔዮሪያ ኢሊኖይስ ዚፕ ኮድ 61604 ነው።
# ፓሪስ

የፓሪስ አርማ
ቱር ኤፈል
**ፓሪስ** (ፈረንሳይኛ፦ /ፓሪ/ Paris) የፈረንሳይ ዋና ከተማ ነው።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 9,854,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,110,400 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 48°50′ ሰሜን ኬክሮስ እና 02°20′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።

የኬልቶች ከተማ መጀመርያ «**ሉኮቶኪያ**» ተብሎ በስትራቦን ተመዘገበ። ፕቶሎመይ ደግሞ ከተማውን «**ለውኮተኪያ**» አለው። ዩሊዩስ ቄሳር አገሩን ሲይዘው ሥፍራውን በሮማይስጥ «**ሉቴቲያ**» አለው። የኖረበት ጎሣ ፓሪሲ ስለ ተባሉ፣ የከተማው ስም በሙሉ «**ሉቴቲያ ፓሪሶሩም**» («የፓሪሲ ሉቴቲያ») ተባለ። በኋላ ግን በዩሊዩስ ከሐዲ ዘመን በ352 ዓ.ም. ስሙ በይፋ «ፓሪስ» ሆነ። ይኸው ዩሊዩስ ለ፫ ዓመታት የሮሜ መንግሥትን ከፓሪስ ገዛ። የሷሶን ግዛት ለፍራንኮች በ478 ዓ.ም. ወድቆ ፓሪስ የፍራንኮች ዋና ከተማ በ500 ዓ.ም. ተደረገ። ከ784 እስከ 979 ዓ.ም. ድረስ ግን ዋና ከተማቸው በአሕን ሲሆን ከዚያ በኋላ መንግሥታቸው ወደ ፓሪስ ተመለሰ።

ከ1399 እስከ 1411 ዓ.ም. ድረስ በጦርነት ዘመን የቡርጎኝ ኃያላት ከተማውን ለመያዝ ይወዳደሩ ነበር። ከዚያም እስከ 1428 ዓ.ም. ድረስ የእንግላንድ ንጉሥ ሥራዊት ፓሪስን ይይዝ ነበር። በመጨረሻ በ1428 ዓ.ም. የፈረንሳይ ንጉሥ ኃያላት ፓሪስን ነጻ አወጡ፤ ከዚያ አመት ጀምሮ እስከ ዛሬም ድረስ ፓሪስ የፈረንሳይ ዋና ከተማ ሳይቋረጥ ቆይቷል።

* ፓሪስ ከሞንፓርናስ ፎቅ ሲታይ
*
*
*
*
# ሙኒክ

|  |
| --- |
| **ዶኔትስክ** |
|  |
| **የሕዝብ ብዛት** |
|    • **አጠቃላይ** | 1 45 000 000 |

**ሙኒክ** (ጀርመንኛ፦ München /ሚውንችን/) የጀርመን ባቫሪያ ከተማ ነው።

ሙኒክ መጀመርያ በሰነድ የሚጠቀሰው በ1150 ዓ.ም. ነው።

## በተጨማሪም ተመልከት

* መጥፎ ሪቸንሃል

## አገናኞች