Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# አንታርክቲካ

አንታርክቲካ **አንታርክቲካ** በደቡብ ዋልታ ላይ በበረዶ ወርጭ የተሸፈነ ምድረ በዳ አህጉር ነው። ከአውሮፓ በላይ ትልቅ ነው።

*
*
*
*
*

|  |
| --- |
| የዓለም አሁጉሮች |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| አፍሪቃ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| እስያ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| አውሮፓ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| ኦሺያኒያ |

 |

 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| ሰሜን አሜሪካ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| ደቡብ አሜሪካ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| አንታርክቲካ |

 |

 |
|

|  |
| --- |
| ስሜን አሜሪካ|
አንታርክቲካ|
አውሮፓ|
አውስትሬሊያ|
አፍሪቃ|
እስያ|
ደቡብ አሜሪካ |

 |
# አውስትራልያ

|
የአውስትራልያ ሉዓላዊ መንግስት Commonwealth of Australia
 |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ሰንደቅ ዓላማ | አርማ |

 |
| የአውስትራልያመገኛ አውስትራልያ በአረንጓዴ ቀለም |
| **ዋና ከተማ** | ካንበራ |
| **ብሔራዊ ቋንቋዎች** | እንግሊዝኛ |
| **መንግሥት** {{{ንግሥት |   ንግሥት ኤልሣቤጥ |
| **የመሬት ስፋት** አጠቃላይ (ካሬ ኪ.ሜ.)  |   7,617,930 ኪ.ሜ ካሬ (6ኛ)  |
| **የሕዝብ ብዛት** የእ.አ.አ. 2010 ግምት የእ.አ.አ. 2006 ቆጠራ |   22,213,199[ (51ኛ) 19,855,288 |
| **ገንዘብ** | የአውስትራሊያ ዶላር |
| **የሰዓት ክልል** | UTC ከ+8 - +10.5 |
| **የስልክ መግቢያ** | +61 |

**አውስትራሊያ** ከ7ቱ ክፍለ ሀገራት በደቡብ በኩል የአለም ካርታ አቀማመጥ በታስማንያ ደሴት፣በትንንሽ ደሴቶች በሕንድ ውቅያኖስ እና ሰላማዊ ውቅያኖስ፤ ኢንዶኔዥያ፣ ምስራቅ ቲሞር፣ ፓፑዋ ኒው ጊኒ በሰሜን፤
የካንጋሮ መገኛ የሆነች አገር ናት።

መደበኛው ቋንቋ እንግሊዝኛ ሲሆን በቀበሌኛ ከሌሎች አገራት እንግሊዝኛ ትንሽ ይለያል።

ራግቢ እና ክሪኬት የተወደዱ እስፖርት ጨዋታዎች ናቸው። የአውስትራሊያ ባህል ሰዎች ሁሉ በእኩልነት በማድረጉ ይታወቃል። ከጥንታዊ ኗሪዎች አንዳንድ ተጽእኖ ለምሳለ ቡመራንግ (የሚጣል ምርኳዝ) ወይም ዲጀሪዱ (የሙዚቃ መሣሪያ) አስተዋጽኦ በባህሉ አቅርቧል። አውስትራሊያ ደግሞ ለሰፊ አገር ቤትና ስለ ካንጋሮና ስለ ሌሎች ልዩ እንስሳት ታውቋል።

በግብረ ሰዶማውያን የተሞላች እና የወደቁ መላዕክትን የምታስወግድ ሀገር ነች ኦባማ ያሉ የወደቁ መላእክት አውስትራሊያን ግብረ ሰዶማዊ እንድትሆን ረድተዋቸዋል።አዲሱ የዓለም ሥርዓት አውስትራሊያን በእጅጉ ጎድቷል እናም እርዳታ ያስፈልገዋል፣ አሜሪካ፣ ጀርመን፣ ሆላንድ እና ኪርጊስታን እንዲሁ።
# የሌት ወፍ

የተለያዩ የሌት ወፍ ዝርያዎች
**የሌት ወፍ** (Chiroptera) ከአጥቢ እንስሳት መሃል በተፈጥሮ በረራ የሚችል ብቸኛ አስተኔ ነው። እንደ አይጥ ትንሽ ይመስላል እንጂ ወፍ አይደለም።

የሌት ወፍ ሁለት እንቁላል ትጥላለች አንዱን ሲሰብሩት አስኳል ሌላውን ደግሞ ሲሰብሩት ፍላፃ ይባላል ወርቅ ነው በሀር ጠቅልለው ቢይዙት መስተፋቅር ነው ያየው ሰው ሁሉ ይወደዋል ያፈቅረዋል እንደ ሹም ያጅበዋል ቢያዙትም የታዘዘውን ይፈፅማል ምንጭ ትንታዊ ብራና መፅፅሀፈ መድሀኒት ክብር ላባቶች
# ዣርት

| ?**ጃርት** |
| --- |
|   |
| **ሳይንሳዊ ደረጃ መስጫ** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ስፍን: | ጉንደ እንስሳ (Animalia)  |
| ክፍለስፍን: | አምደስጌ (Chordata)  |
| መደብ: | አጥቢ (Mammalia)  |
| ክፍለመደብ: | ዘራይጥ  |
| አስተኔ: | 2 አስተኔዎች  |
| ዝርያ: | 29 ዝርያዎች  |

 |

**ጃርት** አጥቢ እንስሳ አይነት ነው። በሥነ ሕይወት ረገድ በዘራይጥ ክፍለመደብ ውስጥ 2 ልዩ ልዩ አስተኔዎች አላቸው፤ የምሥራቅ ክፍለአለም ጃርቶችና የምዕራብ ክፍለአለም ጃርቶች ናቸው።

ሌላ ዘራይጥ ያልሆነ እንስሳ ትድግ ደግሞ «ግራጭ ጃርት» ይባላል።

## የእንስሳው ሳይንሳዊ ጸባይ

## አስተዳደግ

## በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር እና ብዛቱ

## የእንስሳው ጥቅም
# ጥንቸል

| ?**ጥንቸል** |
| --- |
|   |
| **ሳይንሳዊ ደረጃ መስጫ** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ስፍን: | ጉንደ እንስሳ (Animalia)  |
| ክፍለስፍን: | አምደስጌ (Chordata)  |
| መደብ: | አጥቢ (Mammalia)  |
| ክፍለመደብ: | የጥንቸል ክፍለመደብ Lagomorpha  |
| አስተኔ: | የጥንቸል አስተኔ Leporidae  |
| ወገን: | 8 ወገኖች  |
| ዝርያ: | ብዙ  |

 |

**ጥንቸል** የአጥቢ እንስሳ አይነት ነው።

በኢትዮጵያ፣ መንትሌ የምትባል ፍጡር የጥንቸል አስትኔ ውስጥ ነው። ጥንቸልና መንትሌ በጣም ስለሚመሳሰሉ፣ በኢትዮጵያም ውስጥ መንትሌ የምትባል አይነት ብቻ ስለሚገኝ፣ በተራ አነጋገር እነዚህ ስሞች ተለዋውጠው ሁላቸው «መንትሌ» ወይንም «ጥንቸል» ሊባሉ ይችላሉ።

በሥነ ሕይወት ረገድ ግን፣ በጥንቸልና መንትሌ መሃል ልዩነት አለ። ይህም ልዩነት በደንብ «ጥንቸሎች» የሚባሉት በምድር ውስጥ ሲኖሩ ያለ ጽጉርና ዕውር ይወለዳሉ። «መንትሌዎች» ግን ከምድር በላይ ሲኖሩ ባለ ጽጉርና በጥራት አይተው ይወለዳሉ። በዚህ አከፋፈል ዕውነተኛ «ጥንቸል» የምትባል በኢትዮጵያ ውስጥ አትገኝም። (አንዳንድ ዝርያ ዕውነተኛ ጥንቸል በደቡባዊ አፍሪካ አለ)።

አንዱ የጥንቸል ዝርያ እሱም የአውሮፓ ጥንቸል በሰው ልጆች ለማዳ ጥንቸል ተደርጓል።

## የእንስሳው ሳይንሳዊ ጸባይ

## አስተዳደግ

## በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር እና ብዛቱ

## የእንስሳው ጥቅም
# ደቡብ አሜሪካ

Duration: 44 seconds.0:44የደቡብ አሜሪካ ጠረፎች ታሪክ 1700 ዓም እስከ አሁን (*Play* ይጫኑ)
**ደቡብ አሜሪካ** በአለም ካርታ ላይ ከአትላንቲክ ውቅያኖስ ወደ ምእራብ የሚገኝ አህጉር ነው።

አርጀንቲና
ቦሊቪያ
ብራዚል
ቺሌ
ኮሎምቢያ
ኤኳዶር
የፈረንሳይ ጊያና
ጋያና
ፓራጓይ
ፔሩ
ሱሪናም
ኡሩጓይ
ቬኔዝዌላ

|  |
| --- |
| የዓለም አሁጉሮች |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| አፍሪቃ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| እስያ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| አውሮፓ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| ኦሺያኒያ |

 |

 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| ሰሜን አሜሪካ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| ደቡብ አሜሪካ |

 |

|  |
| --- |
|  |
| አንታርክቲካ |

 |

 |
|

|  |
| --- |
| ስሜን አሜሪካ|
አንታርክቲካ|
አውሮፓ|
አውስትሬሊያ|
አፍሪቃ|
እስያ|
ደቡብ አሜሪካ |

 |