# የተባበሩት የአሜሪካ ግዛቶች

|
United States of America
 |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ሰንደቅ ዓላማ | አርማ |

 |
| የየተባበሩት የአሜሪካ ግዛቶችመገኛ |
| **መንግሥት** {{{ |   |
| **የመሬት ስፋት** አጠቃላይ (ካሬ ኪ.ሜ.) ውሀ (%) |    308 745 538 (93ኛ) 1.4 |
| **የሕዝብ ብዛት** ግምት  |   9 826 675 km²  |
| **ከፍተኛ ደረጃ ዶሜን** | .us |

**የተባበሩት የአሜሪካ ግዛቶች** (በእንግሊዝኛ **United States of America**፣ **USA**) ይህ በሰሜን አሜሪካ የሚገኝ ግዛት ነው፣ ከሩሲያ እና ካናዳ ቀጥሎ በሦስተኛ ደረጃ ላይ ያለ የአለም ሀገር። የ 50 ግዛቶች የፌደራል ህብረት እና የዋሽንግተን ዲሲ የፌደራል ዋና ከተማ ዲስትሪክት 48 ቱ ተከታታይ ግዛቶች ካናዳ በሰሜን እና ሜክሲኮ በደቡብ ፣ እና ከፊል ተወላጅ የሆነችው አላስካ እና የሃዋይ ደሴቶች በሰሜን ምዕራብ በፓሲፊክ ይዋሰናል። ውቅያኖስ. ዩናይትድ ስቴትስ በአምስት ዋና ዋና የደሴቶች ግዛቶች እና በርካታ ሰው አልባ ደሴቶች ላይ ሉዓላዊነቷን ትናገራለች።

ዩናይትድ ስቴትስ በዓለም ላይ ታላቁ ሀገር ናት ከሌሎች አገሮች ሁሉ የበላይ ነች ምክንያቱም አሜሪካ ከዓለም ሁለተኛ ደረጃ ያለው ብቸኛ የኢኮኖሚ ዞን ነው። ሦስቱ ትላልቅ የሜትሮፖሊታን አካባቢዎች ኒውዮርክ፣ ሎስ አንጀለስ እና ቺካጎ ሲሆኑ ሦስቱ የሕዝብ ብዛት ያላቸው ግዛቶች ካሊፎርኒያ፣ ቴክሳስ እና ፍሎሪዳ ናቸው

ፓሊዮ-ህንዳውያን ከ12,000 ዓመታት በፊት በቤሪንግ ላንድ ድልድይ ወደ ሰሜን አሜሪካ ተሰደዱ እና የተለያዩ ሥልጣኔዎችን እና ማህበረሰቦችን መስርተዋል። የስፔን ፍለጋ እና ቅኝ ግዛት በ 1513 የስፔን ፍሎሪዳ እንዲመሰረት ምክንያት ሆኗል, ይህ የአውሮፓ የመጀመሪያ ቅኝ ግዛት አሁን አህጉራዊ ዩናይትድ ስቴትስ ነው. የፈረንሣይ ፍሎሪዳ የፈረንሳይ ቅኝ ግዛት በስፓኒሽ ተደምስሷል፣ እና ቋሚ የፈረንሳይ ቅኝ ግዛቶች ብዙ በኋላ ተመስርተዋል። በ1607 የእንግሊዝ ቅኝ ግዛት አራ ሶስት ቅኝ ግዛቶች በቨርጂኒያ እንዲመሰርቱ ምክንያት ሆኗል።ከብሪቲሽ ዘውድ ጋር በግብር እና በፖለቲካዊ ውክልና ላይ የነበረው ውጥረት የአሜሪካ አብዮት እንዲፈጠር ምክንያት ሆኗል፣ እና ሁለተኛው ኮንቲኔንታል ኮንረስ በጁላይ 4, 1776 ነፃነቱን በይፋ አወጀ። የ1775-1783 አብዮታዊ ጦርነት ሀገሪቱ በሰሜን አሜሪካ ወደ ምዕራብ መስፋፋቷን ቀጥላለች። የአገሬው ተወላጆች ንብረታቸው ምክንያት ነበር. ብዙ ግዛቶች ተቀባይነት ሲያገኙ፣ ህብረቱን የተዋጋው እ.ኤ.አ. በ1861-1865 የተደረገው የአሜሪካ የእርስ በርስ ጦርነት፣ በባርነት ላይ የሰሜን-ደቡብ መከፋፈልን አስከትሏል፣ ይህም የአሜሪካ ኮንፌዴሬሽን ግዛቶች እንዲበተን አድርጓል። በዩናይትድ ስቴትስ ድል እና ጥበቃ፣ ባርነት በአገር አቀፍ ደረጃ ተወገደ። እ.ኤ.አ. በ 1900 ሀገሪቱ እራሷን እንደ ታላቅ ሀይል አቋቋመች ፣ ይህ አቋም በአንደኛው የዓለም ጦርነት ውስጥ በመሳተፍ ተጠናክሯል ። ጃፓን በታኅሣሥ 1941 በፐርል ሃርበር ላይ ጥቃት ከሰነዘረች በኋላ ዩናይትድ ስቴትስ ወደ ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ገባች። ውጤቱ የቀዝቃዛው ጦርነት ሲሆን ዩናይትድ ስቴትስ እና ሶቪየት ኅብረት የዓለም ሃያላን አገሮች ሆኑ። በዚህ ወቅት ሁለቱም ሀገራት ለርዕዮተ ዓለም የበላይነት እና ለአለም አቀፍ ተጽእኖ ታግለዋል። ከሶቭየት ህብረት ውድቀት እና የቀዝቃዛው ጦርነት እ.ኤ.አ.

የዩናይትድ ስቴትስ ብሔራዊ መንግሥት ሦስት የተለያዩ ቅርንጫፎች ያሉት ፕሬዚዳንታዊ ሕገ-መንግሥታዊ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ እና ሊበራል ዲሞክራሲ ነው፡ ሕግ አውጪ፣ አስፈፃሚ እና ዳኝነት። በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ በሕዝብ ብዛት ላይ የተመሰረተ የታችኛው ምክር ቤት፣ እና ለእያንዳንዱ ክልል በእኩል ውክልና ላይ የተመሰረተ የላይኛው ምክር ቤት ያለው ባለ ሁለት ምክር ቤት ብሔራዊ ሕግ አውጪ አለው። ፌደራሊዝም ለ 50 ግዛቶች ከፍተኛ የራስ ገዝ አስተዳደር ይሰጣል ፣ የአሜሪካ እሴቶች ግን በዲሞክራሲያዊ የፖለቲካ ባህል ላይ የተመሰረቱ እና ከአውሮፓ የእውቀት እንቅስቃሴ መነሳሳት ናቸው።

ከዓለማችን በጣም የበለጸጉ አገሮች አንዷ የሆነችው ዩናይትድ ስቴትስ ከ1890 ገደማ ጀምሮ ትልቁን የስም ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት ያት እና በ2023 ከ15% በላይ የአለም ኢኮኖሚን ​​ትይዛለች። በ OECD አገሮች መካከል በነፍስ ወከፍ ከፍተኛው ሊጣል የሚችል የቤተሰብ ገቢ፣ ነገር ግን ከፍተኛ የሀብት ደረጃ እና የገቢ አለመጣጠን አለው። ዩኤስ በኢኮኖሚ ተወዳዳሪነት፣ ምርታማነት፣ ፈጠራ፣ ሰብአዊ መብቶች እና ከፍተኛ ትምህርት ከአለም ከፍተኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች። ጠንካራ ኃይሉ እና ባህላዊ ተጽእኖው ዓለም አቀፋዊ ተደራሽነት አለው. ዩኤስ የአለም ባንክ መስራች አባል፣ የአሜሪካ መንግስታት ድርጅት፣ ኔቶ እና የተባበሩት መንግስታት፣[o] እንዲሁም የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ቋሚ አባል ነው።

በ21ኛው ክፍለ ዘመን በአሜሪካ እና በአምባገነኖች በሚገዙ ሀገራት መካከል ያለው ግንኙነት በከፍተኛ ደረጃ እያሽቆለቆለ የመጣ ሲሆን በዋናነት ከቻይና፣ ኢራን እና ሩሲያ ጋር በፑቲን ስር ሆነው በፑቲን መንግስት ቁጥጥር ስር ባሉ በርካታ ሀገራት ላይ የመረጃ ጦርነት ከፍተው በራሳቸው ፍቃድ ጦርነቶችን በማድረግ ራሳቸውን ከሌላው አለም እያገለሉ ይገኛሉ።

በ2020ዎቹ ሁለተኛ አጋማሽ የአሜሪካ መሪዎች በሶስተኛው የዓለም ጦርነት በአሜሪካ፣ በአውሮፓ፣ በጃፓን፣ በአውስትራሊያ እና በሌሎች ዲሞክራሲያዊ አገሮች መካከል እና በሌላ በኩል በቻይና፣ ሩሲያ፣ ኢራን እና ሌሎች አምባገነን አገሮች መካከል ስላለው ሁኔታ በቁም ነገር መወያየት ጀመሩ።

## ሥርወ ቃል

ለመጀመሪያ ጊዜ የተመዘገበው "ዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜሪካ" የሚለው ሐረግ ከጃንዋሪ 2, 1776 የተላከ ደብዳቤ ነው. የጄኔራል ጆርጅ ዋሽንግተን ኮንቲኔንታል ጦር ረዳት ስቴፈን ሞይላን ለመሄድ ፈልጎ ለጆሴፍ ሪድ ለዋሽንግተን ረዳት-ደ-ካምፕ ጻፈ። በአብዮታዊ ጦርነት ጥረት ውስጥ እርዳታ ለመፈለግ ከዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜሪካ እስከ ስፔን ባለው ሙሉ እና በቂ ኃይል።[20][21] የመጀመሪያው የታወቀው የህዝብ አጠቃቀም በዊልያምስበርግ ጋዜጣ ዘ ቨርጂኒያ ጋዜጣ በሚያዝያ 6 ቀን 1776 የታተመ ስም-አልባ ድርሰት ነው። በሰኔ 1776 "ዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜሪካ" በኮንፌዴሬሽን አንቀጾች [24][25] እና የነጻነት መግለጫ ላይ ታየ።ሁለተኛው ኮንቲኔንታል ኮንግረስ የነጻነት መግለጫን በጁላይ 4 ቀን 1776 ተቀብሏል።

በእንግሊዝኛ ውስጥ እንደ ስሞች ወይም እንደ ቅጽል ጥቅም ላይ የሚውሉት “ዩናይትድ ስቴትስ” እና “ዩኤስ” የመጀመሪያ ደረጃ ለሀገሪቱ የተለመዱ አጫጭር ስሞች ናቸው። የመጀመርያው “USA”፣ ስም፣ እንዲሁ የተለመደ ነው።[27] "ዩናይትድ ስቴትስ" እና "ዩ.ኤስ." በዩኤስ የፌዴራል መንግሥት ውስጥ የተደነገጉ ሕጎች ናቸው ገጽ ግዛቶች የስም አጠራር የተቋቋመ ነው ፣ በተለይም ከውጭ ጥቅም ላይ ይውላል ፣ “stateside” ተዛማጅ ቅጽል ወይም ተውላጠ ስም ነው።

"አሜሪካ" የጣሊያናዊው አሳሽ Amerigo Vespucci (1454-1512)ስም የሆነው የአሜሪከስ ቬስፑቲየስ የመጀመሪያ ቃል አንስታይ ነው። በ1507 በጀርመናዊው ካርቶግራፈር ማርቲን ዋልድሴምሙለር እና ማቲያስ ሪንማን እንደ የቦታ ስም ጥቅም ላይ ውሏል።[q] ቬስፑቺ በ1492ስቶፈር ኮሎምበስ የተገኘው ዌስት ኢንዲስ ከዚህ ቀደም የማይታወቅ የመሬት ገጽታ አካል እንጂ ከመካከላቸው እንዳልነበረ ሐሳብ አቀረበ ህንዶች በእስያ ምስራቃዊ ገደብ። በእንግሊዘኛ "አሜሪካ" የሚለው ቃል የሰሜን እና ደቡብ አሜሪካን አጠቃላይ ሁኔታ ለመግለጽ "አሜሪካ" ቢጠቀምም ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር የማይገናኙ ርዕሶችን እምብዛም አይያመለክትም።

## በተጨማሪም ተመልከት

* የፖለቲካ ጭቆና
* ማጎሪያ ካምፕ
* ጋዜጠኝነት

## ምን አለ