# Тӧс бӱк

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Алтай мааныАлтай Википедияга кӱӱнзеп киригер, бу јайым энциклопедияда кажы ла кижи тӱзедӱ эдер аргалу. | кичӱ изӱ айдыҥ 10 кӱни, 2026 јыл, Среда, 00:19 UTC Эмди Википедияда алтай тилле **1110 бӱк**. Мобильный версиязы **·** Кешин арчырга |

Бастыра бӱктер **·**
Бастыра категориялар **·**
Бастыра ӱлекерлер **·**

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

Талдама бичимел
Ай (22.10.2010)
**Ай** — Јердиҥ спутниги. Ол јерди айландыра эбирет. Кӱнге эҥ ле јуук спутник, Меркурий ле Венерада спутник јок. Јаркындузыла экинчи јерде. Ай бойыныҥ кемиле Кӱнниҥ системазында бежинчи јерде турат, Јер ле Айдыҥ ӧзӧгиниҥ ортозы — 384 467 км (0,00257 а.е., Јердиҥ ~30 диаметри). Јердиҥ теҥеризинде Айдыҥ кӧрӱнип турар кеми — −12,71m. Айдыҥ *јарыгы* айаста — 0,25 — 1 лк.
Ай Јер планетаныҥ јаҥыс спутниги. Кӱнге эҥ ле јуук спутник, не дезе Кӱнге јуук Меркурий ле Венера деген планеталарда спутник јок. Ай јаркыныла экинчи јерде турат, нениҥ учун дезе ол јерге јуук. Јердиҥ јуугында Айдыҥ јылдыстык кеми 12,71m.
Ай 4,51 млрд јыл кайра бӱткен. Је мындый гипотеза база бар: «Јер ле Тейя деп планета (кеми кайда да Марс кире) сӱзӱжип, табарышканынаҥ улам оодыгынаҥ Ай бӱткен». Ай — кижи барып јӱрген јаҥыс *астроном объект* болуп јат.
Алтай улуста айла колбулу кӧп куучындар, соојындар, чӧрчӧктӧр бар.
*(тӱзедер…)*Талдама бичимелдер (**2**) | Тӱзедер

Болуш

**Алтай Википедияга кӱӱнзеп келигер!** Камаанар јетиргенеерге быйан. Алтай тилди јазап билбес те болзоор, јалтанбагар. Болуш керек болзо, Форумга эмезе администраторлорго баштангар. Олор аргазы јеткенче болужар. Кӱӱнзеп келигер.
Алтай тилди јакшы билер туружаачылар канча кире кӧп чыҥдыйы бийик статьялар бичиген болзо, талдама болор!

---

Добро пожаловать в Алтайскую Википедию! Спасибо за ваш вклад. Если уровень ваших знаний алтайского языка недостаточен, это не проблема. Вы можете обратиться за помощью на Форум или к администраторам, которые постараются помочь вам. И ещё раз, добро пожаловать!

---

Hello and welcome to the Altai Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Altai skills are not good enough, that’s no problem. You can ask for help on the community portal; also we have administrators who also can help you. We hope you enjoy your time here!
**Сӧзликтер: Грамматика Алтайского языка 1869
* Словарь Алтайского и Аладагского наречий Тюркского языка 1884 (переиздание 2005 года )
* Алтайско-русский словарь 1926
* Русско-алтайский словарь 1931
* Алтайско-русский словарь 1947
* Русско-алтайский словарь 1964
* Русско-алтайский словарь I том 2015 г.
* Русско-алтайский словарь II том 2016 г.
* Алтайско-русский словарь 2018
* Орфографический словарь алтайского языка 2020

Тӱзедер

Јаҥы бӱк бичиири

Тӱзедер |  |

|  |
| --- |
|

Кӱнниҥ кӧргӱзӱзи
*Кӱнниҥ кӧргӱзӱзи* Ӱлекер:Potd/2026-06-10 (alt)
Тӱзедер

1000 бӱк
Бу мындый статьялар бичизин деп слерди кычырадыс:
1. Кеендиктиҥ морфологиязы
2. Кижи
3. Кижиниҥ тӱӱкизи
4. Тил
5. Јӱрӱм
6. Математика
7. Философия
8. Билимдер
9. Технология
10. Јер

1000 бӱк | Тӱзедер

Темдектейтен учурлу кӱндер
Алтай Республикада 2021 јылда темдектейтен учурлу кӱндер:
1. Алтай Республика тӧзӧлгӧниниҥ 30 јылдыгы
2. Алтай калык Арасей тергеезине акту кӱӱниле киргениниҥ 256 јылдыгы

Тӱзедер |

 |

Вики-проекттер

Википедиялар — тӱрк тилдер:
 азербайджан [az] **·алтай** [alt] **·башкир** [ba] **·чуваш** [cv] **·крымныҥ татар** [crh] **·казах [kk] **·карачай** [krc] **·саха** [sah] **·татар** [tt] **·тыва** [tyv] **·**
 тӱштӱк азербайджан [azb] **·**
 гагауз [gag] **·**
 каракалпак [kaa] **·**
 кыргыз [ky] **·**
 тӱрк [tr] **·**
 тӱркмен [tk] **·**
 уйгур [ug] **·**
 узбек [uz]

---

Россияныҥ ӧскӧ калыктарыныҥ тилдери:
 **авар** [av] **·адыгей** [ady] **·бурят** [bxr] **·вепс** [vep] **·јалаҥныҥ марий** [mhr] **·ингуш** [inh] **·кабардин-черкес** [kbd] **·калмык** [xal] **·коми-зырян** [kv] **·коми-пермяк** [koi] **·лак** [lbe] **·лезги** [lez] **·ливвик** [olo] **·мокшан** [mdf] **·орус** [ru] **·осетин** [os] **·туулык марий** [mrj] **·удмурт** [udm] **·чечен** [ce] **·эрзян** [myv] **·**

Тӱзедер

 |