# 1914

◄ |
19. Jahrhundert |
**20. Jahrhundert**
| 21. Jahrhundert

◄◄ |
◄ |
1910 |
1911 |
1912 |
1913 |
**1914**
| 1915
| 1916
| 1917
| 1918
| ►
| ►►

| 1914 |
| --- |
|  Dr Erscht Wältchrieg fangt mit ere große Chriegsbegaischterig aa. |

| 1914 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2667 |
| Armenische Kaländer | 1362–1363 |
| Ethiopische Kaländer | 1906–1907 |
| Buddhistische Kaländer | 2458 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4610–4611 oder 4550–4551 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Wasser-Rind (癸丑,
50)– Holz-Tiger (甲寅,
51) |
| Hebräische Kaländer | 5674–5675 |
| Islamische Kaländer | 1332–1333 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2457 |

## Was isch bassiert?

* 1. Jänner: Dr Arthur Hoffmann wird Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 2. Februar: Z Dytsch-Oschtafrika wird d Tanganjikabahn fertiggstellt, wu vu dr Kischtestadt Daressalaam uf Kigoma an dr Tanganjikasee fiert.
* 15. Mai bis 15. Oktober: 3. Schwyzer Landesuusstellig z Bärn
* 28. Juni: Attentat vu Sarajevo: Dr serbisch Nationalischt Gavrilo Princip bringt dr eschtrychisch Thronfolger Franz Ferdinand um, was as Aalass fir dr Erscht Wältchrieg gnutzt wird.
* 1. Juli: Dr Aschtronom Seth Barnes Nicholson entdeckt dr Sinope, ain vu dr Mond vum Jupiter.
* 28. Juli: E Monet no dr Ermordig vum Erzherzog Franz Ferdinand z Sarajewo erklert Eschtrych-Ungarn Serbie dr Chrieg. Dodermit fangt dr Erscht Wältchrieg aa.
* 3. Augschte: Erschte Wältchrieg: S Dytsch Rych erklert Frankryych dr Chrieg un marschiert im neutrale Belgien yy.
* 5. Augschte: Erschte Wältchrieg: Großbritannie erklert em Dytsche Rych dr Chrieg.
* 26. Augschte bis 31. Augschte: Schlacht bi Tannenberg an dr Oschtfront. Dytschi Druppen unter em Paul von Hindenburg siigen iber di russisch Armee.
* 18. Oktober: D *Schönstattbewegig*, e katholischi Erneierigsbewegig, wird grindet.
* 25. Oktober: Nationalrots- un Ständerotswahle in dr Schwyz
* 3. Novämber: Russland erklert em Osmanische Rych, wu uf dr Syte vu dr Mittelmächt stoht, dr Chrieg.
* 3. Novämber: D Mary Phelps Jacob losst in dr USA dr BH patäntiere.
* 5. Novämber: Großbritannie annektiert im Erschte Waltchrieg d Insle Zypere, wu bis dert zum Osmanische Rych ghert het, un erklert däm glychzytig dr Chrieg.
* D Zäntralbiblioteek Züri wird gründet.

## uf d Wält chuu

* 1. Jänner: Edith Picht-Axenfeld, dytschi Cembalischti, Pianischti un Organischti
* 18. Jänner: Eduard Strübin, Schwyzer Lehrer un Volkskundler († 2000)
* 8. Februar: Kurt Rittweger, dytsche Journalischt un Haimetforscher († 1968)
* 9. Februar: Margrit Rainer, Schwyzer Schauspileri († 1982)
* 12. Februar: Nello Celio, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot († 1995)
* 15. Februar: William G. Moulton, US-amerikanische Sproochforscher († 2000)
* 10. Merz: Ernst Brugger, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot († 1998)
* 18. Merz: Thaddäus Troll, dytsche Schriftsteller un Dramatiker († 1980)
* 19. Merz: Josef Zihlmann, der «Seppi a de Wiggere», Schwiizer Volchskundler, Nameforscher und Mundartautor
* 31. Merz: Octavio Paz, mexikanische Schriftsteller († 1998)
* 4. April: Robert Gleichauf, dytsche Bolitiker († 1992)
* 26. Augschte: Dino Larese, Schwyzer Schriftsteller († 2001)
* 27. Augschte: Heidi Kabel, dytschi Schauspiileri († 2010)
* 6. Septämber: Hermann Person, dytsche Bolitiker († 2005)
* 9. Septämber: Rolf Rappaz, Schwyzer Chinschtler († 1996)
* 14. Oktober: Hanne Landgraf, dytschi Bolitikeri († 2ßß5)
* 29. Septämber: Konrad Lobeck, Schwyzer SDS-Explorator und Lehrer
* 14. Dezämber: Karl Carstens, dytsche Bolitiker un Bundesbresidänt († 1992)
* 17. Dezämber: Susi Kertes, ungarischi Schauspileri

## gstorbe

* 19. Juni: Jakob Buser, Schwyzer Bolitker (\* 1847)
* 21. Juni: Bertha von Suttner, eschtrychischi Pazifischti (\* 1843)
* 20. Augschte: Pius X., Papscht
* 19. Septämber: Julius Schüler, badische Bolitiker (\* 1850)
* 26. Septämber: August Macke, dytsche Moler (\* 1887)
* 30. Septämber: Yu Gil-jun, koreanische Bolitiker un Unabhängigkaitsaktivischt (\* 1856)
* 30. Oktober: Ernst Stadler, elsässische Dichter (\* 1883)

## Rund um di alemannische Dialäkt

* Grindig vum Badische Werterbuech. Dr erscht, wu hauptamtlig draa schafft, isch dr Ernst Ochs.

## Weblink

 **Commons: 1914** – Sammlig vo Multimediadateie