# Wikipedia:Houptsyte

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Schwyzerdütsch |   | Badisch |   | Elsassisch |   | Schwäbisch |   | Vorarlbergisch |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |

|  |
| --- |
| Guete Dag un willkumme uf dr alemannische Wikipedia! Di frej Enzyklopedi, wu alli kenne mitschaffe.
 |

|  |  |
| --- | --- |
|

 **Artikel findeArtikel no Kategorie:**  Alli Kategorie
• Brüüchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatür • Müsik • Natür • Person • Bolitik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

**Themeportal:**  Regionali Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Wirttebärg  Basel  Elsass  Friburg  Liechtestei  Schwiiz  Schwoba  Vorarlberg  Züri  Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Bolitik  Religion  Sport  Sproch  Tächnik  Wisseschaft

**Sunschtigs:** Artikelindex vu A bis Z • Bsundersch glungeni Artikel • Läsigi Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vu Artikel • Ufnahme vu Dialäktwerter • E Fabel in verschideni Dialäkt ibersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Diernämme • Alemannischi Pflanzenämme
 |

 **Di Alemannisch Wikipedia**

Di **alemannisch Wikipedia** isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.* Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!

* Wär mir vu dr Alemannische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

* D Inhalt vu dr Wikipedia derfe frej kopiert un verbreitet wäre.

* Bis jetz het s bi dr alemannische Wikipedia 31.726 Artikel.

 |

 **Artikel vu dr Wuche: Eduard August Rübel**

|  |  |
| --- | --- |
|

Dr **Eduard August Rübel** (\* 18. Juli 1876 z Fluentere (hit e Quartier vu Züri); † 24. Juni 1960 z Züri; Buurger vu dr USA, ab 1899 haimetberäächtigt z Züri) isch e Schwyzer Vegetazioonskundler, Titulaarprofässer vu dr ETH Züri, Grinder vum «Geobotaanische Foorschigsinschtitut Rübel», Genealoog un Zürcher Kantoonsroot un Kommunaalbolitiker gsii. Sy offiziäll botaanisch Autoorechiirzel haißt „Rübel“
Dr Eduard August Rübel isch s jingscht vu vier Chinder vum August Rübel (\* 1827 z Elberfeld; † 1892 z Rigi), eme Chaufmann (Syydehandel), un sällem syre Frau Rosalie Rübel geb. Däniker (\* 1838 z Rio de Janeiro; † 1896 z Züri) gsii. Sy Vater isch us ere alte Familie vu Elberfeld im Rhyyland gsii. As junge Mann isch er uf Amerika uusgwanderet, wun er z New York un z Philadelphia mit Syyde ghandlet het. As Gschäftsmann isch er au uf Züri chuu, wun er anne 1856 bi re Hochzyt di doodmool 17-jeerig Rosalie Däniker chännegleert het, wu us eme altzürcherische Gschläächt chuu isch. Zwai Joor speeter hän si ghyroote. Si hän zäme vier Chinder ghaa, zwoo Deechtere (Helene un Cécile) un zwee Siin (Alexander un Eduard). Wu s Handelshuus, wu dr August Rübel gschafft het, zämebrochen isch, het er si z Züri as Syydehändler sälbschtändig gmacht, derzue het er au Bankgschäft gmacht un si speeter an dr Maggifabrik z Kemptthal bedailigt. (…dr ganz Artikel läse)

 | **Friäjeri Artikel vu dr Wuche: Urseru
* Schlacht bi Murte
* Chalch
* Air Zermatt
* Sǜǜdschwarzwald
* Carl Maria von Weber
* Kircha
* Alts Teschtamänt
 |

|  |  |
| --- | --- |
|

 **Hesch gwisst ...**

d Sibylle Canonica* ... ass d Sibylle Canonica scho z Essen, z Oldenburg, z Stuagert, z München, z Düsseldorf, z Breagaz, z Salzburg un z Wien uf dr Biini gstanden isch?
* ... dass em Martin Frank sys Wèèrch inhaltlich und grafemaatisch mit de Konwänzioone vo de schwyzertüütsche Mundartbeletristik und -schrybig bricht?
* ... dass de Josef Roos sys Luzèèrntüütsch under em Yfluss vom Otto vo Greyerz und vom Rämmert Brandstetter alewyl mee verbesseret hät?
* ... dass Burghètu Burbàia im Striit zwüsche de Ghibelline und Guelfe d’Gränze zwüschem Iiflussberich beder Parteie bildet het?
* ... dass d Reklamation vom Nanni a de Ea-nasir als ältischte Beschwärdebrief vo de Wält bekannt isch?
* ... dàss dr Auguste Cammissar ainer vu da wìchtigschta Vertratter vu dr Kìnschtlergrupp Cercle de Saint-Léonard gsìì ìsch?

 |

 **Alemannischi Nochrichte: **14. Juli 2026**: Schwarzwaldquiz, 14.07.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 30 (schwarzwald-aktuell.eu)
* **9. Juli 2026**: Redensarten vom Dampfer bis zu den Zügeln (SRF)
* **8. Juli 2026**: Trauer um ein Markgräfler Urgestein: Mundart-Liedermacher Frank Dietsche ist tot (Badische Zeitung) Ein Punker zeigt Mut zur Mundart (Süddeutsche)
* **7. Juli 2026**: Nachruf: Mundartdichter Adolf Vallaster (ORF) Der Zeller Bürgerverein richtet einen Abend zu Ehren des Mundartdichters Gerhard Jung aus (Badische zeitung) Drei Länder, ein gemeinsamer Dialekt (Schwarzwälder Bote) Schwarzwaldquiz, 07.07.2026.: Alemannisch für Anfänger, Lektion 29 (schwarzwald-aktuell.eu)

**Meh Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

 **16. Juli**
Uflesig vu Eschtrych-Ungarn* 0622: Mit dr Uuswandrig (Hedschra) vum Mohammed un syyne Aahänger vu Mekka uf Medina fangt di islamisch Zyträchnig.
* 1054: D Uffeleegig vun ere päpschtlige Exkommunikationsbulle gege dr Patriarch vu Konstantinopel, Michael I., dur dr Humbert vu Silva Candida leest s *Morgenländisch Schisma* uus.
* 1448: Dr Fride vu Murte am Änd vum Friburgchrieg burdet dr Schwyzer Stadt Friburg e hochi Entschädigung an s Herzogtum Savoye uf.
* 1920: Dr Verdraag vu Saint-Germain, wu d Ufleesig vun dr k.u.k. Doppel-Monarchi Eschtrych-Ungarn (Bild) un d Bedingige fir di nei Republik Eschtrych reeglet, dritt in Chraft.
* 1951: Dr Roman *The Catcher in the Rye* (dt. *Der Fänger im Roggen*) vum US-amerikanische Schriftsteller Jerome D. Salinger erschynt.
* 1973: Dr italienisch Radrännfahrer Stefano Garzelli chunnt uf d Wält.

 |

 **Näbeprojäkt:**

|  |  |
| --- | --- |
|  **Werterbuech** (Wiktionary) |  **Textsammlung** (Wikisource) |
|  **Lehrbiecher** (Wikibooks) |  **Spruchsammlung** (Wikiquote) |
|  **Reisefierer** (Wikivoyage) |

 |

 **Schweschterprojäkt**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Meta-Wiki** Koordination |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons** (d’Allmänd) Mediesammlung |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikidata** Datebank |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikimedia Incubator** Bruetkaschte fir neji Projäkt |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** Arteverzeichnis |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikiversity** Freji Lehrmatrialie |

 |

|  |
| --- |
| **Kontaktufnahm:** Kontakt – Press
 Wikimedia-Foundation – Wikimedia Deutschland e.V. – Wikimedia CH - Wikimédia France - Wikimedia Österreich |