# Arktischer Ozean

dr **Arktisch Ozean**
Bathymetri
Dr bis 5.608 m dief **Arktisch Ozean**, au **Nordpolarmeer** oder **Nerdligs Yysmeer** gnännt, isch mit 14,09 Mio. km² dr chlaischt Ozean vu dr Ärd. Är wird mänkmool au as Nääbemeer vum Atlantische Ozean aagsääne.

## Geografi

### Laag

Dr *Arktisch Ozean* lyt in dr Arktis, im usserschte Norde vu dr Nordhalbchugle vu dr Ärd, im Ramme vu dr vier Pol vu dr nerdlige Hemisphäre zwische dr Kontinänt Asie, Europa un Nordamerika, wu im Siide aagränze. Wel er zwische ne baar Kontinänt lyt un drotz ass er vu dr Wisseschaft här ain vu dr fimf Ozean vu dr Ärd isch, gilttet er au as Interkontinäntal Mittelmeer.

Mit em Atlantik isch dr Arktisch Ozean dur s rund 1.500 km brait Europäisch Nordmeer zwische Grenland un Nordeuropa bzw. Skandinavie verbunde un dur e baar verwinkleti Meeresstroße, wu dur d nordkanadisch Inselwält zue dr braite Davistroß weschtlig vu Grenland fiere. Mit em Pazifik isch s nume dur di rund 85 Kilometer brait Beringstroß verbunde.

Di großi Yisbedeggig erlaubt au s'lande vo Versorgigsflugzüg, uff em Bild uf 86° Nord. Ufnahm vom April 1990, nur 440 km vom Nordpol entfärnt.
Dr Arktisch Ozean het e Uusdehnig vu rund 14,09 Mio. km² un isch großflechig mit Yys deckt. Im Molloydief, wu 165 km weschtlig vu Spitzbärge lyt, isch er bis 5.607 m dief.

### Nääbemeer

Zwische Grenland un Skandinavie gränzt dr *Arktisch Ozean* an s Europäisch Nordmeer (s nerdligscht Randmeer vum Atlantik) un zwische Alaska un Oschtsibirie an d Beringstroß, wu zum Beringmeer (s nerdligscht Randmeer vum Pazifik) iberlaitet. Wyteri yysigi Nääbemeer vum Arktische Ozean sin: Beaufortsee, Lincolnsee, Wandelsee, Barentssee, Karasee, Laptewsee, Oschtsibirischi See un Tschuktschesee. D Grenlandsee un Europäischs Nordmeer sin au Randmeer vum Atlantik, wel si zue däm Ozean iberlaite

### Zuefliss

Di wichtigschte Zuefliss sin Ob, Jenissei, Lena un Kolyma, d Zuefliss vu dr Barentssee un vu Nordamerika dr Yukon River z Alaska un dr Mackenzie River mit dr Hudson Bay.

### Staate, wu aagränze

Hornstrandir uf Island, Blick uf d Dänemarkstroß, wu dr Arktisch Ozean mit em Nordatlantik verbindet.
Dr Arktisch Ozean gränzt an die Staate un Landesdail: Alaska (USA), Kanada, Grenland (Dänemark), Island, Norwege un Russland. Di bolitisch Zuegherigkait vu verschidene Dail vum Arktische Ozean zue dr Aarainerstaate isch aber umstritte.

### Landmarche

* Kap Deschnjow
* Kap Morris Jesup
* Kap Tscheljuskin

## Meeresbode

Diefeprofil dur s Nordpolarmeer
Innerhalb vum *Arktische Ozeans* bzw. uf em Meeresbode vun em het s Schwelle, Diefseebecki un e Meeresdief.

Zue dr Schwelle ghere dr Fletcherrucke, dr Gakkelrucke, dr Lomonossow-Rucke (*Harrisschwelle*), di Oschtsibirisch Schwelle un d Tschuktscheschwelle. Di drei große Diefseebecki, wu alli im Zäntrum sin, sin s Litkedief bis 5449 m dief *Eurasisch Becki*, s bis 4994 m dief *Kanadisch Becki* un s bis 3290 m dief *Zentralarktisch Becki*.

### Inselwält

D Ysdeggi vum Arktische Ozean staut sich an dr *Ward Hunt-Insle* und schiäbt e gwaltige Ysrugge uff. Das isch s Kap Columbia, dr nördlichschti Punggt vu Kanada. (d Ufnahm isch vom April 1990)
An s Nordpolarmeer gränze unter anderem die Insle un Inselgruppe: d Banksinsle, d Chenigi-Elisabeth-Insle mit dr Ellesmere-Insle, Grenland, Island, Spitzbärge, Kolgujew, s Franz-Joseph-Land, Nowaja Semlja, Sewernaja Semlja, di Neisibirischi Insle un d Wrangelinsle.

## Schifffahrt

Dr Arktische Ozean wird ca. 3 bis 5 Monet im Johr fir d Schifffahrt gnutzt, wu Russland dur d Nordoschtpassage bedrybt un d USA un Kanada dur d Nordweschtpassage. Dr russisch Staat unterhaltet zue däm Zwäck e Atomyysbrächerflotte. Derzue sin im Arktische Ozean U-Boot vu ne baar Natione aktiv. Di wichtigschte Häfe sin Churchill, Archangelsk, Seweromorsk, Dikson, Murmansk, Pewek un Tiksi.

## Dierwält

Rund 50 Seevogel-Arte bruetle im Juni un Juli an dr Bruetfelse un Stränd, dodrunter Alke, Sturmvegel, Kormoran, Mewe, Seeschwalbe un Gryfvegel. Si alli hole ihres Frässe us em Meer.

In dr Arktis het s verschideni Robbe-Arte: Bandrobbe, Bartrobbe, Chaigelrobbe, Chapperobbe, Largha-Robbe, Ringelrobbe, Sattelrobbe, Seebär, Seehund, Walross.

## Weblink

 **Commons: Arktischer Ozean** – Sammlig vo Multimediadateie
* CIA World Factbook: Arktischer Ozean (englisch)
* Cryosphere today: Grafike zue dr derzytige Yysdeckig vu dr Polregione vu dr Ärd mit Archiv
* Charte vum Meeresbode
* R-ArcticNet - A Database of Pan-Arctic River Discharge

## Fueßnote

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Arktischer\_Ozean“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |