Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sint Maarten

|  |
| --- |
| **Sint Maarten** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| {{{ARTIKEL-FLAGGE}}} | {{{ARTIKEL-WAPPEN}}} |
|  |  |

 |
| **Wahlspruch:Semper progrediens* (Alliwiil fürschi) |
| **Amtsspraach** | Niderländisch, Englisch |
| **Hauptstadt** | Philipsburg |
| **Staatsoberhaupt** | König Willem-Alexander vo de Niderlande
vertreten durch Gouverneur Eugene Holiday |
| **Regierigschef** | Silveria Jacobs |
| **Flächi** | 34 km² |
| **Iiwohnerzahl** | 37.429 (2010) |
| **Bevölkerigsdichti** | 1101 Iiwohner pro km² |
| **Währig** | Antille-Gulde (ANG) |
| **Nationalhimne** | O sweet Saint-Martin's Land |
| **Zitzone** | UTC -4 |
| **Internet-TLD** | .sx |
| **Vorwahl** | +1 721 |
|  |
|  |

**Sint Maarten** isch es eigeschtändigs Land, wo zum Königriich vo de Niiderlande ghört. Es isch bis zum 9. Oktober 2010 en Teil vo de Niiderländische Antille gsi, wo me als Verwaltigseinheit ufglöst het. Zum Land ghört de südlich Teil vo de zwüsche Frankriich und de Niiderlande teilte Insle St. Martin und e paar unbewohnte chlinere Insle und Felse.

## Bevölkerig

D Insle isch ursprünglich vo niiderländische Siidler und Sklave us Afrika bsidlet worde. Die Nachfahre vo dene beide bildet hüt de gröschti Teil vo de Bevölkerig. In de Zwischeziit sind aber 49 % vo de Iiwohner Usländer. Di Iiheimische sind zum gröschte Teil Proteschtante. D Hauptschprooch isch Änglisch, aber au Schpanisch, Niiderländisch und Papiamentu wird gredt.

## Schtädt und Sidlige

D Hauptstadt Philipsburg het 1'228 Iiwohner, Lower Prince's Quarter 8'123, Dutch Cul de Sac 7'880, Koolbaai 6'046, Upper Prince's Quarter 4'020, Little Bay (Fort Amsterdam) 2'176, Simpson Bay 736 und Lowlands 232 Iiwohner.

## Fuessnote

## Weblink

 **Commons: Sint Maarten** – Sammlig vo Multimediadateie
* Offizielli Website vo Sint Maarten
* Chartesammlig vo Sint Maarten
# 1674

◄ |
16. Jahrhundert |
**17. Jahrhundert**
| 18. Jahrhundert
| ►

◄◄ |
◄ |
1670 |
1671 |
1672 |
1673 |
**1674**
| 1675
| 1676
| 1677
| 1678
| ►
| ►►

| 1674 |
| --- |
|  Dr Wilhelm Ludwig wird Herzog vu Wirttebärg. |

| 1674 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2427 |
| Armenische Kaländer | 1122–1123 |
| Ethiopische Kaländer | 1666–1667 |
| Buddhistische Kaländer | 2218 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4370–4371 oder 4310–4311 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Wasser-Rind (癸丑,
50)– Holz-Tiger (甲寅,
51) |
| Hebräische Kaländer | 5434–5435 |
| Islamische Kaländer | 1084–1085 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2217 |

## Was isch bassiert?

* 26. April bis 22. Mai: Im Holländische Chrieg belageret un eroberet dr franzesisch Chenig Ludwig XIV. d Stadt Besançon un glideret d Franche-Comté in sy Rych yy. Besançon wird am 1. Oktober d Hauptstadt vu dr neie Grofschaft.
* 2. Juli: Dr Wilhelm Ludwig wird noch em Dod vu sym Vater Eberhard III. Herzog vu Wirttebärg.

## uf d Wält chuu

* 12. Jänner: Reinhard Keiser, dytsche Komponischt

## gstorbe

* 2. Juli: Eberhard III., Herzog vu Wirttebärg
* 8. Novämber: John Milton, änglische Dichter

## Weblink

 **Commons: 1674** – Sammlig vo Multimediadateie
# 1632

◄ |
16. Jahrhundert |
**17. Jahrhundert**
| 18. Jahrhundert
| ►

◄◄ |
◄ |
1628 |
1629 |
1630 |
1631 |
**1632**
| 1633
| 1634
| 1635
| 1636
| ►
| ►►

| 1632 |
| --- |
|  Dr Gustav II. Adolf sigt un fällt in dr Schlacht i Lützen. |

| 1632 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2385 |
| Armenische Kaländer | 1080–1081 |
| Ethiopische Kaländer | 1624–1625 |
| Buddhistische Kaländer | 2176 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4328–4329 oder 4268–4269 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Metall-Schof (辛未,
8)– Wasser-Aff (壬申,
9) |
| Hebräische Kaländer | 5392–5393 |
| Islamische Kaländer | 1041–1042 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2175 |

## Was isch bassiert?

* 16. Novämber: Im Dryssgjehrige Chrieg fallt dr Gustav II. Adolf vu Schwede in dr Schlacht bi Lützen.
* 30. Dezämber: Fryybeg im Bryysgau ergit sich im Dryssgjehrige Chrieg dr schwedische Druppe unter em General Gustaf Grof Horn.

## uf d Wält chuu

* 29. Augschte: John Locke, änglische Philosoph
* 31. Oktober: Jan Vermeer, holländische Moler
* 24. Novämber: Baruch de Spinoza, niderländische Philosoph
* 28. Novämber: Jean-Baptiste Lully, italienische Komponischt

## gstorbe

* 16. Novämber: Gustav II. Adolf, Chenig vu Schwede

## Weblink

 **Commons: 1632** – Sammlig vo Multimediadateie
# 1573

◄ |
15. Jahrhundert |
**16. Jahrhundert**
| 17. Jahrhundert
| ►

◄◄ |
◄ |
1569 |
1570 |
1571 |
1572 |
**1573**
| 1574
| 1575
| 1576
| 1577
| ►
| ►►

| 1573 |
| --- |
|  |

| 1573 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2326 |
| Armenische Kaländer | 1021–1022 |
| Ethiopische Kaländer | 1565–1566 |
| Buddhistische Kaländer | 2117 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4269–4270 oder 4209–4210 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Wasser-Aff (壬申,
9)– Wasser-Gückel (癸酉,
10) |
| Hebräische Kaländer | 5333–5334 |
| Islamische Kaländer | 980–981 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2116 |

## Was isch bassiert?

* 11. Februar: D Belagerig vu dr Hugenotte-Stadt La Rochelle fangt aa. Di katholisch Syte will im vierte Hugenottechrieg d Stadt as Hort vum franzesische Protestantismus niderwärfe. Am 26. Juni wird d Belagerig ufgee.
* 17. April: In dr Schlacht bi Vlissingen im Achtzgjehrige Chrieg bombardiert di spanisch Armada d Stadt Vlissingen. D Niderländer chenne fimf gegnerischi Schiff versänke, was zum Rugggzug vu dr Spanier fiert.
* Puplinge wird zum erschte Mol gnännt.
* Seegfrörni: Dr Bodesee un dr Zürisee sin komplett zuegfrore.

## uf d Wält chuu

* 10. Jänner: Simon Marius, dytsche Aschtronom

## gstorbe

* 2. April: Otto Truchsess vu Waldburg-Trauchburg, Bischof vu Augschburg un Kardinal

## Weblink

 **Commons: 1573** – Sammlig vo Multimediadateie
# Wy

|  |
| --- |
|   |
| Wysswy und Rotwy |

**Wy** isch e alkoholischs Getränk, wo durch Gärung us Obschtsaft oder au Honig gwonne wird. Normalerwys nimmt mer Wytruube, aber es git au Wy, den mer us Beere odr Epfel machet.

Wy ohni wyteri Bezeichnig mues vo de Frücht vor Wyräbe härgschteut wärde. Hüt si die auermeischte Räbbärge mit dr europäische Vitis Vinifera bestückt. Wüu Vitis Vinifera nid räblusresischtänt isch, isch im 19. Jahrhundert e grossteil vor europäische Wykultur zerstört worde. Dür ufpfropfe vor Vitis Vinifera uf amerikaneschi Ungerlagsräbe (Vitis riparia, Vitis rupestris, Vitis berlandieri, um nume die bekanntischte ds nenne) het me ds Problem chönne umgah und d'Räbflechi in Europa het wieder zuegnoh. Im 2004 sy in Europa insgesamt 4'719'000 ha unger Räbe gschtange. Ir Schwyz si im 2009 totau 14'841 ha mit Räbe bepflanzt gsy. Im Totau het me 2009 ir Schwyz 1'109'917 hl Wy produziert.

Wy entschteit dür ds Vergäre vom Moscht vo de Räbe. D'Härschtelig vo Wysswy ungerscheidet sech grundsätzlech vor Rotwyhärschtelig.
Bim Wysswy wärde d'Trube nach em läse presst und dr Saft wird vergore. Bim Rotwy wärde d'Trube quetscht, uf dr Maische vergore und ersch am Schluss presst. Wysswy us rote Trube wird sofort nachem quetsche abzoge damit er ke Farb aanimmt, für Rose wird dr Saft nach churzer Zyt (1-5 Stung) vor Maische abzoge. Aune gmeinsam isch, dass si nachem vergäre füre Usbau ine Behäuter chöme. Das chöi Houzfässer, Stau- oder Betontänk sy. Nid jede Wy eignet sech zum Houzfassusbou. Nach meh oder weniger langem usbou wird der (meischtens) klärt, gfiuteret und de uf d' Fläsche zoge. Je nach däm mues er itz no ir Fläsche lagere oder cha verchouft wärde.

Wänn de Truubemost im Gäärstadium, also bevor er zu Wy wird, trunke oder i Fläsche abgfüllt wird, so seit me im Suuser.

Im alemannische git's en ganze Huufe guete Wygegende, grad im Badische, im Elsass un au in de Schwyz.

Es git verschiedeni Iitailige vo Wy:

* noch dr Farb (Wysswy, Rosé, Rotwy)
* noch em Verwändigszwäk (Apertitiwy, Kochwy, Dessertwy etc.)

Wy wird sit öbbe achtduusig Johr gmacht. Au in Gebiet wo hützudag z chalt si für e Druubeabau wie Ängland oder Skandinavie het s Ziite geh, wo me dört Wy abaut het.
# 1787

◄ |
17. Jahrhundert |
**18. Jahrhundert**
| 19. Jahrhundert
| ►

◄◄ |
◄ |
1783 |
1784 |
1785 |
1786 |
**1787**
| 1788
| 1789
| 1790
| 1791
| ►
| ►►

| 1787 |
| --- |
|  D Philadelphia Convention verabschidet d Verfassig vu dr Verainigte Staate. |

| 1787 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2540 |
| Armenische Kaländer | 1235–1236 |
| Ethiopische Kaländer | 1779–1780 |
| Buddhistische Kaländer | 2331 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4483–4484 oder 4423–4424 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Füür-Ross (丙午,
43)– Füür-Schof (丁未,
44) |
| Hebräische Kaländer | 5547–5548 |
| Islamische Kaländer | 1201–1202 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2330 |

## Was isch bassiert?

* 11. Jänner: Dr Wilhelm Herschel entdeckt di beede greschte Mond vum Uranus, wu speter vu sym Suhn John Herschel *Oberon* un *Titania* daift wäre.
* 29. Augschte: Z Hamburg wird em Friedrich Schiller syy Drama *Don Carlos* urufgfiert.
* 17. September: Z Philadelphia wird di erscht Verfassig vu dr USA unterzaichnet.
* 29. Oktober: Z Prag wird Oper *Don Giovanni* vum Wolfgang Amadeus Mozart urufgfiert.
* 29. Novämber: Dr franzesisch Chenig Ludwig XVI. erlosst e Toleranzedikt zuegunschte vu dr Hugenotte.
* 7. Dezämber: Delaware wird 1. Bundesstaat vu dr USA, am 12. Dezämber dritt Pennsylvania un am 18. Dezämber New Jersey by.

## uf d Wält chuu

* 4. April: Ferdinand Biecheler, dytsche Jurischt
* 26. April: Ludwig Uhland, dytsche Dichter
* 24. Augschte: James Weddell, britische Seefahrer un Robbejeger
* 15. Septämber: Guillaume Henri Dufour, Schwyzer Mitgrinder vum Internationale Komitee vum Rote Chryz

## gstorbe

* 28. Mai: Leopold Mozart, dytsche Komponischt

## Weblink

 **Commons: 1787** – Sammlig vo Multimediadateie
# Kairo

| القاهرة *Kairo* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Kairo (Ägypten)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
| Koordinate | 30° 3′ N, 31° 14′ O30.05611111111131.239444444444 |
| Symbole |
|

|  |  |
| --- | --- |
| WappeWappe | FahneFahne |

 |
| Basisdate |
| Staat | Ägypten |
|
Gouvernement | Al-Qahira |
| Höchi | 68 m |
| Flechi | 214 km² |
| Metropolregion | 5360 km² |
| Iiwooner | 7.947.121 (1. Jänner 2008) |
| Metropolregion | 16.078.877 (1. Januar 2008) |
| Dichti | 37.136,1 Ew./km² |
| Metropolregion | 2.999,8 Ew./km² |
| Politik |
| Gouverneur | Abdel Azim Mussa Wazir |
| Kairo vom Minarett vo de Ibn-Tulun-Moschee uus gseh. In de Bildmitte d Sultan-Hasan-Moschee und d Al-Rifa'i-Moschee, rechts uf em Hügel vo de Zitadelle d Muhammad-Ali-Moschee.Kairo vom Minarett vo de Ibn-Tulun-Moschee uus gseh. In de Bildmitte d Sultan-Hasan-Moschee und d Al-Rifa'i-Moschee, rechts uf em Hügel vo de Zitadelle d Muhammad-Ali-Moschee. |

**Kairo** isch d'Hauptschtadt vo Agypte. Obwohl an de Pyramide gläge isch de Schtadt noch zimli jung, wil ä arabischi Gründig. Ihrn arabische Namme *Al-Qâhira* (القاهرة) cha mer mit *D'Siigriiche* übersätze.

Bi Kairo fangt s'Nildelta a. Wie praktisch ganz Ägypte isch au Kairo vum Nil abhängig. De Ballungsrum Kairo het - es lige do aber numme gschätzte Zahle vor - an di 25 Millione Iwohner. Es isch do dermit sowohl die gröscht arabisch Stadt als au, gli nach Lagos in Nigeria, di zweitgröscht Schtadt vu Afrika.

Gründet worre isch Kairo vu de arabische Fatimide-Dynasti, wo in Kairo im 10. Johrhundert ä Gegekalifat zue Bagdad gschaffe het. Es lit in dr Nöchi vo Memphis wo während em Alte Riich gründet worde isch und meh as zwei Johrduusig es Zäntrum vo dr altägyptische Verwaltig gsi isch.

Kairo isch sit 1989 wiider de Sitz vu de Arabische Liga, nachdäm Ägypte 1979 vo dr Arabische Liga usgschlosse worden isch wäge sim Friedensvertrag mit Israel.
# Buenos Aires

Buenos Aires| **Charte** | **Wabbe** |
| Laag vo dr Stadt Buenos Aires |  |
| Wappe vo dr Autonome Stadt Buenos Aires |
| **Faane** |
|  |
| Faane vo dr Autonome Stadt Buenos Aires |
|  |
| **Daate** |
| Verwaltigssitz | Buenos Aires |
| Flechi | 202 km² |
| Iiwooner | 2.890.151 *(2010)* |
| Iiwooner *Metropolregion Gran Buenos Aires* | 13.176.866 *(2010)* |
| Bevölkerungsdichte | 14.308 Iiw./km² |
| Geografischi Laag | 34° 36′ S, 58° 23′ W-34.599722222222-58.381944444444 |
| Hööchi | 25 m |
| Postläitzaaleberiich | C1000–1499XXX |
| Vorwaal | 011 |
| ISO 3166-2-Code | AR-C |
| Website | www.buenosaires.gov.ar |
| **Politik** |
| Bürgermeister | Horacio Rodríguez Larreta |

Buenos Aires
**Buenos Aires** [ˈbwenos ˈai̯ɾes] (früener *Buenos Ayres*; offiziell *Ciudad Autónoma de Buenos Aires*/*Autonomi Stadt Buenos Aires*) isch d Hauptstadt und Primatstadt, also s politische, kulturelle, kommerzielle und industrielle Zentrum vo Argentinie. Iiri Gründer häi ere dr Naame gee noch dr Häilige *Santa María del Buen Ayre* (schbanisch für *Häiligi Maria vo dr Guete Luft*). Die „guete Lüft“ bezien sich uf d Laag vo dr Stadt, grad uf dr andere Site vo dr südlige Gränze vom Verbräitigsgebiet vo dr Malaria. Dennzumol het mä glaubt, ass d Chrankhit vo dr Luft verursacht wird (*mal aria* „schlächti Luft“).

D Stadt isch offiziell nume 202 Kwadratkilometer grooss und bildet dr Kärn vo äinere vo de grösste Metropolregione in Südamerika, em Gran Buenos Aires mit öbbe 13 Millione Iiwooner. Si goot hüte öbbe 68 Kilometer vo Nordweste uf Südoste und öbbe 33 Kilometer vo dr Küste uf Südweste. Si wird vilmol as „Wasserchopf“ vo Argentinie bezäichnet, wil sich do fast alli wichdige Instituzione vom Land befinde und in dr Stadt und vor allem in dr Umgääbig öbbe e Driddel vo alle Argentinier woont. Si isch au as äinzigi Stadt z Argentinie as „Capital Federal“ autonom, ghöört also nit zun ere Browinz. Si isch e wichdigs kulturells Zentrum und isch 2005 vo dr UNESCO mit em Ditel *Stadt vom Disäin* uszäichnet worde.

## Litratuur

* Samuel L. Baily: *Immigrants in the Lands of Promise. Italians in Buenos Aires and New York City*, 1870–1914, Cornell University Press, Ithaca and London 1999 ISBN 0-8014-3562-5
* Jorge A. Bossio: *Los Cafés de Buenos Aires. Reportaje a la Nostalgia*, Editorial Plus Ultra, Buenos Aires 1995 ISBN 950-21-1190-7
* Christina Komi: *Recorridos urbanos. La Buenos Aires der Roberto Arlt y Juan Carlos Onetti, Vervuert, Frankfurt am Main 2009 ISBN 978-3-86527-533-2*
* Sieglinde Oehrlein: *Buenos Aires: Ein Reisebegleiter*. Insel, Frankfurt 2006, ISBN 978-3-458-34915-0
* Heinz Peter Schwerfel: *Buenos Aires intensiv: Tango urbano - Stadt im Aufbruch*. Kiepenheuer & Witsch, 2008, ISBN 978-3-462-03996-2

## Weblingg

 **Commons: Buenos Aires** – Sammlig vo Multimediadateie
*  Buenos Aires Informazionssite
*  Autonomi Stadt Buenos Aires
*  Site vom Turismusbüro vo Buenos Aires
*  Onläin-Stadtblaan vo Buenos Aires mit Ruteblaaner

## Fuessnoote

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Buenos\_Aires“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |
# Durrës

| Durrës |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Durrës (Albanien)Durrës

|  |
| --- |
| Durrës  |

 |

 |
| Koordinate | 41° 19′ N, 19° 27′ O41.32416666666719.455833333333 |
| Basisdate |
| Staat | Albanien |
|
Qark | Qark Durrës |
| Kreis | Kreis Durrës |
| Höchi | 0 m |
| Flechi | 451 km² |
| Iiwooner | 203.350 (2009) |
| Dichti | 450,9 Ew./km² |
| Poschtleitzahl | 2001–2006 |
| Website | www.durres.gov.al |
| Politik |
| Burgermeischter | Vangjush Ilia Dako |
| Bild |

**Durrës** (Ussprooch: [ˈdurəs]; bestimmti Form im Albanische: *Durrësi*; griechisch: Δυρράχιον *Dyrrhachion*; latiinisch: *Dyrrachium*; italienisch: *Durazzo*) isch e Stadt in Mittelalbanie aa de Adria. Es isch mit über 200.000 Ywohner nooch de Hauptstadt Tirana di zweitgrööschti Stadt vo Albanie un di wichtigscht Hafestadt vum Land.

## Wirtschaft

De Hafe vo Durrës
Mit sym Hafe isch Durrës eis vo de wichtigschte Wirtschaftszentre vo Albanie. De Hafe isch d wichtigschti Handelsverbindig zum Ussland un bsunders nooch Italie. Täglich faare Fääre vo Durrës uff Italie. Usserdäm het Durrës no e Werft. Dernäbe isch d Stadt au en Stroose-un Ysebahnchnotepunkt.

De *Durrës Plazh*, de Strand vo Durrës, ghört zue de beliebteschte Badeplätz vo Albanie. Bsunders im Summer spiilt de Tourismus wäge däm e wichtigi Roll. D meischte Urlauber sin Usslandsalbaner un Kosovare, oder chömme uss de Hauptstadt Tirana uff Durrës.

## Klima

S Klima z Durrës isch mediterran. Am niidrigschte sin d Temperature im Januar mit durchschnittlichi Höggschtwärt vo 5 °C i de Nacht un 12 °C am Daag. Am wärmschte sin de Juli un de Auguscht mit Durchschnittstemperature vo 21 °C i de Nacht un 28 °C am Daag.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Jan | Feb | Mär | Apr | Mai | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dez |
| Niidrigtemperatur (°C) | 5,0 | 6,0 | 8,0 | 11,0 | 15,0 | 19,0 | 21,0 | 21,0 | 18,0 | 14,0 | 11,0 | 7,0 |
| Höggschtemperatur (°C) | 12,0 | 13,0 | 14,0 | 18,0 | 21,0 | 25,0 | 28,0 | 28,0 | 24,0 | 22,0 | 16,0 | 13,0 |
| *Quelle: MSN Weather (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)  Vorlage:Toter Link/weather.msn.com* |

## Sehenswürdigkeite

s Amphitheater vo Durrës
Wäge synrer lange Gschicht het Durrës mehreri archäologischi Fundplätz. Am wichtigschte devo isch e Amphitheater, wo au Mosaike bsichtigt werde chönne. Es isch im 1. Joorhundert n. Chr. baut worde, un isch mit enere Kapazität vo 20.000 Mensche s gröschti uffem Balkan. Im Archäologische Museum sin verschidni Fundstugg uss de Gschicht vo de Stadt ussgstellt.

Dernäbe isch vorallem de Strand vo Durrës e beliebts Ussflugziil.

## Weblink

 **Commons: Fotis vo Durrës** – Sammlig vo Multimediadateie
## Fuessnote
# 2. Septämber

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
August · **September** · Oktober |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |

 |

Dr **2. Septämber** isch dr 245. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 246. in Schaltjohr), dodermit blybe no 120 Däg bis zum Änd vum Johr.

## Was isch bassiert?

Otto Keller
J. R. R. Tolkien
* 1792: In dr Franzesische Revolution fange z Paris d Septembermassaker aa, wu vum Jean Paul Marat un vum Georges Jacques Danton organisiert wäre.
* 1806: Bim Goldauer Bärgsturz wird s schwyzerisch Dorf Goldau gschlisse. 457 Mänsche stärbe.
* 1856: Butschversuech im Schwyzer Kanton Nöieburg: Royalischte wän dr preußisch Chenig wider as Landesherr haa.

## Uf d Wält chuu

* 1834: Joseph Zemp, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 1875: Otto Keller, schwebische Schriftsteller
* 1883: Franz Fankhauser, Schwyzer Romanischt
* 1888: Leo Wohleb, dytsche Bolitiker un Staatsbresidänt vu Bade
* 1913: Ruth Blum, Schwiizer Lehreri
* 1922: Paul Horn, dytsche Chilchemusiker
* 1924: Philipp Brucker, dytsche Bolitiker un Mundartdichter
* 1927: Trude Jochum-Beiser, eschtrychischi Skirännlaiferi
* 1944: Claude Nicollier, Schwyzer Astronaut
* 1948: Roger Siffer, elsässische Kabarettischt, Liedermacher un Sänger
* 1952: Josef Meinrad Bisig, Schwyzer katholische Prieschter
* 1959: Daniel Lüönd, Schwyzer Kontrabassischt
* 1969: Robert Habeck, dytsche Bolitiker un Schriftsteller
* 1976: This Fetzer, Schwyzer Sproochwisseschafter
* 1989: Ronela Hajati, albanische Sängeri

## Gstorbe

* 1353: Friedrich III., Markgrof vu Bade
* 1919: Georges Clairin, franzesische Moler
* 1969: Hồ Chí Minh, vietnamesische Revolutionär un Bolitiker
* 1973: Friedrich Doldinger, dytsche Anthroposoph un Bfaarer vu dr Chrischtegmainschaft
* 1973: J. R. R. Tolkien, britische Schriftsteller
* 1998: Chrysostomus Zodel, dytsche Journalischt

## Weblink

 **Commons: 2. Septämber** – Sammlig vo Multimediadateie
# Silbe

E **Selbe** (v. lat.: syllaba, griech.: συλλαβή "Zusammenfassung". Do: Zfg. vo Lute oder Phoneme) esch e grammatische beziehigswis linguistische Begreff, wo för e Einheit us enemene oder mehrere ufenanderfolgende Lut (Phoneme) stat, wo sich in eneme Zug usspräche lönd (Sprächeinheit). Si stellt die chlinschti Lutgroppe im natürleche Sprächfloss dar. Si esch e phonetischi ond kei Senneinheit. Das bedüted, dass die Iteilig in Selbe oft ned met de Iteilig i bedütigstragende Einheite (Morpheme) öberiistemmt. Au wenn im Dütsche oft de Idrock entstohd, dass die Morphemgränze met de Selbegränze öberistemmt, esch das ned de Fall, wel e Selbe e eigene inhärenti Struktur bsetzt. Mängisch wärdid Morpheme au Sprochselbe gnennt ond denn die do beschribene Selbe zor Verdütlechig als Sprächselbe. Danäbe werd mängisch au e Schriibselbe definiert.
# 2. Jahrhundert v. Chr.

◄ |
2. Jt. v. Chr. |
**1. Jahrtused v. Chr.** |

◄ |
4. Jh. v. Chr. |
3. Jh. v. Chr. |
**2. Jahrhundert v. Chr.** |
1. Jh. v. Chr. |
1. Jh. |
►

190er v. Chr. |
180er v. Chr. |
170er v. Chr. |
160er v. Chr. |
150er v. Chr. |
140er v. Chr. |
130er v. Chr. |
120er v. Chr. |
110er v. Chr. |
100er v. Chr.

Wäut um 200 v. Chr.
Die öschtlich Hemisphäre am Aafang vom 2. Jahrhundert v. Chr.
Die öschtlich Hemisphäre am Änd vom 2. Jahrhundert v. Chr.
Ds **2. Jahrhundert v. Chr.** hät am 1. Januar 200 v. Chr. aagfange und am 31. Dezember 101 v. Chr. uufghört.

Es isch d Epoche vo dr Antike.

## Was isch passiert?

* Ds Römischä Rich eroberet Gebiät im Oschtä, unger angerem Makedonie. Im Drittä Punischä Kriäg gwinnt Rom gägä Karthago.
* S Partherrich erobert großi Teilä vo Persiä und Mesopotamieä u wird zur Großmacht.
* Dr chinesisch Kaiser Wu (Han-Dynastie) macht dr Konfuzianismus zur Staatslehrä u faat di großi chinesischi Expansion aa.
* Im nördlächä Indiä herrscht d Shunga-Dynasti.
* Im nordwestlichä Indiä entsteit ds *Milindapanha,* d Ufzeichnig vom nä Dialog zwüschem hellenistischä Chönig Menander un em buddhistischä Mönch u Gelehrtä Nagasena. Diä Schrift, wo im Buddhismus aus haubkanonischs Werch aagluegt wird, giut aus eis vo dä früähstä Zügniss vor Begägnig vore europäisch prägtä Kultur mit dr Lehr vom Buddha.

## Lüüt

* Titus Maccius Plautus, römischä Komödiädichtär
* Hannibal, karthagischä Fäudherr
* Scipio Africanus, römischä Fäudherr u Staatsmaa
* Cato der Ältere, römischä Staatsmann, Rhetoriker u Schriftsteller
* Polybios, griechischä Historiker
* Publius Terentius Afer, römischä Komödiädichter
* Mithridates I., Chönig vo dä Parther, eroberet großi Teil vo Mesopotamien
* Wudi, chinesischä Kaiser
* Gaius Marius, gnennt 3. Gründer vo Rom, sibäfacher Konsul u römischä Fäudherr

## Weblink

 **Commons: 2. Jahrhundert v. Chr.** – Sammlig vo Multimediadateie